Gilbert

Rechters mogen (moeten) de samenleving mishagen,

maar beter niet de verdachte

Het klikt niet tussen de verdachte en de rechters.
Dat ligt niet alleen aan de rechters.
De verdachte is een 21-jarige jongeling met wie nu al niet valt te spotten.
Hij is man, nooit bang.
Raak je hem aan, dan wordt hij agressief.
Dan gaat hij klappen.
Hij is een baas die je en jij tegen de rechters zegt.
Hij heet Arion en komt uit Assen.

Als het proces een half uur gaande is, wordt het de rechters te veel.
De voorzitter beveelt geïrriteerd dat ‘wij rechters’ met u aangesproken wensen te worden. ‘Zoals wij u ook met u aanspreken. Dat zijn hier de spelregels. Begrepen?’
Arion haalt de schouders op.
Ook goed, als jij dat wilt.

Het is voor het verloop van een strafzaak nooit goed als het niet klikt tussen de rechters en de verdachte.
Omdat de rechters achter de waarheid moeten zien te komen en er een redelijke kans bestaat dat de verdachte bij de misdaad aanwezig is geweest – in tegenstelling tot de rechters – heeft een klik de voorkeur.
Rechters mogen (moeten) de samenleving mishagen, maar beter niet de verdachte.

Arion heeft in de vroege ochtend van 23 februari dit jaar de 27-jarige Gilbert van Leeuwaarde met een mes in het hoofd gestoken.
Dat gebeurde in de Peperstraat in Groningen, daar waar de cafés en eethuizen alleen bij daglicht zijn gesloten.

In het ziekenhuis wordt die ochtend de familie bijeengeroepen.
De broer nog vol hoop: ‘Wij dachten, als hij straks wakker wordt, dan nemen we hem mee naar huis.’
De artsen zeggen dat Gilbert het einde van de dag niet zal halen.
De verdrietige broer: ‘Je wilt dan niet dat er een einde aan de dag komt.’
Om tien uur die avond overlijdt Gilbert van Leeuwaarde.
De broer heeft een indrukwekkende brief geschreven die aan de rechters wordt voorgelezen.
Ontredderd.
‘Hoe kan iemand die je hele leven bij je is, er in een klap niet meer zijn?’

Direct na de steekpartij weet Arion zich los te maken uit een groep opgefokte mannen en begint hij te hollen, eerst rustig, maar dan als een haas.
Dat is niet voor niets, want vijf, zes van die mannen rennen achter hem aan.
Niet om hem in te halen, maar om hem te grazen te nemen.
Het klikt zeg maar ook niet tussen hem en hen die gretig voor eigen rechter willen spelen.

Arion weet zonder kleerscheuren of erger het politiebureau te bereiken.
Hij loopt dankbaar in de armen van politieagenten die net op weg zijn naar een melding van een steekpartij in de Peperstraat.
De agenten brengen hem eerst in veiligheid en als dat eenmaal het geval is arresteren ze hem.
Er zijn gevallen van moord- en doodslag waarbij het aanzienlijk lastiger was de dader van een ernstig misdrijf te pakken.
Want dat Arion de fatale messteek heeft toegebracht, staat niet ter discussie.
Beveiligingscamera’s die her en der in de binnenstad van Groningen hangen, hebben de steekpartij geregistreerd.

Arion zegt dat hij die avond geen problemen wilde.
Hij wilde ook niet vechten.
Hij wilde een pizza eten toen S. plots voor hem stond en een vinger in zijn buik drukte.
Hij kent S.
Die had hem maanden eerder al een keer geklapt.
Gilbert van Leeuwaarde was daar ook bij geweest.
Ook geen vriend.
Er vallen lelijke woorden.
Iemand roept: ‘Geen gekke dingen.’
Iemand anders, mogelijk Arion: ‘Het wordt moord vanavond.’

Er valt een klap, er wordt getrokken, geduwd.
Beveiligingscamera’s zoomen in, wat geen beter beeld oplevert.
In de schouder van S. wordt een mes gestoken.
Het is nu 06.28 uur.
Arion wordt vastgepakt, hij ’vliegt’ samen met Gilbert van de ene naar de andere kant van de straat.
Ze vallen.
Gilbert blijft liggen. Verdachte steekt op dat moment met brute kracht, zal de officier van justitie later zeggen.

De politie heeft lang gezocht naar een motief, maar dat wordt niet gevonden.
De officier van justitie (die de verdachte met je en jij blijft aanspreken): ’Er is hier sprake van volstrekt zinloos geweld.’
Hij vraagt: ‘Waarom is het zo uit de hand gelopen?’
Arion antwoordt: ‘Ik snap ook niet waarom ze mij altijd moeten hebben, ik ben geen boksbal.’
De officier: ‘Maar jij bent wel verantwoordelijk.’
Arion: ‘Klopt.’

De rechters willen weten hoe hij het mes openklapte.
Met twee handen?
Met de duim, zegt Arion.
De rechters: ‘Bij de politie heeft u gezegd, met twee handen, u heeft het zelfs voorgedaan.’
Arion: ‘Jouw collega’s hebben dat niet goed opgeschreven.’
De rechters, fel: ‘Collega’s? Laat even een ding goed duidelijk zijn, wij zijn rechters, wij zijn geen collega’s van de politie.’
Arion, kortaf: ‘Voor mij wel.’

Het openklappen van een mes met twee handen vergt tijd en inspanning, tijd die ook gebruikt kan worden voor kalm beraad, een vereiste om van moord te kunnen spreken.
De officier van justitie wikt en weegt en zegt dat de gebeurtenissen naar moord neigen, maar dat het toch doodslag moet heten.
Vervolgens laat de officier van justitie in de rechtszaal de beelden van de fatale steekpartij zien die hij voorziet van commentaar om duidelijk te maken dat van noodweer geen sprake kan zijn.
Arion had dat gezegd, dat het zelfverdediging was.
De rechters (voor hun beurt): ’Het was een betere zelfverdediging geweest als u hard was weggelopen.’

De aanklager concludeert dat Arion een strafbare dader is.
De eis: 12 jaar gevangenisstraf.
De advocaat zegt dat haar cliënt misschien wat stoer overkomt, maar heus spijt heeft en berouw.
Ze zegt: ‘Op de dag dat Gilbert stierf, is de toekomst van Arion verduisterd.’
Ze zegt dat Arion zich wel degelijk moest verdedigen, dat hij het met de vuisten niet zou redden.
Gilbert had geen mes, maar wel vrienden.’
Het steken zelf: een ongeluk.

Zodra de strafeis vanuit de rechtszaal via Twitter wereldkundig is gemaakt, tweet iemand terug: ‘Toch gek om (…) te lezen dat de moord die ik live zag gebeuren en maar een paar seconden duurde zo’n 12 jaar kan kosten.’

Arion zelf ziet dat anders.
In zijn laatste woord: ‘Ik ben jong, ik wil geen lange straf.’

Rob Zijlstra

update – 20 november 2014 – uitspraak
Arion is veroordeeld tot 10 jaar celstraf. Geen ongeluk, maar opzet; geen noodweer, want geen noodweersituatie. Arion werd niet aangevallen, maar was de aanvaller. Geen moord, want geen voorbedachten rade, maar wel doodslag.

het vonnis

Schermafbeelding 2014-11-20 om 13.55.26

gilbert2

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s