De aanslag

Tijdens de lunchpauze, rond half een, besluit Guus (26) een ommetje te maken.
Hij kan als alles goed gaat als management trainee aan de slag bij Theodorus Niemeyer. Hij doet een assessment en er staat hem een zwaar middagprogramma te wachten.

Wat frisse lucht zal hem goed doen.
Bij de kruising ziet hij een man staan.
Het lijkt wel of hij de weg zoekt.
Hij loopt door, de man voorbij.

Zelfde dag, ergens anders in de stad Groningen.

David is niet naar school gegaan, bewust niet.
Hij gaat naar de binnenstad en drinkt ergens een glas cola.
Dan pakt hij de bus naar het zuiden van de stad.
Hij weet wat hij daar moet doen en ook waar.

Bij de kruising ziet hij een man lopen.

Die man past bij de beelden in zijn hoofd.
Want het moest geen oude man, vrouw of kind zijn.
Het moet iemand zijn die aan hem is gewaagd, geen zwak persoon.
Op de kruising houdt hij zijn pas een beetje in, zodat de man hem wel moet passeren.

Een seconde later roept David ‘godverdomme, ja’ en steekt een mes met kracht in de hals van Guus.
Dan rent hij weg.

Guus voelt hevige pijn, hij voelt hard metaal in zijn nek.
Met zijn hand voelt hij een gat onder het rechter oor.
De punt van het mes – dat is afgebroken – voelt hij naast zijn adamsappel.
Hij wil schreeuwen, maar er komt geen geluid.
Hij denkt dat hij doodgaat.
De plas bloed wordt groter.
Hij vecht om niet buiten bewustzijn te raken.
Bang dat hij zal stikken in bloed legt hij het hoofd op de stoeprand.
Een bus van Arriva stopt, de chauffeur verleent eerste hulp.
Toevallig passeert een ambulance.

Als de officier van justitie de gebeurtenissen op die klaarlichte dag schetst, is het beklemmend stil in zittingszaal 14 waar al veel akelige verhalen zijn verteld.
Ik zie dat een van de rechters zijn hand even over zijn eigen hals laat glijden.
De advocaat zegt dat ook hij er koude rillingen van krijgt.

David zit onbeweeglijk in zijn stoel, de vingers gespreid op de knieën, het hoofd gebogen.

Hij was weggerend, terug naar de binnenstad.
Hij zegt: ‘Ik wilde iets voelen. Ik dacht als ik zo iets ergs doe, dan moet er wel een gevoel naar boven komen.’
Rechters: ‘Maar dat gebeurde niet.’
David: ‘Nee.’

Even later zegt hij: ‘Ik moet eerlijk zijn. Zodat ik een terechte straf krijg. Ik vind het een laffe actie. Ook voor de nabestaanden vind ik het heel erg. Ik baal van mezelf.’

In het Pieter Baancentrum had hij gezegd dat hij ontzettend veel straf moet krijgen.
De gedragsdeskundigen verklaren David sterk verminderd toerekeningsvatbaar.

De rechters: ‘U kon het met uw eigen wil niet voorkomen.’
David: ‘Nee. Ik zal elke straf accepteren.’

Toen het gebeurde, was hij net twee weken 18 jaar.
David wordt omschreven als een intelligente jongen, zonder strafblad, maar vol spanningen.
Hij was bang, bang dat hij een stoornis had.
Hij had gelezen en ontdekt dat hij misschien wel autistisch is.

Zo was het idee in zijn hoofd ontstaan.
Hij zou iemand, iemand die het goed heeft, iets moeten aandoen.
Neersteken.
Desnoods vermoorden.
Dan zou hij iets voelen.

Dit idee had zich in zijn hoofd vastgezet.
En omdat het in zijn hoofd zat, moest het gebeuren.
Hij kon zijn voornemen wel uitstellen, maar niet afstellen.

Heel bewust was hij die dag niet naar zijn school gegaan, bang dat hij een medeleerling iets zou aandoen.
Daarom pakte hij de bus naar zuid, naar daar waar de mensen wonen die het in zijn beleving goed hebben.

Op de kruising keek hij om zich heen, alsof hij de weg zocht.
Maar hij zocht een slachtoffer.
En zag toen Guus die hij nooit eerder had gezien.

Nadat David was weggerend en gevoelens uitbleven, rende hij door, naar zijn moeder en vertelde haar alles.
Hij zei dat ze de politie moest bellen.
Moeder belde 112 en bracht haar zoon naar het bureau.

De politie onderzocht zijn computers en zag dat hij recent in Google vooral zoektermen als moord en tbs had gebruikt.
Gedragsdeskundigen vermoeden het syndroom van Asperger. Als gebeurtenissen in het leven van David niet verlopen volgens een vast patroon, leidt dat tot enorme spanningen die hij niet kan omzetten.
Agressieve films geven hem rust, die verlossen hem van zijn kwellingen.
Fictie en werkelijkheid kan hij niet scheiden.

Deskundigen adviseren een tbs met voorwaarden.
In Warnsveld bestaat een speciale kliniek. David kan er op 16 november al terecht.
Want dat is het beste voor hem, dat hij zo snel als mogelijk kan beginnen met een intensieve behandeling.

De advocaat zegt dat dit uiteindelijk ook het belang is van de maatschappij, dat David snel wordt behandeld.

Dat vindt de officier van justitie ook wel.
Maar zij zegt dat ze in een spagaat zit.
Dat ze de belangen van David (snel naar Warnsveld) moet afwegen tegen het belang van vergelding die recht doet aan het slachtoffer en die de maatschappij verlangt.

Dat de kans op herhaling volgens de deskundigen klein is, noemt ze nogal verbazingwekkend.
Ook in detentie – David zit sinds 23 februari vast – zijn er twee incidenten geweest.
Ze eist daarom vier jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging voor een poging tot moord.

Hoewel David het een paar keer heeft over nabestaanden, gaat het met Guus naar omstandigheden redelijk.
Hij was niet aanwezig in zittingszaal 14 om een confrontatie met de man die hij op de kruising passeerde, maar nooit heeft gezien, te voorkomen.
Dat wil hij zo houden.
Hij kan weer praten, zij het met moeite en met zachte, hese stem die misschien altijd zo zal blijven.

Rob Zijlstra

UPDATE – 16  november 2009 – uitspraak
De rechtbank heeft geen uitspraak gedaan omdat ze zich onvoldoende voelt geïnformeerd. De rechters willen meer weten over de persoon van de verdachte. Er was een advies hem tbs met voorwaarden op te leggen, de officier van justitie eiste een tbs met dwangverpleging. Tijdens detentie zijn er twee incidenten geweest waarbij David aangaf een medegedetineerde iets aan te willen doen. Dat meldde hij. Nadat hij was overgeplaatst verwondde hij zichzelf. Voor de rechtbank zijn deze incidenten reden om aan de gedragsdeskundigen van het Pieter Baancentrum nadere vragen te stellen. Een en ander betekent dat het onderzoek wordt heropend en dat er een nieuwe zitting komt.

Met dit tussenvonnis geeft de rechtbank aan een tbs met  dwangverpleging vooralsnog een stap te ver te vinden.

.

UPDATE – 22 februari 2010 – uitspraak
David is veroordeeld tot 3 jaar celstraf en tbs met dwangverpleging. De celstraf is iets lager dan de eis (4 jaar) vanwege de jonge leeftijd van de verdachte. Een tbs met voorwaarden – behandeling buiten een kliniek – ziet de rechtbank niet zitten. Uit het oogpunt van de veiligheid is het geboden dat David een tbs met dwangverpleging wordt opgelegd. Hiermee gaat  de rechtbank in tegen het advies van het Pieter Baancentrum. Het advies luidde om een tbs met voorwaarden op te leggen. Volgens de deskundigen zou David moeten worden behandeld in een kliniek die is gespecialiseerd in de problematiek van de verdachte. David  lijdt aan het syndroom van Asperger.

Hij mag zijn detentie wel in een (beveiligde) psychiatrische inrichting ondergaan. Aan het slachtoffer moet hij 9600 euro betalen.

30 comments

  1. Op deze plek stond een uitvoerige reactie van een familielid van het slachtoffer.
    De auteur heeft mij verzocht zijn reactie te verwijderen.
    Hoewel ik daar doorgaans terughoudend in ben, heb ik gemeend aan dit verzoek gehoor te moeten geven.

    rob zijlstra
    9 november 2009

  2. Pfff…. ik lees dit log nu al een tijdje, maar zo hard als dit verhaal (zowel verslag van Rob als reactie van hr. Schurer) binnen komt, heb ik nog niet eerder meegemaakt. Een brok in de keel, to say the least.
    Sterkte.

  3. Ik ben aardig wat gewend en heb ook meestal wel een mening klaar. Maar nu weet ik het ook even niet. Zelden werd ik zo getroffen door een afgewogen zittingsverslag en de indrukwekkende beschrijving van dhr Schurer. Ik wens alle betrokkenen veel sterkte toe.

    NB Bij Volkert van der Graaf is uitdrukkelijk geen Asperger vastgesteld en hij heeft ook geen lagere straf gekregen vanwege de (andere) geestelijke stoornis die is geconstateerd. Gewoon een kwestie van even op http://www.rechtspraak.nl de uitspraak lezen (Gerechtshof Amsterdam 18 juli 2003, LJN: AI0123).

  4. Dhr. John Schurer.

    Ik wens Jaap en Brenda en uw familie al het goeds en kracht toe om door te gaan.

    Erg onder de indruk van uw compassie om de moeder van de dader die dit uw gezin heeft aangedaan.

    Ook een bezoekster van deze weblog.

  5. Ik lees de verhalen van Rob altijd met veel plezier en ben vaak nieuwsgierig naar het verhaal erachter, dat heeft dhr Schurer hier geplaatst waarvoor dank. Beide verhalen zijn erg pakkend geschreven, ik wens dhr Schurer en zijn familie veel sterkte.

  6. Indrukwekkend. Zowel het verslag als de hartverscheurende reactie van dhr Schurer. Goed om te lezen welke twijfel er bij slachtoffers is. En de angst wordt ook overduidelijk neergezet. Ik wens de slachtoffers volledig herstel, fysiek en mentaal, toe. Ook hoop ik dat de dader tijdens zijn straf de begeleiding krijgt die kan voorkomen dat hij weer in de fout gaat.
    Want nu we weten wie de dader is moeten we alles in het werk stellen om herhaling te voorkomen.
    Anders zullen er nog veel slachtoffers en hun directe omgeving rondjes moeten lopen in het bos…

  7. Een indrukwekkend verhaal om te lezen. Sterkte en kracht gewenst aan dhr Schurer en familie.
    De reactie van Ted is zoals altijd weer beschamend…

  8. Rob, zou het niet een goed idee zijn de de absoluut hufterige reactie van Ted te verwijderen. Hier word ik echt niet goed van. Misschien piept hij anders wanneer hem of een geliefde naaste zoiets wordt aangedaan. Vooropgesteld dat hij een geliefde naaste heeft.

  9. Op de eerste plaats een zeer duidelijk goed verslag van Rob. Ik ben in al die vele jaren erg veel gewend, maar met een brok in mijn keel heb ik het relaas van Dhr. Schurer gelezen. Ik wens het slachtoffer op de eerste plaats een goed herstel, de familie sterkte met het verwerken.

    Ik ben van mening dat deze zaak eigenlijk relatief weinig aandacht heeft gekregen. Maar ook vergelijkbaar is met zaken zoals schietincidenten op Duitse Amerikaanse scholen, aanslagen op verschillende mensen.

    David is onbetrouwbaar gebleken waar zijn directe omgeving geen signalen hebben opgevangen ook pedagogisch onderlegde mensen zoals leerkrachten. Welke behandeling men denkt voor te staan hoe relatief jong dergelijke daders zijn ben ik van mening dat de samenleving beschermd dient te worden en dat een zeer lange gevangenisstraf op zijn plaats zou zijn.

    In een Amerikaanse zaak schietincident op een school, zie ik vergelijkingen voorgaande traject goede weergegeven beeld waar de daad in zijn hoofd goed voorbereid wegblijven van school, bewust een wapen, niet uitsluiten dat zijn slachtoffer zou worden gedood, voorbedachte rade een straf tussen 20 jaar tot levenslang op zijn plaats zou zijn.

    Welke behandeling er ook op dader van toepassing zou moeten zijn, zekerheden kunnen uit het resultaat van die behandeling niet worden gegeven. Dan past ook bescherming van de samenleving als eerste. Deze zaak is zeker vergelijkbaar ( geweldsincidenten scholen ) reeks van zaken waar de daders het niet hebben overleefd of zichzelf dode of werd gedood. Het past derhalve in de strafmaat binnen spraakmakende zaken Mohammed B, Folkert v/d G, Carst T , onvoorspelbare daders die voorbedacht impulsief handelden. Een lange gevangenisstraf is dan ook gepast. Ook omdat de dader bewust was van zijn daad, gelet op zichzelf (via moeder) melden bij de politie.

    1. Lijkt me een goed idee, en als we dan de nu heersende, onderontwikkelde, kapitalistisch ingestelde maatschappij eenzelfde behandeling geven kunnen we heel ver komen denk ik.

  10. @Dee,

    Ik ben terughoudend in het verwijderen van reacties. En van Ted ben ik wel wat gewend.
    In dit geval heb ik zijn bijdrage verwijderd.

    Andere geluiden zijn op dit weblog welkom.
    Dat wordt anders zodra een reactie slechts is bedoeld om te kwetsen. En daar was in dit geval sprake van.

    rob zijlstra

  11. Terughoudendheid is jouw beste mening van jezelf Rob. Mijn reacties worden ook veelvuldig met enige terughoudendheid (enkele uren in de nacht) verwijderd.
    Een proleet moet zijn mond houden op een bourgeoisiete site.
    Je ziet maar, of je deze ook weer beschamend vindt.
    Velen zullen er niet goed van worden.
    Het proletaristisch geluid moet gedempt worden?
    Als ik toegeef dat bij mij ook de tranen over de wangen biggelden? En dat ondanks mezelf. Hoor ik er dan ook bij?

  12. Zeg Tedje jacobse,
    je zogenaamde proletarische geluid is behalve onnozel en onzinnig ook totaal stupide…een gefrustreerd mannetje met aandachtsgebrek ben je

  13. Rob,
    Haal de reactie van Fred maar niet weg.
    Hij uit zich en dat is een goede zaak.
    Over het algemeen vind ik het geen goede zaak reacties weg te halen, de tekst naar omstandigheden aan te passen etc.
    Men publiceert iets en men neemt zijn verantwoordelijkheid hiervoor. Met een onderliggende noot kan men de tekst aanpassen, verbeteren of herstellen. Anderszins wordt het al gauw geknoei en niet voor iedereen begrijpelijk of begrijpbaar meer.
    Het verhaal van het familielid vond ik een goed verhaal.
    Het ontroerde mij.
    Iedereen huilde. Begrijpelijk.
    Er kwam een reactie over dit gegrien.
    Het schokte mij.
    Maar ik vond het begrijpelijk.
    Waar het familielid spreekt over de successen en potenties na veel inspanning verkregen van de slachtoffers tegenover een kleine verdachte, enkele turfen hoog, een baby, die nog niets in zijn leven heeft bewezen, lok je een polemiek uit. Zodat ik de reactie van ‘een proleet tegen de bourgeoisie en wat dan nog?’in al zijn cruheid een goeie vond. Het geeft te denken.
    Mogen we soms niet meer zelf denken door alle onwelvalligheden weg te gummen, alsof we daardoor niks meer zien? Geknoei vind ik het.
    Neem er één van mij Fred. Het zal je goed doen.

  14. @Jacob Olthof,

    Ik heb vandaag meerdere reacties van Fred verwijderd.

    Jij schrijft, hij uit zich en dat is een goede zaak.
    Op zich, mee eens.

    Maar uitingen zonder inhoud, die kant noch wal raken en die ook nog eens onnodig kwetsend zijn, vind ik geen goede zaak. Voor dat soort meningen wens ik geen podium te zijn.

    Afwijkende meningen zijn hier zeer welkom en daarbij mag ook best het randje van ranzigheid en/of onnozelheid worden opgezocht. Dat past bij reacties op het internet.

    En jawel, ik ben terughoudend in het verwijderen van reacties. Ik heb, bij mijn weten, ook nog nooit een reactie van ene Jacob – anders dan jij hierboven beweert – verwijderd.

    Meningen zijn slijpstenen.

    Geleuter en gebral vind ik daarentegen zonder waarde.
    En dat vind ik helemaal als zo’n braller en/of leuteraar ook nog eens anoniem reageert.

    De reacties die ik vandaag van Fred heb verwijderd betroffen oproepen om op Geert Wilders te stemmen en dat in een paar duizend zinnen herhaald. Misschien wilde dappere Fred op die manier mijn site lamleggen, misschien wilde hij mij zelfs het zwijgen opleggen, ik weet het niet.

    Ik heb niks met Geert Wilders, ik vind hem zelfs een nare man die problemen versimpelt en mensen een rad voor de ogen draait, een makelaar in angst. Een ding moet ik hem wel nageven: hij staat voor zijn mening.

    En dat kun je van anonieme Fred (IP: 193.200.150.125 , mail125.anonymouse.org) niet zeggen.

    Rob Zijlstra

  15. Robert moet niet zeuren over laffe anonieme reacties.

    Hij heeft mij zelf gebanned zodat ik niet met mijn eigen IP op zijn weblog kan reageren.

    Ik vind dat niet erg, want voor Rob zijn er duizend andere, betere schrijvers.

    Ik vind Rob maar een ordinaire plattelandsschrijvertje.

    Dus het ga je goed, houzee.

    Btw, de reactie v an Fred tegen Jacobse was niet van mij.
    Ik waardeer Jacobse poezie wel.

  16. @ KLa

    Als jouw mening over Rob Zijstra is; een ordinaire plattelandsschrijvertje…..
    Waarom plaats je dan een reactie?
    Dan lees je toch lekker verder op Jacobse poezie???????

    Want je leest dit dus wel……….

  17. Tja, zo zie je maar weer wat een gekakel je niet krijgt bij het ongecontroleerd doorlaten van berichten.
    Dan toch maar weer liever op de oude toer.
    Dat was toch een hele goeie.

  18. Twee reacties van éne Jacob zijn verwijderd nog niet zo lang geleden bij een verhaal over éne Manus geloof ik mij te herinneren. Een echte manus van alles en toch eigenlijk ook van niks. Manus manipuleerde zijn gulp
    in een wachtkamer van de docter, hij manipuleerde cameras, hij manipuleerde zijn t-shirt. Hij deed alsof het niet meer werkte. Alsof er niks achter een snel zit, niks achter cameras, niks onder een t-shirt. Hij deed alsof. En toen ik een grapje daarover maakte en een werkstraf voorstelde van 240 uur lang ritssluitingen manufactureren of anders maar doen alsof dit gedurende 240 uur plaats zou vinden, was deze reactie de volgende dag ook een alsof gebeuren geweest.
    De tweede stond er naast en is verwijderd omdat ik te vroeg oordeelde en de uitspraak van de rechters nog niet was geweest op aangeven van een derde persoon, die daarop wees. Omdat de dader inderdaad wel later is veroordeeld, vindt ik dat mijn reactie veel te vroeg is verwijderd.

  19. Eigenlijk vind ik het ook niet kommervol, dat mijn ledigheid wordt verwijderd.
    Het is toch eigenlijk niks meestal, terwijl ik er bij Manus globaal gezien toch niet ver naast zat met mijn smoesverdenking. In aanmerking genomen dat ik dit zei voordat zijn verklaring van ‘vergeten en achtergebleven camera’s’ niet is opgenomen in de bewijsvoering omda

  20. omdat is niet komen vast te staan, dat er met die camera’s is opgenomen, ga ik niet moeilijk doen omdat ik niet ben opgenomen in het reactiebestand.
    Ik blijf jouw jouw verhalen lezen, ik vind ze subliem en hoop dat er nog velen zullen volgen. Het stokt nu een beetje. Het is nu donderdag en we zijn nog steeds bij de aanslag. Ik zal vast wat minder vaak gaan reageren.

  21. Na het lezen van dit bericht en het lezen van de bijbehorende straf kan ik niet anders dan medelijden voelen met alle betrokkenen. Medelijden natuurlijk in de eerste plaats met het slachtoffer van dit gruwelijke misdrijf en zijn naasten. Daarnaast echter ook medelijden met de dader, wat in mijn ogen een sneu geval is.

    Zelf heb ik net als de dader ook een autistische stoornis. Het is voor mensen zoals ik en de dader vaak moeilijk om ons staande te houden in een wereld die wij niet in staat zijn te begrijpen en die ook vaak niet in staat is ons te begrijpen. Dat levert veel spanningen op, waar een autist ook al niet mee om kan gaan. Bij de dader van dit misdrijf zijn die spanningen uiteindelijk tot uiting gekomen in een daad van uiterst gruwelijk en willekeurig geweld. Een daad waarvoor hij nu drie jaar van zijn nog jonge leven in de gevangenis moet slijten en die hij altijd met zich mee zal dragen.

    Niet alle mensen met een autistische stoornis, zoals Asperger, uiten zich door gewelddadig gedrag. Bij mijzelf bijvoorbeeld zou het nooit opkomen een ander ook maar iets aan te doen. Veel eerder zou ik geneigd zijn frustraties op mezelf af te reageren. Dit soort extreem agressief gedrag is dus niet iets dat besloten ligt in de stoornis, maar eerder een gevolg van spanningen die er mee samenhangen. Het blijft dan wel een keuze om die spanningen op die manier te uiten. In dat opzicht is een gevangenisstraf misschien passend. Toch blijft het sneu dat het met deze jongen zo ver heeft moeten komen. Deze zaak kent eigenlijk alleen maar verliezers.

    Dan rest mij nog om het slachtoffer en zijn naasten veel sterkte te wensen met het verwerken van het gebeurde.

  22. Ongelooflijk, wat een verhaal! Ik las het nieuwsbericht op de website van het DHVN en ik ben via de link op deze site beland.
    Ik vind het een zeer trieste gebeurtenis dat iemand onschuldig ten prooi valt door iemand met een stoornis. Mijn complimenten voor de wijze waarop het verhaal is geschreven. Het kwam zeer duidelijk binnen en het gaf een uitgebreid beeld van slachtoffer en dader.

    Groeten,

    Marcel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s