moord en doodslag

Gerard Meesters – update

TOCH NIEUW ONDERZOEK MOORD GERARD MEESTERS

Het Openbaar Ministerie (OM) stelt toch een nieuw onderzoek in naar de moord op de Groninger onderwijzer Gerard Meesters in 2002. In november vorig jaar deden de nabestaanden van Meesters aangifte tegen de man die mogelijk opdracht heeft gegeven voor de moord.

Het OM laat weten dat na de aangifte door Koen en Annemarie Meesters – de kinderen van het slachtoffer – opnieuw naar het dossier is gekeken. Vervolgens is er nieuwe informatie binnengekomen. Dat is aanleiding voor een nieuwe onderzoek. Meer wil het OM hierover voorlopig niet kwijt.

update

Eerder is gemeld dat Daniel S. ongeneeslijk ziek is. Mede om die reden hebben nabestaanden contact met S. gezocht en met hem gesproken. Ze hadden de hoop dat S. gezien zijn situatie zou willen vertellen wie welke rol heeft gehad.

Recent werd duidelijk dat S. genezen is verklaard. Zijn advocaat Tjalling van der Goot bevestigt dit desgevraagd. ,,Na die diagnose heeft S. zijn levensstijl aangepast. Zo is hij gestopt met roken. Bij een hercontrole bleek hij gezond. Hoe het kan? Ik ben geen medicus’’, zegt Van der Goot.

> meer op: website dagblad van het noorden

> zie ook:

Opvlammende paranoia

Misdrijven laten zich vrijwel niet met elkaar vergelijken, laat staan de strafzaken die er doorgaans achterweg komen. Verleidelijk is het wel. Want waarom wordt de ene moord met achttien of dertig jaar bestraft en een andere met tien? Waarom kreeg Albert er maar vijf, terwijl zijn daad in de ogen van het Openbaar Ministerie toch een kapitaal delict was, het zwaarste misdrijf dat het wetboek van strafrecht kent?

wat staat er aan het einde van dit verhaal?

Aan het einde van dit verhaal staat niet het antwoord. Daar staat iets anders.

Strafmaten – de hoogte van straffen – hebben te maken met de tijdgeest. Er is een tijd geweest dat vrijwel ieder levensdelict werd afgedaan met een relatief lage gevangenisstraf, maar steevast in combinatie met een oneindige terbeschikkingstelling (tbr/tbs). Dat is nu, andere tijd, anders, misschien wel net andersom. Omdat we dat nu weer beter vinden.

De hoogte van de straf heeft te maken met duizend dingen en met de verdachte. Albert, een geboren Amsterdammer van 52 jaar, is een man met een verstandelijke beperking, die kampt met aanpassingsstoornissen, met een verslaving aan alcohol en cocaïne en er is – bij vlagen – sprake van paranoïde psychoses.

Hij werkte 27 jaar en 9 maanden bij de ING-bank. Toen de banken zichzelf en de rest van de wereld in een crisis stortten, moest Albert op zoek naar ander werk dat er niet was. In het kader van meedenken kreeg hij 100.000 euro van misschien wel uw bank cadeau.

Met dat geld stortte hij zich vol overgave in het Amsterdamse criminele milieu. Dat wil zeggen, hij werd daar afnemer. Na een tijdje was al het geld op en was de verslaving aan drugs en alcohol een akelig feit. ‘Ik was van mijn rots gevallen’, zegt hij in de rechtszaal. ‘Zelfs mijn vreugde ging gepaard met drank en drugs.’

In het Pieter Baan Centrum hadden ze goed naar Albert gekeken. Gedragswetenschappers concludeerden: best een aardige man, maar zijn draagkracht is beperkter dan je zou denken. Het eindoordeel van de observatiekliniek: hij is sterk verminderd toerekeningsvatbaar. Dat scheelt doorgaans flink in de strafmaat.

Op foto’s die hij plaatste op Facebook zie ik dat hij van rare vissen houdt en dat hij een beetje op Messi lijkt. Hij ging een keertje samen op de foto met Ronald Koeman, zijn arm om de schouder geslagen.

Hij zat eens vast op een Amsterdams politiebureau in verband met drugs. In een verklaring die hij moest ondertekenen stonden allemaal namen. Albert wilde niet tekenen, hij was een beetje bang want in het Amsterdamse milieu weet je het maar nooit. In de rechtszaal: ‘Ik was bang voor de negatieve gevolgen. Dat gaf veel onrust. Ik voelde me toen niet meer fijn in Amsterdam, niet meer veilig.’

Hij sloot niet uit dat er ergens een samenzwering bestond, een complot, aangevoerd door de politie waar hij het slachtoffer van moest wezen.

Op een feestje op de eerste dag van 2016 kwam hij Joke tegen, Joke Hendriksen, een leuke vrouw uit Veendam, ver weg ook van zijn Amsterdam met haar negatieve gevolgen. Albert ging na het feest met Joke mee en bleef direct een week om haar beter te leren kennen. Het begon dus leuk.

Achteraf wordt gezegd dat ze een ingewikkelde en moeizame relatie hadden, met veel ruzies en gedoe over zijn drugs- en drankzucht, maar dat er ook mooie periodes waren. Tegen de drie rechters zegt Albert: ‘In grote lijnen hadden we het fijn.’

Op een dag is het 15 december 2016. In Londen wordt op die dag een akoestische gitaar waar Jimi Hendrix ooit op speelde verkocht voor 250.000 euro. In Veendam eten Albert en Joke op die dag spareribs. Ze hebben het gezellig, maar het gaat mis. Hij vindt dat Joke te hard praat. Waarom doet ze dat? Neemt ze soms dingen op met haar laptop? Zit Joke ook in het complot?

Joke zegt: ‘Hou toch eens op met je gezeur.’ Ze is er flauw van. Of Albert wil oprotten. Ze is klaar met hem. Albert vertrekt, hij stapt in de auto en gaat. Stukje rijden, zoals mannen dat doen.

Hij heeft twee flessen whisky bij zich die na een tijdje half leeg zijn waardoor hij niet meer kan rijden. Hij meldt zich bij Jehovah’s Getuigen die een gebouwtje huren in de straat waar Joke woont. De Getuigen proberen te bemiddelen, maar Joke wil ‘m niet meer. Hij belandt bij Hotel Parkzicht, maar daar zitten ze niet te wachten op gasten die al meer dan genoeg hebben gedronken.

 

De politie wordt gebeld. Het is december, buiten is het koud, wat te doen met de dronken man die geen plek heeft voor de nacht? De agenten denken praktisch: Joke.

Hoe het is gegaan, wordt in de rechtszaal niet tot in detail verteld. Agenten brengen hem terug en Joke zou hebben verzucht: ‘Leg ‘m dan maar op zolder.’

De volgende ochtend steekt hij haar neer. Tegen de rechters zegt Albert dat ze weer woorden kregen, over zijn gedrag. Dat hij haar vastpakte toen ze naar de voordeur liep. Dat zij met waxinelichtjes naar hem gooide. Dat hij haar toen van achteren vastpakte, dat hij met zijn knie door het raam naast de voordeur knalde, dat ze samen achterover vielen, dat hij toen een black-out kreeg.

Als hij weer helder is, ligt Joke naast hem, dodelijk gewond. Hij heeft meststeken in de borst, zelf toegebracht. Hij stuurt een sms-bericht naar een vriend: ‘Het hoeft voor mij niet meer.’

Rechter: ‘Geeft u toe dat u haar heeft gestoken?
Albert zegt niks: ‘…’
Rechter: ‘Of heeft een ander het gedaan?’
Albert, zachtjes: ‘We waren met z’n tweeën.’

De gedragsdeskundigen rapporteerden dat er sprake moet zijn geweest van een ‘ontknoping van opvlammende paranoia’. En van een ‘agressiedoorbraak’ met een ‘sterk ingeperkte keuzevrijheid’.

Hij belt om twintig over elf die ochtend 112. De politie vindt hen, Joke bewegingsloos, bij Albert bewegen alleen de ogen. In zijn bebloede hand een aardappelschilmes. Joke Hendriksen, 48 jaar, sterft die middag om vijf minuten over een in het ziekenhuis.

Moord, want voorbedacht, praat het Openbaar Ministerie: 5 jaar celstraf en een tbs met voorwaarden.
Doodslag, want in een gemoedsopwelling, oordelen de rechters: 5 jaar celstraf en een tbs met voorwaarden.

Het is van de 65 levensdelicten in de afgelopen twaalf jaar in Groningen de laagste straf – zowel qua eis als opgelegd.

Waarom?
Waarom brachten die agenten hem terug naar Joke?

Rob Zijlstra

het vonnis

Michael de Vrieze – patstelling

27/12 – met update: vrijspraak

Het strafproces rond de in 2010 spoorloos verdwenen schaker Michael de Vrieze uit Burum krijgt vandaag bij het gerechtshof in Leeuwarden opnieuw een bijzondere wending

Wat staat er op de rol van het hof?

Op de rol van het hof staat de strafzaak tegen de 39-jarige Cafer G. die in 2013 twaalf jaar celstraf kreeg wegens doodslag. Cafer G. zou in 2010 Michael de Vrieze met geweld om het leven hebben gebracht. Het kan niet anders dan dat zo is en het kan niet anders dan dat Cafer G. de dader is, oordeelde de rechtbank in Groningen.

Het lichaam van slachtoffer Michael de Vrieze is tot op de dag van vandaag spoorloos.

Er zijn maar weinig strafzaken die een zo merkwaardig verloop hebben als deze zaak. Cafer G. is na de veroordeling door de rechtbank en in afwachting van het hoger beroep het land uitgezet. Vanwege de veroordeling is Cafer G. – geboren in Nederland, maar met de Turkse nationaliteit – tot een ongewenste vreemdeling verklaard. Ook kreeg hij een inreisverbod: hij mag Nederland niet meer in.

Dit laatste botst met het recht aanwezig te mogen zijn bij je eigen strafzaak.

aanwezigheidsrecht

Cafer G. ontkent iets met de dood dan wel vermissing van De Vrieze te maken te hebben. Hij heeft te kennen gegeven dat hij aanwezig wil zijn bij de behandeling in hoger beroep. Van dit recht kan hij nu door toedoen van de overheid geen gebruik maken. Een patstelling.

Het ligt nog een stukje complexer.

Dat Michael de Vrieze in 2010 om het leven is gebracht, acht de rechtbank bewezen. De in Burum woonachtige De Vrieze zou in een woning aan de Jupiterstraat in Groningen zijn vermoord. Dit wordt aangenomen op basis van het vele bloed dat in de woning is aangetroffen. Dat er sprake is geweest van veel bloed was destijds een constatering van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI).

Maar dan gebeurt er iets raars.

Ter voorbereiding van het hoger beroep gelast het gerechtshof nader onderzoek naar het bloed. En wat blijkt? ‘Veel bloed’ blijkt bij nader inzien ‘weinig bloed’. Zo weinig (het bodempje van en borrelglaasje) dat het hof meent dat niet meer voor de volle honderd procent kan worden gesproken van een misdrijf.

Het hof verbindt aan deze nieuwe constatering ook consequenties: de tot twaalf jaar cel veroordeelde Cafer G. mag de gevangenis verlaten om de behandeling in hoger beroep als vrij man – maar nog wel als verdachte – af te wachten.

Twee dagen na dit besluit is G. het land uitgezet. Naar Turkije, een land dat geen onderdanen uitlevert. Het land ook waar Cafer G. kort na de verdwijning van Michael de Vrieze met enkeltje naar toe was gegaan. Gevlucht, aldus het OM.

Nederland heeft destijds nogal wat moeite gedaan om hem als verdachte in handen te krijgen. Toen G. vanuit Turkije naar Moskou reisde, werd de politie getipt. Op verzoek van Nederland werd G. in Moskou gearresteerd en na drie maanden uitgeleverd.

De grote vraag is of het gerechtshof de strafzaak vandaag inhoudelijk kan behandelen. Het Openbaar Ministerie lijkt te vinden van wel. Dat Cafer G. niet naar Nederland kan komen, is volgens het OM zijn eigen keuze. Bovendien kan G. zich laten vertegenwoordigen door een advocaat.

Cafer G. werd bijgestaan door advocaat Jac. Taekema. De raadsman heeft het gerechtshof laten weten dat hij zich onttrekt aan de zaak. ‘Het aanwezigheidsrecht van mijn cliënt wordt niet gerespecteerd. Dan kan ik, in zijn belang, niet anders doen dan de verdediging neerleggen’, aldus Taekema

Een patstelling binnen een patstelling.
Hoe verder?

Rob Zijlstra

update – 27 december 2017
Cafer G. vrijgesproken – bevindingen NFI geven doorslag

arrest

 

 

update – 13 december 2017 – patstelling doorbroken
Het hof heeft woensdagochtend besloten dat de strafzaak bij verstek behandeld kan worden. Het belang van Cafer G. om bij zijn strafzaak aanwezig te zijn, weegt niet op tegen het belang dat de samenleving heeft bij een voortgang van de zaak, zo luidde na beraad het oordeel.  Er werd uiteindelijk 12 jaar celstraf tegen Cafer G. geëist. Uitspraak op 27 december. Zie voor meer: dagblad van het noorden

 

 

 

Meelezende juristen wezen mij op bovenstaande uitspraak van belang

 

 

overzicht

michael de vrieze

11 april 2010
Michael de Vrieze (45) wordt voor het laatst in leven gezien in het Fair Play-casino in de Euroborg, Groningen.

12 april 2010
De auto van Michael de Vrieze wordt geflitst bij de brug in Noordhorn, de bestuurder is niet De Vrieze, zo is op de flitsfoto te zien.

16 april 2010
Met de pinpas van Michael de Vrieze wordt geld opgenomen. Kort daarvoor is ingelogd op de computer van De Vrieze in zijn woning in Burum. Cafer erkent dat hij daar is geweest. Om de katten eten te geven, zegt hij.

17 april 2010
Cafer G. vliegt naar Turkije (enkeltje) waar hij een bedrijfje heeft (entertainment in hotels).

december 2011
Cafer G. reist naar Moskou. Turkije tipt Nederland. G. wordt in Moskou aangehouden.

cafer g.

28 maart 2012
Cafer G. wordt uitgeleverd aan Nederland

1 juni 2012
Openbaar Ministerie looft een beloning van € 10.000 – uit voor de gouden tip die kan leiden tot het vinden van het lichaam van De Vrieze.

10 januari 2013
Het Openbaar Ministerie eist 10 jaar celstraf tegen Cafer G. wegens doodslag.

24 januari 2013
De rechtbank in Groningen veroordeelt Cafer G. tot 12 jaar cel wegens doodslag. G. gaat in hoger beroep.

14 juli 2015
Cafer G. wordt in vrijheid gesteld op last van het hof (geen ernstige bezwaren meer) na uitkomst van het nieuwe onderzoek naar bloed in de woning waar De Vrieze om het leven zou zijn gebracht. G. wordt afgeleverd in Turkije. Hij krijgt als ongewenste vreemdeling ook een inreisverbod van de IND.

13 december 2017 
Inhoudelijke behandeling hoger beroep. Het Openbaar Ministerie vindt dat strafzaak kan worden behandeld zonder de aanwezigheid van Cafer G. Advocaat Jac Taekema legt de verdediging neer (hij onttrekt zich) omdat Openbaar Ministerie het aanwezigheidsrecht niet wil respecteren. Het OM eist 12 jaar cel wegens doodslag.

27 december 2017 
Hof spreekt Cafer G. vrij.

 

eerdere artikelen op dit blog

raadsels zonder lijk – 9 januari 2013

michael de vrieze 1 – 14 juli 2015

michael de vrieze 2 – 17 juli 2015

foetsie – 10 feb 16

 

Jesse [1]

‘Ik heb iets gedaan wat ik niet wilde’

 

Vandaag en vrijdag staan de 27-jarige Rhowan P. en de 28-jarige Desiree G. terecht wegens de verdenking dat zij in januari 2016 Jesse van Wieren uit Leens om het leven hebben gebracht. De twee beroepen zich op noodweer.

In Kloosterburen begon het jaar 2016 anders dan anders. Jesse van Wieren (28) is zoek. Hij was als zovelen uit het dorp aanwezig op het oud- en nieuwfeest in café Willebrord in de Hoofdstraat. Even voor twaalf uur belt hij zijn ouders om hen een goed jaar te wensen. Ruim vier uur later verlaat hij het feest om naar een vriend te gaan waar hij zou slapen. Hij vertrekt zonder jas, zijn fiets blijft staan.

Op vrijdag 1 januari verschijnt in de loop van de dag een berichtje op Twitter, geplaatst door een kennis. ‘Waar hang je uit, neemt alsjeblieft contact op!!!’ Een reactie blijft uit. Op zaterdag nemen de ouders van Jesse contact op met de politie. Ze zijn ongerust. Het is buiten ontzettend koud. Het vriest. De grote angst is dat Jesse van Wieren – misschien met wat biertjes te veel op – een ongeluk heeft gehad. Zelfdoding kan ook, maar dat gelooft niemand.

Vanuit de voetbalkantine beginnen een paar vrienden met een zoektocht. Via sociale media wordt de vermissing snel bekend wat erin resulteert dat op zondag zich zo’n 250 mensen melden die mee willen zoeken. De politie coördineert de zoekactie is blij met de hulp. In de lucht hangt een politiehelikopter.

Op woensdag 6 januari komt aan alle onzekerheid een akelig einde. Het is geen ongeluk. Het lichaam van Jesse van Wieren wordt gevonden in een tuin, niet ver van café Willebrord. Het lichaam is begraven. De bewoner van de woning wordt aangehouden, evenals zijn vriendin: Rhowan P. en Desiree G. De twee zijn cliënten van Keroazie, een stichting die zich bezighoudt met de begeleiding en huisvesting van jongeren met onder meer psychiatrische problemen.

Tijdens de (vijf) pro formazittingen in de rechtbank is door de advocaten van de twee verdachten geschetst dat er sprake is noodweer. Jesse van Wieren zou die nieuwjaarsochtend plotseling zij opgedoken in of bij de woning van Rhowan waar het tot een gewelddadig treffen komt. Het geweld zou zijn uitgegaan van Van Wieren. Om de belaagde Rhowan te ontzetten zou Desiree in de woning op Van Wieren hebben ingeslagen met een buis (van een stofzuiger). Daarna zou ze haar vriend een mes hebben aangereikt. ‘Om Van Wieren bang te maken.’

Het Openbaar Ministerie zegt dat de lezing van de twee verdachten niet kunnen kloppen met de feiten uit het politieonderzoek. Hun verklaringen zouden elkaar ook tegenspreken. In februari 2016 is in de Hoofdstraat in Kloosterburen en in aanwezigheid van de verdachten een reconstructie gemaakt van de gebeurtenissen. De uitkomsten leverde geen andere zienswijze op. Jesse van Wieren is met opzet en fors geweld om het leven gebracht, aldus het OM. Geen noodweer.

Van Wieren is meermalen gestoken. Uit de stukken blijkt dat hij is overleden aan zuurstofgebrek. Vermoedelijk is hij levend begraven, mogelijk in de veronderstelling dat hij op dat moment niet meer in leven was. Tijdens het proces zal hierover duidelijkheid moeten komen.

Rhowan P. en Desiree G. zijn al langere tijd een stel. In april 2015 stonden ze samen terecht vor de politierechter in Groningen wegens mishandelingen in Kloosterburen in december 2014. P. woonde toen nog in Groningen. Ze zijn onderzocht in het Pieter Baan Centrum (PBC). Desiree G. wordt omschreven als een naïeve, kinderlijke en onzekere vrouw die zich eenvoudig laat beïnvloeden, terwijl Rhowan P. wordt neergezet als dominant. Tijdens de eerste pro formazitting in april 2016 zei hij in de rechtszaal: ,,Ik heb iets gedaan wat ik niet wilde. Ik kan wel janken, maar in ben geen moordenaar.’’

Vrienden van Jesse van Wieren – voor al
tijd de nummer 7 van vv Kloosterburen – hebben ter nagedachtenis een Facebook-pagina geopend.

Het strafproces begint vandaag met het horen van de twee verdachten.
Naar verwachting komt de officier van justitie vrijdag met de strafeisen. Ook de advocaten komen dan aan het woord.

Rob Zijlstra
(een iets kortere versie van dit verhaal staat vandaag in Dagblad van het Noorden)

→ verslag zittingsdag 1 – eerste procesdag roept vragen op 

 

 

Anne en Shirley

‘Logge overheidsinstellingen
verdienen af en toe
een schop onder hun kont’

Op koninginnedag 1997 werd de 18-jarige sociologiestudente Anne de Ruijter de Wildt uit Groningen vermoord. Dat is dit weekeinde – zondag – twintig jaar geleden. Annes lichaam werd gevonden nabij het Noorderstation, als weggegooid langs het spoor. Een leven aan gruzelementen.

Het duurde precies drie jaar voordat forensisch onderzoekers het vuil dat onder de nagels van Anne was aangetroffen wisten te koppelen aan de dan 26-jarige Henk S. In het nagelvuil zat zijn DNA. De in Veendam geboren S. kon ook in verband worden gebracht met de moord op Annet van Reen, in 1994 in Utrecht. De chef van de Groninger recherche noemde de DNA-match en daarmee de arrestatie van Henk S. een toevalstreffer, een toeval dat de politie zo nodig heeft in oude misdrijven die zich maar moeilijk laten oplossen.

Toeval of niet, raak was het. In maart 2001 veroordeelde de rechtbank Henk S. tot acht jaar celstraf en tbs met dwangverpleging. De rechter – de rechter die vandaag de dag Willem Holleeder ‘doet’ – noemde de Veendammer een ‘gevaar voor de algehele veiligheid’.

Drie jaar lang was de moordzaak van Anne – een moord heet nu eenmaal een zaak – volop in het nieuws. Bij de krantenartikelen stond vaak een foto van een jonge vrouw die, vlechtje in haar haar, zelfbewust en vrolijk in de camera kijkt, glas wijn in haar hand. Anne wilde leven voor een mooiere en betere aarde. Ze werkte als vrijwilligster bij de Wereldwinkel en draaide bardiensten in Vera.

Op Koninginnedag was ze met vrienden naar Amsterdam gegaan om op de vrijmarkt T-shirts te verkopen. Met de laatste trein keerde ze alleen terug naar Groningen. Vanaf het hoofdstation liep ze via het museum over het Zuiderdiep naar de Grote Markt en van daaruit richting noord. Henk S., een scharrelende binnenstadsjunk, kreeg haar in het vizier en liep haar achterna. Tot aan het Noorderstation. Daar pakte hij haar onverhoeds met de bedoeling, vertelde hij in de rechtszaal, haar te beroven. Er reden fietsers voorbij. Om te voorkomen dat Anne zou gaan gillen, drukte hij met zijn hand haar mond dicht. Toen de fietsers uit zicht waren, was Anne dood.

Drie jaar lang ook was de zaak van Anne een kwelling voor politie en justitie. Dat kwam vooral door advocaat Jaap de Ruijter de Wildt, Annes vader. Hij richtte het Comité Groningen Veilig op uit onvrede met de opstelling van het Openbaar Ministerie, toen een log, bureaucratisch en koppig orgaan dat niet was gediend van bemoeienis van buitenstaanders. ‘Logge overheidsinstellingen verdienen af en toe een schop onder hun kont,’ zei Jaap de Ruijter de Wildt in een interview met deze krant in Nieuwsblad van het Noorden.

In september 1998 verzamelde het comité in Groningen 37.000 handtekeningen die samen met een witte roos werden aangeboden aan Han Lammers, waarnemend burgemeester van Groningen. Het haalde weinig uit, maar achter de schermen maakten autoriteiten zich zorgen over het luide en aanhoudende burgerprotest uit Groningen. Ook landelijk. Justitieminister Korthals bemoeide zich persoonlijk met de ‘Groninger zaak’. De politie erkende later dat een luis in de pels – zoals terriër Jaap de Ruijter de Wildt werd gezien – niet genegeerd, maar gekoesterd moet worden. Dat was toen.

Het leven zit vol grillen. Want terwijl in Groningen de handtekeningen werden geteld, verkrachtte Henk S. in Nieuweschans een 72-jarige vrouw. Het leverde hem zeven jaar gevangenisstraf op. Hij weigerde biologisch materiaal (DNA) af te staan. Na tussenkomst van de rechtbank werd zijn DNA in april 1999 alsnog toegevoegd aan de DNA-databank. Het moest nog een jaar duren, toen op 1 mei 2000, de match met Anne (en Annet) werd gevonden. De toevalstreffer.

Even terug. Daags nadat Anne was gevonden, werd een paar honderd meter verderop, nabij hetzelfde spoor, het lichaam aangetroffen van Shirley Hereijgers, 19 jaar jong, straatprostituee. Gewurgd. In 2006 stond in zittingszaal 14 een man terecht die werd verdacht van deze moord: de dan 35-jarige Henk S. Op het lichaam van Shirley was een haar aangetroffen waarvan niet kon worden uitgesloten dat het een haar van Henk S. was. De rechters vonden het net iets te weinig. Vrijspraak.

Henk S. werd teruggebracht naar de tbs-kliniek om zijn gedwongen behandeling te vervolgen. Met weinig succes. Twee jaar geleden werd bekend dat Henk S. nog altijd ‘een gevaar voor de algehele veiligheid’ is. Het probleem: Henk S. is zo verslaafd aan drugs als een kwispelende hond in een slagerij. Ik vroeg aan zijn advocaat hoe dat nou kan. Zoiets. Hoe kan het dat iemand die al achttien jaar achter de tralies zit, van overheidswege opgeborgen, nog steeds verslaafd is? De advocaat keek mij enigszins meewarig aan en zei: ‘Rob, doe niet zo naïef.’

Woensdag moet de rechtbank in Groningen zich uitspreken over hoe het nu verder moet met de inmiddels 46-jarige Henk S. Sinds oktober 2014 ‘woont’ hij weer in Groningen, van overheidswege in de Van Mesdagkliniek. De verwachting is dat de rechtbank het verzoek van het Openbaar Ministerie om de tbs-status van Henk S. te verlengen zal inwilligen.

Behandelaars hebben het opgegeven. Zijn begeleidster verklaarde vorige week in zittingszaal 14 dat er sprake is van passief en agressief gedrag. Van stemmingmakerij. Hij zit veel in ‘eenzame opsluiting’, de laatste keer vijf weken achtereen. Er ligt een verzoek om S. te promoveren naar de long stay, het kolenhok van het strafrechtsysteem.

Je kunt daar nog ademen, bloemschikken, touwtje-knopen, recalcitrant zijn, net zo lang tot je erbij neervalt. Recent is S. overgeplaatst naar afdeling De Lauwers. De allerstrengste afdeling? Het is de afdeling die volgens de advocaat van S. de coffeeshop van de Van Mesdag wordt genoemd. Henk S. gebruikt dagelijks cannabis.

Is het niet een goed idee – zo langzamerhand – dat de dr. S. van Mesdagkliniek nu gewoon eens toegeeft dat binnen de kliniek volop drugs verkrijgbaar zijn? En dat dat toch ook vooral beleid is? Al was het maar om praktische redenen? Toch directeur? Voorzitter? Raad van Toezicht?

Ik ben deze week nog even naar het Noorderstation gefietst, naar station Groningen Noord. Voor de zekerheid. Om te zien of ze er nog zijn. En ja, gelukkig, ze hangen er nog, ongehavend aan de betonnen pilaren onder het viaduct, de door Hans van Bentem gemaakte kunstwerken, kleurige panelen, gemaakt van scherven.

Het zijn vrolijke werken.
Tegen geweld.
De kunstenaar maakte ze voor Anne.
En vast ook een beetje voor Shirley.

Rob Zijlstra

> interview Jaap de Ruijter de Wildt [nvhn, 2 oktober 2001 – pdf]
> de moord op Anne de Ruijter de Wildt [nvhn, 18 januari 2001 – pdf]
over de kunstwerken van Hans van Bentem [nvhn, 22 november 2000 – pdf]

 

update – 2 mei 2017 – reactie Van Mesdag
De Van Mesdagkliniek heeft een verklaring gepubliceerd de website van de instelling. Daarin wordt erkend dat in de kliniek drugs (en drank) verkrijgbaar zijn, maar dat dat geen beleid is. Integendeel. Er bestaan allerlei maatregelen die de aanwezigheid van contrabande moeten tegengaan. Maar honderd procent drugsvrij is een illusie. Patiënten en bezoekers zijn namelijk nogal inventief, zo staat in de verklaring. > de verklaring

update – 3 mei 2017 – uitspraak
De tbs-maatregel is, zoals werd gevorderd, geadviseerd en verwacht,  met twee jaar verlengd. Voor het hoe en waarom, zie hieronder [klik op afbeelding].

Niet van harte

De officier van justitie
noemt het een stoer, maar
volstrekt kansloos verzoek

Derk is geboren op 22 april 1983. Op die dag stond in de krant dat Ronald en Erwin Koeman samen zouden debuteren in de komende wedstrijd van Oranje. Tegen Zweden. En ook dat het vertrouwen in de internationale luchtvaart terug was. Derk is vandaag 34 jaar geworden.

Hij wel. Dennis Bruns uit Musselkanaal zou in januari van dit jaar 29 jaar worden, maar werd een week voor zijn verjaardag doodgeschoten. In Foxhol. Door Derk. Dat is voorlopig de situatie.

Derk viert zijn verjaardag in de gevangenis. Misschien is dat niet de eerste keer, want hij zat vaker ‘binnen’ zoals boeven de gevangenis noemen. Wie binnen zit, wil altijd naar buiten waar de vrijheid heerst. Voor Derk is dat niet anders, hoewel hij er waarschijnlijk rekening mee houdt dat hij ditmaal wat langer binnen moet blijven.

Hij ontkent niet dat hij Bruns heeft doodgeschoten. Zijn lezing: het was hij of ik. Voor hetzelfde geld was het dus andersom geweest en had ik gemeld dat het niet goed gaat met de Noordelijke scheepsbouw en dat de vakbonden van overheidspersoneel fel gekant zijn tegen de regeringsplannen om twee gedetineerden op één cel te plaatsen. Dat stond in de krant op de dag dat Dennis Bruns werd geboren.

Afgelopen week moest Derk met drie anderen die bij de dood van Bruns betrokken zijn komen opdraven in zittingszaal 14. Het ging om een pro formazitting. Op zo’n zitting moeten de rechters onder meer checken of het nog wel terecht is dat verdachten binnen zitten, dus ontdaan van de vrijheid van buiten. Hoewel Derk de hoofdverdachte is, wil hij naar huis, zegt advocaat Yehudi Moszkowicz. Derk komt dan wel terug als de strafzaak dient, oppert de raadsman.

De officier van justitie noemt het een stoer, maar volstrekt kansloos verzoek. Het is een verzoek voor de bühne. De geachte raadsman, zegt de aanklager, weet donders goed dat van moord verdachte mannen in voorlopige hechtenis horen te zitten.

Het is even na half drie als Derk de rechtszaal betreedt met het hoofd kaalgeschoren, de handen opgeborgen in de zakken van een sportjack. Hij zegt ‘moi’ tegen de rechters en ‘yes’ als die hem vragen of het klopt dat hij is geboren in Slochteren. De rechters zeggen dat hij niet verplicht is vragen te beantwoorden, maar dat hij wel goed moet opletten. Derk: ‘Yo.’

Ik heb hem vaker de rechtszaal zien binnenkomen. In november vorig jaar nog. Hij werd toen verdacht van handel in harddrugs. Bij zijn aanhouding, na een achtervolging door Hoogezand, werden drugs in zijn auto aangetroffen, allerhande soorten. In de auto lagen meerdere telefoons, een boel bankbiljetten in de broekzak. Overduidelijke indicaties, zei de officier van justitie, dat Derk een drugsdealer is en niet zo’n kleintje ook.

Derk had de schouders maar wat opgehaald. En ‘tja’ gezegd. Hij kocht weleens wat drugs voor vrienden bij een hem onbekende Surinamer in Groningen. Dat maakt hem toch nog geen dealer? En het geld in de broek, was geen drugsgeld, hij heeft altijd veel geld op zak omdat hij ouderwets is, alles in contanten betaalt. Om dit te bewijzen gaat hij wat verzitten en grijpt hij met de rechterhand in de rechterbroekzak en legt een stapel verfrommelde biljetten op tafel. Het is bijna duizend euro. ‘Tja’, hadden toen de rechters op hun beurt gezegd.

In de auto werd ook een gestolen invalidenparkeerkaart gevonden. Alsof het de gewoonste zaak van de wereld betreft, verklaarde Derk: ‘Daar zit handel in.’

De officier van justitie had opgemerkt dat Derk zo ongeveer alle straffen al eens heeft gekregen, dat dit de achtste keer was dat hij terecht moest staan en dat uit rapportages van deskundigen kon worden opgemaakt dat Derk niet erg bereid is zijn leven te beteren. Hulp wilde hij ook niet. De deskundigen: er is geen intrinsieke behandelbehoefte.

De officier van justitie: ‘De verdachte is puur gericht op geld verdienen.’
De rechters: ‘Op zich is daar niets verkeerds aan. Je kunt er zelfs president van Amerika mee worden.’
Derk: ‘Doe maar een dubbele werkstraf.’

De eerste keer dat ik Derk zag was in 2011. Ook toen was de verdenking dat hij handelde in veel harddrugs. Hij was in zijn auto aangehouden, in diepe slaap en gebogen over het stuur, terwijl de auto met draaiende motor voor het rode en dan weer groene verkeerslicht stond. Surveillerende politiemannen hadden de auto zien staan en toen ze dichterbij kwamen voor poolshoogte roken ze hoe laat het was. Tjokvol drugs.

Op 28 november 2016 werd Derk veroordeeld tot zeven maanden binnen. Welgeteld 46 dagen na die veroordeling schiet hij in Foxhol Dennis Bruns dood.

Advocaat Yehudi Moszkowicz zei afgelopen week dat Derk die avond moest vechten voor zijn leven. Het was zelfverdediging, noodweer. Derk zelf merkte op dat het ‘zo natuurlijk niet had gemoeten’. Volgens de officier van justitie kan van zelfverdediging geen sprake wezen. Zei: ‘Dennis Bruns is in zijn rug geschoten, drie, vier kogels tussen de schouderbladen. Dat past niet bij noodweer.’

In de rechtszaal moet de waarheid altijd achteraf worden gereconstrueerd door hen die er niet bij zijn geweest. Wat inmiddels vast is komen te staan – zo wordt aangenomen – is dat Derk met anderen een halve kilo cocaïne wilde verkopen en dat de kopers, onder wie Dennis Bruns, deden alsof. In werkelijkheid wilden ze de drugs stelen. Rippen. Op tafel lag een envelop met daarin nepgeld met vingerafdrukken. Er ontstond onenigheid. Die liep eerst uit de hand en toen volledig uit de klauwen: er werden vuurwapens getrokken en er werd geschoten.

Om zo dicht mogelijk bij de waarheid te komen, wordt binnenkort een reconstructie gemaakt van de gebeurtenissen. In Foxhol, op dezelfde plek en in aanwezigheid van Derk die dan aanwijzingen moet geven. Ergens veel later dit jaar (en misschien pas in 2018) volgt dan de echte strafzaak.

In november had de officier van justitie aan Derk gevraagd wat er moet gebeuren om te voorkomen dat hij ooit weer in de rechtszaal moet komen opdraven. Derk had toen ‘huisje, boompje, beestje’ gemompeld en verder niets. In 2013 had een andere officier van justitie hem diezelfde vraag gesteld. Toen had hij wat nukkig geantwoord: ‘M’n levensstijl aanpassen en ‘s avonds om tien uur naar bed.’

Van harte ging het niet.

Rob Zijlstra

Parkiet

Een gruwelmisdaad
van onmetelijke zinloosheid

Dirk de V. was weer even in de rechtbank van Groningen. Dat wil zeggen, hij was er niet in persoon, maar zijn zaak diende. De rechtbank moest besluiten over zijn tbs-status: moest die worden verlengd of niet?

Er was daarover nauwelijks discussie. De rechtbank trok zich formeel nog wel even terug in de raadkamer, om te ‘raadkameren’, maar na een minuut zaten de drie rechters al weer in de rechtszaal om mee te delen dat de dwangverpleging van overheidswege met twee jaar wordt verlengd. Zoals geëist.  Niemand had anders verwacht.

Dirk de V. bracht in oktober 1999 de toen 27-jarige Tjirk van Wijk uit Groningen om het leven. Het was een gruwelmisdaad van onmetelijke zinloosheid. Tjirk was een willekeurig slachtoffer. De V. zat samen met zijn handlanger Henk H. al in een politiecel in Assen toen de moord nog moest worden ontdekt. Het is een akelig verhaal.

Er leven nog mensen in Groningen die koude rillingen krijgen als ze aan De V. – aan karate Dikkie – worden herinnerd.

De rechtbank in Groningen veroordeelde deze man in 2000 tot 14 jaar celstraf en tbs met dwangverpleging. Van verpleging – behandeling – is eigenlijk nooit sprake geweest. De V. brengt zijn dagen veelal door in de isoleer op de afdeling zeer intensieve en gespecialiseerde zorg. Hij werd regelmatig overgeplaatst. Een tijd lang gold dat waar De V. verbleef, het ziekteverzuim steeg. Hoe dat nu is, weet ik niet.

De nu 67-jarige De V. heeft aangegeven dat hij de laatste jaren van zijn miserabele leven graag in vrijheid door wil brengen. Tegen het besluit hem op de longstay-afdeling te plaatsen – in zijn geval is dat de afdeling verkapt levenslang – heeft hij bezwaar aangetekend.

Om te onderzoeken of er nog iets mogelijk is, of aan hem een tikkeltje perspectief kan worden geboden, zou hij moeten worden geobserveerd in het Pieter Baan Centrum. De V. wil daar wel aan meewerken, maar eist dat hij dan zijn parkiet mag meenemen. Dat beest betekent alles voor hem.

Het Pieter Baan Centrum wil vogel noch kooi.
De V. wil dan geen stap verzetten.
Zijn advocaat pleitte woensdagmiddag voor een beetje creativiteit.
Voor dat beetje perspectief.
De rechters zeiden dat ze daar niet over gaan.

Een parkiet wordt gemiddeld 13 jaar oud.
De parkiet van De V. is  6.
Samen kunnen ze dus nog even vooruit.

De nabestaanden van Tjirk van Wijk waren ook aanwezig in de rechtszaal.
Ze zeiden het niet, maar ik hoorde het hen denken.
Wat hen betreft draaien ze die vogel de nek om.

Rob Zijlstra

⇒ meer over deze zaak: Ene Tjirk van Wijk doet open…