Pijn doen

Journalisten snappen ook niet alles. Dat zeggen we nooit hardop, laat staan dat we het schrijven, maar het is zo. Ik volg soms rechtszaken waar ik maar met moeite een touw aan kan vastknopen. Ik ben eerlijk, maar leuk is anders.

Ik troost me met de gedachte dat ik ook veel wel begrijp. Dat diefstal niet hetzelfde is als verduistering, dat doodslag geen moord is, dat een poging tot zware mishandeling ernstig is, maar dat een poging tot mishandeling niet bestaat. Dat je een strafbaar feit kunt plegen zonder strafbaar te zijn. Ik ken de vi-regeling, het verschil tussen verdachte en dader en ik weet ook wat een rechter-commissaris doet.

Gaat het om cybercrime dan is het goed te doen zolang het marktplaatsfraude betreft. Je verkoopt iets, je incasseert het geld, maar je levert niet wat je hebt beloofd. Makkie. Ik weet inmiddels wat phishing is, maar als verdachten die phishing-sites beheren op basis van cookie-data via tikkies inloggegevens van bankaccounts afvangen om die door te sluizen naar nieuwe devices, word ik erg onrustig.

Lang leve de kluiskraker met de thermische lans.

Ik denk aan bijscholing, want het cybergespuis zal steeds geraffineerder worden en heeft de toekomst. Inbreken wordt iets voor sukkels.

Vorige week werd de president van de rechtbank Noord-Nederland tijdens een buitengewone zitting geïnstalleerd. De man was eerder benoemd en al bijna een jaar druk aan het werk, maar de installatie moest nog. De president maakte van de gelegenheid – die deels formeel en deels feestelijk is – gebruik om zijn toehoorders voor te houden waar het recht ook alweer om draait. Opdat we blijven begrijpen.

Het draait om vrijheid.

In een democratie, sprak de president, zijn de krachten in evenwicht, zodat er vrijheid is voor het individu. Hij haalde de driemachtenleer aan van Charles de Montesquieu (1689 – 1755). Presidenten zijn dol op die gast. De Franse filosoof bedacht dat als één persoon of een kleine groep de absolute macht heeft, het dan hommeles wordt omdat de macht zal worden misbruikt. Dus, vrije vertaling, alleen als niemand de baas is, kan er vrijheid zijn.

En dat betekent, zo ging de rechtbankpresident verder, dat de burger vertrouwen moet hebben in de rechtspraak. Is dat vertrouwen er niet (meer), dan vallen we met z’n allen om en wordt het duister. Vervolgens zei de president dat de openbaarheid van de rechtspraak van groot belang is voor dat vertrouwen. Door de openbaarheid legt de rechter verantwoording af aan de samenleving.

En toen kwam het: ‘De verslaglegging door journalisten is door de jaren de belangrijkste invulling van de openbaarheid geworden. Zonder rechtbankjournalisten kan het grote publiek de rechter niet controleren.’

| Een rechtbankverslaggever kan
het zich niet permitteren
het niet te snappen

De woorden galmden door de grote kerk waar de installatie plaatshad. Het zweet brak me uit. Wie zich rechtbankverslaggever noemt, kan het zich dus niet permitteren zaken niet te snappen. Er staan grote belangen op het spel. De vrijheid heeft verslaggevers nodig.

Hoe fraai, maar de praktijk is er ook nog. In zittingszaal 14 bogen drie strafrechters zich in het openbaar twee dagen lang over een zaak die zich niet eenvoudig laat begrijpen. De verdachten zijn de gebroeders Ali en Bekir Kaynar, Turkse vijftigers die schatrijk zijn geworden met broodbakken, shoarma grillen en vooral met vastgoed (stenen). Ze kopen panden, knappen die al dan niet fraai op en verhuren de boel. In de rechtszaal zei Ali met trots dat ze over een vermogen beschikken van 30 miljoen euro, vergaard met hard werken.

Het Openbaar Ministerie eiste gevangenisstraffen van twee jaar tegen de twee mannen. De officier van justitie zei dat de gebroeders zwendelaars zijn die hun vermogen middels list en bedrog bijeen hebben gegraaid. Daarmee ondermijnen ze de samenleving.

De strafzaak draait om een georganiseerd faillissement – eentje met voorbedachten rade dus – waardoor acht bedrijven geld zijn misgelopen. Met de zwendel zou 400.000 euro zijn gemoeid. Een en ander speelde zich af in 2010. Het politieonderzoek – beschreven in 8.000 pagina’s – begon in 2014 en werd in 2017 afgerond. ’t Is wat moeilijk te bevatten, maar vorige week was er dan de rechtszaak.

Zo rolt de aanpak van ondermijning.

Misschien zijn de vastgoedbroers schuldig, misschien niet. Het oordeel is aan de rechters die vanwege de complexiteit een paar extra weken hebben ingebouwd om tot een uitspraak te komen.
De strafzaak zelf was qua snappen redelijk te doen. Maar er is iets anders. Er bestaat een document (in bezit) waarin staat dat de politie geen bewijzen tegen de broers kon vinden, maar dat er andere manieren zijn om hen ‘pijn te doen’.

Het document – opgesteld na 2014 – is een verslag van vertegenwoordigers – projectleiders – van de politie, de gemeente Groningen en de belastingdienst. Codenaam A39. Ze beschrijven hun gezamenlijke doelen: de broers (die in het stuk subjecten worden genoemd) moeten worden gecriminaliseerd, waar mogelijk moeten vergunningen worden ingetrokken en er moet aan hen imagoschade worden toegebracht. Het staat er echt.

| De burgemeester zegt dat er
voldoende aanwijzingen zijn dat
de broers criminelen zijn

De drie projectleiders schrijven: ‘Voor ons in het Noorden is dit een nieuwe werkwijze en het bevalt goed…’ De drie zijn eensgezind in het uiteindelijke doel: ‘een keiharde veroordeling’.

De burgemeester van Groningen deed eraan mee. Hij noemde, in januari 2017, het onderzoek naar de broers winst in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit. Dat ze verdachten zijn, klopt wel, maar volgens de burgemeester zijn er voldoende aanwijzingen dat de vastgoedbroers criminelen zijn zodat vergunningen alvast kunnen worden ingetrokken.

Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat hier meerdere partijen op de stoel van de rechter zijn gaan zitten en wel op een manier die Montesquieu nou juist niet had bedoeld terwijl we tot op de dag van vandaag geloven in die man.

Van de belastingdienst is het bekend, maar zou de politie, zou de gemeente, in dit geval Groningen, vaker burgers criminaliseren? Op basis van dat merkwaardige document (‘werkwijze bevalt goed’) zou je het gaan denken.

Rechters op wie wij vertrouwen doen aan waarheidsvinding. Rechters zijn onafhankelijk en voor niemand bang. Rechters beschermen burgers ook tegen de macht van de overheid. Zo is het bedoeld.

De rechters in de strafzaak tegen Ali en Bekir Kaynar kennen het merkwaardige verslag. Advocaten hebben hen erop gewezen. De rechters stelden honderden vragen aan de verdachten, maar geen van de drie rechters vroeg gedurende het tweedaagse proces aan de officier van justitie, verantwoordelijk voor de politie: ,,Meneer de officier, dat stuk, codenaam A39, wat is dat voor gekkigheid?’’

Dat die vraag niet werd gesteld is wat ik dus niet begrijp.

rob zijlstra

twee fragmenten uit het document A39

 

naschrift 

Ik heb het document voorgelegd aan een aantal deskundigen en aan de gemeente Groningen gevraagd om een toelichting te geven. Ik heb onder meer gevraagd op welke manier er is gecriminaliseerd. Ook heb ik gevraagd of de gemeente dit nog steeds doet, al dan niet samen met de politie en de fiscus. Ik verwacht de antwoorden de komende week. Ik zal verslag doen in Dagblad van het Noorden.

 

UPDATE – 25 november 2021
De rechtbankheeft vervroegd uitspraak gedaan: Ali en Bekir Kaynar zijn vrijgeproken. Het hoe en waarom en de vonnissen volgen.

 

Een gedachte over “Pijn doen

  1. Hoi Rob die ik niet ken .

    Maar wel ALTIJD lees . Met meer dan gewoon uit beleefdheid of belangstelling maar je schrijfstijl bevalt deze 75 plusser zo goed dat het lezen ervan altijd een mooi begin van mijn dag is.

    Nou thats al.. vond dat je het moest weten .

    Met Friese groet Theo Douma

    ( waar die gekke Den Oudsten veel te lang heeft rondgespookt ., gelukkig heeft Ier wel een “ normale “ dus leuke vrouw )

    >

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s