De doorzetter

Er bestaan criminelen die zo zwaar zijn, dat je er best bang van zou kunnen worden.
Er bestaan ook betreurenswaardige criminelen, zo triest dat medelijden een meer gepaste reactie is.
Heel dubbel, want ook deze beklaagden kunnen angst inboezemen.

Wanneer het strafproces tegen Douwe is begonnen, is het eerste wat de rechters tegen hem zeggen: ‘U lijkt wel een doorgewinterde crimineel, maar dat bent u niet hè?’

In deze tijden van repressie is de hang naar eenvoudige oplossingen voor ingewikkelde problemen groot.
Het is vandaag niet populair om iets oubolligs als de moeilijke jeugd van stal te halen.
Maar wie regelmatig in de zalen van het strafrecht komt, weet dat de moeilijke jeugd bestaat.
Nog slechter dan menigeen zich wil voorstellen.

En dat is niet soft.
Een moeilijke jeugd is bikkelhard.

Hij lijkt zoals hij daar zit met zijn zwarte en hoekige bril, sliertig halflang haar, een beetje op een stripfiguur.
Of op een jongen die in zo’n Amerikaanse televisieserie moet doorgaan voor de nerd.

Op de dag dat Douwe werd geboren, was het overwegend droog met een gemiddelde temperatuur van 16 graden, stond FC Groningen met 27 gespeelde wedstrijden op de derde plaats en dreigden massale stakingen in het openbaar vervoer.

Douwe is nu 20 jaar en het leven had wel wat voor hem in petto.
Hij is zeer intelligent en zijn plannen zijn (waren?) om toegepaste psychologie te studeren.
Of anders iets in de voedingswetenschappen.

Maar het leven heeft Douwe besodemieterd.
Het huis waarin hij opgroeide stond bol van het geweld, aangericht door immer dronken ouders die uiteindelijk gingen scheiden.
Toen hij 10 jaar was, begon hij van alles te roken en ontwikkelden zich in zijn slimme hoofd angststoornissen.
Om zijn kinderproblemen de baas te blijven, ging hij drugs gebruiken, medicijnen slikken en gelijk zijn opvoeders veel alcohol drinken.

Soms probeerde hij zelfmoord te plegen, maar dat is nooit gelukt.
De pogingen eindigden meestal in de crisisopvang.

De rechters zeggen dat ze in de rapporten hebben gelezen dat de verslaving zich heeft vastgezet in zijn persoonlijkheid.
En dat als hij zo doorgaat hersenbeschadiging dreigt.
Dat zal ook zijn intelligentie aantasten en dan is hij nog verder van huis.

Zelf zegt Douwe: ‘Als ik zo doorga ben ik niet meer vatbaar voor behandeling.’

De rechters vragen: ‘Wat vindt u er nou van dat u de veroorzaker bent van al deze ellende?’
Douwe zegt dat hij dat verschrikkelijk vindt: ‘Ik ga zelf met veel moeite door de dag.
Misschien moet ik de slachtoffers een brief schrijven. Of gesprekken aangaan. Zodat ze weer rustig over straat durven lopen.’

Op de dag dat het met Douwe volledig misgaat, is de zon om 6.03 uur opgekomen, zwaaien in Amsterdam 50.000 mensen Van der Sar uit en is het heerlijk warm, de temperatuur loopt ’s middags op tot 26 graden.
Op die dag trekt Douwe een muts over zijn hoofd.

Zijn doel is om supermarkt Plus aan de Oosterhamriklaan in Groningen te overvallen. Onderweg loopt hij langs een nagelstudio. Hij knalt naar binnen, bedreigt de nagelspecialiste en duwt een mes tegen de zij van de klant.
Douwe roept dat hij junk is, dat hij drugs nodig heeft, dat hij daarom geld moet hebben en dat hij er ook niks aan kan doen.
De specialiste zegt dat er geen geld is (‘we pinnen’). Douwe roept nog wat en geeft de specialiste dan een hand, zegt sorry en vervolgt zijn weg, richting supermarkt.

Buiten ziet hij een man een en vrouw, de man, 72 jaar, in een scootmobiel.
Ook zij worden met het mes bedreigd.
De vrouw begint heel hard te huilen.
Hij krijgt geen stuiver en rent verder, de supermarkt in.

De caissière ziet het zwaaiende mes en snapt ze dat zij midden in een overval is beland.
Zij schreeuwt: ‘Sodemieter op.’
Rechters: ‘En dat deed u.’
Douwe: ‘Ja.’

De Plus-bedrijfsleider en een omstander gaan achter hem aan.
Hij bedreigt de omstander (mes op de borst) en eist ook van hem geld.
Weer niks.

Dan rent hij, ter hoogte van de Surinamestraat, het plantsoen in.
Daar loopt juist op dat moment een 84-jarige mevrouw met haar rollator.
Ze maakt op deze mooie dag een ommetje.
Douwe ziet een portemonnee in het rekje, grijpt haar vast, maar ook nu slaagt hij er niet in de beroving voor hem succesvol af te ronden.
Een man die in het plantsoen aan het werk is, grijpt in met zijn schoffel.

De rechters: ‘En dat allemaal in nog geen half uur tijd.’

De officier van justitie: ‘Vijf zeer ernstige misdrijven. Wanneer ik kijk naar onze richtlijnen, naar welke straf hier moet worden geëist, dan schrik ik. Dan hebben we het over vele jaren gevangenisstraf.’
Ze zegt dat slachtoffers geen boodschap hebben aan het verrotte leven van Douwe, maar ze zal er wel een beetje rekening mee houden.
De eis: twee jaar celstraf waarvan zes maanden voorwaardelijk.
Na detentie moet Douwe zich verplicht laten opnemen in een gesloten kliniek voor behandeling die achttien maanden mag duren.

Douwe zegt: ‘Alleen straf zal mij niet helpen. Ik heb ook passende hulp nodig. Ik ben zeer gemotiveerd. Ik wil heel graag naar een kliniek, ook als dat achttien maanden duurt. En het gaat me lukken, want ik ken de behandelmethoden.’

De rechters knikken en zeggen: ‘We hebben gelezen dat u een doorzetter bent.’

Rob Zijlstra

UPDATE – 1 december 2011 – uitspraak
Douwe heeft zich schuldig gemaakt aan vijf pogingen tot beroving en dat is ernstig, stelt de rechtbank. Maar anders dan de officier van justitie vinden de rechters dat in de bestraffing wat meer de nadruk moet komen te liggen op hulp. Het vonnis: 24 maanden celstraf waarvan 12 voorwaardelijk (ipv 6) en aansluitend een opname in een forensische verslavingskliniek voor een periode van maximaal 18 maanden. De proeftijd bedraagt 3 jaar. Gezien het doorzettingsvermogen en de intelligentie heeft de rechtbank vertrouwen in een voor Douwe goede afloop.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s