Schoonmoeder

Het ging over wat ze hadden gedaan.
Niet over het waarom, want een reden was er niet.
Het was gewoon gebeurd.

In vereniging, zei Jan (23) een tikkeltje wijs.
Ik ben medeplichtig, hield Micky (20) de rechters voor.
Paul (19): ‘Ik spreek alleen namens mezelf.’

In koor: ‘Het is gewoon uit de hand gelopen.’

Bij verdachten als Jan, Micky en Paul vraag ik mij als het gaat over wat ze hebben gedaan altijd af: wat zullen ze in de toekomst nog meer doen?

Neem Paul.
Geboren in Seoul, Zuid-Korea.
Opgegroeid en ontspoord in Groningen.
Hechtingsstoornis.
Geldproblemen (schulden).
Hij rookte twintig jointjes per dag, te veel om de baantjes die hij af en toe had te behouden.
Alleen helder wanneer hij sliep.

Of Micky.
Veroordeeld tot vijftien maanden celstraf waarvan negen voorwaardelijk wegens een poging tot doodslag toen hij net 18 jaar was geworden.
Ook hij: het enige dat hij bezit zijn schulden.
Hoeveel?
Dat wil hij in de rechtszaal met al die mensen erbij niet zeggen
Rechters: ‘Zeg maar heel veel.’
Micky: ‘Yes.’

Jan.
Gebruikte net als Paul ongekende hoeveelheden softdrugs om de dag door te komen.
Softdrugs als zelfmedicatie, om zichzelf rustig te houden.
Want?
‘k Heb ADHD.’

De laatste keer dat Jan in zittingszaal 14 zat, waren de zorgen groot.
De laatste keer was in juni 2010.
Hij had toen een straatroof gepleegd.
Het was in de tijd dat hij tussen alle jointjes door dagelijks hele flessen whisky leegdronk.

De officier van justitie had anderhalf jaar geleden aangedrongen op nader onderzoek naar zijn geestesgesteldheid.
Ze had gezegd, een kale detentie kan, maar ik weiger hem, zo jong nog, af te schrijven.
Jan wilde zelf ook wel een onderzoek.
Maar de rechtbank wilde er niet aan en veroordeelde hem in juni 2010 tot vijftien maanden celstraf (vijf voorwaardelijk).

Nadat Jan zijn straf had uitgezeten, keerde hij terug naar Groningen en kwam opnieuw bij Vast en Verder terecht.
Vast en Verder is een oplossing van het Leger des Heils om jonge jongens die vast hebben gezeten verder te helpen.
Maar Jan kwam er niet verder.
Er zou iets voor hem worden geregeld, iets met werken en leren, maar dat liet maar op zich wachten.

En dus vroeg hij op een verveelde avond aan twee medebewoners of die zin hadden met hem mee te gaan, beetje autorijden en zo.
Hij had sleutels van een auto die niet van hem was.
Dus.
Micky en Paul wilden wel.
Zij hadden toch ook niets te doen.

Ze reden eerst naar Winsum.
Daar probeerden ze een auto te stelen.
Dat had Jan gezegd.
Nietwaar, verklaarden Mickey en Paul.
Toen terug naar Groningen.
Om uiteindelijk terecht te komen in Veendam.

Jan tegen de rechters: ‘Onder directie van Micky. Die kende daar de weg.’
Micky: ‘Beetje’

Nabij de Kieler Bocht probeerden ze een Ford Escort Clipper te stelen.
De buit bestond uit slechts een life hammer.
Geen probleem, want zo’n ding kwam goed van pas bij het uit de hand lopen daarna.
Er werden ruiten van (ten minste) zes geparkeerde auto’s ingeslagen.
Goed voor twee brillenkokers, een zonnebril, een frontje van een cd-speler en een navigatiesysteem.
En veel schade.

Hier was het over gegaan tijdens de rechtszaak.
Micky: ‘Ik ben merendeels medeplichtig.’
Paul zegt dat hij het blijkbaar niet meer weet.
Jan dat het zo ongeveer gewoon wel klopt.

Paul hoort tien maanden celstraf eisen, waarvan drie voorwaardelijk.
Plus nog eens twee maanden die hij eerder bij de kinderrechter voorwaardelijk opgelegd had gekregen voor diefstal.
De advocaat wil liever een nader onderzoek naar een mogelijk verband tussen de psyche van Paul en de gepleegde delicten.
De officier van justitie – zij die destijds Jan nader wilde laten onderzoeken – heeft daar geen behoefte aan.

Micky.
Niks medeplichtig, maar medepleger, zegt de officier van justitie.
Maar terug naar de gevangenis hoeft hij niet.
Een gevangenisstraf voor de duur die hij heeft vastgezeten (32 dagen) en een werkstraf van 240 uur.
De negen maanden die hij eerder voorwaardelijk kreeg, mogen als stok achter de deur blijven staan.

Dacht, Micky met je veroordeling wegens poging tot doodslag, je mag de officier van justitie wel op je blote knieën danken.

En dan Jan.
Eis: een jaar.
Kaal.
Plus twee van de vijf maanden van de vorige voorwaardelijke veroordeling.
Nader onderzoek?
Dezelfde officier van justitie kijkt wel uit.
Jan zegt dat het zo niet verder kan, dat hij structuur nodig heeft.
En dat hij gemotiveerd is om er nu wel iets van te maken.

Rechters: ‘Waarom nu wel?’
Jan: ‘Ik heb niet veel meer, geen woonruimte, niets. Ik ben veel mensen kwijtgeraakt. M’n ouders. Maar ik heb mijn schoonmoeder nog. En die wil ik niet kwijt.’

Rob Zijlstra

.

• medeplichtige
• medepleger

• Jan en de blije knuffel, 17 juni 2010

.

UPDATE – 23 januari 2012 – uitspraken
De rechters zien het een tikkeltje anders dan de officier van justitie wat de straffen betreft: Jan heeft 9 maanden celstraf gekregen, Paul 6 maanden waarvan 2 voorwaardelijk.  Micky is conform: 32 dagen die hij al vast heeft gezeten en de taakstraf van 240 uur.

5 comments

  1. Hoi Rob, goed artikel. Vandaag, morgen en overmorgen staan er in andere zittingszalen weer een Jan, een Mickey en een Paul, met dezelfde problemen. Het ontbreken van een toekomstperspectief leidt tot gebrek aan motivatie om ondanks de shit iets van je leven te maken. Gelukkig niet bij iedereen in zo’n situatie, maar wel bij een toenemend deel van de bevolking.
    Bezuinigingen op welzijnswerk, sociaal-culturele voorzieningen, onderwijs en arbeidsprojecten zullen zeker niet bijdragen tot verbetering van de situatie.

    Jaap van der Wijk

  2. @Jack

    Ik meen dat Vast en Verder één van de duurste projecten van het Leger des Heils is.
    Helaas is dit geen garantie voor succes. Al zo’n 10 jaar niet.

    1. Zijn er hulpverleningsinstanties die een dergelijke garantie wel kunen bieden?

      Vast en Verder helpt jongeren die uit de jeugdgevangenis komen of dakloos zijn om hun leven op orde te brengen. Heel praktisch is dat in eerste instantie met een dak boven hun hoofd, een maaltijd op tafel en een begeleider die meehelpt een plan te maken wat die jongere met zijn leven wil. Dat is voor iedereen hetzelfde: (waar mogelijk) eigen zelfstandige wooruimte, dagbesteding (werk en/of leren), opbouwen sociaal netwerk, leren omgaan met je problemen. Dat wordt niet aangereikt op een zilveren blaadje, de jongeren moeten daar hard hun best voor doen en goed gemotiveerd zijn. Het is geen gedwongen hulpverlening. En het gebeurt regelmatig dat een jongere het geld en “succes” sneller ziet in een criminele carriere.
      Er zijn weing projecten zoals Vast en Verder. Voor jongeren met een zwakke intelligentie en/of met gediagnosticeerde psychiatrische problematiek zijn er andere vormen van opvang/kamertrainingsprojecten e.d. Vast en Verder kan die jongeren opvangen die daar niet inpassen.

      Het Leger des Heils is er om bekend dat ze die stappen extra zetten om mensen te helpen die aan de zijlijn van de samenleving staan. En dat is heel wat meer dan soep alleen. Persoonlijk vind ik die gedrevenheid heel mooi. Het is ook te verwachten dat deze doelgroep meer uitvallers kent. Slagingspercentages kan je loslaten op makkelijk haalbare doelen, niet waar de meeste hoop al is opgegeven.

  3. Beter kan ik het zelf niet zeggen! Dank Rob voor je respectvolle beschrijving van in eerste plaats de jongeren zelf en daarnaast ook het Leger des Heils. We doen ons uiterste best zal ‘k maar zeggen. Is het niet deze dan een volgende keer dat het goed gaat. Wij geloven niet in kansloos. Het gaat om mensen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s