Schade & Slachtoffers

een verzonnen woord vooraf…

Heren heren, alstublieft, nog heel even, nog twee punten en dan zijn we klaar, dan kunt u echt naar huis. Agendapunt 11, iemand?
– Ja, kort. Receptie H. De vorige keer hebben we volgens mij alles al doorgesproken. Er is een nieuwe datum. En uuh, ik kan dan weer niet, prive-omstandigheden zeg maar.
Duidelijk. Iemand anders?
– …
Jongste rechter nog even?
– Nou ja, het voelt uh niet goed, ik bedoel… als dit uitlekt…
Ach wat nou. Gewoon mondje houden, niets aan de hand. Hij werd ziek, overmacht, klaar. Door naar het laatste punt…

H. neemt na jaren trouwe dienst afscheid van de rechtbankorganisatie. Er is een receptie voor hem georganiseerd. Die heeft plaats in het gerechtsgebouw te Leeuwarden. Om het mogelijk te maken dat collega’s de bijeenkomst kunnen bijwonen, zijn er zittingen gecanceld. Drie dagen voor de receptie wordt H. ziek. Het feest gaat niet door. Het is te kort dag om de afgelaste zittingen alsnog door te laten gaan. Er is een nieuwe datum, de receptie is nu in februari. Geplande zittingen worden geschrapt.

Heren, nog heel even aandacht, minuutje maar, agendapunt 12, de bommelding
– Boem.
Even geen grapjes, de strafzaak dient dus in Zwolle.
– Uuh, ik ben verhinderd… thuissituatie laat het niet toe, zeg maar…
Begrip. Is geen probleem. We hebben een advocaat in de arm genomen in verband met de claim.
Claim?
Ja, het gerechtsbestuur wil de schade verhalen.
Maar het was toch een verwarde man? Zo’n man gaan we toch niet laten opdraaien voor de schade? Bovendien, welke schade?
Jongste rechter, u moet kennelijk nog veel leren. De zittingen die dag moesten worden gecanceld. Minder zittingen is minder geld aan het einde van het jaar. Een minder geld is schade. Toch, heren?

Jep
Nogal wiedes
Logica pecunia!
Hoeveel?
Ruim 87.000 euro.

– Wat? Zoveel? We gaan die man toch niet financieel ruïneren? Kom op jongens, dit kan niet waar zijn?
Jongste rechter, het gerechtsbestuur tilt hier zwaar aan. De rechtbank is een instituut, de samenleving moet ons zien als een rots in de branding, zeker in deze tijd. Wij laten niet met ons sollen. Maar in deze zijn wij slachtoffer. Kom op. Straks gaat iedereen bij ons bommen melden.

– Iedereen? Hoe vaak komt dit nou voor? Eens in de tien jaar? Niet eens. En dan 87.000 euro claimen van een man die het even niet meer zag zitten? Wat doen we zo’n man aan?
Jongste rechter, luister. De begroting van de rechtbank Noord-Nederland bedraagt 50 miljoen euro, ja? Ons jaar telt 212 werkdagen. Toch? De bijdrage van Groningen is 37 procent. Reken dat maar uit. Dat levert 87.000 euri’s en een beetje op aan gederfde inkomsten.

– Ik mag hopen dat onze rechters in Zwolle hier niet intrappen. Gederfde inkomsten. En dat noemen wij schade? We maken ons zelf echt belachelijk. Laatst was er een man uit Veendam, die was overvallen door zijn eigen personeel of zoiets. Die claimde ook geld, daar deden we tijdens de zitting heel moeilijk over. En dan gaan we nu zelf schade claimen.
Dit is anders.
– Heren, heren, Ik heb een oplossing. Ik heb even zitten rekenen. We kunnen zakken. De kosten van de catering moeten we maar niet meenemen. Ik bedoel, er wordt zelfs koffie met appelgebak opgevoerd als schade. Ik heb een iets andere berekening gemaakt en kom dan uit op een dikke 60.000 euro. Kan de jongste rechter daar misschien mee leven?

– Nou ik blijf het veel geld vinden en sowieso moreel niet juist.

Heren, de jongste rechter vindt het moreel niet juist. Nee, geen grapjes. Edelachtbare griffier, heeft u dat eventjes zwart op wit genoteerd? Jongste rechter, moreel niet juist. Goed. Dan kunnen we nu naar huis.

Schermafbeelding 2015-02-06 om 14.15.04Wanneer de heren de jassen aantrekken zegt de jongste rechter dat hij mag hopen dat er straks geen lullig stukje over de rechtbank op zittingszaal 14 van die Zijlstra verschijnt. De anderen halen de schouders op en zeggen dat hij niet moet zeuren. Ze zeggen, zolang Jensma van het NRC er niet over schrijft, is er niets aan de hand.

.

en dan nu het ware verhaal

Schade & Slachtoffers

De ondernemer is geïrriteerd.
Dat zegt hij tegen de rechters.
Hij zegt: ‘De manier waarop jullie met mijn schadeclaim omgaan, irriteert mij. Ik ben heel mild geweest.’

De ondernemer, een middenstander, is overvallen.
Dat wil zeggen, zijn winkel aan de Kerkstraat in Veendam is overvallen.
Ronaldo (20), de medewerker die achter de kassa stond, kreeg een stomp in de maag, hapte naar adem en gaf vervolgens 805 euro aan de overvallers, alle bankbiljetten uit de kluis.
De overval bleek in scene gezet.
Dat ontdekte de politie pas nadat ze er de handen aan vol hadden gehad.

Ronaldo is een van de verdachten.
Hij had schulden, net als zijn even oude vriendje Johan.
Dat kwam omdat ze slachtoffer waren geworden van oplichting.
Ze hadden telefoonabonnementen op hun naam laten zetten in ruil voor een beetje geld.
Nu zitten ze vast aan het betalen van heel veel geld, duizenden euro’s.
Er is een derde verdachte overvaller, een minderjarige – maar die telt in het strafrecht voor grote mensen niet mee.

Ronaldo vond zijn baas een toffe gozer.
Met kerst had-ie zelfs een kerstpakket gekregen, daar had hij nooit op gerekend.
Hij zegt tegen de rechters: ‘Ja, we hadden beter iemand kunnen pakken die het kan missen.’ Johan voegt daar aan toe: ‘Wat wij hebben gedaan heeft geen reden, maar wel een oorzaak. En daar gaat het om.’

De Veendammer middenstander ziet dat anders.
Hij zegt niet boos te zijn op zijn voormalige werknemer Ronaldo en diens vriendje Johan.
‘Ik zie hen als luie pubers in een slechte film. Als ze bij me komen, kunnen ze een biertje krijgen. Ik hoop dat het goed met ze komt. Maar ik wil wel mijn schade verhalen.’

Schadeclaims – civiele dingen – lopen bijna nooit op rolletjes in de zalen van het strafrecht.
De Veendammer claimt 2.800 euro.
Dat is opgeteld de buit, inkomstenderving (winkel moest dag dicht vanwege politieonderzoek), een extra personeelslid.
En zijn eigen kosten, want voor een zelfstandige is tijd geld.
De ondernemer brengt hiervoor twee uren a 40 euro in rekening.

De officier van justitie en de rechters willen precies weten hoe het zit met al die euro’s.
Inkomstenderving?
Tja.
En ze willen weten hoe het kan dat hij de schade claimt terwijl de opgegeven bankrekening aan een bv toebehoort.
De ondernemer: ‘Maar ik ben de bv. Ik ben een eenmanszaak.’
O ja?
Kan hij dat dan aantonen met een uittreksel van de Kamer van Koophandel?
Het is daarom dat de ondernemer zegt dat de vragen hem irriteren.

Ondertussen hebben de twee nepovervallers spijt.
Johan knikt instemmend als Ronaldo zegt: ‘Voor mij geen crimineel geld meer. Je kunt beter je geld zwart op wit verdienen.’
Wat de officier van justitie betreft mogen ze goed wegkomen met beiden een werkstraf van 100 uur.
En natuurlijk het samen vergoeden van de schade.
Geen 2.800 euro, maar 955 euro, hoger kan het echt niet.

Schadeclaims in strafzaken zijn bedacht om de positie van het slachtoffer te verbeteren.
Voor menig slachtoffer met schade leidt zo’n procedure tot teleurstelling.
Geen aankoopbonnetjes van de bij inbraak buitgemaakte erfstukken?
Dan ook geen vergoeding.

Deze week meldde zich in de rechtbank te Zwolle een wel heel bijzonder slachtoffer: de rechtbank Noord-Nederland.
De rechtbank had voor rechtsbijstand ook een advocaat in de arm genomen.
Wat wil dit rare geval?
Op 15 april moest de rechtbank in Groningen worden ontruimd.
Een bommelding.
De strafzaak dient in Zwolle omdat de rechtbank in Groningen, onderdeel van de rechtbank Noord-Nederland, partij is.

Ik val een paar keer om van verbazing.
De bommelding was op een dinsdagochtend.
Dat is de rustige dag in de rechtbank.
Anders dan op de andere dagen van de week dienen er ook geen strafzaken.
In het strafdossier staat dat niet alleen de 296 rechtbankmedewerkers het gebouw moesten verlaten, maar ook nog eens 185 bezoekers.
Het zal, maar zoveel bezoekers heb ik nog nooit gezien in de rechtbank.

De bommelding en de daaropvolgende ontruiming had een grote impact, zegt de officier van justitie.
Niet alleen voor de mensen, maar ook voor het verkeer.
De rechtbank in Groningen ligt immers aan belangrijke uitvalswegen waardoor lange files waren ontstaan.
Was niet zo, maar het werd wel gezegd.

De schade die de rechtbank aanvankelijk claimde bedroeg 87.927 euro.
De landsadvocaat zegt tegen de Zwolse rechters dat ze de post catering laat vervallen waardoor een claim resteert van 60.202 euro.
Toen ik (geschrokken) via twitter wereldkundig maakte dat er dus voor 27.725 euro was genuttigd die dag aan broodjes en zo, twitterde de rechtbank Noord-Nederland dat dat niet klopt.
Er was slechts 1.500 euro uitgegeven aan broodjes en zo.
Gelukkig maar.

De schade die de bommelder wel dient te betalen, zo vindt de rechtbank als slachtoffer bedraagt dus 60.202 euro.
Gederfde inkomsten.
O ja?
Ja.
De rechtbank, zei de landsadvocaat, heeft een begroting die is gebaseerd op een te verwachten aantal zaken en uitspraken.
Bommeldingen worden niet begroot.
Valt er een dag uit, dan zijn er dus minder zaken en komt er minder geld.
Landsadvocaat: ‘De hele output is met een dag vertraagd.’

Een van de Zwolse rechters: ‘Jaa-ja. En dat noemt u schade.’
Een andere rechter: ‘Waarom is die verloren dag niet ingehaald op bijvoorbeeld een zaterdag?’
Omdat dat niet is gedaan.
Ook vroegen de rechters of de landsadvocaat wel was gemachtigd de claim namens de rechtbank in te dienen.
Ja.
En zo niet, sprak de advocaat, dan moet het met terugwerkende kracht mogen.

Ik dacht, laat het Veendam niet horen.
De officier van justitie is duidelijk: zij verzoekt de rechters de schadeclaim van de rechtbank af te wijzen.
De claim is veel te onduidelijk, te ingewikkeld.
Ze heeft wel een eis voor de verdachte: een werkstraf van 200 uur en drie maanden voorwaardelijke celstraf.

De verdachte bommelder hoort het aan.
Hij was flink verward geweest toen hij het deed, een gevolg van een bak vol persoonlijke problemen.
Hij was teleurgesteld in de politie, in de rechtspraak.
Daarom had hij het gedaan.
Het gaat nu beter, hij heeft nu ook hulp.
Dat de rechtbank Noord-Nederland hem financieel wil ruïneren – 60.202 euro heeft hij nooit – moet kennelijk zo wezen.

De officier van justitie: ‘De medewerker die u die ochtend belde op de rechtbank met uw bommelding, die was volledig overstuur.’
De verdachte knikt, dat snapt hij wel.
Hij zegt: Ik wil graag mij excuses aanbieden. Misschien moet ik hem even bellen…’

Rob Zijlstra

update – 5 februari 2015 – uitspraak
Conform de eis: een taakstraf van 200 uur en drie maanden voorwaardelijke celstraf.
De schadeclaim is afgewezen. De rechtbank in Zwolle stelt dat een rechtbank geen schadeclaim kan indienen. In het vonnis staat: ‘Nu Rechtbank Noord-Nederland geen rechtspersoonlijkheid heeft, kan het ook niet zelfstandig een vordering indienen. De rechtbank zal de Rechtbank Noord-Nederland derhalve niet-ontvankelijk verklaren in haar vordering.’ (artikel 2:1 BW)

Schermafbeelding 2015-02-05 om 15.53.10

klik


 

 

 

 

 

 

 

update – 5 februari 2015 – reactie rechtbank
De reactie van de rechtbank Noord-Nederland op het vonnis van de rechtbank Zwolle is er eentje uit het boekje van het Openbaar Ministerie: ‘Wij gaan het vonnis bestuderen en ons daarna beraden op vervolgstappen.’ Dat betekent dat niet wordt uitgesloten dat de rechtbank opnieuw naar de rechter stapt en gaat proberen via een civiele procedure het geld te krijgen.

De passage uit het vonnis die moet worden bestudeerd is de volgende:

De rechtbank is van oordeel dat de Rechtbank Noord-Nederland geen rechtspersoonlijkheid bezit als bedoeld in artikel 2:1 BW. Aan de Rechtbank Noord-Nederland is geen verordenende bevoegdheid verleend (lid 1). Uit het bij of krachtens de Wet op de Rechterlijke Organisatie bepaalde volgt niet dat een rechtbank rechtspersoonlijkheid bezit (lid 2). Nu Rechtbank Noord-Nederland geen rechtspersoonlijkheid heeft, kan het ook niet zelfstandig een vordering indienen. De rechtbank zal de Rechtbank Noord-Nederland derhalve niet-ontvankelijk verklaren in haar vordering.

Hoeveel tijd de studie in beslag gaat nemen, is niet bekend. De vraag of de rechtbank Noord-Nederland eens wil toelichten waarom deze opmerkelijke stappen worden gemaakt, is in behandeling genomen.

zielig

 In Dagblad van het Noorden van donderdag 5 februari ’15 schreef ik een opinie-artikel over deze kwestie: Rechtbank moet niet zo zielig doen. Klik op de afbeelding om dat artikel te lezen [pdf]. 

 

update 8 februari 2015 – geen claim meer
Het gerechtsbestuur van de rechtbank Noord-Nederland heeft besloten geen civiele procedure te beginnen om via die weg de schade te claimen. De belangrijkste reden is – zo laat de rechtbank weten – ‘dat een civiele procedure hogere kosten meebrengt en het risico bestaat dat die niet verhaald kunnen worden op de dader. De schade  voor de rechtbank zou dan alleen maar toenemen’. Hiermee is wat de rechtbank betreft een punt gezet achter de ‘bom-claim’.

 

6 comments

  1. “H. neemt na jaren trouwe dienst afscheid van de rechtbankorganisatie. Er is een receptie voor hem georganiseerd. Die heeft plaats in het gerechtsgebouw te Leeuwarden. Om het mogelijk te maken dat collega’s de bijeenkomst kunnen bijwonen, zijn er zittingen gecanceld. Drie dagen voor de receptie wordt H. ziek. Het feest gaat niet door. Het is te kort dag om de afgelaste zittingen alsnog door te laten gaan. Er is een nieuwe datum, de receptie is nu in februari. Geplande zittingen worden geschrapt.”

    Beste Rob, in hoeverre is dit gedeelte ook verzonnen?

  2. Prachtig stuk.
    Ik lees dit altijd met veel plezier,en het laat zien hoe het toegaat op de zittingen van de rechtbank.
    Je zult er als slachoffer maar zitten zonder bonnetjes,dan maar een bommelding en voor meer als 20000 euro catering bonnetjes,gedateerd en al.super
    Het is toch intriest dit soort dingen te lezen.
    Ga door met dit soort dingen te schrijven
    succes

  3. Bij toeval ben ik hier terecht gekomen, d.w.z.. na het lezen van het artikel: schadeclaim Rechtbank Noord-Nederland. Wat en leuk en informatief stuk!!!
    Ik heb mij gelijk op de nieuwsbrief geabonneerd!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s