Pijnlijke waarheid

Crimineel gedrag wordt in toenemende mate gezien als een medisch probleem. Bij schokkende misdrijven worden daders al bij voorbaat als gestoord beschouwd. Dit komt door de dominantie van gedragswetenschappers, terwijl criminologen vaak niet in staat zijn verhelderende inzichten te geven. Maar het idee dat plegers van ernstige misdrijven ‘gevaarlijke gekken’ zijn, is feitelijk onjuist.

Dit stelt emeritus-hoogleraar Willem de Haan. Hij deed dat vorige week in zijn afscheidscollege in Groningen.

De Haan werd in 1995 benoemd tot hoogleraar criminologie, verbonden aan de vakgroep Strafrecht en Criminologie van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij deed veel onderzoek naar geweld.

Volgens De Haan wordt vaak verondersteld dat bijvoorbeeld brandstichters pyromanen zijn met een onbedwingbare behoefte om vuur te stoken. Het is een mythe, zegt hij. ‘Uit onderzoek is gebleken dat pyromanie in Nederland nauwelijks voor komt.’

Mensen vinden het in het algemeen moeilijk onder ogen te zien dat ernstige misdrijven door ‘normale’ mensen kunnen worden gepleegd. De Haan noemt dat een pijnlijke waarheid. En om die waarheid niet onder ogen te hoeven zien, neigt de samenleving tot demonisering van geweldplegers en dramatisering van zinloos geweld. Hierdoor wordt een zinvolle discussie over geweld in de samenleving ernstig bemoeilijkt.

Kritiek heeft De Haan ook op de politiek.
In het politieke debat bestaat de neiging oplossingen te zoeken in concrete ‘harde’ maatregelen, zoals meer blauw op straat of nog zwaardere straffen voor geweldplegers. De Haan: ‘De geruststelling die uitgaat van ‘harde’ maatregelen die snelle en tastbare resultaten beloven, kan de criminologie niet bieden.’

De Haan stelt verder dat in de afgelopen jaren veel beleidsmaatregelen zijn genomen om een toename van criminaliteit n de samenleving te keren. Hij noemt het project ‘Veiligheid begint bij Voorkomen als voorbeeld. Dit in 2006 dor het ministerie van justitie gelanceerde project beoogde een reductie van het aantal geweldsdelicten met 19 procent in 2010 ten opzichte van 2006.

De Haan: ‘Zo’n doelstelling is niet meer dan een gok. De greep op maatschappelijke problemen die de politiek hiermee suggereert, is ongeloofwaardig (…).’

Hij vervolgt: ‘Maar let op. Op 23 april schrijft minister van justitie Hirsch Ballin in een brief aan de Tweede Kamer dat de genomen maatregelen effect sorteren en de geweldscriminaliteit sterk is afgenomen. Met, jawel, precies 19 procent in 2010 ten opzichte van 2006.’

Criminologisch gezien, een wonder, aldus De Haan, maar wetenschappelijk gezien weinig plausibel. ‘Politiek gesproken is echter niet van belang hoe de overheid erin slaagt de geweldscriminaliteit terug te dringen, zolang zij de kiezer en de volksvertegenwoordiging maar de indruk kan geven dat zij haar beloften weet na te komen.’

rob zijlstra

2 comments

  1. Een wonderlijke man toen de hoogleraar in het academiegebouw binnenkwam ik hem daar leerde kennen. Aan tafel met koffie luisterde ik naar hem. Ik weet het niet zeker maar ik geloof dat hij een met een knipoog mijn stelling toen ” een psychiater leert meer van zijn patiënt dan een patiënt van zijn psychiater ” beaamde. Vele jaren volgde ik Willem de Haan. Over criminologie,psychiatrie of psychologie gedragswetenschappers of verschillende meningen is veel te schrijven. Je laat vele kanten zien Rob. Misschien dat wij erg veel meer van jou leren, jou verslaglegging,.. dan van welke professie ook.

  2. gewelds criminaliteit is zeker niet geheel terug te dringen maar weet wel zeker als er echte represailles tegen over stonden en niet die softe straffen die men hier uitdeeld dat er minder gedonder was dan nu.
    zwaarder straffen helpt niet dat zien we in de usa maar men moet wat meer het recht in eigenhand nemen wat gij niet wil wat u geschied doe dat zeker mij niet een oog van mij is twee van hem eentand van mij is zijn hele gebit ik doe geen eens aangifte wat heb je aan het recht wat de wetgeving je hier bied kun je geen droogbrood voor kopen ik geloof meer in mn eigenrechtspraak en die hulpverleners en die geiten wolensoken figuren die moeten ze gewoon aan het werk zetten op de schep de dijken moeten omhoog
    die criminele elementen s,morgens om 7 uur van hun nest een veldloop met 45 kilo bepakking dan als het jongerren betrefd naar school ouderren gaan in de moestuin aan het werk want ze moeten wel eten en ze krijgen niks van onze belasting centen dan s,midags gezamelijk eten n uur pauze dan de jongerren weer n veld lop van 10 kilometer de ouderren de boel klaar maken voor de avond bedden opmaken enz rond 4uur gezamelijk de boel buiten opschonen om 6 uur eten tv kijken cq studie tot 8 uur nog een veldloop van 15 kilometer en rond half tien liggen ze plat bekaf geen tijd om nog rottigheid uit te vereten en iemand die hier niet aan mee wil werken ook goed maar dan heb je niet te vreten klaar ist zo over maar onze zieleknijper en weet ik veel wat voor gecreeerde banen dat er voor gemaakt zijn die moeten ook eten en die zullen koste wat het kost hun positie hand haven dus er zal wel niets veranderren nederland ten voeten uit en iedereen zich maar afvragen waarom een wilders zo veel stemmen krijgt

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s