Petieterig recht

Je kon deze week een kanon afschieten in de rechtbank van Groningen en naar verluidt ook in die van Assen en Leeuwarden. Ik heb dat niet gedaan. Het teweegbrengen van een ontploffing is verboden (artikel 157). Dat het wel kon had niets te maken met een gebrek aan geschillen of boeven, maar alles met de schoolvakanties. Het is binnen het rechtsbedrijf een goede gewoonte dat als scholieren in het kader van de een of andere vakantie zich thuis suf zitten te computeren, de rechtspraak op z’n gat gaat liggen.

Ook rechters en hun medewerkers hebben recht op rust en vrije dagen.

Voor wie wekelijks een stukje wil schrijven over een rechtszaak is zo’n stille week een regelrechte crime. Ik verhaalde al eens tijdens een eerdere vakantie dat het toch wel zot is dat het rechtsbedrijf zich zo’n week – meerdere weken per jaar – kan permitteren terwijl er afgeronde strafdossiers jaren op planken liggen te wachten op behandeling. En niet alleen het papier wacht, ook de bijbehorende verdachten en de niet te vergeten slachtoffers.

Dit kwalijk ongerief kent vele oorzaken. De strafrechtmachine in perifere delen van het land hapert bijvoorbeeld omdat er domweg te weinig rechters zijn. In Utrecht en Amsterdam willen ze wel werken, die rechters, maar een prachtbaan voor het leven in het royale Noorden zien te veel magistraten (of hun partners) niet zitten. Liever stoten ze CO2 uit in stinkende files.

Het piept en kraakt sowieso in de gerechtsgebouwen. De Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak twitterde deze week: ‘De koers van de minister voor Rechtsbescherming lijkt gericht op het beperken van de rechtspraak in plaats van het verder verbeteren van onze fundamentele positie in onze democratische rechtsstaat’.

De rechterlijke veroordeling van het politieke bedrijf is niet nieuw, maar de situatie blijft knudde. De derde staatsmacht begint een roepende in de woestijn te worden.

Terwijl ik mij afvraag of dat laatste wel echt zo is, zit er in de verlaten hal van het gerechtsgebouw een jonge vrouw op haar mobiele telefoon met de duimen berichtjes te tikken. Iets verderop wachten in vol ornaat twee politieagenten. Uit hoe ze zo nu en dan naar elkaar loeren maak ik op dat ze iets met elkaar te maken hebben.

Dat is ook zo. De tikkende mevrouw heet zeg maar Els, is 26 jaar en is de verdachte, een van de agenten het slachtoffer, de ander is haar ondersteunende leidinggevende. De verdachte heeft een muur van het politiebureau vernield en het slachtoffer gekrabd.

Aan het misdrijf waaraan Els anderhalf uur later schuldig wordt bevonden gaat een verhaal vooraf. Misdaden komen nooit uit de lucht vallen. Els heeft een schreeuwende ex die haar al eens mishandelde en haar lastig blijft vallen. Als zij na een nacht thuiskomt, staat hij bij de buren op het balkon te lawaaien en blijkt haar voordeur vernield. Ze is bang en belt de politie.

Er komen agenten. Veel gedoe. Met het oog op orde en ochtendrust gaat Els met de agenten mee naar het politiebureau. Ze wil aangifte doen, ze wil hulp, ze wil dat het stopt. Ze is boos, niet dronken, maar de alcohol van de nacht versterkt wel haar emoties.

Als de agenten zeggen dat ze voorlopig niets voor Els kunnen betekenen en haar sommeren naar huis te gaan, gaat het mis. Huilend pakt Els het tafelblad vast en mietert in een beweging heel het zwikkie omver. De computer stuitert tegen de muur en dan op de grond.

Els wordt onmiddellijk aangehouden op verdenking van het vernielen van eigendommen die ‘geheel of ten dele’ toebehoren aan de politie-eenheid Noord-Nederland.

Bij een aanhouding hoort een protocol. Om Els in te kunnen sluiten (opsluiten) moet er een insluitingsfouillering worden uitgevoerd. De schoenen moeten uit, de sieraden af. Daarna gaat ze het hok (ophoudkamer) in. Eenmaal binnen moet ze, eveneens ten behoeve van de veiligheid, haar T-shirt uittrekken, want aan het shirt sieren stroken stof. Els wil alleen meewerken als ze direct een ander shirt krijgt. Krijgt ze niet.

Opnieuw heisa en weer gaat het mis. Twee agenten (v/v) komen haar cel binnen om een handje te helpen bij het uitkleden. Els, die niet heel groot is, maar wel flink overstuur, slaat om zich heen. Ze trekt aan politiehaar en krabt een agente in hals en nek. Het gezag is sterker. Els haar handen worden geboeid en haar voeten worden met tiewraps aan elkaar vastgemaakt. Tierend wordt ze afgevoerd.

Nu moet alleen het recht nog even zegevieren. De officier van justitie zegt dat Els zich schuldig heeft gemaakt aan het vernielen van een politiemuur, een computer en aan wederspannigheid dan wel mishandeling van een ambtenaar ‘werkzaam in het rechtmatige uitoefening van haar bediening’.

De officier van justitie: ‘Dat het niet prettig is dat u zich moet uitkleden ten overstaan van twee onbekenden, snap ik. Maar de agenten hebben een zorgplicht ten aanzien van mensen die ze opsluiten. U wilde uw zin doordrammen, maar het was op dat moment niet aan u om te bepalen wat er ging gebeuren.’

In 2013 heeft Els al eens een agent beledigd. En nu dit weer. De rechter zegt: ‘Als u uw zin niet krijgt, dan reageert u explosief. Volgens de reclassering is er sprake van instrumentele agressie.’ Els zegt dat ze zich daarin niet herkent.

Er moet straf komen, zoveel is inmiddels duidelijk. De officier van justitie: een boete van 750 euro en een week voorwaardelijke celstraf. Daarnaast: het betalen van smartengeld aan de agente want zij heeft met smart geleden: 368 euro. Tot slot: de gevallen computer en het herstel van de kapotte muur: 864 euro en 67 cent. Inclusief btw.

De advocaat praat als Johannes Brugman, rept van emoties, sta je daar in je bh, van onrechtmatigheden en van noodweer. Maar de rechter vindt dat de officier van justitie groot gelijk heeft en maakt aan het verweer van de advocaat geen woord vuil. Hij veroordeelt Els conform de eis. ‘Wij moeten zorgvuldig omgaan met onze politie en van ze afblijven’, motiveert hij de uitspraak.

Dat de grotere strafzaken, het serieuze misdaadwerk, ja, zelfs de veelgeroemde ondermijnende criminaliteit in veel rechtszalen maar spaarzaam aan bod komen, is niet goed voor het welbehagen van de ongedurige samenleving.

Maar gelukkig is er nog oog voor petieterige zaken.

Rob Zijlstra

2 gedachtes over “Petieterig recht

  1. Bart zegt:

    Wat een brevet van onvermogen van de politie zeg. Niet in staat om iemand aan te houden die bij de buren op het balkon staat te schreeuwen en een deur heeft vernield, niet in staat om een getuige/slachtoffer rustig c.q. in bedwang te houden, geen middelen om een gevangene fatsoenlijk in bewaring te nemen en dan ook nog klagen bij een rechter dat de melder zich niet heeft gedragen.

    Met de politie moet je zorgvuldig omgaan, maar dat geldt andersom net zo goed.
    Hier had de politie een hoop leed (en tijd voor de rechtbank) kunnen voorkomen.

Laat een reactie achter op Bart Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s