Vlak voor mij, in de verdachtenbank, zitten vier mannen.
Ze heten Durk en zijn 42 jaar.
In de zittingszaal is het stil, stiller dan anders.
De vier mannen, allemaal vader, huilen.
Steeds wanneer ze iets willen zeggen, antwoord willen geven op vragen, smoren hun stemmen in gejammer.

Met een grote blauwe zakdoek vegen ze door hun gezichten, de tranen weg.

Durk die het meest links zit, is een eenzame en gescheiden man.
Daarnaast zit de getraumatiseerde Durk, vol berouw en die het allemaal niet meer weet.
Naast hem zit Durk die ziek is, met stoornissen in het hoofd en die dringend behandeling nodig heeft.
En helemaal rechts, tot slot, zit Durk, de hufter, de schoft.

De eenzame Durk was na de scheiding in 2002 in de woning blijven wonen.
Zijn ex was vertrokken met de kinderen.
Durk die het vol berouw allemaal niet meer weet, zegt dat hij niet boos is op zijn ex.
De zieke Durk zegt dat het nooit had mogen gebeuren, wist hij maar waarom, waarom het wel is gebeurd.

De rechters vragen of het klopt, of het echt waar is?
Ze knikken.
De rechters: ‘Het hele scala? Heeft dat allemaal plaatsgevonden?’
De hufter, de schoft, zachtjes: ‘Ja.’

Er was een verjaardagsfeestje van opa, het was lente en heel de familie was aanwezig.
Toen hadden ze het verteld.
Aan tante Margot, zo was het naar buiten gekomen.
Daarna waren ze naar de politie gegaan, hadden gesprekken gevoerd en toen hadden ze samen met hun moeder aangifte gedaan.
In december vorig jaar werden de Durken aangehouden.

Met de jongste, die het meest op hem leek, met wie hij dezelfde humor deelde, was het het vaakst gebeurd.
Met de oudste, die meer naar haar moeder trok, minder vaak.

Het was begonnen na de scheiding, als ze in het weekeinde bij hem kwamen in hun oude huis in het dorp in het Westerkwartier.
Later gingen ze verhuizen, richting Heerenveen.
Daar begon de hel, vertelden de meisjes.

Durk huilt dat hij verantwoordelijk is, voor alles.
Durk jammert dat hij zijn verstand erbij had moeten houden, dat hij zijn kinderen had moeten beschermen.
Durk zegt dat hij niet weet waarom, zegt: ‘wist ik het maar.’
Durk ontkent, zegt dat het niet waar is dat ze het moesten doorslikken, dat hij altijd een handdoek gebruikte, of een shirt die hij daarna in de was gooide.

Het gebeurde als de kinderen naar bed gingen, dan ging hij met ze mee naar boven om de dag door te nemen.
Het gebeurde in de badkamer, met de deur op slot, zodat de oudste geen kant op kon.
Ze vertelde daarover: ‘Ik voelde me als opgesloten in een sauna met een baviaan op mijn rug.’
Buiten in de tuin.
Rechters: ‘Op het toilet in het ziekenhuis?’
De Durken ontkennen dat laatste, maar het gebeurde wel als ze gingen vissen, aan de waterkant bij De Knipe.

Het begon toen de jongste een jaar of tien, elf was en daarna ging het maar door.
Vier, vijf jaar lang werden de kinderen van en door Durk seksueel misbruikt.
Op vergaande wijze.
Keer op keer, week in week uit, verkrachtte hij zijn eigen kinderen.
Van alle kanten.
Soms moesten de zusjes dingen bij elkaar doen, of samen iets bij hem.

U moet daar zelf maar iets bij verzinnen.
En er dan rekening mee houden dat het nog erger is geweest.

Dan speelden ze nep-verkrachtinkje.
Dan moesten de kinderen zich verzetten.
Dat deden ze.
En of ze dat deden.
Voor de eenzame, zieke en hufterige Durk was het een spel.
Voor de twee meisjes was het echt.

De rechters: ‘U heeft verklaard dat uw dochters u uitdaagden?
Durk: ‘In mijn ogen wel.’
Rechters: ‘Nooit iets van verzet gemerkt?’
Durk: ‘Dat had ik wel moeten merken. Maar ze hebben nooit gezegd dat ik het niet moest doen, nooit ‘hou er mee op.’

De omgangsregeling bracht de zusjes steeds weer naar hun vader.
De jongste had nog niets te zeggen.
De oudste wilde niet, maar ging toch want anders moest haar zusje alleen.
Dan offerde ze zich op.
Uit loyaliteit en uit angst.
De oudste moest toen nog 16 jaar worden.

Aan de rauwe verkrachtingen – ontucht klinkt zo netjes in dit verhaal – kwam een einde toen het uitkwam, toen de familie het hoorde op het verjaardagsfeest van opa.

Durk geeft toe dat hij anders door was gegaan, misschien nu nog steeds.
Durk vertelt aan de rechters dat hij nu opgelucht is, dat hij blij is dat zijn kinderen na al die jaren zijn gaan praten.
Durk zegt dat hij misschien wel steeds heeft gehoopt dat het uit zou komen.
Durk zegt dat hij dan ook niet kwaad is op zijn ex en ook niet op de kinderen.

De psychiater en de psycholoog denken dat Durk niet een echte pedofiel is.
Ze zeggen wel dat hij een gebrekkige zelfbeheersing heeft.
Sluiten niet uit dat Durk wellicht lijdt aan situationele pedofilie.
Ze vinden dat de maatregel tbs met dwangverpleging een stap te ver is.

De reclassering rapporteert dat de kans op herhaling, op een terugval op korte termijn, laag is.
Maar dat op langere termijn niets valt uit te sluiten.
Behandeling is noodzakelijk, ambulant als het kan, klinisch als het moet.

Durk zegt dat hij open staat voor alles.
En dat hij het nooit weer zal doen.

De officier van justitie zegt dat als de rechtbank van mening is, dat de maatregel tbs moet worden opgelegd, zij zich daar niet tegen zal verzetten.
Maar het is niet haar eis.
De eis luidt: vijf jaar gevangenisstraf.

De advocaat had meer gedacht aan een taakstraf, waarmee ze, zegt ze, niets wil afdoen aan de ernst van de feiten.
Wat die zijn ernstig.
Maar dat een behandeling beter is, beter dan celstraf.

Ze zegt dat Durk een relatie vol seks heeft gehad met een 15-jarige, dat was ook in 2002.
Hij was daarmee naar de politie gegaan en de politie had toen geantwoord dat als een 15-jarige geen bezwaar maakt, dat Durk dan zijn gang maar moest gaan.

De advocaat: ‘Onbegrijpelijk. Wanneer de politie toen adequater had gereageerd, hem had gewezen op het strafrechtelijke karakter van die relatie, dat er dan misschien wel helemaal niets was gebeurd.’

De advocaat: ‘Durk is tien jaar geleden door de politie het bos ingestuurd en toen is hij in dat bos verdwaald.’

Aan het einde van de zitting proberen de Durken een brief voor te lezen.
Ik zie dat bovenaan de brief staat: spijtbetuiging, in grote letters.

Durk haalt diep adem, blauwe zakdoek.
Durk zoekt naar de woorden die hij heeft opgeschreven.
Durk barst dan weer in huilen uit.
Durk snikt dan – nauwelijks verstaanbaar – dat hij met zichzelf in het reine moet zien te komen.

En dan staan ze op en wordt Durk afgevoerd.
De oudste dochter had verklaard dat ze kan leven met een straf van vier jaar.
Wat de jongste dochter betreft mag haar vader wegrotten in de gevangenis.

Rob Zijlstra

UPDATE – 2 april 2012 – geen uitspraak
De rechtbank heeft geen uitspraak gedaan omdat de rechters zich onvoldoende voelen geinformeerd. Er moet nader onderzoek worden gedaan: de verdenking met betrekking tot de 15-jarige niet was niet bekend  het moment Durk door de psychiater en psycholoog werd onderzocht. Zij moeten dit feit bij het heronderzoek betrekken. De strafzaak is nu geschorst en wordt later – niet bekend is wanneer – voortgezet.

. .