Het Nederlandse strafrechtsysteem kenmerkt zich door de praktische aanpak.
Geen wekenlang durende processen, een wilde uitzonderingen daargelaten, maar vijf, zes meervoudige strafzaken (met drie rechters) op een dag.
Getuigenverhoren hebben bij voorkeur achter de schermen plaats – dus niet in de openbaarheid – en van de inhoud van de vaak omvangrijke strafdossiers, tientallen ordners, dozen vol papier, worden alleen de meest relevante stukken in de openbaarheid van de rechtszaal besproken.

Een moordzaak kan zo in drie, vier uur worden afgehandeld.
In het grote buitenland zouden strafrechters bij wijze van spreken een moord doen voor een zo efficiënte aanpak.
Maar de Hollandse aanpak heeft ook een keerzijde en die toonde zich donderdag in volle glorie in zittingszaal 14.
Er stonden zeven verdachten terecht, opgesplitst in twee sessies: drie vermeende boeven in de ochtend, vier in de middag.
Dat was de planning.

Tegen half vier was de ochtendsessie klaar.
Om kwart voor vier begonnen dezelfde rechters aan het middagprogramma.
Dat was de praktijk.

Toen het negen uur in de avond was, moesten er nog vier advocaten een aanvang maken met hun pleidooien.
Tegen half twaalf donderdagavond kon iedereen naar huis.

Veertien uren hadden dezelfde rechters in zittingszaal 14 achtereen zitten te luisteren.
Hoe lang kunnen rechters dat aandachtig?
Gewone mensen kunnen dat, wetenschappelijk gezien, zo’n drie kwartier.
Zo lang duren daarom colleges op de universiteiten, wist een van de advocaten zich te herinneren.

De vier advocaten hadden, terwijl ze snel wat broodjes met hamburgers naar binnen werkten, wel hun bedenkingen, maar maakten er uiteindelijk geen punt van.
De rechters hadden ’s middags al gezegd dat als het middernacht wordt, dan wordt het middernacht.

Ik kan mij niet voorstellen dat er veel van de pleidooien van de vier advocaten, die tien uren na aanvang van het proces nog moesten aanvangen, is blijven hangen bij de drie rechters.
Er zijn grenzen.

Dat die grenzen donderdag in zittingszaal 14 fors werden overschreden, had met een zorgvuldige behandeling van de strafzaken nul-komma-nul te maken.
Er was een planning en die planning moest hoe dan ook worden nagekomen.
Omdat er op rechtbanken vonnissen moeten worden geproduceerd.
Strafrechters in het buitenland zouden er misschien wel een tweede moord voor doen om uitgerekend zoiets te voorkomen.

Vrijdagochtend (vandaag) wordt het proces voortgezet.
Met dezelfde rechters, maar met andere, frisse verdachten.

Zouden deze rechters vrachtwagenchauffeurs zijn, dan riskeerden ze een flinke boete.

Rob Zijlstra, 01.49 uur

update – De tweede zittingsdag begon om half tien in de ochtend en eindigde om zeven uur ‘ s avonds. 

 

het rechtbankverslag