inbraak

Papa rapt

Dat de inbreker met zijn poten
aan de rouwlinten heeft
gezeten, ook dat doet pijn

Ramon is 23 jaar, best lang, maar geen inbreker of een man die zijn geld verdient met duistere zaken of zo. Ramon is kunstenaar. Artiest. Knipt zijn eigen kapsel. Hij doet optredens en als hij straks vrijkomt, eenmaal weer buiten, dan heeft hij direct werk. Hij wel.

Nog gekker. Ramon is net vader, maar vooral ook een man van de wereld. Hij heeft zijn eigen videoclips op Youtube, al bijna 1500 volgers op Instagram, zijn artiestennaam schittert op posters en hij rapt zijn eigen gangsterteksten. Dat doet hij als entertainer, want een echte gangster is Ramon natuurlijk niet. Laat staan een tot het getto veroordeelde kansloze jongere. Hij geniet een kunstenaarsuitkering van 840 euro in de maand en bulkt van de ambitie. Per optreden pakt hij al gauw vijf- tot zevenhonderd euro. Soms meerdere keren per maand.

Een van de rechters: ‘Goh. En een deel draagt u dan af aan de belasting?’
Ramon, hij klinkt oprecht verbaasd: ‘Belasting?’
Rechter: ‘Of gewoon zo in het handje?’
Ramon, opgelucht: ‘Yeah. Handje contantje.’

Al dat geld past hem goed, want hij houdt van luxe dingen. En daar hoort nu eenmaal veel uitgeven bij. Zegt: ‘Ik heb een gat in mijn hand.’

Dat Ramon als verdachte in de rechtszaal zit, want dat zit hij, komt omdat hij ook een van de grootste pechvogels van Nederland is. Zou hij evenveel geluk hebben als pech, dan zou hij wekelijks een grote prijs in de loterij binnenhalen. Zijn grootste manco: hij is voortdurend op het verkeerde moment op de verkeerde plaats.

November vorig jaar. Op één dag wordt ingebroken in twee woningen in Appingedam. De inbrekers worden overlopen en gaan er vandoor. Twintig minuten later – 112 is gebeld – wordt een grijze Ford Focus aan de kant gezet. In de auto liggen spullen die zojuist uit die woningen zijn gestolen. Camera’s. Twee tv-toestellen. Ramon zit op de bijrijdersstoel. Laat weten: ‘Ik heb er niets mee te maken. Vijf minuten voordat we werden aangehouden, ben ik in die auto gestapt. Van vrienden, ze pikten me op. Op het verkeerde moment, in de verkeerde auto.’

Op het politiebureau haalt Ramon een sleutel en een mobiele telefoon uit de broekzak. De sleutel is van de voordeur van een van de woningen waar is ingebroken, de telefoon is van een van de bewoners. Ramon: ‘Die sleutel lag op het dashboard van die auto. Ik dacht dat het mijn sleutel was.’ Telefoon? ‘Gekregen van iemand.’

De politie gelooft er geen snars van en stelt een nader onderzoek in. Agenten scrollen door de tijdlijn van zijn Facebookpagina en zien dan niet alleen de nieuwste clip, maar ook van alles. Voldoende aanleiding om een huiszoeking te doen in de woning waar Ramon vaak verblijft, de woning in Groningen van zijn liefste vriendin.

Dikke pech. In de woning worden veel gestolen spullen aangetroffen. Allemaal spullen, zegt de vriendin, die zij heeft gekregen van haar liefste vriend. Sieraden. Dure merkkleding. Jassen van Woolrich en Parajumper. Een tas van Hermès Birkin.

Ramon vertelt dat hij die spullen heeft gekocht. Voor 1100 euro. Van iemand. Via Marktplaats. Van wie? Geen idee. Tegen de rechters: ‘Als jij iets bij de Scapino koopt, weet jij een half jaar later toch ook niet meer wie de verkoper was? Nou dan.’

Er is een Macbook pro uit een woning gestolen, een laptop. Niet lang na de inbraak krijgt de eigenaar een automatische melding per e-mail dat het wachtwoord van zijn iCloud-account is gewijzigd. Het nieuwe wachtwoord is uitgerekend de artiestennaam van Ramon. Dat is toevallig. Tsss. Vraag het niet aan hem. Hij is een publiek figuur. Best bekend. Iedereen kan zijn naam gebruiken. Toch?

Ook de elektrische fiets in de woning van zijn vriendin, een Batavus Monaco, blijkt van diefstal afkomstig. Ramon vertelt dat hij de fiets heeft gekocht voor duizend euro voor zijn zwangere vriendin. Zo’n fiets, met lage instap, leek hem reuze handig. Van wie gekocht? ‘Pff. Maar als u nu met mij in de auto stapt rij ik er zo heen.’ De rechters: ‘De fiets heeft u later te koop aangeboden op uw Facebookpagina.’ Ramon: ‘Mijn vriendin vond het toch niet zo handig. Ik dacht, dan verkoop ik ‘m en dan kunnen we met dat geld de kinderkamer inrichten.’

Ramon biedt een gestolen telefoon aan bij inkoopwinkel Used Products. De telefoon komt uit een woning waaruit ook vier spaarpotten zijn ontvreemd. In de woning is een enorme ravage achtergelaten. De bewoonster was nog niet zo lang geleden overleden. Haar partner laat de rechters weten hoeveel pijn het doet, nu hij de werkkamer van zijn overleden vrouw niet meer kan reconstrueren zoals die altijd was. Dat de inbreker met zijn poten aan de rouwlinten heeft gezeten, ook dat doet pijn.

Ramon zegt dat dat hem raakt. ’Sorry daarvoor in ieder geval.’ Hij was het niet. Oh tegenspoed. Hij had de telefoon gekocht van een buurman (naam vergeten) voor de handel. Je gaat er niet vanuit dat een buurman iets aanbiedt wat gestolen is. Hij niet tenminste.

Er wordt ingebroken in een woning aan de Bentismaheerd. De bewoner hoort enge geluiden aan de deur en belt vanuit bed 112. Tien minuten later rijdt er een politieauto door de straat. Agenten zien een man lopen die plots begint te rennen en de bosjes in duikt. Het is Ramon. Wat moet hij zeggen? ’Ik had een wilde vrijpartij gehad met een vriendin en voelde me wat benauwd. Ik ging daarom een luchtje scheppen, een ommetje maken. Daarom liep ik daar.’ Verkeerd moment, verkeerde plaats.

Als de zitting ten einde is, bedankt Ramon zijn fans op de publieke tribune voor hun komst en getoonde belangstelling. Dan hiphopt hij de rechtszaal uit, met net zoveel geloof in eigen onschuld als hij twee uur daarvoor was binnengekomen.

Twee jaar gevangenisstraf, zes maanden voorwaardelijk, had hij de officier van justitie horen zeggen. Liever wil hij vrij. Hij mag terugkomen bij zijn vriendin, hij kan direct aan het werk, hij wil zijn artiestenbestaan weer oppakken, als entertainer en niet als gangster want hij gaat honderd procent zeker nooit weer in aanraking komen met justitie. Waarom niet? ‘Ik vind dat een zoon een vader nodig heeft. Daar wil ik hard voor werken.’

Ik kijk uit naar zijn eerstvolgende clip op YouTube.

Rob Zijlstra

uitspraak op 18 mei

woninginbrekers – dag 2

schermafbeelding-2016-12-13-om-08-39-43

dvhn – vandaag

Tweede dag van het strafproces rond een serie woning- en bedrijfsinbraken in vooral Oost-Groningen. Gisteren stonden inbrekers terecht, vandaag moeten  mannen komen opdraven die zich onder meer schuldig zouden hebben gemaakt aan heling.

Het verslag van de eerste procesdag staat >> hier

.

Een verslag van moment tot moment.

 

schermafbeelding-2016-12-13-om-08-43-37

 

09.00 uur
Verdachte MH (23) is nog niet de aangekondigde grote heler. MH wordt verdacht van twee woninginbraken in Onstwedde en Musselkanaal, het rondrijden in een auto met valse kentekens en stelen van brandstof bij vakgarage Stadman in Annen.

Hij ontkent de woninginbraak in Onstwedde tussen 18 juni en 24 juni 2015. Verdachte XS (van 1e dag) heeft zijn naam genoemd. Uit de woning werd onder meer een modeltreinenverzameling (met een waarde van 10.000 euro) gestolen. Ook de diepvrieskist werd leeggehaald en werden de meubels meegenomen. De woning werd drie keer bezocht. Volgens XS was verdachte MH de eerste die er naar binnen ging. MH: ‘Ik wil er verder niets over zeggen.’

MH ontkent ook de diefstal van diesel op 1 januari 2015 in Annen en het rijden in een auto met valse kentekens op dezelfde dag. Zegt, die geen rijbewijs heeft: ‘De auto was van een vriendin. Ik maakte wel eens gebruik van die auto.’ De eigenaar van het tankstation plaatste foto’s van de bij de diefstal betrokken auto op internet. Met betrekking tot de valse kentekens (om diesel te kunnen stelen?): ‘Daar wist ik niks van. Ik dacht dat het wel goed was.’

kopertrekmomenten

09.30 uur
De woninginbraak in Musselkanaal op 6 juni 2015  – in sloopwoningen – ging gepaard met ‘kopertrekken’. Leidingen werden losgeknipt. De politie betrapt twee personen die de naam van MH noemen. Verdachte zegt: ‘Klopt wel.’ Waarom? ‘Geld nodig.’ Rechter: ‘De politie heeft u nog ondervraagd over andere kopertrekmomenten, maar daar heeft u niets over willen zeggen.’ MH: ‘ Klopt.’

MH staat op de veelpleger lijst en is (was?) verslaafd aan drugs en heeft verkeerde vrienden. Terug naar de gevangenis zou jammer wezen, zegt hij. ‘Ik ben goed bezig, met mijn taakstraf, met dagbesteding (boomstammen slepen) en in februari  begin ik met een opleiding. Stukadoor. ‘ Dat zegt ook de reclassering: ‘Terug naar de gevangenis zou het ingezette traject verstoren.’ Het reclasseringsadvies: een voorwaardelijke gevangenisstraf en een harddrugsverbod. Blowen mag wel van de reclassering.

Verdachte is bezig met taakstraf en met dagbesteding en is tevreden.
Rechter: Wat doet u?
Verdachte:Boomstammen slepen.
#z14

 

09.50 uur
Officier van justitie geeft zijn visie: MH is schuldig aan de vier beschuldigingen.  Zegt: ‘Van de brandstofdiefstal bestaan beelden en op die beelden is hij te zien. En hij reed ook in die auto met valse kentekenplaten. Heeft hij die niet zelf gestolen, dan ik hij de heler want hij had ze in zijn bezit. Dat gevangenisstraf zijn huidige leven zal verstoren, dat snap ik. Dat maakt het ook wat lastig.’

MH (Emmen, 23 jaar) liep nog in proeftijd. De strafeis: 10 maanden celstraf waarvan 5 maanden voorwaardelijk. De advocaat probeert twijfel te zaaien. De rechters moeten goed weten dat hoofdverdachte RK (dag 1) steeds probeert zijn eigen rol klein te maken door die van anderen groter te maken. Het overtuigende bewijs ontbreekt. Celstraf heeft een ontwrichtende werking. De advocaat: doe nog een taakstraf. De officier van justitie: ‘Nee.’

10.23 uur
Het wettelijk gegunde laatste woord van MH: ‘Nee.’

pauze tot 10.30 uur

10.35 uur
Verdachte RD (37) uit Ter Apelkanaal wordt verdacht van twee inbraken en van heling en wapenbezit. In zijn woning zijn veel goederen gevonden die bij inbraken buit zijn gemaakt.

RD ontkent betrokkenheid bij de woninginbraak tussen 13 en 21 augustus 2015 in Wedde. Daarbij zouden onder meer diverse grote beeldschermen van Apple zijn gestolen. Een klappertje, noemden medeverdachte deze inbraak. Hoofdverdachte RK noemt de naam van RD. ‘Ik heb die man wel eens voorbij zien komen, maar ik ken hem verder niet.’

Rechter tegen verdachte: ‘U wordt ook wel Tempo genoemd?’
Verdachte:’Dat is mijn hond.’
#z14

De gestolen spullen die bij RD zijn aangetroffen, zegt hij te hebben gekocht. Een Nespress0-machine, zoals gestolen uit de woning in Wedde? ‘Die heb ik gekocht bij de Blokker.’ Een DVD-serie van James Bond? ‘Heb ik twee jaar geleden een keer gekocht.’  Diverse medeverdachten zeggen dat RD een heler is.

Rechters: ‘Waarom zeggen die mensen dat?’
RD: ‘Ik vind het wel heel spannend allemaal.’
Rechters: ‘Zijn die spullen bij u in de woning gelegd, een groot complot?’
RD: ‘Die vraag heb ik ook.’
Rechter: ‘Soms halen mensen spullen uit iemands woning. Dat kennen we. Maar bij u leggen mensen spullen in uw woning. Dat is toch gek? Ik kan niet goed bedenken waarom mensen dat doen.’

11.00 uur
RD zou ook (duur) gereedschap en geluidsapparatuur hebben geheeld. RD: ‘Die spullen heb ik geruild met MH (eerste verdachte van vandaag) . Nee, er zaten geen boekjes bij, het was geen nieuw spul. Achteraf had ik wel kunnen weten dat het gestolen was.’ Rechters: ‘U moet rondkomen van 700 euro per maand. RD:  ‘Ik was vroeger bedrijfsleider, ik had toen een goed inkomen, die spullen heb ik toen allemaal gekocht.’

RD kreeg ook spullen – een fotocamera – van zijn zus en haar vriend. Rechters: ‘Uw verslaafde zus?’ Ja.

RD wordt beschuldigd van de inbraak in een schuur bij een woning in Nieuw-Weerdinge, op 13 augustus 2015. Een groot deel van de uit de schuur gestolen spullen zijn bij RD thuis aangetroffen. Het gaat om onder meer boormachines, slijpmachines, hogedrukspuit, compressor, mestmenger, zaagmachine, meetapparatuur, stroomstootprikkers en een acculader. RK heeft deze inbraak bekend en noemt RD als mededader. RD ontkent.

Ook met de inbraak in een woning in Ter Apelkanaal, tussen 14 en 24 augustus 2015, zegt RD niets te maken te hebben. De gestolen goederen zijn bij hem aangetroffen. RD: ‘Het stond buiten. Toen heb ik het binnen gezet. Het was helemaal nat. Ik denk, er komt wel iemand voor.’  Het betreft lasapparatuur met toebehoren. RD: ‘Ik loop niet in de wereld van de gestolen goederen.’

Verdachte: ‘Die jongens zijn GHB-gerelateerd.’
Rechter: ‘U zegt het netjes.’
#z14

11.30 uur
Dat RD een grote heler is, wordt  gezegd door XS die veel inbraken heeft opgebiecht. RD zegt XS nauwelijks te kennen. Heb hem ooit ontmoet in het cafe. Dacht toen, lekker fris ben jij. Daar wil ik niks mee te maken hebben. Die jongens zijn GHB-gerelateerd.’ Rechter: ‘U zegt het netjes.’

11.50 uur
De officier van justitie krijgt het woord. Zegt: ‘RD ging wel eens mee met inbraken, maar was vooral de heler. Hij probeert er voor weg te draaien. Als heler ben je ook verantwoordelijk voor de steler. Zijn woning leek uit te puilen van gestolen waar. Hij liegt tegen beter weten in. Dat anderen spullen in zijn woning leggen zonder dat hij dat weet, dat is niet geloofwaardig.’

RD (Ter Apelkanaal, 37 jaar) ontkent, maar hij heeft vieze handen gemaakt, zegt de aanklager. Een gedupeerde heeft een schadeclaim ingediend van 19.000 euro en 750 euro aan smartengeld. Dat zal RD moeten betalen. Gelet op zijn rol is een werkstraf niet op z’n plaats. De eis: 12 maanden gevangenisstraf. Advocaat Willem Schoo zegt dat de belastende verklaringen van medeverdachten, met name die van RK, ongeloofwaardig zijn.

Advocaten moeten ook wat. Bij verdachte is een Nespresso-apparaat aangetroffen en een DVD-serie van James Bond. Zo’n apparaat en diezelfde JB-serie zijn ook gestolen uit een woning in Wedde. De advocaat: ‘Ik heb ook een Nespresso-apparaat en een James Bond-serie. Zegt dus niks.’ Dat bij verdachte ook een servies  (Delftsblauw) is aangetroffen en een Ferrari-jasje, spullen die eveneens uit die woning zijn gestolen, nou dat zegt dus daarom ook helemaal niks. En die gestolen camera? Ik heb ook een zus.’

Volgens de advocaat wordt RD ook beschuldigd van heling van gestolen goederen waarvan de gedupeerden helemaal geen aangifte hebben gedaan. Zegt ook: ‘Komt nog bij, RD loopt na zijn aanhouding al weer een jaar vrij rond. Om hem dan nu nog op te sluiten, dat slaat nergens op. Ik bedoel, zijn we nou niet helemaal fout bezig?”

12.56 uur
Laatste woord RD: ‘Waar moet ik beginnen… Ik vind het ook erg.’

pauze tot 13.30 uur

13.35 uur
Verdachte KE (30) wordt verdacht van vijf feiten: heling en inbraken.

KE kocht voor 140 euro (‘in overleg met mijn vrouwtje’) een televisie van twee meter breed. ‘Ik dacht, die mensenkopen een nieuwe tv en dacht, ze hebben een oude over.’ KE kent de verkoper, een vrouw ‘bij ons uit het dorp’. De drugsverslaafde mevrouw? Ja. Het toestel lag onder een bed.

RK en XS noemden KE als een van de helers. KE: ‘RK heeft een paar spullen bij mij gebracht. Zoals een koffiemachine. Dat is zo.’ KE wilde volgens de rechters bij de politie niet praten. Zegt nu: ‘Ik vertel het liever hier bij jullie dan bij de politie.’ Verdachte is een verzamelaar, maar kocht ook spullen om weer te verkopen. KE: ‘Ik kocht op veilingen hele kaveltjes.

De buit die op de lijst van KE staat: gereedschap (met een waarde: 32.000 euro), schilderij, espresso-machine, modeltreinen (Marklin, Piko), muziekinstrumenten, kettingzaag, miniatuurauto’s, koffer met sierspullen, windbuksen, theedoos met sieraden, houtsnijwerk, aluminium koffers met inhoud, een postzegelverzameling, muntenverzameling, grammofoonplaten, 12 fietsendragers, flatscreen.

Bij een huiszoeking is 15.000 euro aan contanten in de woning van KE gevonden. Gepind bij de bank. Waarom? ‘Ik vertrouw misschien geen banken.’

Een groot deel van de  bovengenoemde spullen zijn gestolen bij een inbraak in een woning in Ter Apel . RK zegt dat de spullen naar KE zijn gegaan.

14.05 uur
KE zegt dat RK een mooiprater was, dan weer was zijn opa overledenen had hij spullen te koop. Dat soort verhalen. KE zegt dat hij ‘na die tijd pas’ besefte dat het om gestolen spul ging. Hij kwam soms met spullen die je niet eens kon tillen. Toen heb ik hem weggestuurd.’

KE zou ook betrokken zijn bij een inbraak in een schuur (opslag) in Stadskanaal, in oktober 2015.  Gestolen spullen zijn aangetroffen bij KE. Zegt (wederom): ‘RK bracht die spullen. Hij was altijd geld nodig voor brandstof.’

Rechters: ‘U dacht nooit, dat is gestolen spul?’
KE: ‘Ik weet niet wat die jongen in zijn vrije tijd doet.’

14.30 uur
Verdachte heeft lange celstraffen gehad in Duitsland, in verband met drugshandel. Speed. Zegt: ‘Ik was verslaafd, met de handel kon ik mijn gebruik financieren. Nu staat werk en gezin op de eerste plaats. Heb laatste  waarschuwing gehad van vriendin. Ik koop geen spullen meer op. Ga ik nog een keer in de fout, dan gaat ze weg met mijn zoontje.’ KE zegt een zwaar jaar te hebben gehad. ‘Ook de spannings naar de rechtszaak toe.’

Je kunt je handen
niet wassen in onschuld

De officier van justitie: ‘Meneer zweeg bij de politie. Waarom als je niets te verbergen hebt? Het gaat bij deze verdachte om veel goederen en dure goederen. Inbrekers konden allemaal bij KE terecht voor geld. Dat je het niet wist, dat hij niet wist dat het om gestolen spul ging, daar kom je niet mee weg. Je kunt je handen niet wassen in onschuld.’

KE (Ter Apel, 30 jaar) heeft niet voldoende verantwoordelijkheid genomen. Ook geldt: zonder heler geen steler. Eis: 8 maanden gevangenisstraf waarvan 4 maanden voorwaardelijk. De advocaat zegt tegen de rechters: ‘Maar waarom toch geloven we KE toch niet? En waarom RK wel als die met beschuldigingen komt? RK heeft alle redenen om anderen te belasten. Er is te veel onduidelijk. Doe een werkstraf. Bij celstraf verliest hij zijn baan. Niemand heeft er baat bij dat dit gezin naar de knoppen gaat.’

15.05 uur
Laatste loodjes. Woensdag staan nog twee mannen terecht bij de politierechter. De negen verdachten die vandaag en gisteren terechtstonden bij de meervoudige strafkamer horen op dinsdag 27 december (vanaf 13.00 uur) waar ze aan toe zijn.

15.15 uur
Laatste woord KE: ‘Tja. Ik vind het jammer dat RK hier niet is. Dan kan ik mij verdedigen. Ik heb al een laatste kans gekregen. Ik wil mijn woning ook wel graag houden, mijn vrouwtje, mijn kind natuurlijk… ‘

einde zitting

>> het verslag van dag 1

> > uitspraken

 

 

Woninginbrekers – dag 1

artikel 310 wetboek van strafrecht
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.

De meervoudige strafkamer van de rechtbank in Groningen behandelt maandag, dinsdag en woensdag elf strafzaken tegen evenzoveel mannen die worden verdacht van woning- en bedrijfsinbraken in Oost-Groningen en een paar – daar vlak over de grens – in Drenthe. Het was, beweert het Openbaar Ministerie, een groep mannen die veel overlast veroorzaakte.

Een verslag van ‘moment tot moment’.

 

inbrekers

 

maandag, dag 1

09.10 uur 
Aanvang van het proces met de eerste vier verdachten: RK, JB, LR en EV.  Van hen zijn er drie komen opdagen. De vierde verdachte (JB) is ‘spoorloos’. Hij wordt wel vertegenwoordigd door een advocaat. De officier van justitie draagt de feiten voor.

Inbraak en brandstichting woonboerderij in Gasselternijveenschemond op 20 mei 2015. Uit de woning werden zo veel spullen gehaald dat de inbrekers met auto’s op en neer moesten rijden. Een van de verdachten – onder invloed van GHB – verloor zijn handschoen. Uit vrees dat hij via DNA kon worden getraceerd, werd besloten om molotovcocktails te maken om de boerderij in brand te steken.

Drie verdachten bekennen de inbraak te hebben gepleegd, de vierde JB – de afwezige – ontkent. Twee geven toe betrokken te zijn geweest bij de brandstichting. Verdachte RK: ‘Met de brandstichting heb ik niks te maken. Het was al heel vroeg en de kinderen moesten ook weer naar school.’ Bij de politie verklaarde RK: ‘Ik ben tegen stelen en tegen brandstichten.’ Hij erkent mee te hebben geholpen bij de inbraak.

De buit (onder meer): een fiets, grasmaaier, zaagmachine, televisie, versterker. Verdachte EV was gespecialiseerd in koperen leidingen. Hij knipte per ongeluk ook een waterleiding stuk. Gevolg: een enorme chaos. De schade aan de boerderij bedraagt volgens het Openbaar Ministerie 185.000 euro.

Twee verdachten worden alleen verdacht van deze inbraak en de brandstichting. De officier van justitie eist tegen hen de eerste straffen.

LR (Groningen, 30 jaar), verslaafd aan drugs, strafblad maar gemotiveerd het leven te beteren, hoort een celstraf tegen zich eisen van 20 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk. Daarnaast moet hij (eis) nog eens 300 dagen extra zitten die hij bij een eerdere veroordeling voorwaardelijk kreeg opgelegd.
EV (Nieuw-Buinen, 30 jaar), klein strafblad,  strenge vriendin, speelde een minder prominente rol, maar was er wel bij. Dat hij een opleiding volgt (zorg en welzijn) is geen beletsel een gevangenisstraf te eisen, zegt de aanklager: 15 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk.

 

10.30 uur
De advocaten van LR en EV voeren het woord (een voor een). Hun cliënten bekennen de feiten. Dat betekent dat de advocaten pleiten voor een onsje minder omdat het aandeel van hun cliënten volgens de raadslieden iets minder groot is geweest dan de officier van justitie zegt. Het gaat dan om het verschil tussen medeplegen (net zo erg als de pleger) en medeplichtigheid (iets minder erg). Voor de straf moet dat ook verschil maken: het verschil tussen een vrijheidsstraf (cel) en een werkstraf.

10.55 uur
LR krijgt laatste woord: ‘Ik ben van heel ver gekomen en het zou doodzonde zijn mij op te sluiten. Ik heb er ook veel last van gehad, nachtmerries dat ik wakker werd in een brandende woning.’ EV zegt: ‘Ik ben op de goede weg, ik ga weer naar school en hoop dat jullie mij nog een kans geven.’

11.10 uur
Vervolg van de zitting. Verdachten van nu zijn  RK, JB (nog steeds niet aanwezig) en nieuwkomer XS. De verdachten RK en XS worden door het Openbaar Ministerie gezien als de hoofdverdachten. XS staat terecht wegens diefstal kentekenplaten, het vernielen van een cel op het politiebureau in Stadskanaal en 5 inbraken in Veendam, Gieterveen, Valthermond, Onstwedde en Musselkanaal. Daarnaast nog 7 diefstallen en bezit harddrugs, feiten die ad info ten laste zijn gelegd.

Inbraak in woning in Onstwedde, tussen 18 juni en 24 juni 2015. Bewoners waren op vakantie. RK ontkent betrokkenheid. XS bekent wel. De buit: kostbare modeltreinen (verzameling), meubels, schilderijen, bier en vlees, windbuksen, sieraden, kachelstookset, elektrisch gereedschap, kleding, buffetkast. RK geeft wel toe dat hij een deel van de gestolen goederen heeft overgenomen. Deels ook gekregen, als inlossing van een drugsschuld.

Op Funda kon je precies
zien wat er in een
woning te halen viel

XS geeft toe meerdere keren in de woning te zijn geweest. De hele zolder werd leeggehaald, heel de woning werd overhoop gehaald. Zegt: ‘We hebben behoorlijk huisgehouden. Achteraf: stom, spijtig.’ XS zegt ook dat op Funda werd gezocht naar woningen om in te breken. Op Funda kon je precies zien wat er in een woning te halen viel.’ Rechters: ‘Je zou je woning niet meer te koop zetten.’

Rechter vraagt aan RK: ‘U  heeft hersenen gekregen om mee te denken. Nooit gedacht, die spullen die ik overneem van XS, die zouden wel eens kunnen stinken? RK: ‘Nee nooit. Meer wil ik er niet over zeggen.’

11.35 uur
Inbraak woning Musselkanaal op 20 juni 2015. XS en JB zijn de verdachten. Bewoner hoort om 4 uur ’s nachts gefluister. Hoort dan personen wegrennen en auto wegrijden, Achterdeur stond open. XS neemt een Tibetaanse vlag mee. ‘Ik dacht dat het de vlag van Groningen was. Het was donker.’ Ook dit huis was via Funda gespot. RK zegt: ‘Ik heb er van gehoord, maar heb er niets mee te maken. Als ze mijn naam noemen, zijn ze knettergek.’

11.45 uur
XS en RK mogen naar de wachtruimte op de gang. Geen van de verdachten is gedetineerd. De rechtbank handelt nu eerst de zaak af van de afwezige JB. Hij wordt verdacht van 3 inbraken en de brandstichting. Drugsverslaving, relatieproblemen, geen werk, klein strafblad, vader. Is volgens de reclassering niet gemotiveerd iets aan zijn verslaving te doen. De officier van justitie rekwireert: ‘JB mag ontkennen, maar medeverdachten zeggen dat hij er ook bij was. Dat zijn belastende en betrouwbare verklaringen. De Tibetaanse vlag lag bij hem thuis. ‘

JB (geen vaste woonplaats, 30 jaar), verslaafd, niet gemotiveerd. De officier van justitie tilt zwaar aan de brandstichting. Heeft al eens een tweede kans gekregen, maar komt afspraken niet na. Is nu met de noorderzon vertrokken. Zal in de nabije toekomst in de kraag worden gevat. Kale celstraf: 24 maanden (eis). En 5 maanden die hij eerder voorwaardelijk opgelegd had gekregen, die moet hij nu – als het aan de officier van justitie ligt – alsnog uitzitten. Zijn advocaat: doe 6 maanden.

pauze tot 13.30 uur

13.35 uur
Inbraak voormalig restaurant Appelhof in Veelerveen op 9 juli 2015.  RK is nu de enige verdachte. Er wordt een peuk gevonden met daarop het DNA van RK. Hij ontkent te hebben ingebroken. Ik kwam daar wel eens met de kinderen. En ik heb daar gewerkt.’ Dat zal de verklaring van de aanwezigheid van de peuk moeten zijn, zegt hij. Er liggen belastende verklaringen van medeverdachten, bijvoorbeeld van XS. RK: ‘Hij kan wel meer zeggen.’

De buit: kassa’s, een espressomachine, een klok, een beamer en koffiebonen.

XS heeft bij de politie ook verklaard dat RK vaak het voorwerk deed van de inbraken. Zoals de zoektochten op Funda. RK: ‘Ik zocht een woning, dus ik zat wel eens op Funda.’ XS heeft ook verklaard dat RK plakkertjes op deuren plakte op zo’n manier dat als deur werd geopend, het plakkertje scheurde. Zo konden ze zien of een pand voor langere tijd niet werd bezocht.

13.50 uur
Inbraak in een woning in Wedde, van 13 tot 21 augustus 2015. Opengebroken met een koevoet, ruit ingeslagen. Er werd een stokje van een ijsje gevonden. Match met het DNA van RK. Hij ontkent. IJsje kwam uit koelkast in de keuken. RK: ‘Welke imbeciel eet nu een ijsje bij een inbraak?’ Buit: onder meer Apple-apperatuur, sieraden, erfstukken. De verdachte zouden hebben gezegd: ‘Deze inbraak is een klappertje.’

Duidelijk wordt dat RK en (veelpleger) XS – het Openbaar Ministerie ziet hen als hoofdverdachten – geen vrienden  zijn. RK zegt niet uit te sluiten dat XS sigarettenpeuken op plaatsen waar is ingebroken neerlegt om ‘mij’  te kunnen beschuldigen. Rechter: ‘Dat is wel raar.’ RK: ‘Sommige mensen doen er alles aan om er onderuit te komen.’ Hij noemt de naam van een medeverdachte die nog terecht moet staan: ‘Die is gespecialiseerd in het verplaatsen van DNA van anderen.’

Inbraak in een woning in Veelerveen, in september 2015. Veel spullen gestolen, onder meer Nikon-fotocamera’s, bosmaaier, elektrische fiets. De woning werd op verschillende dagen bezocht. De verdachten bij de politie zeiden: ‘Leeggetrokken.’ Er wordt een schoenspoor aangetroffen.  Het is zeer waarschijnlijk de rechterschoen van RK. Het was een maat 45. RK: ‘Ik heb 43.’ Bij de politie bekent RK de inbraak. Nu zegt hij: ‘Ik heb niet ingebroken, maar wel spullen overgenomen van XS toen hij autopech had.’

De verdachten hebben zo’n tien
adressen, ook in de stad Groningen,
waar ze hun gestolen spullen
konden verkopen

RK heeft nog zaakje lopen. Rijden in auto terwijl zijn rijbewijs ongeldig was verklaard. Het betreft een zaak die nog op de plank lag en nu wordt meegenomen in de ‘grote zaak’. RK: ‘Ik wist niet dat ik niet mocht rijden.’ Ook staan er nog 3 inbraken ad info op de tenlastelegging van RK. Die zaken ontkent hij niet.

Er is een slachtoffers van een van de woninginbraken in de rechtszaal verschenen om een schadeclaim in te dienen. De inboedelschade bedraagt 55.000 euro, de emotionele waarde veel hoger (trouwringen, erfstukken van ouders).  RK: ‘Ik ben niet verantwoordelijk, dus ik ga niks betalen.’ Volgens de aanklager is een deel door de verzekering betaald en kan niet alles worden verhaald. Resteert 19.147 euro. Plus 750 euro smartengeld. Dat zou RK moeten betalen, vindt de officier van justitie. Het slachtoffer is het hier mee eens.

14.30 uur
De ontkennende RK zegt dat de beschuldigingen  gebaseerd op belastende verklaringen van anderen een gevolg is van een complot tegen hem. Verdachte wil opleiding volgen om straks mensen met een cocaïne-verslaving te kunnen helpen. Als ervaringsdeskundige. Rechters zijn nog niet heel gecharmeerd. Ze vragen: ‘Was u nou bezig met misdaad? Of was u een normale burger?’ RK: ‘Ik heb hele stomme dingen gedaan.
Ik heb spullen gekocht en ik ging om met mannen die inbraken pleegden.’

De officier van justitie denkt dat alles wat RK ontkent, wel kan worden bewezen.

RK (Stadskanaal, 27 jaar), beschuldigd van in totaal 7 inbraken en een poging, wordt beschouwd als een van de hoofddaders. De brandstichting staat niet op zijn lijstje. De strafeis: 24 maanden. Hij heeft ruim 8 maanden in voorarrest gezeten, gevolgd door elektronisch toezicht. De uitspraak – ook in de andere zaken – is op dinsdag 27 december.

15.10 uur
korte pauze
Een van de gedupeerden vertelt bij de koffieautomaat over de verschrikkingen van een woninginbraak: ‘Ze hebben zelfs de kleding van mijn pas overleden man meegenomen. Er zijn ook gestolen spullen in beslag genomen door de politie. Ik moet nu zelf een procedure beginnen om mijn eigendommen terug te krijgen. Het is verschrikkelijk.’

15.25 uur
XS is weer aan de beurt. Gaat onder meer om een  bedrijfsinbraak in Veendam op 8 september 2015. Uit een loods aan de Zuidwending zijn brommer-onderdelen gestolen. XS vertelt dat hij op zoek was naar oud ijzer. Dacht dat de loodsen gekraakt waren. De deuren waren niet afgesloten.

Inbraak in woning in Gieterveen op 8 mei 2015.  XS heeft bekend. Gedaan samen met RK. Drie dozen met machines (gereedschap) gestolen. XS: ‘Het was een idee van RK. Hij zei dat daar gereedschap lag en toen zijn we naar binnen gegaan.’

Om weg te komen werd
ook de Mercedes van
de bewoner meegenomen

Inbraak in woning en schuur in Valthermond op 13, 14 juni 2015. XS zeg dat hij dat heeft gedaan. Met anderen. Om weg te komen werd ook de Mercedes van de bewoner meegenomen. De sleutels zaten in de auto. De overige buit: zadels en halsters. De auto is later achtergelaten bij het Pagecentrum in Stadskanaal.  De gedupeerde heeft 2830 euro gevraagd als schadevergoeding.

Er staan nog 8 andere feiten als ad info op de dagvaarding. Die feiten worden niet besproken. Verdachte mag zeggen of hij het gedaan heeft of niet. Punt. XS zegt dat hij schuldig is aan 7 van die 8 feiten. Ook hier gaat het om inbraken. Een van de gedupeerden was paar dagen weg in verband met het overlijden van zijn echtgenote. Bij terugkomst was de woning leeggehaald.

XS wordt verder verdacht van het vernielen van een slang bij een dieseltank. Betrof mogelijk een poging tot diefstal. En ook de diefstal van elektriciteitskabels. Toen XS vast zat op het politiebureau en agenten hem wilden ophalen uit de ‘ophoudkamer’ voor verhoor, leek hij verdwenen. Hij bleek onder een vastgeschroefde maar door XS losgeschroefde bank te liggen.  XS: ‘Beetje raar verhaal, maar die bank zat al los.’ De bank heet nu te zijn vernield. Dan is er nog – tot slot – de diefstal van kentekenplaten die XS monteerde op een andere auto, volgens de aanklager. XS: ‘Ik was er bij . Of ik nou wel of niet heb gedaan, maakt niet uit.’

Verdachte met strafblad en drugsprobleem wil wel naar een kliniek maar loopt tegen wachtlijsten aan. Doet nu niets. ‘Nou ja, ik help moeder een beetje. Maar ik wil wel dagbesteding, de kringloop of zo.’

16.20 uur
De officier van justitie zegt dat het een lange dag is geweest en dat hij niet heel lang aan het woord zal zijn. Zegt: ‘Ik zal niet te lang stilstaan bij de feiten, want verdachte heeft de meeste feiten die ten laste zijn gelegd  bekend.’

XS (geen vaste woonplaats, 28 jaar) wordt verdacht van een heel rits misdrijven. Hij heeft bijzonder dik strafblad. Heeft al een tijd vastgezeten. De officier van justitie: ‘We moeten nu afrekenen. De optelsom is een aanzienlijke gevangenisstraf.’ De eis: 36 maanden celstraf waarvan 12 maanden voorwaardelijk. Bijzondere voorwaarde, verbonden aan het voorwaardelijke deel: een klinische opname in een kliniek (doet hij dat niet, dan een jaar extra zitten). De advocaat probeert de scherpe kantjes eraf te halen. Maar dat doet de advocaat niet op het scherp van de snede.

Slachtoffer (paar dagen weg om te rouwen ivm overlijden echtgenote)  zegt dat hij de inbraak heeft ervaren als een mes in de rug. Kinderen waren op het moment van de inbraak thuis en voelen zich nu heel schuldig. ‘Zeer traumatisch.’

De schorsing van XS wordt opgegeven. Dat betekent dat hij per direct terugmoet naar de gevangenis omdat de voorwaarden die aan de schorsing van zin detentie waren verbonden zijn geschonden. Hij was vanochtend als vrij (want geschorst) man naar de rechtbank gekomen. XS had hier rekening mee gehouden.

17.32 uur
De rechtbank heeft de zitting gesloten. Morgen (dinsdag) wordt het proces voortgezet tegen 3 verdachten: MH, RD en KE. Deze mannen zouden zich volgens het Openbaar Ministerie vooral schuldig hebben gemaakt aan heling. Dag 2 van dit proces begint dinsdag om 09.00 uur.

het vervolg >> dag 2

> uitspraken

 

 

 

 

 

Bugatti

Schermafbeelding 2015-09-03 om 17.51.57Ze betraden misschien wel zonder het zich te realiseren die nacht historische grond: Huize Maas aan de Vismarkt 52 te Groningen.
The Ramones hebben er opgetreden, op een zondag in mei, 1977.
Met in het voorprogramma: Talking Heads.
Een half jaar later zong Johnny Rotten met de Sex Pistols er zijn God Save the Queen en andere vlotte liedjes.
In 1978, Dire Straits.
Hoewel hun liedjes volgens de krant van toen alledaagse mijmeringen waren, dichtte de recensent (Syp Wynea) het bandje wel een toekomst toe.

Er zijn vast nog wel gekkere dingen gebeurd in het vermaarde horeca-etablissement.
Half Groningen leerde er sinds Herman Maas er in 1925 de deuren opende, bijvoorbeeld dansen.

De optredens van Joey Ramone, Johnny Rotten en Mark Knopfler zijn voor zover bekend niet op film vastgelegd.
Het optreden van de drie goedgemutste mannen van die nacht, begin dit jaar, wel.
Te zien is hoe twee van hen de vierhonderd kilo wegende kluis op een steekkar naar buiten rijden.
Daarvoor hebben ze het stalen gevaarte bevrijd van de vloer waar het met bouten aan was vastgeschroefd.
Ze waren er uren mee zoet.

Buiten, ook daar een camera, wordt de kluis in een gereedstaande auto getild, in een grijze Mercedes, model station.
Het is dan acht uur in de ochtend, een tijdstop dat het op zondag nog rustig is in de Haddingedwarsstraat.
Als een van de mannen de achterklep dichtslaat, knalt de achterruit eruit.
De kluis paste net niet.
De camera’s registreren vervolgens hoe de Mercedes met kluis en drie mannen, nog altijd met de mutsen diep over de hoofden, wegrijdt.
In de kluis: 13.000 euro.

Drie minuten later wordt de auto geflitst op het Emmaviaduct vanwege een snelheidsovertreding. Op de flitsfoto is te zien dat achterin de auto iets groots ligt en dat er iets is met de achterruit.
Het kenteken brengt de politie naar een autoverhuurbedrijf waar Al staat geregistreerd als de huurder.

De politie vindt het hoogst interessant.
Kort voor de inbraak bij Huize Maas is een speciaal rechercheteam opgetuigd dat een serie recente kluiskraken elders in Groningen moet onderzoeken.
Tussen de verschillende inbraken zijn overeenkomsten.
Dat was opgevallen.
Het onderzoek krijgt een codenaam: Bugatti.

Die zondagochtend registreert de politie nog iets.
Surveillerende agenten – nog onwetend van de kraak bij Maas – zien een auto rijden met een kapotte achterruit.
De agenten maken een praatje met de bestuurder.
Dat is ene Al.
De bijrijder is Sonny.
Op de achterbank zit Mo, dan wel een man die zich legitimeert met een rijbewijs van Mo.

In mei worden de verdachten gearresteerd.
Afgelopen week moesten ze zich al verantwoorden.
Mo ontkent.
Tegen de rechters zegt hij al drie jaar niet in Groningen te zijn geweest en dat hij ook al heel lang zijn rijbewijs kwijt is.
Nee, hij heeft geen tweelingbroer.
Ook Al ontkent iets te maken te hebben met de kraak bij Huize Maas.
De auto die hij huurde misschien wel.
Zeg het maar.
Zelf lag hij die nacht thuis te slapen.

Ook Sonny is het niet geweest.
Hij zat die ochtend wel even bij Al in de auto, dat klopt wel.
Al bracht hem naar huis omdat hij zelf die nacht bij zijn alibi had doorgebracht.
Bij een kennis van wie hij de naam liever niet wil noemen.
De rechters: ‘U was bij een vrouw.’
Sonny: ‘Ik ben getrouwd, het ligt nogal gevoelig.’

In Huize Maas is inbrekerswerktuig aangetroffen, een koevoet bijvoorbeeld.
Met zo’n ding kun je deuren openen die voor anderen gesloten blijven.
Het Bugatti-team besnuffelt het werktuig eens goed en vogelt uit dat alleen Praxis dit model in de verkoop heeft.
De Praxis-chef raadpleegt de administratie en zegt dat er in de voorbije drie weken vijf van die dingen zijn verkocht.
De momenten van verkoop staan geregistreerd, tot op de minuut nauwkeurig.
Kijk maar eens op een kassabonnetje.
Zo blijkt een koevoet te zijn gekocht op 29 januari, om zo en zo laat, ruim een week voor de inbraak bij Huize Maas.

Bij de kassa’s van de Praxis waken camera’s over hun en uw eigendommen.
De Praxis-chef zegt dat uw beelden drie weken worden bewaard.
De beelden van 29 januari zijn er nog.
Het Bugatti-team gaat er goed voor zitten, terwijl Praxis de band doorspoelt naar het moment van aankoop.
Ze zien een man bij de kassa een koevoet afrekenen.
Het is Sonny.

Huize Maas is niet de enige kraak die de mannen in de schoenen wordt geschoven.
Er zijn in totaal vijf verdachten die in wisselende samenstellingen op pad zouden zijn geweest. Ook café de Toeter, Restaria Zuid, Hair Fashion en Tech Grow (Groningen), een conferentiecentrum (Bakkeveen), Motel van der Valk (Westerbroek) en de sporthal in Doezum kregen bezoek van in kluizen geïnteresseerde mannen.

Ook drie ramkraken, bij een sigaretten- en tijdschriftenwinkel en tweemaal bij vestigingen van Albert Heijn in Groningen worden aan twee van de vijf verdachten toegeschreven.
Daarbij zijn voor duizenden euro’s aan sigaretten gestolen.
Om de winkels binnen te komen, werden auto’s als stormram gebruikt.
Gestolen auto’s.
Op camerabeelden is te zien hoe een gemutste man bij de AH sloffen sigaretten in een dekbedovertrek met opvallend motief kiepert.

Een soortgelijk dekbedovertrek werd in een keukenkastje aangetroffen tijdens een huiszoeking bij verdachte Kali.
Hij haalt de schouders er over op.
Het zal.
’t Zegt volgens hem niks.
Er bestaan wel meer dekbedovertrekken.
Verder wil Kali zwijgen omdat het tegen zijn principes is te praten.

De mannen zijn tussen de 22 en 38 jaar oud.
De een is lui en nergens in geïnteresseerd en woont nog thuis bij zijn ouders waar hij heel de dag niets doet, de ander is verslaafd aan cannabis, heeft schulden bij zijn moeder en wil een voorbeeld zijn voor zijn zoontje.

Sonny zegt dat zijn vrouw en twee kinderen sinds de arrestatie aan hun lot worden overgelaten.
Tegen de rechters: ‘Ik moet dus zo snel mogelijk naar huis.’
Verdachte Al kampt met zijn gezondheid vanwege alle stress, zucht en kreunt hij.
Mo brengt nog even naar voren dat alle Marokkanen niet alleen op elkaar, maar vooral ook op hem lijken.
Een vergissing in zijn nadeel is dus snel gemaakt.
Of de rechters daar ook even rekening mee willen houden.

De eisen variëren van 8 tot 36 maanden gevangenisstraf.

Rob Zijlstra

update – 11 september 2015 – uitspraken
De mannen zijn veroordeeld conform de eisen. Alleen de man (Kali) die 36 maanden had horen eisen kreeg een ons minder: 24 maanden. De rechtbank acht niet bewezen dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan de drie ramkraken.

Geen werk, mooi werk

mijn wenkbrauw zit
al bijna in de haargrens
als ik u dat hoor zeggen

 

Franky kun je rustig een apart geval noemen.
Hij is net een paar weken 21 jaar, hij heeft geen diploma’s, geen werk en geen werkervaring.
Hij heeft wel een vriendin.
Elke dag wacht hij bij het hek van de school om haar op te halen.

Zijn moeder had gezegd dat hij liegend en bedriegend door het leven gaat.
Ze noemt haar zoon een ‘luie, manipulatieve klootzak’.
Als de rechters hem dat voorhouden, zegt Franky: ‘Dat is natuurlijk niet leuk.’
Maar de zorgen die er over hem zijn – zorgen van hier tot helemaal aan Tokio – zijn misplaatst, vindt hij.
Dat komt door zijn vriendin.
Dankzij zijn vriendin zal hij op het rechte pad blijven.

Als hij dat zegt, staren de rechters hem met grote ogen aan.
Een van de rechters: ‘U bedoelt uw vriendin van 14 jaar die al eens zwanger van u is geweest en toen abortus pleegde?’
Franky knikt: ‘Die ja. Ze is trouwens bijna 15.’

Hij had ingebroken bij een kennis van zijn vader.
Uit de woning had hij naar eigen zeggen speelgoed en een hoop troep gehaald, uit de schuur onder meer gereedschap, een lasapparaat, een werkbank, een slijpmachine, een boorstander, een tafelzaagmachine.
De Volkswagen Golf die er ook stond, had hij verpatst bij de sloop.
Had nog 150 euro opgeleverd.

Dit was niet alles.
In Muntendam had hij ingebroken in een woonvoorziening waar zijn vriendin verblijft.
Daar pikte hij geldkistjes en pinpassen met bijbehorende pincodes.
Met het gepinde geld deed hij boodschappen en verbleef hij een paar nachten bij Van der Valk.

Hij zegt:‘Het was steeds haar idee en ik was zo stom om het te doen.’
Wat ook meespeelde was dat hij het huis was uitgezet.
‘Ik kon nergens heen.’
Het was ook daarom dat hij de banden van de auto van zijn broer had lek gestoken.
‘Hij zou me helpen, maar hij trok de handen van me af.’
Verder zijn er nog wat vernielingen, wat diefstallen met braak, bedreigingen, een zware mishandeling.
Opgeteld: 18 misdrijven.

Franky wil wel een behandeling.
Hij wil dan wel leren, zegt hij, dat hij eerst moet nadenken en dan pas moet doen.
De rechters zeggen dat ze iets opmerkelijks hebben gelezen in het strafdossier.
‘U bent al vaak veroordeeld, ook door kinderrechters, u heeft een fors strafblad, bent inmiddels veelpleger (erkende status), maar u drinkt geen alcohol en u gebruikt ook geen drugs. Dat maakten we nog nooit mee.’
Franky glimlacht en zegt: ‘En ik rook ook niet.’

Hij heeft een hulpverlenende coach die laat weten dat hij al een tijdje niet door de politie is gebeld.
‘Dat is dus positief.’
De coach zegt ook: ‘Franky is een prima jongen, alleen we krijgen hem niet tussen de lijntjes.’

De coach: ‘Hij is meerderjarig, dus dwingen kunnen we hem niet.
Hij woont nu zelfstandig en eerlijk gezegd hoop ik dat dat misgaat zodat hij noodgedwongen bij ons komt. We houden een plek voor hem vrij.’
De hulpverlener geeft toe dat hulp verlenen aan Franky is als trekken aan een dood paard.
‘Maar we laten hem niet vallen, want dan is het hek van de dam.’

Rechters: ‘Wat gaat er gebeuren als de verkering uitgaat?’
Franky: ‘Dan blijf ik op het rechte pad.’

De officier van justitie noemt de verdachte een plaag voor de samenleving die een forse straf verdient.
Hij wil dat Franky zijn zelfstandige woonruimte opgeeft en onder de vleugels van de coach gaat wonen.
Doet hij dat niet, dan kost hem dat negen maanden celstraf.
Die maanden gelden daarom als voorwaardelijk.
Daarnaast is er de onvoorwaardelijke strafeis: een half jaar zitten.

De advocaat zegt dat het opleggen van straf in dit aparte geval niet zal helpen.
Hij snapt de aanklager overigens wel: de officier van justitie moet wat, voor het oog van de buitenwacht.
‘Maar ik pleit voor een tweede kans. Voor een laatste kans.’

Er zat deze week nog een apart geval in zittingszaal 14.
Het betreft een vrouw die niet in het echt Natasja heet, in Assen woont en over een paar dagen 40 wordt.
Zij genoot wel opleidingen, heeft werkervaring en had een baan.
Ze was administratief medewerkster van een bedrijf dat internationaal actief is in de scheepsbouw in Sappemeer.
Het ontslag was op staande voet.

Tussen januari 2007 en september 2011 zou zij geld van haar werkgever hebben verduisterd (gestolen).
Toen ze na vier jaren tegen de lamp liep, was de verduistering opgelopen tot bijna 150.000 euro.

De verdenking is dat ze bedrijfsgeld overmaakte op haar eigen rekening, soms duizenden euro’s per maand en dat ze aankopen deed met de pinpas van het bedrijf.
De bankpas lag met pincode in een zwart doosje in een van de lades van haar bureau.

Natasja zegt niet zo veel.
Bij de politie had ze het een klein beetje toegegeven.
In de rechtszaal antwoordt ze dat het wel zou kunnen, dat ze het niet meer weet en dan weer dat ze het niet heeft gedaan.
Een van de rechters: ‘Mijn wenkbrauw zit al bijna in de haargrens als ik u dat hoor zeggen.’

Een vraag was of het niet merkwaardig is dat een bedrijf in de scheepsbouw aankopen doet bij Vera Moda, We Men, Ici Paris en bezoeken brengt aan Sundays (zonnestudio)?
Dat een scheepsbouwbedrijf toch geen schoenen koopt bij Manfield in Assen?
En wat moet een scheepsbouwer met lingerie?

Wat ze toegeeft is goed voor 40.000 euro.
En de rest?
Ze zegt, zachtjes, dat de jongens van de werkvloer ook van het pasje gebruik maakten.
En dat de jongens, net als de directeur zelf trouwens, nooit bonnetjes hadden als ze de pas hadden gebruikt.

De rechters hadden gelezen dat Natasja aan haar vriend een bijzonder cadeau had gegeven: een feestje met een optreden van Mooi Wark.
Had haar 3400 euro gekost.
Ging daar het geld naar toe?
Naar dat soort dingen?
Ze zwijgt.

De strafzaak wordt, ook apart, niet afgerond.
De advocaat zegt dat hij onvoldoende tijd heeft gehad om de financiële kant van de zaak te bestuderen.
Het Openbaar Ministerie had het dossier immers te laat bij hem afgeleverd.
Ook moet de advocaat – voor iets heel anders – over een uurtje al in de rechtbank van Assen zijn.
De strafzaak krijgt iets gehaasts, iets lelijks.
De rechters besluiten halverwege te stoppen om later verder te gaan.
Later is in dit geval: oktober (nog wel van dit jaar).

Rob Zijlstra

update – uitspraak – 6 juli 2015
De rechtbank acht alle feiten die aan Franky ten laste waren gelegd bewezen. De opgelegde straf: 12 maanden waarvan 9 voorwaardelijk. Daarnaast moet hij zich laten behandelen en moet hij onder begeleiding gaan wonen bij de mensen die hem willen helpen.

Vergeten herinneringen

‘’Misschien heb ik als gevolg van
verkeerde beslissingen
onbewust een paar vage dingen gedaan

juwelierIn de zalen van het strafrecht wordt veel vergeten.
Er zijn verdachten die zich niets kunnen herinneren, maar wel zeker weten dat ze het niet hebben gedaan.
Rechters plachten in zo’n geval te zeggen: ‘Dat kan niet. Of u weet het niet meer of u hebt het niet gedaan. Dat zijn twee verschillende dingen.’
Verdachten zwijgen dan maar liever.

Dat geldt niet voor Tony.
Hij weet dondersgoed dat hij het niet heeft gedaan.
Tony is een trouwe bezoeker van zittingszaal 14.
Hij werd 36 jaar geleden geboren in Los Angeles, Amerika.
Hij deed dat op de dag dat in Groningen feest werd gevierd vanwege het Groningens Ontzet.
Het lot bracht hem in Hoogezand, Nederland.
Dat is bepaald geen feest geworden.

Opgeteld bracht Tony hier meer dan tien jaar van zijn leven in gevangenissen door.
Was hij vrij, dan zwierf hij door straten en over wegen.
Tony heeft een specialiteit: inbreken in scholen.
Bedrijven doet hij ook, maar nooit een woning.
Ook een inbreker heeft principes.

Tony’s staat van dienst maakt dat zijn ontkenningen er niet geloofwaardiger op worden.
Goed, de officier van justitie twijfelt of hij het was die in oktober vorig jaar Domino’s Pizza in Hoogezand binnen klauterde en er vandoor ging met 360 euro.
Tony zegt tuurlijk niet.
De eis luidt vrijspraak, want de twijfel is in zijn voordeel.
Die toestand van onzekerheid is er niet over de kraak in de Sint Gerardus Majellaschool, een dag eerder, ook in Hoogezand.
De officier van justitie zegt dat in de school bloed is aangetroffen met – jawel – een DNA-profiel dat overeenkomt met dat van Tony.
Politieagenten kennen zijn DNA uit het hoofd.

Tony heeft een verklaring.
Hij was er met dertig vrienden aan het voetballen, kinkelde met zijn lederen Adidas een ruit in en weg was de bal.
Vertelt: ‘Ik wilde mijn bal terug. Met een steen heb ik het gat wat groter gemaakt en toen ben ik er doorheen gekropen. Ik ben dus wel binnen geweest. Maar anderen ook.’

Schermafbeelding 2015-02-13 om 00.29.26De buit: de afstandsbediening voor de zonwering.
Tony: ‘Niet mijn ding. Er stonden daar computers, laptops, ipads. Die staan er nu nog. Ik ga toch niet inbreken om een afstandsbediening te stelen?’
Daar heeft hij wel een punt.

Maar de aanklager zegt dat het niet uitmaakt.
Er is iets gestolen, er is iets weg.
Dus punt uit.
Zij wil Tony nu twee jaar opsluiten in een hok dat speciaal voor veelplegers is gebouwd.
Accepteert hij hulp, dan mag hij er af en toe uit, wil hij niets dan blijft de deur gesloten.
Veelplegers kennen de maatregel (isd) en vrezen die.
Tony noemt de isd-eis hartverscheurend.
Hij werpt nog tegen dat alles wat er in gevangenissen te leren valt, hij al heeft geleerd.
Dus heel zinvol lijkt het hem niet, zo’n lang verblijf.

Dan Aziz, 20 jaar, net als Tony een veelpleger, maar dan te Utrecht.
Hij heeft een 16-pagina’s tellend strafblad wat gezien zijn jonge leeftijd welhaast onmogelijk is.
Anders dan Tony weet Aziz het allemaal niet meer, hij kan zich niets herinneren, ja dat hij in elkaar is geslagen en zo, maar verder weet hij het echt niet.
Wel dat hij veel whisky had gedronken.
Hoeveel?
Geen idee.
Maar hij heeft het niet gedaan.
Of kan hij het zich niet herinneren?
Misschien is dat het, zeg het maar.

Agenten vertelden hem toen hij wakker werd in een politiecel waar hij van werd verdacht.
Tegen de rechters: ‘Misschien heb ik als gevolg van verkeerde beslissingen onbewust een paar vage dingen gedaan.’

De rechters vragen: ‘U bent gearresteerd in de gangkast van de buren. Wat deed u daar op blote voeten?
Aziz: ‘Als ik eraan terugdenk krijg ik weer kippenvel.’
Rechters: ‘Aha. Waar denkt u dan aan terug?
Aziz: ‘Dat weet ik niet meer.’

Er is tussen zijn oren gesnuffeld en de deskundigen hebben geen kronkels kunnen waarnemen.
Aziz is een jongeman met een gemiddelde intelligentie die volgens zijn advocaat (‘ik ken hem al heel lang’) nog veel van het leven kan maken.

Schermafbeelding 2015-02-13 om 00.04.42Ook van Aziz is bloed gevonden, uitgerekend in de leeggeroofde etalage van de juwelier in de binnenstad van Groningen.
Het ijzeren hekwerk was aan stukken geflexed, het kogelwerende glas werd met een moker ingeslagen.
Dat gebeurde in de vroege ochtend waardoor de halve binnenstad wakker was geworden.
Wie toch bleef doorslapen werd een uurtje later wel gewekt door het kabaal van een politiehelikopter die de lucht was ingestuurd om de daders op te sporen.

Aziz woonde net twee weken bij zijn vriendin in de smalle steeg naast de juwelier.
Op een avond – vertelt hij – waren daar mannen die eerst aardig deden maar hem in de vroege ochtend in elkaar sloegen.
Ze hadden ook een ijzeren pistool.
Rechters: ‘Dat weet u dus nog?’
Aziz: ‘Vaag.’
Hij denkt dat hij kort daarna het bewustzijn heeft verloren.
Merkt op: ‘Ik kon mij denk ik niet aan de situatie onttrekken.’

Schermafbeelding 2015-02-13 om 00.28.27De politie was snel ter plaatse, maar de daders waren nog sneller gevlogen.
Een politiehond die goed kan ruiken bracht de agenten naar de woning van de vrouw bij wie Aziz was ingetrokken.
Daar stond een flex.
Achter de wasmachine lag een zware moker.
De deur naar het balkon stond open.
Agenten zagen vanaf het balkon nog een deur openstaan, van een andere woning, die van de buren.
Ze gingen naar binnen en daar vonden ze uiteindelijk, op blote voeten en verstopt in een gangkast, de man die in dit verhaal Aziz heet.

Aziz: ‘Wat ik daar deed? Ik had echt heel veel gedronken. Het is best wel een zwart gat voor mij.’

De buit had (heeft) een verkoopwaarde van ruim 20.000 euro en is niet teruggevonden.
De politie van Groningen zocht in Utrecht op grond van aanwijzingen, maar zonder resultaat.
Een broer van Aziz zou er bij betrokken zijn.
Maar welke?
Hij heeft er zes.
De politie is niet door blijven zoeken.
Bedrijfsinbraken kennen een lagere prioriteit dan woninginbraken waar er te veel van zijn.

De officier van justitie eist twaalf maanden celstraf, waarvan er vier voorwaardelijk mogen.

Aziz: ‘Tja.’

Hij vindt het allemaal heel spijtig.
Hij heeft ook spijt.
Zegt: ‘Uiteindelijk zijn we allemaal verliezers.’

In diezelfde stoel zit drie uur later Tony zijn laatste woord uit te spreken.
Iets minder filosofisch, maar toch ook opmerkelijk.
Want ondanks zijn ontkenning dat hij het heeft gedaan, zegt hij: ‘Ik wil mijn excuses aanbieden aan de school.’

Dus toch?

Rob Zijlstra

uitspraken op 26 februari

Gare rapen

Het is niet voor iedereen onaangenaam dat in Den Haag het idee bestaat dat het Noorden ontzettend ver weg is.Schermafbeelding 2014-11-23 om 21.27.44
Het is goed voor politie, goed voor justitie, misschien is het wel goed voor heel de strafrechtketen in Groningen, Drenthe en Friesland.
De afstand maakt dat ze in Den Haag niet of nauwelijks in de gaten hebben wat er hier gaande is.
En zolang de noordelijke correspondenten van de landelijke media hun redacties niet kunnen of weten te bereiken dan wel er geen gehoor vinden, blijft de Residentie in onwetendheid en de boeven blij.

Het heeft wel een aantal keren in Dagblad van het Noorden gestaan, die krant waar ik voor werk: terwijl de misdaad onverminderd doorgaat, slaagt de politie in Noord-Nederland er steeds minder goed in boeven op te pakken.
Het aantal strafzaken bij de rechtbanken in Groningen, Assen en Leeuwarden loopt daardoor met een derde terug.
Buiten het Noorden is er sprake van een stijging van bijna tien procent.
Strafzaken die er wel zijn in het Noorden, zijn soms drie, vier jaar oud voordat ze de rechtszaal bereiken.

De kans dat een misdadiger zich voor een noordelijke rechter moet verantwoorden is niet bijster groot.
In een buitenland zouden we dat zorgelijk straffeloosheid noemen.
De strafsector van de Rechtbank Noord-Nederland wordt volgend jaar ingekrompen.
De enige reden: omdat de politie onder aanvoering van het Openbaar Ministerie (justitie) niet doet wat wel moet, is er simpelweg te weinig werk voor de huidige vijftig strafrechters.

Misschien is zoiets in heel Nederland nooit eerder vertoond.

Er waren deze week wel een paar strafzaken in het vaak lege Groninger gerechtsgebouw.
Er was een notoire woninginbreker uit Stadskanaal die al 28 keer eerder is veroordeeld wegens soortgelijks.
Hij ontkent.
Dat zegt niks, want dat doet hij altijd.
Rechtszaal-logica is dat een verdachte die toegeeft het te hebben gedaan als geloofwaardig wordt beschouwd, terwijl een ontkennende verdachte wordt gezien als een leugenaar.

Er was een man uit Delfzijl die boos was.
De politie was bij de buurman geweest vanwege zijn lawaai.
Toen de politie hem daar op aansprak, constateerden agenten dat de boze man onbetaalde boetes had uitstaan.
Hij moest mee naar het politiebureau.
Eerst vanwege het lawaai, toen vanwege de boetes en toen hij eindelijk naar huis mocht, zeiden de agenten dat ze 30 gram hennep in zijn woning hadden gevonden.
Toen moest hij weer blijven.

Boze man tegen de rechters: ‘Ze probeerden me keihard te naaien. Ik mocht gaan en dan weer niet.’
Rechters: ‘En toen werd u boos.’
Boze man: ‘’Ja, ik had niets gedaan, ik was er wel een beetje klaar mee.’
Rechters: ‘En toen veegde u het toetsenbord en een beeldscherm van tafel.’
‘Ja.’
Rechters: ‘En vloog het kopje koffie tegen de muur.’
‘Dat had ik niet moeten doen.’
Rechters: ‘Dus u bekent?’
‘Ja.’

De boze man zit niet vanwege dat lawaai, die boetes, de 30 gram of anders voor de meervoudige strafkamer.
Hij zit tegenover zijn drie rechters omdat hij met de koffie de muur van de verhoorkamer – toebehorende aan de politie Noord-Nederland – heeft vernield en/of beschadigd.
Omdat de muur moest worden overgeschilderd heeft de politie een schadeclaim ingediend van 171 euro.

De boze man zegt dat hij die wel wil betalen.
Zegt: ‘Wat ik gedaan heb, heb ik gedaan.’

De officier van justitie vindt een werkstraf passend: 30 uur.
Maar omdat de boze man een tijdje vast heeft gezeten, mag hij een aantal uren in mindering brengen: ook 30.
Opdat er 0 overblijft en 171 euro.
Betalen, klaar.

De advocaat is het daar niet mee eens.
Hij wil vrijspraak.
Zegt: ‘In de context van wat er allemaal is gebeurd is het logisch dat iemand een beetje boos wordt. En dan valt er een kopje koffie om. Tja…’
De boze man: ‘Het is niet eerlijk.’
De rechters doen over twee weken uitspraak.

Er was een nurkse jongeman uit Veendam.
Hij zou op 28 juli 2013 op de dansvloer van de disco het topje van zijn ex (flirt van een paar dagen) naar beneden hebben getrokken, waardoor de linkerborst even zichtbaar was.
Heel vervelend.
Juridisch heet zoiets aanranding.
En zo niet, zegt de officier van justitie tegen de rechter, dan moet het belediging heten.

De nurkse jongeman wil er niks over zeggen.
Hij beroept zich op het zwijgrecht.
De rechters vragen aan de aanklager waarom zij in vredestijd zich gedrieën moeten bezighouden met zo een kwestie.
De officier van justitie zegt dat billen en borsten in een discotheek een seksuele lading hebben en dat hij er verder ook niks aan kan doen.
Dat hij ook zijn bedenkingen heeft.
Aan de andere kant: het is in strijd met ethische normen.
Eis: werkstraf van 30 uur.

Dezelfde advocaat (toeval) is het er weer niet mee eens.
Hij zegt dat zedenzaken altijd door drie rechters beoordeeld moeten worden, dat dat de afspraken zijn.
Maar dat alle andere afspraken door de politie met de voeten zijn getreden.
Bij zedenzaken, zegt de advocaat, dient in het belang van de waarheidsvinding een protocol te worden gevolgd en dat is niet gebeurd.
Ernstige fouten, zo ernstig dat het Openbaar Ministerie het recht de jongeman te mogen vervolgen, heeft verspeeld.

De advocaat denkt dat het feit dat de vader van de onteerde jongedame zelf politieman is, er niets mee te maken heeft.
Dat de politievader aanwezig was bij de verhoren, is weer wel bedenkelijk.

De officier van justitie hoort het aan.Schermafbeelding 2014-11-23 om 21.27.44
Kijkt op zijn beurt bedenkelijk.
Kijkt naar het plafond.
Tuit de lippen.
Knijpt een paar keer de ogen stijf dicht.
Gaat staan.
Zegt dan: ‘De advocaat heeft gelijk. Er zijn fouten gemaakt wat moeten leiden tot uitsluiting van bewijs. Ik zal mijn eis aanpassen. Geen 30 uur werkstraf, maar ik eis dat u verdachte vrijspreekt.’

De jongeman blijft nukkig kijken, de advocaat verlaat de rechtszaal met een tevreden glimlach.
Het is in de strafrechtspraak een zeldzaamheid dat een officier van justitie zijn strafeis na een pleidooi van een advocaat naar beneden bijstelt.
In Groningen is het de afgelopen tien jaar misschien twee keer eerder gebeurd.

Een kopje koffie, vieze politiemuur, een topje, blote borst, heel vervelend.
Veel erger is dat zolang ‘Den Haag’ onwetend blijft, heel de noordelijke strafrechtketen kan blijven doen alsof er niets aan de hand is.
Er is een kans dat er een dag aanbreekt dat iemand in De Haag opmerkt te hebben vernomen dat er rare merkwaardige dingen schijnen te gebeuren in het Noorden van het land.

En dan komen ze.
Om in te grijpen.
Om orde op zaken te stellen.
Terwijl de rapen nu al gaar zijn.

Rob Zijlstra

update – 4 december 2014 – uitspraken
Het vernielen van een politiemuur – het vies maken – is een te licht vergrijp voor een werkstraf, vinden de rechters. De man moet echter wel gestraft, want wat hij heeft gedaan moeten laakbaar heten: een boete van 250 euro. En de schade betalen: 172 euro.

De man van het topje is vrijgesproken.

 

extra 
uit Dagblad van het Noorden

bericht1

pagina 1, dagblad van het noorden, 27 september 2014

bericht2

vervolg pagina 1, dagblad van het noorden – 27 sept ’14

De verliezer

hoofd

het leven van een loser

Rick snapt dat zelf ook wel.
Dus dat als je inbreekt bij mensen, dat die mensen daar dan een trauma aan kunnen overhouden.
Tegen zijn rechters: ‘Nee, dat is niet leuk natuurlijk. Sorry.’

Rick is een verliezer.
Een flink deel van zijn volwassen leven – hij is 23 jaar – heeft hij doorgebracht in de gevangenis.
Rechters: ‘Beseft u wel dat u op een kruispunt staat van uw leven?’
Rick knikt.
Dat is natuurlijk ook niet leuk.
Hij zegt: ‘Ik ben in de bloei van mijn leven. Ik ben van plan mijn leven te beteren.’
Rechters: ‘Van plan, van plan… dat klinkt wel wat magertjes.’

Rick is een verliezer omdat hij het spel nog steeds niet goed begrijpt.
Een paar jaar geleden, in 2011 toen hij nog maar 20 jaar was, reed hij samen met een visvriendje als een dolleman door Oost-Groningen.
In Scheemda hadden ze drugs gekocht om even later in Beerta met bivakmutsen over hun koppen woningen binnen te knallen om mensen te beroven.
Ze stalen een auto en zonder rijvaardigheden – want beide geen rijbewijs – reden ze beneveld als ze waren in Finsterwolde een vrouw van haar scooter en terug in Scheemda een vrouw van haar fiets.
De een brak haar schouder, de ander een pols.
Om te voorkomen dat ze achtervolgd zouden worden door de politie, gooiden ze vanuit de rijdende auto stukken ijzer op de weg.

Tijdens de rechtszaak had Rick toen niet zo heel veel gezegd.
Ja, sorry.
En dat hij dronken was geweest en zo.
De officier van justitie zei dat de samenleving zich ernstige zorgen moet maken betreffende de toekomst en eiste vervolgens vijf jaar celstraf.
Dat is nogal wat, helemaal voor een 20-jarige.
De rechters maakten er een onsje minder van: vier jaar celstraf, een jaar voorwaardelijk en na detentie een verplichte behandeling.

Het heeft allemaal niet zo veel geholpen.
Hij was vrijgekomen in 2012 en overgedragen aan de hulpverleners.
Terwijl die met hem bezig waren, werd het 1 januari 2014, de toekomst waar met zorg over was gesproken.
Vroeg in de ochtend van het nieuwe jaar denderde hij in een straat in Winschoten drie woningen binnen, op zoek naar spullen.
Tegen een bewoner die wakker was geworden van het lawaai had hij, gewapend met een verfkrabber, geroepen: ‘Geld, ik moet geld hebben want er zitten criminelen achter mij aan.’

De geschrokken bewoner wist hem te verjagen.
In de vlucht graaide hij nog een flesje bier mee.
‘Dat stond daar’, zegt hij tegen de rechters.
Drie minuten later stond hij in de woning van de buren.
Rick gaat driest tekeer.
Overal waar hij via de ramen naar binnen dringt, laat hij bloed achter.
In een woning besmeurt hij de woonkamer, de hal, de trapopgang en de overloop met zijn bloed.
Er moet een schoonmaakbedrijf aan te pas komen.
Kosten: 6.000 euro.

In de rechtszaal vertelt de bewoonster over de enorme impact die de actie op haar en haar kinderen heeft gehad.
Ze zegt: ‘Het leek wel een slachthuis. Eerst dachten de kinderen, vanwege al dat bloed, dat ik dood was. Nu zijn ze, acht maanden later, nog steeds bang.’
Rick: ‘Ik heb wel spijt hoor, ik snap het wel.’

Rick had toen al geleerd dat slachtoffer een inbraak als traumatisch kunnen ervaren.
Maar zelf had hij het in zijn rotjeugd ook niet gemakkelijk gehad.
Dat hadden de rechters ook wel gelezen.
Ze waren dus niet heel verbaasd om te lezen dat Rick niet van de drugs kan afblijven en dat hij gokverslaafd is met schulden.
Ja, ook aan de speeltafel is hij de verliezer.

De reclassering heeft aan de rechtbank gerapporteerd dat Rick een kwetsbare jongeman is die ontzettend makkelijk te beïnvloeden is.
Hij is psychosegevoelig wat in combinatie met drugsgebruik bloedlink is.
De reclassering recidiveert: ‘Grote zorgen voor de toekomst, kans op herhaling is groot.’

Rick heeft wel ideeën over hoe hij verder moet met zijn bloeiende leven.
Hij zegt: ‘Ik wil een eigen appartementje, met een eigen douche, eigen toilet en een eigen coach.’
Hij wil dus best begeleid worden, maar een beetje vrijheid vindt hij ook wel belangrijk.
Hij bedoelt: ‘Ik mag geeneens geen bier meer drinken. Dat is natuurlijk niet leuk.’
De rechters: ‘Wat u prettig vindt of niet, dat interesseert ons niet zo. De vraag is: hoe houden we u op het rechte pad.’
Rick knikt. Ook dat snapt hij. Maar toch.

De officier van justitie spreekt van een moeilijk geval.
Wat is nou een passende straf voor zo een verdachte?
Hij had met zijn collega’s lang over de zaak gesproken en ze waren niet tot een eensluidende conclusie gekomen.
De officier van justitie: ‘Een afpersing, inbraken in woningen, gedurende de nachtelijke uren, in zijn proeftijd, veel bloed, doodsbange kinderen. De richtlijnen wijzen dan een lange gevangenisstraf aan opdat het doel van het strafrecht wordt bereikt: wraakneming, genoegdoening voor de slachtoffers, generale preventie, norminprenting. Opdat iedereen weet, als je dit doet, krijg je een forse straf.’

De officier van justitie kijkt terwijl hij spreekt af en toe indringend naar Rick die misschien op dat moment denkt aan de situatie van drie jaar geleden toen hij in dezelfde rechtszaal zat en vijf jaar hoorde eisen. De officier van justitie: ‘Hij zegt dat ie spijt heeft, maar dat is hier wel heel gemakkelijk gezegd. Toch moet ik ook rekening houden met zijn belangen.’

De reclassering heeft geadviseerd om Rick niet terug te sturen naar de gevangenis.
Dat zal averechts werken, verwacht de reclassering.
Rick immers is zo beïnvloedbaar dat hij in de gevangenis met al die foute vriendjes daar de verkeerde afslag zal nemen.
En dan gaat het fout.
Alles wat hij tot nu toe heeft geleerd, zal achter de tralies rap verloren gaan, zo vreest de hulpverlening.

De officier van justitie moet alles tegen elkaar afwegen, benoemt het dilemma en als hij dat heeft gedaan eist hij tegen het advies in een gevangenisstraf van 24 maanden waarvan de helft voorwaardelijk.
Dat zou betekenen in het geval de rechters de eis over twee weken overnemen, dat Rick terug zal keren naar het gevang waar het dan fout zal gaan.
De officier van justitie beseft dat.
Hij zegt: ‘Er is hier sprake van een verlies-verlies-situatie.’

Rob Zijlstra

 

UPDATE  – 1 september 2014 – uitspraak
Rick krijgt hulp en hoeft niet terug naar de gevangenis. De rechtbank heeft twee jaar voorwaardelijke celstraf  opgelegd. Wat het Openbaar Ministerie niet durfde te verkopen – geen celstraf eisen – durft de rechtbank dus wel op te leggen. Wel wordt Rick beschikbaar gesteld aan de hulpverlening.

Twee croissantjes

hij schrok best wel even

crfotoEen dag op de rechtbank loopt nooit op rolletjes.
Wat op het ene moment zo lijkt, blijkt even later helemaal niet zo te zijn.
De enige zekerheid is dat strafzaken (bijna) altijd te laat beginnen.

De strafzaak van de dag is niet die van Manzu die schichtig om zich heenkijkend de rechtszaal betreedt, alle aanwezigen begroet met grote vragende ogen en dan met zijn veel te grote spijkerbroek aan maar gaat zitten.
Manzu heeft last van psychoses, er is sprake van een schizofrene ontwikkeling (werd gezegd) en in de gevangenis ging het niet goed met hem.
Maar nu wel weer, klinkt het bijna blij uit zijn mond, misschien wel blij omdat hem ook eens iets werd gevraagd.

’Op maandag en vrijdag werk ik en ik voetbal elke zaterdag.’

Manzu komt uit Sierra Leone en heeft bij de Albert Heijn twee croissantjes gestolen.
Dat is de verdenking.
De officier van justitie vertelt hoe ze daar bij komt en zegt vervolgens dat het wettig en overtuigend kan worden bewezen.
Manzu zegt dat hij honger had en geen geld en toen de broodjes in zijn jaszak stopte.
Maar de kassa was hij nog niet gepasseerd.
Dus.

De officier van justitie eist een week celstraf.
En omdat hij opnieuw in de fout is gegaan, komen daar de 180 dagen bij die hij in 2012 voorwaardelijk opgelegd had gekregen.
In 2004 was Manzu ook al eens voor een winkeldiefstal veroordeeld.
De drie rechters zeggen dat ze er goed over zullen nadenken en dat ze dan over twee weken uitspraak doen.

De strafzaak van de dag is ook niet die van Wim die agressief wordt wanneer hij alcohol drinkt en cocaïne snuift.
In juli 2009 kreeg Wim in zittingszaal 14 al eens een laatste kans.
Zou hij ooit weer de fout in gaan, dan wacht hem tbs, werd toen dreigend gezegd.
Wim hield zich lang koest, maar eind vorig jaar sloeg hij weer toe.
Een andere officier van justitie: de tbs is het voorland dat lonkt, maar hij krijgt een laatste kans: tien maanden zitten.

Niet de zaak van Leo uit Bedum die inbreekt wanneer zijn dorpsgenoten te kerke gaan.

Ook de zaak van de 20-jarige Lubbe is niet de strafzaak van de dag.
Lubbe wilde nog even naar Dirk, naar zijn kameraad, maar kon de fiets niet vinden.
Dan maar de auto.
Hij had al een paar flesjes bier gehad.
En 28 rijlessen, maar nog geen rijbewijs.
De auto was van zijn vader, maar straks zou het zijn Opel Vectra zijn.
Lubbe had ruzie met zijn vader gehad, omdat hij eens stiekem toch had gereden.
Maar nu, nu was zijn vader er niet.

Bij Dirk tikte hij nog twee flesjes bier weg, ze namen wat bier mee voor in de auto en toen stapte ook Anneke in, Anneke die bloemist wil worden.
Zonder doel, maar met hoge snelheden reden ze richting Stadskanaal.

Getuigen verklaren later dat ze wel met honderd door Stadskanaal scheurden,
maar Lubbe ontkent dat, hij houdt het op zeventig, tachtig.
Maar daarna ging het weer harder, hij schrok ’best wel even’ toen hij 160 op de teller aangewezen zag staan.
Er kwam een flauwe bocht, het rechter wiel graasde door de berm en een fractie van een seconde later was Lubbe alle controle kwijt.
Lubbe: ‘Ik had het gas al losgelaten, ik reed tachtig, vijfentachtig.’
Het Nederlands Forensisch Instituut: minimaal 112, maximaal 144, voor 99 procent zeker.

Wat volgde was een crash tegen bomen over vijftien meter.

Dirk en Anneke werden zwaargewond afgevoerd, Lubbe moest met wat
kneuzingen ter controle naar het ziekenhuis.
Dirk en Anneke zijn nu, ruim een jaar later, nog altijd niet hersteld.
Anneke kan een arm niet meer gebruiken en denkt daarom geen bloemist meer te kunnen worden.
En ons Dirk, vertelt de verdrietige moeder in de rechtszaal, is niet meer ons Dirk van voor het ongeluk.

Lubbe zegt dat hij de bocht verkeerd heeft ingeschat, dat hij sowieso die dag
niet goed had nagedacht.
En dat hij spijt heeft.
De reclassering spreekt van een onbezonnen jeugddaad, maar de officier van justitie kan daar niet mee leven: ’Er is sprake van een opeenvolging van foute beslissingen. Hij heeft nota bene zelfs bier in de auto gedronken.’
Lubbe: ’Maar een paar slokjes.’

Lubbe hoopt stilletjes op een taakstraf.
Om in de rechtszaal goed voor de dag te komen, heeft hij een colbertje aangetrokken.
Het jasje hangt ruim over zijn tengere postuur en is te lang.
Daardoor lijkt het alsof hij een jurkje aan heeft.

Zijn advocaat zegt dat Lubbe een opleiding volgt en werkt.
‘Laat in vredesnaam zijn leven doorgaan en onderbreek dat niet.’

Lubbe zelf heeft dan al de beide handen voor de mond geslagen.
Hij heeft de officier van justitie zojuist horen zeggen dat hij zijn baan en opleiding maar een tijdje moet opschorten omdat hij wat de aanklaagster betreft een jaar naar de gevangenis moet.

Nee, de zaak van de dag is die van het stel, een man, een vrouw, die worden verdacht van ontucht.
Samen zouden ze een meisje van 15 jaar seksueel hebben misbruikt, zij net zo erg als hij.
De voltallige regionale en digitale pers was voor deze pikante zaak komen opdraven, want een 22-jarige ontuchtige vrouw is geen dagelijkse kost, zij is zeg maar gerust een zeldzaamheid in de rechtszaal.

Omdat de zaak van Lubbe een uur langer duurde, begon de zaak van de dag een uur later.
Na een uur wachten was het na nog geen tien minuten voorbij: de strafzaken tegen de man en de vrouw worden over een paar maanden voortgezet.
Eerst moet er een psychiatrisch onderzoek komen naar de ontuchtige vrouw van 22 jaar.
Zij heeft het verstandelijke vermogen van een 7-jarige.

Nooit kun je na een dag op de rechtbank zeggen: dit was een leuke dag.
Maar het is altijd bijzonder.

Rob Zijlstra

.

UPDATE – 30 mei 2013 – uitspraak
De rechtbank heeft vervroegd uitspraak gedaan in de zaak van Manzu: een week celstraf wegens diefstal. Maar geen 180 dagen erbij als bonus. Wel wordt zijn proeftijd met een jaar verlengd. Komt er op neer dat Manzu kort na de uitspraak is vrijgelaten.

UPDATE – 6 juni 2013 – geen uitspraak
De rechtbank heeft geen uitspraak gedaan in de kwestie Lubbe. De rechters willen twee deskundigen aan de tand voelen met betrekking tot de remsporen. Er komt een vervolg in de vorm van een extra zitting. Wanneer is onbekend.

De palingrookton

desoxyribonucleïnezuur

Schermafbeelding 2013-05-17 om 20.07.24Kortom, zegt de officier van justitie nadat zij uitvoerig verhaal heeft gedaan over de feitelijkheden, de verdachte heeft heel wat uit te leggen.
Strafrechtadvocaat Cees Eenhoorn schudt kort het hoofd.
Verontwaardigd: ‘Pardon?’
Hij maakt zich iets groter en zegt dan tegen de rechters: ‘Het lijkt me toch dat het aan het Openbaar Ministerie is te bewijzen dat de verdachte het heeft gedaan. Wat zullen we nou krijgen zeg?’

Verdediging is strijd, strijd om de rechten van de verdachte, noteerde de Berlijnse schrijver en strafrechtadvocaat Ferdinand von Schirach in zijn laatste boek (Schuld, bladzijde 12).
Hij citeert de regel uit het ‘zakboekje van de strafpleiter’.
Niemand hoeft zijn onschuld te bewijzen en dus adviseert Von Schirach – net als advocaten in Nederland – zijn cliënten soms te zwijgen.

Nu is de verdachte in dit verhaal een apart geval.
De kans dat Lionel Messi bij u thuis komt inbreken is net zo groot als de kans dat Gert een prachtig of winnend doelpunt scoort.
Gert is, zegt zijn advocaat Eenhoorn, de ene helft van de dag dronken en de andere helft is hij onder invloed van drugs.
Van Gert moet je, zo wil de verdediger maar zeggen, geen grootse prestaties verwachten.

Gert zwijgt niet, dat is ook nergens voor nodig, want hij kan het zich allemaal niet herinneren.

Zo zou hij vorige maand bij Douglas in de binnenstad van Groningen parfums hebben gestolen.
Een medewerkster zag een manspersoon flesjes uit de graaibak met aanbiedingen stelen.
De winkeldief gaf het gestolen goed aan een ander die er met het waar vandoor ging.
Bij bakker Bart werd Gert aangehouden, met de parfums.

Gert haalt de schouders op, terwijl hij met de linker hand zijn rechterbovenarm aan het kneden is, en zegt: ‘Ik kan mij daar niets van herinneren. Ik kom in supermarkten, maar nooit in Douglas.’

Gert zou hebben ingebroken in een woning in Groningen, in juni 2011.
Laptops, telefoons, de dvd-speler, portemonnee met geld en pasjes, duur horloge, iPod, videocamera’s, een TomTom, rekenmachine, spelcomputer, alles weg.
Zo ook de autosleutels en de zwarte BMW 320 voor de deur.

Gert: ‘Nee.’
Rechters: ‘De auto is teruggevonden. In de asbak lagen twee sigarettenpeuken. Met daarop uw DNA.’
Gert: ‘Ik zit vaak bij mensen in de auto en ik ben een sterk verslaafde roker. Met die inbraak heb ik niets te maken.’

De rechters hebben nog iets.
Jawel, antwoordt Gert, bij het Leekstermeer komt hij wel eens, af en toe.
Ja, klopt ook, zegt hij, zijn moeder heeft daar een vakantiehuisje.
Bij dat huisje stond een palingrookton te koop.
De koper maakte de ton schoon en vond onderin de ton een portemonnee zonder geld maar met pasjes.
Van de man bij wie in juni 2011 was ingebroken, de man ook van de BMW 320.

Rechters: ‘Hoe kan dat nou?’
Gert: ‘Zou het niet weten.’
Rechters: ‘Nee, nee, dit moet u echt wel weten. Of heeft uw moeder het gedaan?’

Misschien denkt Gert nu wel, ik ga gewoon zo door, er komt vanzelf een einde aan zo’n rechtszaak.

Er was een man met autopech, ter hoogte van Knol’s Koek.
De auto werd aangeduwd en een straat verder sloeg de motor aan.
Terwijl de motor draaide, ging de eigenaar even ergens naar binnen om iets te halen.
Binnen zag hij hoe iemand anders in zijn auto stapte en er mee wegreed.
Gert: ‘Nee.’
Maar de rode Opel Astra werd een paar dagen later gevonden met lege blikjes bier en cola waarop DNA-sporen zaten.
Van Gert.
Gert: ‘Ik leen vaak auto’s.’

Er was ingebroken in een woning in Bedum.
En ondanks dat dat gebeurde gedurende de voor de nachtrust bestemde tijd, had een buurvrouw twee mannen gezien.
In de tuin werd een vreemde rugtas gevonden met daarin een breekijzer.
Op de tas zat DNA-materiaal van Jan.
Jan werd aangehouden en verklaarde dat hij de inbraak samen met Gert had gepleegd. Gert: ‘Dat is niet leuk dat Jan dat zegt. Ik heb ruzie met hem.’

Rechters: ‘Drinkt u wel eens blikjes bier die je bij de Albert Heijn kunt kopen?’
Gert ontkent het niet.
Rechters: ‘Zo’n blikje is aangetroffen in het pand van studentenvereniging Vindicat aan de Grote Markt. Nadat daar was ingebroken. Anderen zeggen dat u daar aan mee heeft gedaan.’
Gert: ‘Lijkt me sterk.’
Rechters: ‘Op dat bierblikje zat uw DNA.’
Gert: ‘Dat is dan heel toevallig.’
Rechters: ‘U weet het niet meer?’
Gert: ‘Dat blijkt wel ja.’

Het was getuigen opgevallen dat Gert op de avond van die inbraak geld had en grijze schoenen terwijl hij normaal nooit geld heeft en bruine schoenen.
Iemand had hem die avond ook zien fietsen met beeldschermen.
Bij Vindicat waren beeldschermen gestolen, kratten bier, beelden van olifanten en grijze schoenen.
Gert: ‘Niks mee te maken.’

De officier van justitie: ‘De verdachte moet worden vrijgesproken van de diefstal van de olifanten. Het overige acht ik wettig en overtuigend bewezen en ik verzoek uw rechtbank verdachte te veroordelen tot 18 maanden gevangenisstraf waarvan 9 maanden voorwaardelijk.’

De advocaat zegt dat het DNA aantoont dat verdachte mogelijk in die auto’s heeft gezeten, maar dat het DNA hem bij geen van de feiten op de plek van de diefstal brengt.
De advocaat heeft natuurlijk gelijk.
Maar Gert is wel een apart geval en vaker veroordeeld voor zulks.

Je kunt het ook omdraaien.
Dus dat de kans vrij groot is dat als Messie scoort, Gert aan het stelen of inbreken is.

Rob Zijlstra

• Ferdinand von Schirach
• Cees Eenhoorn

.

UPDATE – 30 mei 2013 – uitspraak
Gert is veroordeeld, maar heeft niet de volle mep gekregen. Wel: 6 maanden waarvan 3 voorwaardelijk.  De rechtbank acht minder feiten bewezen  dan de officier van justitie doet.  Een en ander betekent dat Gert op vrije voeten is.

– de rechtbank heeft het vonnis niet gepubliceerd

Onbevreesd en onschuldig

kebabWie niets heeft gedaan, heeft niets te vrezen.
Zeg dat maar een keertje tegen de 22-jarige Mario als hij weer vrij is.
Hij heeft niets gedaan en toch zit hij een half jaar in de gevangenis.
Hoe kan dat dan?
Omdat drie anderen beweren dat hij wel iets heeft gedaan.

Mario had bij de BIM getankt en wilde nog een broodje kebab scoren voordat hij naar huis zou gaan.
Hij parkeerde de auto voor de broodjeszaak op de stoep.
Mag niet, maar toe maar.
Op de stoep stonden drie studenten, om zes uur in de ochtend.

Ze schrokken zich broodnuchter een ongeluk.
De auto stopte op luttele centimeters voor hen.
Een dikke meter, zegt Mario.
Met piepende remmen, beweren de studenten.
Mario: ‘Ik remde netjes. Er waren geen remsporen.’

Kortom, er was op de nog vroege zondagochtend bij een broodjeshuis in de binnenstad van Groningen een opstootje.
De studenten noemden Mario met zijn gevaarlijk rijgedrag een kut-neger.
Mario zei op zijn beurt: ‘fuck you‘ en bestelde binnen een broodje.
Toen hij weer buiten kwam, stonden de drie studenten hem op te wachten.

Mario zou toen eerst met een mes hebben gezwaaid en vervolgens hebben geprobeerd hen met zijn auto dood te rijden.
Dat zeggen de studenten.
Mario ontkent dat.
Zegt: ‘Er reed een politieauto voorbij. Als het waar is wat ze zeggen, waarom sloegen ze toen geen alarm?’
Hij zegt dat er ook geen mes is gevonden. ‘Want er was geen mes, er was alleen een woordenwisseling.’

De studenten deden aangifte en Mario werd een uur na het gedonder thuis aangehouden.
Dit alles gebeurde op 23 september 2012.
Mario zit sindsdien vast.

De officier van justitie zegt dat hij moet kiezen.
Hij kiest voor de waarheid van de studenten omdat de situatie dankzij Mario met zijn strafblad is geëscaleerd.
Hij baseert zich op de verklaringen van het drietal, ander bewijs is er niet.
Mario kan in z’n eentje zeggen wat hij wil, drie weten nu eenmaal meer dan één.

De officier van justitie (‘er is hier behoefte aan vergelding’) komt met een stevige eis wegens bedreiging en een poging tot zware mishandeling: 365 dagen gevangenisstraf waarvan 172 dagen voorwaardelijk.
Op de dag van de uitspraak – over twee weken – heeft Mario dan precies 193 dagen achter slot en grendel gezeten.
Dat mag voldoende zijn.
Daarnaast een taakstraf van 240 uur.
En een rijontzegging van anderhalf jaar vanwege de auto op de stoep.
En aan een van de studenten (die psychische hulp had ingeroepen) moet hij 750 euro betalen.

Zo gevaarlijk kan het, als je niets te vrezen hebt, in de rechtszaal dus zijn.

Het kan ook anders.
Er bestaan verdachten die wel iets hebben gedaan, maar ook dan niets te vrezen hebben.
Dennis is zo iemand.
Hij is net als Mario 22 jaar en zit al heel zijn leven in de criminaliteit zegt hij.
Hij zit vaker in de gevangenis dan hij buiten is.

Hij zegt tegen de rechters: ‘Ik ben gelukkig.’
Een van de rechters: ‘U heeft problemen, want u zit weer vast en tegenover mij.’

De reclassering meldt dat Dennis iemand is die zich nergens druk over maakt en zijn eigen manieren heeft om geld te maken.
De gemiddelde mens zou er gek van worden, maar hij vindt het allemaal wel prima.

Dennis zou drie woninginbraken hebben gepleegd en twee keer hebben gestolen in winkels.
Hij bekent alleen de diefstal van een flesje eau de toilette bij Aktie Maxi.
Dat spul had hij geruild voor een beetje heroïne.
Maar negen pakken luiers bij de Kruidvat?
Ja of nee?
Dennis beroept zich op het zwijgrecht, dat lijkt hem beter.

In een woning waar was ingebroken – een studentenwoning, laptop weg – was een bloedspoor gevonden.
DNA. Van Dennis.
Dennis vraagt aan de rechters: ‘Moet ik de waarheid spreken?’
Rechters: ‘Nee, maar het wordt wel op prijs gesteld.’

Dennis zegt: ‘Eens woonde daar een vriendinnetje van mij. Dan kwam ik daar wel eens. Dat moet de verklaring zijn.’
Er was een spoor aangetroffen op een regenpijp die was gebruikt om via een raam in een andere woning te komen.
Spoor van Dennis.
Hij zegt dat hij wel eens in die regenpijp klimt.
Naast dat huis waar is ingebroken woont een dealer en daar komt hij wel.
‘Dan klim ik eerst in de regenpijp om op het raam te kunnen kloppen.’

In de derde woning stond een fles op het aanrecht, een fles die voor de inbraak nog in de koelkast stond.
Uit de fles was gedronken. Speeksel. DNA.
Jawel, rapporteert het NFI: ”t Is weer Dennis.’

Dennis: ‘Ik was die avond op stap met een kennis. Hij wilde een woning doen, ik wilde niet mee. Ik zat toen een half uurtje in een cafetaria. Daarna ben ik even gaan kijken, hij had alles over de kop gehaald. Ik heb toen een slok uit die fles genomen en ben weggegaan. Ik heb dus niet ingebroken of iets gestolen.’

De officier van justitie, droogjes: ‘Meneer overtuigt mij niet van zijn onschuld.’
De officier van justitie noemt Dennis een notoire inbreker op het foute pad die niet van goede wil is.
De advocaat smeekt (bijna) om Dennis een aller-, aller-, allerlaatste kans te geven.
De officier van justitie piekert er niet over.

Even later verlaat Dennis de rechtszaal met een strafeis van 23 maanden cel aan de broek.
Onbevreesd, want in zijn hoofd onschuldig.

Rob Zijlstra

.

UPDATE  – 4 april 2013 – uitspraken
Mario is veroordeeld, want schuldig, vinden de rechters. Schuldig aan bedreiging, mishandeling en aan de overtreding van artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994. Dat leverde hem 370 dagen celstraf op waarvan 172 dagen voorwaardelijk. Dat betekent dat Mario vandaag de gevangenis mag verlaten waarna een rijontzegging van 12 maanden in werking treedt.  Aan een van de slachtoffers moet hij 550 euro betalen.

Dennis moet een jaar zitten. De rechtbank acht vier van de vijf diefstallen bewezen.

Het prethuis

Ze moeten met z’n vieren terechtstaan.
De rechtbank doet dan vier afzonderlijke strafzaken tegelijk wat vooral praktisch is.
Ze moeten met z’n vieren omdat ze behalve met z’n tweeën, ook misdaden samen zouden hebben gepleegd.
Samen deden ze in Winschoten, Beerta en Blijham inbraken bij een dierenspeciaalzaak, bij garagebedrijven, bij een sportzaak, een Chinees restaurant en in een voetbalkantine waar het alarm afging.
Ze pikten onder meer geld, laptops, navigatiesystemen en visgerei.

Alleen Rick (26) is op tijd komen opdagen.
Mark (22) komt te laat (´vertraging trein´), Ron (20) is om onduidelijke redenen niet verschenen en Marvin (22) die als enige van het stel is gedetineerd, heeft geen zin om te komen.

Mark bekent zonder advocaat alles, zij het dat bij voetbalclub Thos niets is gestolen, ja wel geprobeerd, dat wel.
Waarom hij het heeft gedaan, willen de rechters weten.
Mark heeft geen idee.
Er bestaan inbrekers die inbreken voor het geld.
Mark laat zijn hersenen nog een tijdje kraken en zegt dan: ‘Euhewuh, mow… weetnie. Dan sta je daar ook niet bij stil. Dat je dan met vrienden bij elkaar zit. En iemand die bedenkt dat dan.’

Misschien deed Mark het wel omdat hij toch verder niets heeft te doen.
Hij heeft geen opleiding(en) en zit heel de dag thuis te blowen.
Af en toe drinkt hij wat, voor de afwisseling.
Het maakt hem allemaal ook niet uit.
Hij zoek werkt, ja dat wel, maar hij kan ook prima rondkomen.

Rechters: ‘Van de uitkering.’
Mark: ‘Ja.’

Jongens als Mark zijn bloedlink omdat ze blind doen wat anderen zeggen.
De officier van justitie wil hem niet zomaar naar de gevangenis sturen.
En dat is maar gelukkig ook.
In de gevangenis zijn veel te veel jongens die dingen kunnen zeggen die Mark zo zou doen zonder dat hij weet waarom.
De officier van justitie wil dat Mark eerst wordt onderzocht opdat wij weten welk steekje bij hem los zit.
Dan kun je proberen het te maken.

Rick weet wel waarom: hij kan geen ‘nee’ zeggen.
Behalve de inbraken, deed hij ook een gewapende overval.
Dat deed hij samen met Marvin die er niet is.
Rick is daar stellig in, maar Marvin ontkent.
Bij de politie had hij gezegd niet te begrijpen waarom Rick dat beweert, hij heeft ook geen ruzie met Rick of zo.
Rick zegt dat ze de overval hadden bedacht in het prethuis.
Dat is een huis in Winschoten.
Daar zitten ze met vrienden, roken ze het plafond geel, gamen ze zich scheel en ze bedenken er mooie plannen voor hun toekomst.
Die avond: we gaan de Zeeman (textiel) in Oude Pekela overvallen.
Marvin, zegt Rick, vond dat een mooi plan.

Ze fietsten, de een bij de ander achterop, van Winschoten naar Oude Pekela, half uurtje, met onder de jas een groot slagersmes als wapen.
Rick wist wel het een en ander over Zeeman, omdat zijn vriendinnetje er had gewerkt.
Via de achterdeur knalden ze naar binnen.
Marvin, bivakmuts op, riep ‘waar is het geld’, drukte het slagersmes op de keel van een medewerkster, Rick (muts met sjaal) graaide de kassa leeg.
Zo ze gekomen waren, zo gingen ze ook weer naar buiten.
Buiten belden ze Willem die hen met zijn taxi weer naar het prethuis had gebracht.

De overval werd gepleegd op 9 april 2010.
De politie deed onderzoek, maar kon niets vinden.
Er werden wel foto’s van de overval – van beelden van de beveiligingscamera – op het internet geplaatst.
Rick’s zwangere vriendin en haar moeder herkenden hem direct.
Rick beloofde beterschap, beloofde dat hij als vader zoiets nooit weer zou doen.

In juli dit jaar, twee jaar na de overval, werd hij aangehouden.
Dat kwam door de tante van Marvin.
Zij was naar de politie gegaan met de mededeling dat haar neefje en ene Rick de overval uit 2010 op de Zeeman hadden gepleegd.
Rick’s telefoon werd een tijdje afgeluisterd waardoor ook zijn rol bij de inbraken aan het licht kwam.

In de rechtszaal wordt een brief voorgelezen van het slachtoffer, de jonge vrouw die bij de kassa het slagersmes op haar keel kreeg gezet.
Ze dacht dat ze zou worden vermoord en van die gedachte van toen krijgt ze het nu nog steeds benauwd.
Ze durfde niet meer te werken.
Dat deed ze wel, uit angst anders geen vast arbeidscontract te krijgen.
Zo werkt dat bij Zeeman.
De twee angsten bij elkaar maakte dat ze instortte en zonder werk thuis kwam te zitten en haar woning lange tijd niet durfde te verlaten.
Nu durft ze soms niet in winkels te komen.

Ze schrijft: ‘Ik heb twee klotenjaren gehad.
Voor een paar honderd euro is mijn leven verziekt.’

De officier van justitie eist tegen Marvin ‘die geen zin had te komen want hij heeft niks gedaan’ een gevangenisstraf van vier jaar.
Eén jaar daarvan mag voorwaardelijk.
Tegen Rick zegt de officier van justitie: ‘Hij krijgt wat mij betreft ook twee klotenjaren. Ik eis dertig maanden waarvan zes voorwaardelijk.’
Rick zegt dat hij hoopt dat het met die mevrouw uiteindelijk goed komt.

Rob Zijlstra

UPDATE – 1 november 2012 – uitspraken
Rick is schuldig en veroordeeld tot 30 maanden celstraf waarvan 6 voorwaardelijk  Dan moet hij 2 jaar zitten, minus het voorarrest. Want dat heeft hij al gezeten. Bij het bepalen van de straf heeft de rechtbank niet alleen rekening gehouden met de ernst en de strafeis, maar ook met de gevolgen die de overval heeft gehad voor de medewerkster (baan kwijt, angst) en het feit dat verzekeringspremies door dit soort gedoe omhoog gaan.

Marvin die er niet was moet dertig maanden zitten. Daarvan moet hij er twintig zitten. Hoewel tegen hem een hogere straf was  geeist, valt zijn straf netto gezien gezien lager uit. Waarom de rechtbank zo heeft besloten, is vooralsnog onduidelijk.

Vonnissen volgen zodra beschikbaar

.

Kabeltjes

Gert is 19 jaar en richt zich op de toekomst, op school en daarna op werk.
Autotechniek.
Hij zegt dat als hij werkt, hij geen drugs nodig heeft.

Vorig jaar werkte hij niet, maar hing hij rond met zijn vrienden bij de Albert Heijn in Stadskanaal.
Hoewel rondhangen niet duidt op veel activiteit, was het volledig uit de hand gelopen.

Dat zegt de officier van justitie ook.
Ze zegt: ‘Tjonge, jonge, jonge… Het is werkelijk waanzinnig wat jullie hebben uitgespookt.’

Met ‘jullie’ bedoelt de officier van justitie ook Arjan, 22 jaar, die naast Gert zit.
Arjan werkt in de bouw, maar wil makelaar worden.
Na zijn aanhouding was hij overspannen geraakt en dat is hij nog steeds een beetje.
Hij vreest de gevangenis wat zonder pardon tot ontslag zal leiden.
Rechters vragen: ‘Heeft u schulden?’
Arjan: ‘Een televisie op afbetaling.’

Volgens het Openbaar Ministerie maakten Gert en Arjan deel uit van een groep hangjongeren die vorig jaar Oost-Groningen probeerde leeg te roven en in brand te steken.
Gert was een van de dieven, Arjan’s taak was rijden.
Hij bracht zijn dievenvrienden heen en haalde hen na gedane zaken weer op.
In ruil voor die inspanning kreeg hij geld voor benzine.

De hangjongeren pikten auto’s, diesel uit vrachtwagens, duur gereedschap uit bestelbusjes en fraaie dingen als laptops, spelcomputers, horloges, telefoons, camera’s en koffiezetapparaten uit woningen.
Arjan tipte ook wel eens, dan wist hij via via dat in een woning in de rijke buurt van Ter Apel veel geld lag en de bewoners op vakantie.
Hij tipte, zegt hij, omdat hij bang was.
Bang om zelf in te breken, maar ook bang voor zijn vrienden die hem al eens thuis in elkaar hadden geslagen, inclusief de boedel kort en klein.

Gert deed alles, als het maar geld opleverde voor drugs.
Hij zegt: ‘Het werd al meer. Meer drugs, meer negatieve dingen.’
Rechters: ‘Groepsdruk?’
Gert: ‘Ja. Die werd ook al groter.’

Nu heeft hij geen contact meer met zijn vrienden van vorig jaar.
Als hij er eentje ziet, zegt hij hoi, meer niet.
Dat is vanwege het contactverbod dat hem is opgelegd.
Ook mag hij niet in het centrum van Stadskanaal komen.
Zegt: ‘Best lastig voor als je een T-shirtje wilt kopen of zo.’

Gert en Arjan mochten onder voorwaarden de gevangenis verlaten om in vrijheid hun strafzaak af te wachten.
De officier van justitie gelooft de reclassering die zegt dat de twee nu goed bezig zijn en dat we dat positieve niet met een negatieve gevangenisstraf moeten willen doorbreken.
Gert mag daarom boeten met een taakstraf van 240 uur (en zes maanden voorwaardelijke celstraf), Arjan met 160 uur en één maand voorwaardelijk.

Hoe je daar ook over denkt, met zo’n strafeis hebben Gert en Arjan de komende jaren geen recht tot klagen.
En misschien werkt het en worden ze uiteindelijk niet zoals Kees wel is geworden.

Kees (49 jaar, Haags accent) moest na hen terechtstaan.
Politiecontacten sinds 1987.
Hij is stoffeerder, van hiero tot daaro, tot wel aan Maastricht aan toe.
Een trappetje, zegt hij tegen de rechters, doet 250 eurootjes.
Wanneer Kees niet stoffeert zit hij in het metaal.
Kees, zegt Kees, werkt dus altijd, pakt gemiddeld zo’n 300 euro op een dagje.
Hij zegt: ‘Zonder geld verdienen ken ik niet leven.’

Met vrienden zat hij ‘s avonds laat in de auto, kratje bier achterin.
Nee, geen namen.
Ze waren langs een bouwplaats gereden en toen moest Kees ineens heel nodig.
Zegt: ‘Op bouwplaatsen staan altijd Dixies (mobiele toiletcabines -rz), dus ik dacht, kom…’
En toen had hij dus een doosje met een katrolletje meegenomen, ja stom, doosje stond daar, bij het hek.
Doosje stond op de tien de verdieping?
Nee, lijkt hem sterk, maar hij weet het ook niet zo precies meer.
Zegt: ‘We hadden dat kratje achterin al behoorlijk koud gemaakt.’

Bedrading uit negentien woningen weggeknipt?
Tegen de verontwaardiging aan: ‘Dat doosje ja, heb ik gepikt. Maar ik pik nooit kabels. Had ik dat gedaan, dan had ik het verteld. Zo ben ik. Pakken ze mij, dan vertel ik alles eerlijk.‘
Op een in Garmerwolde gestolen aanhangertje waren de gestolen kabels gevonden, 340 metertjes lang.
Kees zegt dat hij het zweert op zijn ouders met wie hij al 15 jaar geen contact meer heeft: dat wagentje is van Marktplaats.
En die kabels zijn ook gekocht, van de jongens op de bouwplaats. Die verkopen wat over is, van BAM tot Heijmans, iedereen doet dat.’

De officier van justitie heeft kennelijk een milde dag, zegt dat de politie wel wat meer onderzoek had mogen verrichten en eist zes maanden gevangenisstraf, waarvan twee voorwaardelijk. Kees mag dan over twee weken naar huis.

Diepe zucht. Zal tijd worden, moppert hij tegen de rechters: ‘Ze staan buiten op me te wachten, ik ken direct aan het werk. Bij een kameraad van me die in het vastgoed zit. U kent die panden in Winschoten die zijn afgebrand? Die moeten worden gesloopt. Die vriend van mijn heeft van de burgemeester die klus gekregen.’

Of hij tot slot nog iets wil zeggen?
Kees: ‘Ik wil die kabeltjes graag terug. Ken dat ook?’

Rob Zijlstra

AH-groep

 

UPDATE – 29 oktober 2012 – uitspraak
Kees is veroordeeld tot 8 maand waarvan 4 voorwaardelijk.

Miljard

Jaap kun je gerust een domme inbreker noemen. Waar hij ook inbreekt, altijd laat hij bloedsporen achter. Jaap’s werkwijze kenmerkt zich door eenvoud. Hij pakt een tegel, kijkt links en rechts om zich heen, keilt de tegel vervolgens door een raam en klimt dan zonder uit te kijken naar binnen. Vandaar: altijd bloed.

Eenmaal binnen heeft hij het vooral voorzien op computers, beamers en randapparatuur. En whisky, want Jaap lustte hem wel.

Het openbaar ministerie kun je niet van domheid betichten, wel van traagheid.
Wat heet.
Jaap pleegde zijn inbraken ruim twee jaar geleden.
Pas deze week moest hij zich daar voor verantwoorden.
Dat zo’n verantwoording zo lang op zich laat wachten, is niet de bedoeling maar schering en inslag.
Voor Jaap is dat helemaal niet erg: vanwege het tijdverloop wil een officier van justitie de strafeis nog wel eens matigen.
Aan het einde van dit verhaal zal dat ook gebeuren.

De officier van justitie die dat straks zal gaan doen, werd onlangs uitgeroepen tot ’s lands allerbeste.
Oebele Brouwer – want hij is het – is dom noch traag.
Hij zei zelf dat hij nogal praktisch is ingesteld en bracht dat ook onmiddellijk in de praktijk.

Het geval wil dat alles en iedereen donderdagochtend in de rechtszaal zat om Jaap de oren te wassen.
Behalve Jaap zelf.
Brouwer tegen de rechters: ‘We kunnen de zaak aanhouden en over een paar maanden verder gaan. We kunnen Jaap ook ophalen van huis. Hij woont hier hemelsbreed maar een paar honderd meter vandaan.’
De rechters vinden het een prima idee, bevelen het en zo gebeurde het dat Jaap tegen kwart voor tien, zichtbaar haastig in de kleren, plaatsneemt in de verdachtenbank.

Jaap biedt zijn excuses aan.
Hij zegt dat hij hartstikke beroerd is, op van de zenuwen, zo ziet hij tegen deze zitting op.
Stress is namelijk niet zijn ding.
De rechters zijn vriendelijk deze dag.
Ze aanvaarden het excuus (‘we begrijpen het wel’) en zeggen: ‘Gefeliciteerd. U was gisteren jarig.’
Jaap knikt, 41 jaar geworden.
Dat ontkent hij niet.
De rest wel.

Hij heeft ruim twee jaar geleden niet vijfmaal in een paar maanden tijd ingebroken in het Gomaruscollege in Groningen waar computers, beamers en randapparatuur waren gestolen.
En hij heeft ook niet tweemaal een steen door de ruit gekeild bij Gall & Gall waar eerst zeven flessen goedkope whisky en de tweede keer negen flessen dure singles malt uit de Schotse Hooglanden buit waren gemaakt.
Dat had hij slechts een keer gedaan (de goedkope).
Benzine gestolen van Shell?
Ja, dat wel, lang geleden.

Oebele Brouwer is niet alleen praktisch ingesteld, als Fries is hij ook nuchter.
Hij zegt: ‘Laten we even wel wezen. Op alle plaatsen waar is ingebroken, is op het plaats delict bloed aangetroffen. Bloed dat is onderzocht door het Nederlands Forensisch Instituut. Het instituut zegt: het dna in het bloed is het dna van Jaap. De kans dat dat niet zo is, is één op de miljard. Dus Jaap…’

Jaap die met beide armen de buik vasthoudt, zegt dat hij de officier van justitie wel snapt, dat het een vreemd verhaal is, maar dat hij nooit in die school is geweest.
Hij heeft het niet gedaan en verder weet hij niet wat hij er nog meer over moet zeggen.

Brouwer: ‘Heeft u wel eens uw bloed aan iemand gegeven?’
Jaap: ‘Nee.’

We moeten Piet Huisman niet vergeten.
Huisman is de advocaat van Jaap.
Hij is, ook al weer lang geleden, wethouder van de gemeente Groningen geweest.
Hij trad af in verband met de Kredietbankaffaire die de stad destijds tientallen miljoenen euro’s had gekost.

Advocaat Huisman: ‘Miljard, miljard. Dat zegt me dus niks. Dat de kans één op de miljard is dat Jaap het niet heeft gedaan, betekent dat er op een wereldbevolking van zeven miljard nog zeven mensen op deze aardbol rondlopen die het ook gedaan kunnen hebben.’
Huisman had een interessant artikel meegenomen.
Daar staat in dat dna niet alles zaligmakend is.
Moesten de rechters maar eens lezen.
Huisman zegt ook dat als je er niet bent geweest, je dan sowieso moeilijk kunt verklaren dat je bloed daar ligt.
Lijkt hem logisch.

De aanklager heeft zijn hoofd tijdens het betoog van Huisman een paar keer in een vraagteken gewrongen.
Zegt dat wanneer er hele harde aanwijzingen zijn, zoals dna, en de verdachte heeft geen verklaring, dat je dat dan als bewijs mag meenemen.
Brouwer: ‘Dat mag zelfs van Europa.’

Jaap snapt het nog steeds.
Hij herhaalt: ‘Het blijft een vreemd verhaal. Maar ik ben niet in die school geweest.’

De officier van justitie wil Jaap niet aan de hoogste boom opknopen.
Het is immers ook al weer ruim twee jaar geleden.
Hij eist negen maanden gevangenisstraf, maar die geheel voorwaardelijk.
Omdat Jaap wel iets moet voelen, een taakstraf van 180 uur er bij.

Nu kun je over Jaap van alles zeggen, niet dat hij lui is.
Hij kwam daags na zijn verjaardag misschien wat moeilijk uit bed, normaal gesproken werkt hij hard.
Laatste tijd in de Eemshaven, bij de centrale.
Zegt: ‘Vanmiddag heb ik een afspraak bij een uitzendbureau.’

Huisman vertelt dat zijn cliënt een roerige tijd achter de rug heeft, met criminaliteit, met detentie, met cocaïne, foute vrienden en veel te veel alcohol.
Maar dat Jaap zijn best doet en hoopt eens weer te worden herenigd met zijn alleenstaande vriendin en hun zoontje dat net vijf is geworden.
Huisman: ‘Hij steekt de handen uit de mouwen en is behoorlijk aan het opkrabbelen. Zijn leven is in rustiger vaarwater gekomen.’

Jaap knikt.
Zo is het.
Wat hij straks wil gaan doen?
Naar zee.

Rob Zijlstra

extra
• Oebele Brouwer

 

UPDATE – 12 juli 2012 – uitspraak
Jaap is veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur en 9 maanden voorwaardelijke celstraf wegens vijf inbraken in de school, twee kraken bij Gall & Gall en vier maal diefstal van benzine.

Hebberigheid

In de rechtszaal gaat het vaak over geld, crisis of niet. Veel mannen worden verdachten omdat ze iets willen wat ze niet hebben. Neem Bob (19) en de deze week 24 jaar geworden Marko.

Zij wilden veel drank en drugs, maar beschikten niet over middelen om hun hebberigheid te financieren.
Dat ze die niet hadden, kwam weer omdat ze zich altijd verveelden en rondhingen bij de Albert Heijn in Stadskanaal. Gelukkig hadden ze wel foute vrienden die hen op ideeën brachten.
Niet bijster origineel, maar toch: ze gingen inbreken in auto’s.

Bob en Marko hadden het niet alleen voorzien op autoradio’s – wat heel oubollig zou zijn geweest – maar ook op gereedschap en onderdelen van auto’s, zoals achterlichten.
De buit verkochten ze aan een man met een loods ergens in Musselkanaal.

Ze gingen zo voortvarend te werk, dat het in Stadskanaal, Musselkanaal en Ter Apel begon op te vallen.
Bij de politie stroomden aangiftes binnen.
Er werd besloten tot een onderzoek waarbij Marko in beeld kwam.
Agenten plakten een peilzender onder zijn auto en toen was het snel bingo.

Bob kwam in beeld omdat hij zo handig was tijdens het autokraken, dat bij bloedsporen achterliet.
De DNA-databank deed de rest.

Eenmaal aangehouden, draaide Marko er niet om heen.
Hij had het gedaan.
Dat was overigens niet een grote verrassing: nog geen jaar geleden voorspelde de officier van justitie, ook in zittingszaal 14, dat Marko in de toekomst nieuwe strafbare feiten zou plegen en dat daar grote zorgen over bestonden.
Bob gaf het ontkennen op tijdens de zevende sessie in de verhoorkamer.

Ze bekenden niet alle autokraken waarvan aangifte was gedaan.
Natuurlijk niet die kraken die ze niet hadden gedaan.
Maar gelukkig wisten ze dan meestal wie daar wel verantwoordelijk voor was.
Er vlogen diverse namen van foute vrienden door de rechtszaal.

De rechters zeggen tegen Marko: ‘Er zitten hier veel mensen op de tribune, slachtoffers, die jou niet leuk vinden.’
Marko snapt dat wel want hij knikt.
Rechters: ‘Wat zijn je voornemens?’
Marko: ‘Niet weer doen.’

Ook Bob heeft optimistische toekomstplannen.
Hij wil eerst van de wiet, de speed, XTC, cocaïne, LSD en de GHB af, daarna gaat hij stoppen met het drinken van acht flessen bier per uur dag en dan werken.
Bob: ‘Ik sta daar nu ook open voor. Ik wil mijn ouders niet langer teleurstellen.’

Het klinkt de officier van justitie als muziek in de oren en daarom eist hij een anderhalf jaar celstraf tegen Bob en een jaar tegen Marko die iets minder zaken op de kerfstok heeft staan.

Er zijn ook mannen die verdachten worden omdat ze van alles hebben.
Kijk naar de 45-jarige Leen.
Eigen bedrijf, mooie boot en een gescheiden vrouw met (zijn) kinderen en recht op alimentatie.
Deurwaarders op de stoep.

Leen zegt: ‘Als je met de rug tegen de muur staat, heb je geen keus.’

Leen’s keuze was een hennepkwekerij.
Hij richtte zijn woning op professionele wijze in met kantelende gipsmuren en camera’s voor de beveiliging.
Om te kunnen investeren, verkocht hij wat hij had, inclusief de boot voor 12.500 euro.
Tegen de rechters: ‘In principe fout en achteraf bezien heb je d’r ook niks an. Maar goed, achteraf kijk je een aap in de kont.’

Leen is verlinkt.
Omwonenden hadden gezegd: hij is er nooit, maar er hangen – zo raar – allemaal camera’s aan de muur, ja eentje – heel apart – zelfs in het vogelhuisje in de tuin.
De politie trok een register open en zag dat Leen een bekende was van de opiumwet.
In 2001, een jaar voordat hij in het Noorden was komen wonen, had hij een werkstraf gekregen in verband met hennep.

Vervolgens werd vastgesteld dat de woning een laag energieverbruik kende, maar dat er tegelijkertijd sprake was van een zware netbelasting.
Er werd een warmtemeting uitgevoerd en die leverde beelden op met grote witte vlekken.
Hennep in een kwekerij.

Leen: ‘Klopt wel.’
Hij was een jaar bezig geweest.
Dacht met één oogst, misschien twee, de schulden te kunnen betalen.
En de alimentatie.

Maar het ging op de kop verkeerd.
De eerste oogst mislukte omdat hij een knopje op het computergestuurde voedingsapparaat niet goed had ingesteld.
De tweede oogst verdween tijdens een inbraak en wat de inbreker had laten staan, was kapot getrapt.
De derde oogst, 594 hennepplanten rijk, was bijna klaar toen de politie kwam.

Rechters: ‘U heeft er dus niets aan overgehouden?’
Leen: ‘Niets.
Rechters: ‘Waar leeft u nu van?
Leen: ‘Ik ben aan het overleven en negeer de schulden. Ik zie geen andere mogelijkheden.’

De officier van justitie gelooft er geen woord van.
Ze eist voor die 594 aangetroffen planten en voor de diefstal van stroom vier maanden celstraf waarvan twee voorwaardelijk voor het geval dat Leen nog een keer geen andere keuze kan maken.

Daarnaast kondigt de aanklaagster aan de hennepwinst op te zullen eisen, in een aparte procedure.
Bij het openbaar ministerie hebben ze zitten te rekenen en niet zo’n beetje ook.
Opgeteld en minus de kosten denken ze dat Leen sinds 2004 als kweker actief is en dat hij in vijf jaar tijd welgeteld 1.458.801,99 euro heeft verdiend.
Zeg maar ruim 1,4 miljoen.

Was ik Leen geweest, dan was ik lopend naar de rechtbank gekomen.
Niet op zo’n glimmende Kawasaki.

Rob Zijlstra

 Marko en das Auto

 

UPDATE – 7 juni 2012 – uitspraak
Leen is schuldig bevonden aan hennepteelt en diefstal van stroom, maar hoeft niet naar de gevangenis. Een taakstraf van 160 uur volstaat, vinden de rechters. Nog wel een  waarschuwing: 4 weken voorwaardelijke celstraf. De ontnemingsprocedure is inmiddels in gang gezet.

Marko moet  wel zitten, maar minder lang dan de aanklager het had gewild: 8 maanden waarvan de helft voorwaardelijk. Volgende maand komt hij vrij.