Spiegelbeeld

Moeilijk is dat niet, een lelijk verhaal schrijven over een verdachte in zittingszaal 14.
Veel verdachten die in deze zaal moeten verschijnen, hebben nare dingen uitgevroten.

Rechters daarentegen zijn mannen en vrouwen van onbesproken gedrag.
De Groninger rechtbank telt zo’n vijftien onkreukbare mannen en vrouwen die in wisselende samenstelling, maar altijd met z’n drietjes, strafrechtspreken in zaal 14.

Ik ben niet van de partij die vindt dat rechters wereldvreemde snuiters zijn, dat zij geen oog hebben voor onbehagen in de samenleving of dat rechters met hun veel te lage straffen dwalende softies zijn.
Ik vind dat de strafrechtspraak in het algemeen een dikke voldoende verdient, dat de opgelegde straffen er niet om liegen en dat het geen recht doet de onkreukbaren af te rekenen op hier en daar een onverteerbaar incident.

Dit laatste wil niet zeggen dat buiten die lelijke incidenten om, rechters het altijd goed doen.
Donderdagochtend ging het er hard aan toe in de Groninger rechtszaal, zo hard dat de rechters halverwege de rit uit de bocht vlogen.

Edward (23) is de verdachte.
Justitie verdenkt hem van vrijheidsberoving.
Hij zou van 15 tot en met 21 januari zijn ex, de moeder van zijn kind, hebben opgesloten in haar woning. Hij zou haar kleren hebben weggenomen, zou de klinken van de ramen en deuren hebben verwijderd, haar hebben vastgebonden en haar toen ook nog eens hebben opgesloten in een kast.

Edward ontkent dat stellig, hij heeft een heel andere lezing.

‘Ja ja’, zegt de officier van justitie, ‘zijn verhaal is het spiegelbeeld van het verhaal dat Tanja, de voormalige geliefde, bij de politie heeft verteld.’
Justitie gaat er vanuit dat het slachtoffer bij de aangifte de waarheid heeft gesproken.
En dus dat Edward liegt dat hij barst.

Het is aan de rechters de waarheid te vinden.
Rechters weten dat de waarheid veel gezichten kent en dat wat raar lijkt, toch best waar kan zijn.
Daarom moeten zij wikken en wegen en met alles rekening houden.

Edward zegt een alibi te hebben.
Hij was bij zijn beste vrienden thuis, bij Pim en Tim.
De twee broers, die als getuigen zijn opgeroepen, beamen dat.
‘Edward was bij ons.’

Er is alle reden voor een stevige ondervraging, want het verhaal van Edward bevat merkwaardigheden.
Als hij begin januari verneemt dat Tanja met een vriend naar Amsterdam is gegaan, vervliegt zijn hoop op een gelukkig gezinsleven.
Nee, hij was niet boos.
Wel teleurgesteld.
Zegt: ‘Ik voelde me bij de neus genomen. Door weg te gaan, ben ik verstandig geweest. Ik ken zat mannen die in zo’n situatie rare dingen zouden doen.’

In Amsterdam ontvangt Tanja een sms’je waarin staat dat ze niet moet schrikken als ze thuiskomt. Als Tanja thuiskomt is haar woning nagenoeg leeggehaald en zijn de muren met verf beklad.
Edward: ‘Klopt. Ik heb mijn spullen opgehaald. Daar ging dat sms’je over.’

Vijf dagen lang, van 15 tot 20 januari, was Edward telefonisch onbereikbaar geweest. Toen de politie op 21 januari bij Tanja aan de deur kwam, na een ongerust telefoontje van de moeder van Edward, vluchtte hij via een raam de wijde wereld in.
Hij was er dus toch.
Terwijl Pim tegen de politie had gezegd dat Edward bij hem was.

Twee uur lang wordt Edward door de rechters doorgezaagd.
Halverwege wordt het hem te veel en zegt geëmotioneerd: ‘Die dingen die zij over mij zegt, doen pijn. Want die dingen zijn niet waar.’

De rechters schakelen door naar de vijfde versnelling.
En dan gaat het fout.
Het verbeelde bord dat aan de muur achter de rechters zou kunnen hangen met de tekst ‘wij zijn niet vooringenomen’ klettert op de grond.
Edward is niet langer meer een verdachte, maar een valse leugenaar.
Dat blijkt niet alleen uit de vijandige toon die de rechters nu aanslaan, ze stralen het ook uit.
Ze trekken lelijke gezichten als de beklaagde iets zegt.
Ik geloof niet dat rechters zich bewust zijn van hun non-verbale communicatie.

Als Edward bezig is antwoord te geven op een vraag stelt de rechter alweer een nieuwe vraag en bijt hij hem toe er een hekel aan te hebben als een verdachte praat terwijl hij aan het woord is.

De advocaat roept drie keer dat hij grote moeite heeft met de wijze waarop zijn cliënt wordt ondervraagd.
Dat dit nergens op lijkt.

Als even later Pim en Tim als getuigen – onder ede – worden gehoord, blijft de sfeer vijandig.
Alsof ook de getuigen iets misdadigs hebben gedaan.
Rechters, smalend: ‘U heeft tegenover de politie gelogen. Waarom zouden wij geloven dat u hier de waarheid spreekt?’
Pim, zenuwachtig: ‘Omdat ik nu onder ede sta.’

Als ze zeggen dat ze het niet precies meer weten, zeggen de rechters dat ze niet mogen liegen.
Als Pim zegt dat hij al eerder heeft gezegd dat hij het niet precies meer weet, roept de officier van justitie: meineed!
Hij vraagt de rechtbank proces-verbaal op te maken waarna de getuige kan worden gearresteerd.

De rechters trekken zich terug voor beraad.
De zitting is dan al bijna vier uur gaande en de waarheid is nog altijd ver zoek.
De advocaat bezint zich op het ultieme middel waarover hij beschikt: het wraken van de rechters die blijk geven van vooringenomenheid waardoor er van een eerlijk proces geen sprake kan zijn.

De advocaat doet het uiteindelijk niet.
Zegt wikkend en wegend dat het niet in het belang is van Edward.
En dat hij wel verder moet met deze rechters.
Zo werkt het dus.

Als de rechters terugkeren in de rechtszaal zeggen ze geen werk te maken van de meineed door de getuige.
Besloten is nog een getuige te horen en de zaak aan te houden.
Er komt dus een vervolg.

Ik noteer: wat was dit een lelijke rechtszaak.

Rob Zijlstra

.

UPDATE – 7 juni 2010 – voortzetting
De strafzaak tegen Edward is maandagochtend voortgezet met het horen van de moeder van de verdachte als getuige. De officier van justitie vindt dat hij de vrijheidsberoving kan bewijzen en hecht weinig geloof aan de verklaringen van bijvoorbeeld de moeder en de twee eerder gehoorde getuigen. Ze liegen uit loyaliteit met de verdachte, aldus de officier. De eis: 30 maanden celstraf waarvan 6 voorwaardelijk.

De moeder had laten weten dat het slachtoffer niet altijd even betrouwbaar is. Ze zei: ‘Als ze boos is, haalt ze alle kuikens uit het mandje.’

Edward zelf  vroeg nog aan de rechters of die het boek ‘Echte mannen eten geen kaas’ hadden gelezen.

.

UPDATE – 21 juni 2010 – uitspraak
Het verhaal zoals Edward dat in de rechtszaal heeft verteld is niet geloofwaardig, vinden de rechters. Bewezen is dat hij de vrouw niet vijf, maar vier dagen heeft opgesloten en dat hij haar dus van haar vrijheid heeft beroofd.  Dat is op een vernederende wijze gebeurd.  De straf: 2 jaar cel.

3 comments

  1. In dergelijke zaken zou er iets moeten veranderen is mijn mening. Zowel verdachte als slachtoffer, beide bijgestaan door een advocaat, tegenover elkaar ter zitting aanwezig moeten zijn. Waar de rechters zowel verdachte als slachtoffer kunnen confronteren met hun vragen. Dat gebeurd in Duitsland ook. Soms gaat het er heel heftig aan toe, dat is waar. Maar het sterkt wel de waarheidsvinding. Daarbij kunnen de rechters dan ook de onderlinge sfeer tussen partijen beter inschatten. Hoe alles zo is gelopen. Het lijkt mij het proberen waard. Beide partijen betrekken in het strafproces heeft nog een voordeel, het gebeurd vaak dat aanklachten ter zitting worden teruggetrokken of dat er meinedige verklaringen (valse aangiftes ) door de mand vallen. Ik denk dat het de rechtspraak ten goede zal komen. Je zou ook in dergelijke zaken kunnen denken dat het slachtoffer naast de aanklager dus officier van justitie plaatsneemt. Ook zou de mogelijkheid er moeten komen dat ter zitting ook eventuele getuigen iets zouden mogen zeggen, die eerder geen verklaring hadden afgelegd (bij bijvoorbeeld politie) maar dat ter zitting onder ede wel willen doen.

  2. Vooringenomenheid is de wortel van het kwaad.

    Wat een aangrijpend verhaal Rob, er rest slechts twijfel bij mij over wat er nu werkelijk gebeurd is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s