De Marathonman

In zittingszaal 14 is het onrustig.
Dat wil zeggen, in de hal is het onrustig en dat is binnen goed te horen.
In de hal verzamelen zich steeds meer studenten die voor de strafzaak van half drie komen.
Zij komen voor Rik B. die in april dit jaar een medestudent in brand stak.
De pers is van heinde en ver gekomen om verslag te doen van deze mallotige kwestie.

Zover is het nog niet.
In de nagenoeg lege zaal 14 is de zaak van half twee gaande.
De verdachte is Said.
Zijn vrienden noemen hem De Marathonman omdat hij hartstikke goed kan hardlopen.

Said is op een onbekende dag in 1991 geboren in Kismayo, een stad aan de zee in Somalië.
Toen Said daar werd geboren, vochten clans er een gewelddadige strijd om de macht uit.

Said heeft in december vorig jaar het tankstation aan de Van Stolbergweg in Veendam overvallen.

Daar heeft hij nu veel spijt van.
Sterker nog, toen hij de Shell Shop binnenstapte, met zijn bivakmuts op en een mes uit de keuken in de hand, voelde het direct al niet goed.
Hij schrok.
Said had de medewerkster achter de kassa verwacht, maar de vrouw stond vlakbij de ingang te stofzuigen.
Hij zegt: ‘Ik kon toen niet meer terug.’

Hij had geroepen ‘geen trucjes, geen rare dingen’ en dat hij geld wilde.
De medewerkster gaf hem wat biljetten van vijf en tien euro, maar Said riep om meer. Met vierhonderd euro maakte hij zich uit de voeten.

Hij rent naar het huis van zijn vriendin.
Nu is Veendam niet zo heel groot.
Want terwijl Said rent, passeert een auto met daarin drie kennissen van hem.
Die zeggen tegen elkaar: ‘Hé kijk nou, daar rent De Marathonman.’

Aan zijn vriendin vertelt Said wat hij zojuist heeft gedaan.
Zegt tegen de rechters: ‘Ik moest het geld kwijt, het voelde niet goed, het past niet bij me.’
Rechters: ‘U had het geld ook kunnen weggooien of desnoods terug kunnen brengen.’
Said: ‘Ik wist niet wat ik moest doen.’

Buiten de zaal, in de hal, wordt het steeds rumoeriger en bij vlagen vrolijker.

De rechters willen weten: ‘Waarom?’
Said vertelt dat hij hopeloos was.
Dat hij een deurwaarder verwachtte die cash vijfhonderd euro moest hebben.
En dat hij dat niet had.
Op die zaterdag besloot hij ‘aan geld te komen’ en knipte twee gaten voor de ogen in een muts.

Rechters: ‘Was het een groot mes?’
Said: ‘Het was een mes uit de keuken. Een mes om brood mee te snijden.’
Rechters: ‘Bij de politie heeft u gezegd dat het een vleesmes was.’
Said: ‘Je kunt er ook vlees mee snijden.’

Een half uur na de overval heeft de politie al het vermoeden dat ze bij De Marathonman moeten zijn.
Er waren immers drie getuigen in een auto.
Als hij thuiskomt hoort hij van zijn zus dat hij wordt gezocht.
Said belt de politie – het is dan twee uur in de nacht – en geeft zich aan.

Hij zit 42 dagen vast en wordt dan door de rechtbank uit de voorlopige hechtenis geschorst.
Hij krijgt een enkelband om de voet.

Said vertelt dat alles in die periode mis ging in zijn leven.
Het ging mis met zijn vriendin, met de sport, op school.
En toenemende problemen met geld.
Hij kwam in aanmerking voor studiefinanciering, maar de geldverstrekker wilde eerst wel weten waar zijn vader uithangt.
En dat weet Said niet.
Misschien is zijn vader wel dood, is hij tijdens de strijd bloedig vermoord aan de zee in Kismayo.

Said: ‘Het is ingewikkeld.’

De psychiater had in haar rapport over Said geschreven dat hij op zijn tiende met zijn moeder en zusjes naar Nederland was gevlucht.
En omdat hij de enige en ook oudste man was, werd hij belast met gezinstaken die normaal gesproken voor volwassen zijn.
In zijn rol was het ongepast om bij problemen hulp te vragen.

De psychiater schrijft dat Said overbelast raakte omdat er sprake was van overvraging. Dat leidde tot depressiviteit en vervolgens tot een somberheidneurose.
De psychiater vreest een beginnende persoonlijkheidsstoornis.
‘Die is er nog niet, maar als het zo doorgaat, komt die er wel en dat is reden tot ongerustheid.’

Said: ‘Ik zie nu wel in dat ik om hulp moet vragen.’
Rechters: ‘En wat is volgens u het probleem?’
Said: ‘Geld.’
Rechters: ‘Er zijn heel veel mensen met financiële problemen, maar die gaan geen overvallen plegen.’
Said: ‘Omdat die mensen weten wat ze moeten doen.’

De reclassering: ‘Hij heeft een beetje hulp nodig.’

De officier van justitie zegt dat gezien de ernst van het gepleegde feit een forse gevangenisstraf passend is.
Dat overvallen een grote impact hebben op de samenleving en op de slachtoffers.
Maar dat ook gekeken moet worden naar de persoonlijke omstandigheden.
En dan mag Said, als kind belast met de vaderrol, een laatste kans krijgen.

De officier van justitie eist een straf gelijk aan het voorarrest (42 dagen), een taakstraf van 240 uur en een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf als balk achter deur.
De rechters opperen dat het wellicht verstandig is dat hij weer gaat hardlopen omdat hij daar zo goed in is.

Said knikt.
Gesnopen.
Bij het verlaten van zittingszaal 14 waarschuwen de rechters dat in de hal heel veel mensen staan, maar dat dat mensen zijn die voor de volgende strafzaak komen.
Niet voor hem.

Die strafzaak, tegen de student die zijn medestudent met lampolie besprenkelde en toen in brand stak, begint ruim een half uur later dan gepland.
De rechters vragen aan de industrieel ontwerper in opleiding: ‘U bent 20 jaar, maar hoe volwassen bent eigenlijk?’

Rob Zijlstra

.

UPDATE – 14 oktober 2010 – uitspraak
Said wordt niet aan de hoogste boom opgehangen, maar krijgt een kans. Volgens de rechtbank is hij verminderd toerekeningsvatbaar en heeft hij al 6 maanden elektronisch toezicht gehad. De straf: 222 dagen waarvan 180 voorwaardelijk en een taakstraf van 240 uur. Een van de voorwaarden is dat hij zich onder toezicht van de reclassering moet stellen en dat er een behandeling moet komen voor zijn psychische problemen. 

9 comments

  1. Okey Said.

    Gesnopen.
    Maar dat het betreffende tankstation volledig is omgebouwd tot een onneembaar fort.
    Dat de desbetreffende – stofzuigende- medewerkster tot de dag van vandaag een ptss heeft,en niet tot werken in staat is.
    Ik heb ook een klote jeugd gehad.
    Maar ben wel bij zinnen om een ander daar niet mee te belasten/de dupe van te laten worden.

    Je bent verantwoordelijk voor je eigen daden.

    Een taakstraf van 240 uur.

    De betreffende medewerkster heeft levenslang door het brood/CQ vleesmes……….

    Levenslang.

  2. Met PTSS is er voor het slachtoffer weinig uitzicht op een tweede kans. Integendeel zelfs, gebleken is dat, ondanks behandeling, de traumatische ervaring op latere leeftijd weer op gaat spelen en het leven zodanig kan gaan beheersen dat zelfs opname op een gesloten afdeling noodzakelijk wordt.

  3. Said is dus 18 of 19 jaar. In Somalië, waar de levensverwachting veel lager ligt dan in Nederland, ben je dan al jarenlang volwassen. Sterker nog, je bent daar soms al 10 jaar volwassen: aan het werk voor geld, getrouwd met kinderen, stevige verantwoordelijkheden. Het klopt in sociaal opzicht niet helemaal om zo iemand volgens de Nederlandse maatstaf van minder-meerderjarigheid te beoordelen.

  4. Waar is het hulpje van de Sint?

    En: wat een gedoe over ptss.
    Kijk gewoon naar wat gebeurd is.
    Of kijk óók naar de gevolgen voor de dader.

    Want de maatschappij dat zijn wij, enzo.

  5. ag donder tog op allemaaal… wanneeer je een overval pleegt dan pleeg je een overval .
    het kan tog niet zo zijn dat er twee verschillende mannen zitten voor twe verschillende overvallen en dat de 1 maar 42 dagen krijgt en de ander 6jaar waarom??? omdat de ene oooozooo zielig is en de ander normaal is ? whahahahahaha ziek voor woorden
    ben je toe in staat om een overval te plegen dan heb je iets niet goed daar boven dus behandelen die hap zielige verleden of geen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s