De verliezer

hoofd

het leven van een loser

Rick snapt dat zelf ook wel.
Dus dat als je inbreekt bij mensen, dat die mensen daar dan een trauma aan kunnen overhouden.
Tegen zijn rechters: ‘Nee, dat is niet leuk natuurlijk. Sorry.’

Rick is een verliezer.
Een flink deel van zijn volwassen leven – hij is 23 jaar – heeft hij doorgebracht in de gevangenis.
Rechters: ‘Beseft u wel dat u op een kruispunt staat van uw leven?’
Rick knikt.
Dat is natuurlijk ook niet leuk.
Hij zegt: ‘Ik ben in de bloei van mijn leven. Ik ben van plan mijn leven te beteren.’
Rechters: ‘Van plan, van plan… dat klinkt wel wat magertjes.’

Rick is een verliezer omdat hij het spel nog steeds niet goed begrijpt.
Een paar jaar geleden, in 2011 toen hij nog maar 20 jaar was, reed hij samen met een visvriendje als een dolleman door Oost-Groningen.
In Scheemda hadden ze drugs gekocht om even later in Beerta met bivakmutsen over hun koppen woningen binnen te knallen om mensen te beroven.
Ze stalen een auto en zonder rijvaardigheden – want beide geen rijbewijs – reden ze beneveld als ze waren in Finsterwolde een vrouw van haar scooter en terug in Scheemda een vrouw van haar fiets.
De een brak haar schouder, de ander een pols.
Om te voorkomen dat ze achtervolgd zouden worden door de politie, gooiden ze vanuit de rijdende auto stukken ijzer op de weg.

Tijdens de rechtszaak had Rick toen niet zo heel veel gezegd.
Ja, sorry.
En dat hij dronken was geweest en zo.
De officier van justitie zei dat de samenleving zich ernstige zorgen moet maken betreffende de toekomst en eiste vervolgens vijf jaar celstraf.
Dat is nogal wat, helemaal voor een 20-jarige.
De rechters maakten er een onsje minder van: vier jaar celstraf, een jaar voorwaardelijk en na detentie een verplichte behandeling.

Het heeft allemaal niet zo veel geholpen.
Hij was vrijgekomen in 2012 en overgedragen aan de hulpverleners.
Terwijl die met hem bezig waren, werd het 1 januari 2014, de toekomst waar met zorg over was gesproken.
Vroeg in de ochtend van het nieuwe jaar denderde hij in een straat in Winschoten drie woningen binnen, op zoek naar spullen.
Tegen een bewoner die wakker was geworden van het lawaai had hij, gewapend met een verfkrabber, geroepen: ‘Geld, ik moet geld hebben want er zitten criminelen achter mij aan.’

De geschrokken bewoner wist hem te verjagen.
In de vlucht graaide hij nog een flesje bier mee.
‘Dat stond daar’, zegt hij tegen de rechters.
Drie minuten later stond hij in de woning van de buren.
Rick gaat driest tekeer.
Overal waar hij via de ramen naar binnen dringt, laat hij bloed achter.
In een woning besmeurt hij de woonkamer, de hal, de trapopgang en de overloop met zijn bloed.
Er moet een schoonmaakbedrijf aan te pas komen.
Kosten: 6.000 euro.

In de rechtszaal vertelt de bewoonster over de enorme impact die de actie op haar en haar kinderen heeft gehad.
Ze zegt: ‘Het leek wel een slachthuis. Eerst dachten de kinderen, vanwege al dat bloed, dat ik dood was. Nu zijn ze, acht maanden later, nog steeds bang.’
Rick: ‘Ik heb wel spijt hoor, ik snap het wel.’

Rick had toen al geleerd dat slachtoffer een inbraak als traumatisch kunnen ervaren.
Maar zelf had hij het in zijn rotjeugd ook niet gemakkelijk gehad.
Dat hadden de rechters ook wel gelezen.
Ze waren dus niet heel verbaasd om te lezen dat Rick niet van de drugs kan afblijven en dat hij gokverslaafd is met schulden.
Ja, ook aan de speeltafel is hij de verliezer.

De reclassering heeft aan de rechtbank gerapporteerd dat Rick een kwetsbare jongeman is die ontzettend makkelijk te beïnvloeden is.
Hij is psychosegevoelig wat in combinatie met drugsgebruik bloedlink is.
De reclassering recidiveert: ‘Grote zorgen voor de toekomst, kans op herhaling is groot.’

Rick heeft wel ideeën over hoe hij verder moet met zijn bloeiende leven.
Hij zegt: ‘Ik wil een eigen appartementje, met een eigen douche, eigen toilet en een eigen coach.’
Hij wil dus best begeleid worden, maar een beetje vrijheid vindt hij ook wel belangrijk.
Hij bedoelt: ‘Ik mag geeneens geen bier meer drinken. Dat is natuurlijk niet leuk.’
De rechters: ‘Wat u prettig vindt of niet, dat interesseert ons niet zo. De vraag is: hoe houden we u op het rechte pad.’
Rick knikt. Ook dat snapt hij. Maar toch.

De officier van justitie spreekt van een moeilijk geval.
Wat is nou een passende straf voor zo een verdachte?
Hij had met zijn collega’s lang over de zaak gesproken en ze waren niet tot een eensluidende conclusie gekomen.
De officier van justitie: ‘Een afpersing, inbraken in woningen, gedurende de nachtelijke uren, in zijn proeftijd, veel bloed, doodsbange kinderen. De richtlijnen wijzen dan een lange gevangenisstraf aan opdat het doel van het strafrecht wordt bereikt: wraakneming, genoegdoening voor de slachtoffers, generale preventie, norminprenting. Opdat iedereen weet, als je dit doet, krijg je een forse straf.’

De officier van justitie kijkt terwijl hij spreekt af en toe indringend naar Rick die misschien op dat moment denkt aan de situatie van drie jaar geleden toen hij in dezelfde rechtszaal zat en vijf jaar hoorde eisen. De officier van justitie: ‘Hij zegt dat ie spijt heeft, maar dat is hier wel heel gemakkelijk gezegd. Toch moet ik ook rekening houden met zijn belangen.’

De reclassering heeft geadviseerd om Rick niet terug te sturen naar de gevangenis.
Dat zal averechts werken, verwacht de reclassering.
Rick immers is zo beïnvloedbaar dat hij in de gevangenis met al die foute vriendjes daar de verkeerde afslag zal nemen.
En dan gaat het fout.
Alles wat hij tot nu toe heeft geleerd, zal achter de tralies rap verloren gaan, zo vreest de hulpverlening.

De officier van justitie moet alles tegen elkaar afwegen, benoemt het dilemma en als hij dat heeft gedaan eist hij tegen het advies in een gevangenisstraf van 24 maanden waarvan de helft voorwaardelijk.
Dat zou betekenen in het geval de rechters de eis over twee weken overnemen, dat Rick terug zal keren naar het gevang waar het dan fout zal gaan.
De officier van justitie beseft dat.
Hij zegt: ‘Er is hier sprake van een verlies-verlies-situatie.’

Rob Zijlstra

 

UPDATE  – 1 september 2014 – uitspraak
Rick krijgt hulp en hoeft niet terug naar de gevangenis. De rechtbank heeft twee jaar voorwaardelijke celstraf  opgelegd. Wat het Openbaar Ministerie niet durfde te verkopen – geen celstraf eisen – durft de rechtbank dus wel op te leggen. Wel wordt Rick beschikbaar gesteld aan de hulpverlening.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s