Stoute onschuld

Wie wordt verdacht van een strafbaar feit heeft in de rechtszaal altijd de schijn tegen. De wetgever heeft het mooi bedacht – onschuldig tot de rechter beslist dat je schuldig bent – maar in de praktijk staat de onschuldige verdachte bij aanvang van het strafproces met 1 – 0 achter.

Kijk naar de statistieken. Van de ruim 300 307 strafzaken die in 2017 dienden in zittingszaal 14 werden 20 mannen en 3 vrouwen vrijgesproken van al hetgeen ten laste was gelegd. De kans als verdachte te worden veroordeeld is groter dan negentig procent.

Sjim en Sjam uit Den Haag staan te boek als notoire inbrekers die toeslaan in heel het land. Ditmaal zouden ze hebben ingebroken bij de Bruna en kledingzaak Bonita in Leek. Een omwonende had ’s nachts onraad geroken en de politie gebeld. Sjim en Sjam werden niet lang daarna aangehouden in een auto met 340 pakjes sigaretten en 76 pakjes shag in de kofferbak.

Laat dat nou exact dat zijn wat was ontvreemd bij de Bruna. Sjam had ook nog 324 euro aan rammelend muntgeld in de broekzak, geld dat in de lege kassalade van de Bonita had gelegen.

Ze ontkennen, ze willen vrijspraak. Sjim vertelt in de rechtszaal dat hij naar Groningen was gereden en dat Sjam had gevraagd of hij mee kon rijden, want hij moest iets doen in Leek. Sjim had Sjam dus afgezet en hem een paar uur later weer opgepikt. Wat Sjam in Leek had gedaan, zou Sjim echt niet weten.

Het is een raar verhaal. Ongeloofwaardig ook, zegt de officier van justitie. Goed genoeg voor zes maanden celstraf voor beiden. Dat is de eis.

De rechters willen van Sjim weten wat hij in Groningen te zoeken had.
Sjim vertelt dat hij een vriendin in Groningen had bezocht. Voor een paar uurtjes. De rechters willen weten waarom hij dat niet eerder had verteld, want een vriendin in Groningen is voor een kraak in Leek toch een alibi.

Sjim zegt dat hij een goede reden had te zwijgen: ‘Ik heb thuis ook nog een vrouw zitten.’ De rechters denken daar nu over na en zullen in het nieuwe jaar conclusies trekken.

Om te worden vrijgesproken is het uurtarief van de advocaat niet van belang. Wel belangrijk: dat je het niet hebt gedaan. En als dat wel het geval is moet je ontzettend veel geluk hebben wil het tot een vrijspraak komen.

De kans dat Jaap uit Groningen wordt getroffen door het geluk is niet groot. Geluk is in het leven van Jaap als leven op Mars.

Toen Jaap plaatsnam in de verdachtenbank was de stand al 3 – 0 in het voordeel van de rechtsstaat. Jaaps strafblad is een dik boek. En dan heb je een probleem wanneer iemand uitgerekend in jouw woning wordt beroofd. Het slachtoffer had onmiddellijk 112 gebeld. Jaap werd met een mes in de hand in zijn eigen woonkamer aangehouden.

Jaap tegen de rechters: ‘Een rare samenloop van omstandigheden.’

Het zat zo. Hij had zijn woning uitgeleend aan iemand die hij niet kende. Die iemand had voor even een huis nodig vanwege een afspraak met iemand van wie hij ook geen benul had. En omdat het niet zijn zaken waren, was hij in de tuin zijn drie wietplantjes gaan verzorgen. Ineens werd er gevochten in zijn woning. Hij was met het tuinmes nog in de hand op het lawaai afgekomen, had de vechtersbazen uit elkaar getrokken, ‘mijn-huis-uit’ geroepen en toen was daar de politie.

Rechters tegen Jaap: ‘U heeft veel justitie-ervaring. Is het dan niet naïef om je woning aan een onbekende uit te lenen?’
Jaap had toen ‘tja’ gezegd.

Een week later was Jaap naar de binnenstad gefietst voor de dagelijkse boodschap drugs. Camera’s registreerden hem in het stadscentrum. Toen Jaap een half uurtje later weer thuiskwam, stond er een vreemd figuur in zijn huis te gillen dat-ie was beroofd.

Toch niet nog een keer? Jaap kan het zelf bijna ook niet geloven. Overkomt hem weer, hij die nooit eens geluk heeft, maar levenslang pech.

Jaap vertelt aan de rechters dat hij niets weet van seksadvertenties op speurders.nl waarin mannen worden opgeroepen naar zijn woning te komen voor blote vrouwen en stout plezier. Volgens de officier van justitie waren de advertenties valkuilen. Met die advertenties lokten ze lafhartig mannen met de bedoeling hen te beroven. In de woning wachtte niet een plezierige vrouw, maar een grommende hond, een pitbull.

Jaap zegt dat het geen pitbull was, maar een 17-jaar oude Stafford, eentje die geen vlieg kwaad doet. En verder wijst hij naar de man die naast hem in de verdachtenbank zit. Het is de man aan wie hij zijn woning voor even had uitgeleend.

Deze man lacht hard en haalt de schouders op, zegt dat hij op vakantie was in Groningen, dat hij directeur is, een aardige jongen bovendien, dat hij verschillende woonplaatsen heeft in Europa, lacht nog een keer, zegt dat hij veel geld verdient met hard werken in de autohandel, dat mensen vooral financieel misbruik van hem maken, een mens als Jaap bijvoorbeeld en dat hij zenuwachtig is. Dat het daarom is dat hij steeds hardop moeten lachen op momenten dat er niets te lachen valt.

De lachman was nog maar net op vrije voeten na een lange detentie wegens afpersing en oplichting. Zijn strafblad is geen dik boek; het bestaat uit meerdere delen.

De officier van justitie ziet in hem ook de kwaaie genius en in Jaap de man die zijn woning beschikbaar stelde om een en ander mogelijk te maken. Voor een habbekrats en voor zijn dagelijkse boodschap in de binnenstad. De strafeis tegen de lachman: twee jaren achter de tralies. Jaap hoort anderhalf jaar cel eisen, waarvan er zes maanden voorwaardelijk mogen.

De rechters hebben gewikt en gewogen, want dat doen rechters. Na twee weken waren ze eruit: vrijspraak voor zowel Jaap als de lachman. De rechters zeggen dat ze niet twijfelen aan de verklaringen van de twee slachtoffers die in de val waren getrapt, maar dat uit het dossier niet kan worden opgemaakt wie de valse advertentie had geplaatst. En verder blijft onduidelijk wie wat wel en wie wat niet heeft gedaan.

Beginnen met een lelijke achterstand, een ongeloofwaardig verhaal moeten vertellen en dan toch onschuldig eindigen. Het kan dus wel.

Rob Zijlstra

voor op- en aanmerkingen: e-mail naar rob z 

update – 11 januari 2018 – uitspraken
Te veel onduidelijkheden ook bij Sjim en Sjam. Ook zij zijn vrijgesproken.

3 comments

  1. Tja, onschuldig eindigen… Het is maar hoe je het bekijkt. De schuld is niet bewezen. Maar als je weet hoe het werkt: “Hij heeft het naar mijn mening wel gedaan, maar we kunnen het niet bewijzen en dus vrijspraak.” De onschuld is dus maar betrekkelijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s