Oude mannen

In de afgelopen tien jaar
heeft de rechtbank in Groningen
zeventig 65-plussers veroordeeld

Afgelopen week veroordeelde de rechtbank een 70-jarige man uit Marum wegens ontucht met zijn kleinkind. De respectabele leeftijd vormde voor de rechters geen beletsel om van een vrijheidsstraf af te zien. Man moet nu twee jaar naar de gevangenis.

Op de vraag waarom hij zijn kleinkind had misbruikt, antwoordde de opa in de rechtszaal, achteloos zoals een puber een blikje Red Bull op straat kan gooien: ‘Ik dacht er niet bij na.’ Acht jaar lang je kleinkind misbruiken en daar dan niet bij nadenken. Bij de politie had hij gezegd: ‘Ik dacht dat ze het wel prettig vond.’

Kun je lelijker dan lelijk zijn? Valser dan vals? Groter dan de allergrootste hork? Hoe diep kun je zakken? Komende week staat in Groningen een in 1932 geboren man uit Assen terecht omdat ook hij zijn kleindochter seksueel zou hebben misbruikt.

En deze mannen zijn niet met z’n tweetjes alleen. In de afgelopen tien jaar heeft de rechtbank in Groningen zeventig 65-plussers veroordeeld. Zij kregen vooral voorwaardelijke gevangenisstraffen in combinatie met een werkstraf. Veertig van die zeventig mannen hebben zich schuldig gemaakt aan een zedenmisdrijf. De tien oudste verdachten ooit in zittingszaal 14 – van 76 tot 85 jaar – werden allemaal op eentje na veroordeeld wegens ontucht met kinderen. Die ene andere, een 77-jarige man uit Blijham, had een leeftijdgenoot verkracht en kreeg vier jaar celstraf opgelegd.

Jawel. Het is waar dat de meeste veroordeelden behoren tot de groep twintigers, gevolgd door de dertigers, de veertigers en zo in afnemende mate voort. In het algemeen klopt het dus dat de wijsheid met de jaren komt, ervan uitgaande dat misdaad niet wijs is. Die zeventig veroordeelden vormen de uitzonderingen. Maar ze zijn er wel.

Een misdrijf dat het na zeden ook goed doet onder deze uitzonderlijke groep ouderen is fraude dan wel oplichterij. De 68-jarige Hendrik uit Ulrum is daar een schoolvoorbeeld van. Hem hangt een gevangenisstraf boven het hoofd van acht maanden, de helft mag wat de officier van justitie betreft voorwaardelijk. De rechters moeten nog uitspraak doen.

In de rechtszaal wekt Hendrik de indruk dat het hele proces hem aan de kont kan roesten. Tegen de rechters, zonder emotie: ’’Ik heb het gedaan. Het had natuurlijk niet mogen gebeuren. Ja hoor, spijt van. De gevolgen accepteer ik ook gewoon.’’

Een paar jaar geleden verscheen Hendrik op de regionale televisie. Hij had van oplichters spookfacturen ontvangen, maar daar trapte hij als voormalig belastingambtenaar mooi niet in. Hij wilde de mensen waarschuwen. In de camera zei hij: ‘Mensen die dit doen, die moet je aanpakken.’

Wat het tv-kijkende publiek niet wist, niet kon bevroeden, was dat Hendrik de boel toen al flink aan het besodemieteren was. Als penningmeester van de plaatselijke begrafenisvereniging boekte hij geld van de vereniging over naar zijn eigen rekening. Eerst een beetje, daarna een paar keer op een dag een beetje en gaandeweg steeds meer en vaker: opgeteld verduisterde Hendrik 95.453,50 euro.

De 540 contributie betalende leden van de begrafenisvereniging zijn de gedupeerden. Het is cru, maar wie nu of binnenkort doodgaat, moet bijlappen.

Hendrik nam in 2010 afscheid van de fiscus en ging met pensioen. De begrafenisvereniging dacht met een oud-belastingambtenaar niet alleen een betrouwbaar, maar ook een kundig iemand in huis te hebben.

  Scheringa

De rechters willen weten: ‘Hoe kon het nou gebeuren?’ Nou gewoon, zegt hij. Er waren thuis wat financiële problemen, mede dankzij fratsen van bankier Dirk Scheringa en zijn DSB-bank, er was een erfenis die niet kwam, reparaties aan het huis, kapotte koelkast, andere dingen. En zo.

Waarom steeds van die kleine bedragen? Hendrik: ‘Kleine bedragen zijn goed weg te zetten in de boekhouding.’ De ene keer betrof het een voorschot, dan een vergoeding, daarna weer waren het onkosten. Hendrik: ‘Je kunt niet alles onder een post wegschrijven.’

In oktober 2015 ontdekte het bestuur dat er iets niet klopte. Bij de voorzitter kwamen berichten binnen dat rekeningen niet werden betaald. Hendrik werd gevraagd om opheldering. Hij slaagde erin de goegemeente nog een tijdje om de tuin te leiden, maar in maart vorig jaar kwam de dag waarvan hij wist dat die zou komen en viel het doek.

Waren er dan geen kascontroles, geen ledenvergaderingen of momenten van bezinning? Nee. Er waren bestuursvergaderingen, maar niet frequent. Hendrik zegt dat hij altijd weer blij was als de vergadering was afgelopen. ‘Dat ze er niet over waren begonnen.’ In de verhoorkamers van de politie had Hendrik nog gemeend dat het bestuur ook blaam trof. Dat had toch moeten controleren? Kritiek had hij ook op het politieonderzoek. Dat was, vond hij als financieel specialist, nogal amateuristisch. Ook berichtgeving over de kwestie in de pers hekelde hij. Waar in godsnaam bemoeit die rotpers zich mee?

positief

De rechters willen van Hendrik weten hoe het nu met hem gaat. Hij zegt: ‘Oh, wel goed hoor. De meeste mensen in het dorp groeten mij niet meer, maar een paar wel, die zijn positief. Die zeggen, wij kennen je ook anders.’ Hij vertelt dat hij zo veel als mogelijk binnenblijft, niet de straat opgaat. Maar soms gaat hij fietsen op zijn racefiets. Zegt: ‘Want een mens moet wel in beweging blijven.’

De officier van justitie oppert dat Hendrik die racefiets ook kan verkopen en de opbrengst aan de vereniging kan geven. Of: ‘Verkoop je huis.’ Hendrik doet dat niet. De officier van justitie: ‘Nee, want hij laat het op z’n beloop.’ Wat raar mag heten, vindt de aanklager, is dat de bankschulden die er waren er nog steeds zijn. Er staat ook geen Ferrari voor zijn deur. Waar is dat geld allemaal gebleven? Hendrik haalt de schouders op: ‘Verdwenen in de lopende uitgaven.’
.
Advocaat Ubo van Ophoven probeert de zaak te ontdoen van de rafelranden. Hij brengt in: ‘Hendrik is een kleine man van weinig woorden die zich schaamt en gebukt gaat onder de gebeurtenissen. Het zal zijn leven blijvend bepalen. Hij heeft er niet luxueus van geleefd. En wat dan voegt een gevangenisstraf toe? De begrafenisvereniging is daar niet mee geholpen en de samenleving ook niet. Celstraf betekent dat Hendrik nog verder in de modder wordt geduwd dan waar hij al zo diep inzit.’

Ik dacht, bij nader inzien, zo had ik dit verhaal ook kunnen noemen: moddermannen.

Rob Zijlstra

3 comments

  1. Beste Rob, Eerder heb je je wel eens kritisch uitgelaten over het verschil in strafmaat. Maar in bovenstaand artikel wordt voor 8 jaar misbruik van een kind maar 2 jaar gevangenis geeist en voor 1 keer verkrachten van een leeftijdgenoot 4 jaar cel. Ik had juist in het eerste geval een dubbele strafhoeveelheid verwacht omdat het om een kind gaat en nog een keer een verdubbeling (of nog meer) omdat het 8 jaar lang heeft geduurd. Kun je aangeven waarom het in dit geval te billijken zou zijn dat de strafmaat omgekeerd is aan het gevoel wat ik (en anderen?) er bij heb?

    1. Zonder de dossiers te hebben gelezen denk ik dat de rechters als volgt geredeneerd hebben:

      In de gevallen van “ontucht” heeft er wellicht geen verkrachting en lichamelijk geweld plaats gevonden, en niet gewelddadige vergrijpen worden minder zwaar bestraft. Daarnaast is recidive risico wellicht iets lager bij de ontucht gevallen, daar de omgeving nu op de hoogte is van het gevaar.

      Wat mij betreft is het nog steeds vreemd dat er geen echte gevangenisstraffen werden opgelegd. Mijns inziens is een hoge leeftijd geen reden om altijd af te zien van detentie, want Nederlandse gevangenissen zijn doorgaans veilig en bieden medische verzorging (tot op zekere hoogte). Wie vief genoeg is om een kleinkind aan te randen is ook vief genoeg voor een gevangenisbed. Op deze manier ontstaat het beeld dat oudere mensen straffeloos ontucht mogen plegen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s