In de bonen

De rechtbankweek is nog maar net begonnen en het is al tranen met tuiten. De verdachte is een 53-jarige man die onbedaarlijk moet huilen. Hij heet Derk. Voormalig middenstander. Met dichtgeknepen keel snikt hij tegen de rechters: ‘Waarom geloven jullie mij dan niet?’

Derk is een ongelukkige man. Dat zie je ook. Zijn gezicht is een chaos, zijn ogen lijken als zwarte gaten alle wanhoop van de wereld te hebben opgezogen. Met de handen tegen de wangen probeert hij met gebogen hoofd zich twee uur lang door het strafproces heen te worstelen.

Waarom geloven jullie mij dan niet?

Op het hoofdbureau van politie aan de Rademarkt in Groningen schijnen – heb ik gehoord – in de nacht weleens mannen te komen die vertellen dat ze zijn beroofd. Dat er vanuit het niets rovers opdoken die de portemonnee wilden hebben.

Achter de balie op de Rademarkt geloven ze deze verhalen niet zonder meer. Omdat ze daar weten dat er ook mannen zijn die onbedoeld veel te veel geld zijn kwijtgeraakt in een casino. Of, nog lastiger om thuis te verkopen, aan de lustige diensten van Wilde Wilma in de rosse buurt van de stad. Thuis kun je dan maar beter slachtoffer zijn.

Terug naar de wenende Derk.

Bij de meldkamer van de hulpverleningsdiensten komt om negen uur in de avond een melding binnen. Brand in een woning. De brandweer blust het vuur, maar kan niet voorkomen dat de schade aanzienlijk is.
Zo’n 80.000 euro zou later blijken.

In de tuin achter de woning treffen de vrijwillige brandweerlieden een man aan met een hond. Het is Derk. Hij zegt dat hij knock-out is geslagen door drie mannen met bivakmutsen. Een van de vrijwillige brandweermannen die ook bijzonder opsporingsambtenaar is noteert: ‘Ik zag geen zwellingen, ik rook wel een dranklucht.’

Derk moet mee naar het politiebureau waar hij een verklaring aflegt. Hij vertelt dat hij vanaf een uur of vier die middag bier had gedronken. Halve liters. Daar was hij van in de war geraakt. Heeft hij de brand gesticht? Derk denkt van wel, maar hoe precies dat weet hij niet meer. Waarom? Hij vertelt dat hij er een einde aan wilde maken. Daar liep hij dagen mee rond. Daarom.

Als de agenten op het politiebureau vragen hoe het zit met die drie mannen met bivakmutsen, de mannen die hem knock-out zouden hebben geslagen, maakt Derk met zijn hand een wegwerpgebaar. Zegt: ’Ik was een beetje in de bonen.’

Twee dagen na de brand mag Derk het politiebureau verlaten. Naar huis kan niet. Hij zwerft door de velden, klopt aan bij het Leger des Heils, maar een slaapplek op een stapelbed wil hij niet, hij struint zonder eten door het bos waar hij de nachten doorbrengt en waar het koud is.

Dan ziet hij een politieauto rijden. Hij trekt de aandacht. In de auto vertelt hij geëmotioneerd wat er is gebeurd. Zegt dat hij nu eerlijk wil zijn. Dat hij op de bank had gezeten, dat hij wit spul uit de kussens had getrokken en dat hij dat spul met een aansteker had aangestoken. Dat hij zijn dochter had gebeld aan wie hij vertelde dat hij het huis in brand had gestoken, dat hij er een einde aan ging maken.

Hij zou de hond ook meenemen in zijn einde, maar het dier was vreselijk bang geworden voor het vuur. Zo bang dat Derk met de hond naar buiten ging, naar de tuin. Daar trof hij de brandweerman. Zo is het, zegt hij in de politieauto, gegaan. De agenten houden Derk aan en nemen hem mee.

Een wanhoopsdaad.

Rechters: ‘Toch?’
Derk schudt het hoofd. Snottert: ‘Als je de kluts kwijt bent, dan zeg je dingen die helemaal niet waar zijn… Misschien heb ik weleens gezegd dat ik er een einde aan wilde maken, maar zo ben ik helemaal niet. Denken jullie nou echt dat ik mijn eigen huis in brand zou steken? Ik heb dat niet gedaan. Waarom geloven jullie mij dan niet?’

Er volgt een nieuwe emotionele uitbarsting, over de scheiding na 31 jaar, dat hij nog steeds van haar houdt, dat hij net als Gerd Müller in de goot belandde, dat hij in een rouwproces zit. Dat hij gewoon weer een beetje gelukkig wil zijn, dat hij de drank zal laten staan, dat hij een oud bootje wil kopen om dat op te knappen.

De rechters: ‘Het was dus geen wanhoopsdaad?’

Derk: ‘Nee. Ik ben overvallen, door drie mannen met bivakmutsen op. Ze kwamen via de achterdeur binnen, ze wilden geld, ze bedreigden me met een vuurwapen. Ik moest mee naar buiten. In de tuin sloegen ze me knock-out. Daarna hebben ze het huis in brand gestoken.’

Waarom zouden drie mannen hem overvallen? Derk vertelt over een escortdame. En over haar vriend. Die wilde geld. En daarna nog meer en nog meer. Die dame had hem gebeld, dat hij weg moest gaan, omdat haar vriendje naar hem onderweg was. Zegt: ‘Ik was zo ontzettend bang.’

Derks advocaat heeft nog een andere optie in de aanbieding. Het is waar, zegt de advocaat, dat Derk door zijn drankgebruik weleens voor wat overlast zorgde in de buurt. ‘Misschien waren het wel de buren met bivakmutsen op die hem een lesje wilden leren.’

Derk zit inmiddels ruim 150 dagen vast, grotendeels in een kliniek waar ze proberen de alcohol de baas te worden. Derk vindt dat op zich wel best, maar hij wil liever naar huis, in zijn geval naar het huis van zijn laatste baas bij wie hij kan wonen en voor wie hij ook weer kan werken. Als dat zou kunnen, zegt Derk, dan heeft hij eigenlijk geen problemen meer.

De officier van justitie wil dat Derk in de kliniek blijft om de behandeling af te maken, daarna moet hij zich laten begeleiden. Vertikt hij dat, dan wacht hem nog zeven maanden gevangenisstraf. De officier van justitie zegt dat een paar jaar gevangenisstraf als eis ook had gekund want brandstichting is een zeer ernstig misdrijf.

Met de laatste tranen perst Derk zijn laatste woorden eruit. ‘Ik ben al genoeg kwijt, ik heb het niet gedaan… waarom geloven jullie mij dan niet?’

De drie rechters kijken hem na als hij de rechtszaal wordt uitgevoerd.
Waarom geloven ze Derk niet?
Dat is de vraag die zij nu moeten beantwoorden.

Rob Zijlstra

update 19 april 2019 – uitspraak

Derk is veroordeeld: 365 dagen waarvan 209 voorwaardelijk

Een gedachte over “In de bonen

  1. Jaap zegt:

    Dit lijkt wat op het verhaal van Mark de J. De veroordeelde moordenaar van Koen Everink. Die kwam een tijd na zijn eerste verklaring met een vreemd verhaal over mannen die hem gekidnapt hadden en een muts over het hoofd hadden getrokken. Die zouden de moord hebben gepleegd. Dat werd ook niet geloofd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s