De voordeur

‘Mensen worden gemotiveerd door hun driften en beheerst door hun verstand.’ Deze zin staat in het boek Het nieuwe westen van Hans Boutellier (hoogleraar polarisatie en veerkracht) dat ik als vakantievermaak tot mij heb genomen.

Tegelwijsheid of niet, de zin bleef hangen en bracht via kronkelwegen in het hoofd een verhaal in herinnering dat ik jaren geleden optekende in zittingszaal 14. Dat verhaal vertelde over Gregor, een toen 30-jarige man van goede huize. Hij had desondanks acht jaar in de gevangenis doorgebracht vanwege ondoordacht vuurwapengekletter.

Toen hij zijn straf had uitgezeten besloot hij de herwonnen vrijheid met vrienden vrolijk te vieren in een discotheek in Groningen. Daarbij pakte hij ook een oude gewoonte weer op: heel veel drank drinken. Op de dansvloer viel dat slecht. Mogelijk dat Gregor in de veronderstelling verkeerde dat hij de sterren van de hemel danste, hij zwaaide er vooral wild met zijn armen in de rondte.

Dat werd niet door iedereen gewaardeerd wat ertoe leidde dat iemand hem op die dansvloer zonder waarschuwing vooraf met een enorme dreun tegen de vlakte sloeg. Korte tijd bevond Gregor zich buiten westen. Eenmaal bijgekomen kreeg hij te horen dat hij de disco diende te verlaten. Briesend en met een gezwollen linkeroog werd hij in de nacht op straat gezet.

Zo’n twee uur later, toen de nacht was overgegaan in de vroege ochtend, kwam bij de politie een melding binnen van een schietpartij. Iemand had twee kogels afgevuurd op een voordeur van een woning, elders te Groningen. Eén kogel belandde in het taptij, de tweede in de tweezitsbank in de woonkamer. De bewoner bleef ongedeerd. Kort voordat de kogels door de houten deur vlogen, was er een paar keer hard op de voordeur geklopt.

Niet lang na het geschiet werd Gregor gearresteerd. In de rechtszaal ontkende hij dat hij de man was die de kogels op de voordeur had afgevuurd. Want waarom zou hij die van goede huize is zoiets doen? De officier van justitie had wel een idee van het waarom: de man die in de woning met de tweezitter woonde, was dezelfde man die op de dansvloer met een forse klap de doldrieste Gregor had uitgeschakeld.

Gregor was een man van eer. Toen hij met veel kabaal de disco werd uitgeknikkerd had hij luid aangekondigd wraak te zullen nemen. Dat hij zijn belager dood zou schieten. Want dat zou ‘m leren. Meerdere mensen waren getuige van deze aangekondigde dood.

Het Openbaar Ministerie had zwaar ingezet. Geen bedreiging met een misdrijf tegen het leven gericht, Gregor kreeg wegens het schieten op de voordeur een poging tot moord aan de kont. De kogels hadden weliswaar om niemands oren gevlogen, maar er had wel iemand achter de deur kunnen staan, ook al omdat er eerst op de deur was geklopt.

Dat Gregor dit misdrijf had gepleegd terwijl hij nog maar een paar dagen op vrije voeten was – en dat na een lange detentie – werd hem extra zwaar aangerekend. Dat hij met een vuurwapen naar de woning was gegaan, was zowel volgens de officier van justitie als later ook de rechters een gevolg van een ‘van te voren door hem genomen besluit’. Het was daarmee voorbedacht. Er was daarna ook voldoende tijd geweest voor ’t verstand, voor beraad, voor een helder moment om tot inkeer te komen.

Gregor hoorde een gevangenisstraf van acht jaar tegen zich eisen, exact de tijd die zijn vorige veroordeling had geduurd. De rechtbank noemde het handelen van Gregor verwerpelijk, want wraak, maar wilde enigszins rekening houden met de ‘opgefokte gemoedstoestand’ als gevolg van het incident op de dansvloer. Gregor kreeg daarom niet de voorgestelde acht, maar vijf jaar gevangenisstraf.

De herwonnen vrijheid die Gregor zo vrolijk had willen vieren, had vijf dagen geduurd. Zijn verstand was die vroege ochtend niet in staat gebleken de drift te beteugelen.

Dat deze oude zaak terugkeerde in mijn gedachten had denk ik ook met de voordeur te maken. Anderhalve week geleden vlogen er geen kogels, maar molotovcocktails door het glaswerk van de voordeur van een journalist, van een collega. Op camerabeelden zijn de twee mannen te zien die dat deden. Ze deden het, zo tonen de beelden, weloverwogen en in alle kalmte.

Je kunt gerust zeggen dat wat ze deden het gevolg was van een ‘van te voren genomen besluit’. Hoe anders heb je molotovcocktails bij je? Een grote vraag is door welke driften zij werden gedreven om deze moordaanslag op de journalist en zijn partner uit te voeren? Wraak? Een aanslag in opdracht? En zo ja of nee, waar was het verstand van deze twee mannen die zich wel vermomden, maar zich vervolgens herkenbaar voor wie hen kent door camera’s lieten registreren? Was het verstand op nul gezet voor geld?

De vragen zijn er, de antwoorden moeten nog komen. De twee mannen zitten vast op verdenking van brandstichting en een poging (pogingen?) tot moord. Misschien dat ze straks in de rechtszaal op vragen van rechters zullen antwoorden dat ze er niet goed bij hadden nagedacht. Dat het verstand hen in de steek had gelaten waardoor de beheersing van drift even niet mogelijk was geweest.

Ik heb (nog) geen idee wie die twee mannen uit Groningen zijn. De advocaat die hen bijstaat mag van de wet voorlopig niks zeggen want de twee zitten in beperking, geïsoleerd van de buitenwereld. Ik vraag mij af hoe zij reageerden toen ze hoorden dat er op straat een advocaat was vermoord? En of ook zij geschokt waren toen het nieuws bekend werd dat journalist Peter R. de Vries was neergeschoten? En wat waren hun gedachten toen bekend werd dat de misdaadverslaggever de aanslag niet had overleefd? Vonden ze het verschrikkelijk?

Wat doolde er door de hoofden van deze twee mannen toen ze gewapend met hun dodelijke cocktails naar de woning van de journalist fietsten? Beseften ze dat als ze in hun opzet zouden slagen ze een levenslange gevangenisstraf riskeerden?
Voor de opgefokte Gregor hadden de rechters nog een heul klein beetje begrip vanwege die dreun op de dansvloer. Maar welk begrip kan er zijn voor mannen die met molotovcocktails journalisten het zwijgen willen opleggen?

Hoe ook. U zult over de antwoorden lezen omdat wij journalisten er over zullen schrijven. Want dat is de pest met ons. Wij zwijgen nooit, wij blijven driftig schrijven. Bij volle verstand.

rob zijlstra
Dit verhaal is eerder gepubliceerd in
Dagblad van het Noorden, 28 juli 2021

↓Hans Boutellier,  Het nieuwe westen

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s