zittingszaal 14

Signalen van machteloosheid

De officier van justitie zegt dat hij met zijn strafeis een duidelijk signaal wil afgeven. Het signaal moet ertoe leiden dat de verdachte het rechte pad gaat bewandelen. Het signaal luidt: dertig maanden gevangenisstraf waarvan tien maanden voorwaardelijk. Dat is twintig zitten.

Ik luister naar de officier van justitie en kijk naar Cheb die voor mij zit, het hoofd gebogen. Twintig kreeg hij nog nooit. De geschiedenis van Cheb is er eentje van grote treurigheid. Ik vraag me af wat in het hoofd van de officier van justitie is omgegaan toen hij besloot met dit signaal op de proppen te komen.

Misschien komt het omdat steeds weer andere officieren van justitie zijn strafzaken beoordelen, naar richtlijnen en oriëntatiepunten kijken, plussen en minnen (paar maandjes meer, maandjes minder) en dan in de rechtszaal – in dit geval – uitkomen op dertig waarvan tien.

Zou de officier van justitie eerder te maken hebben gehad met Cheb, dan zou hij alle signalen achterwege hebben gelaten. Hij zou de armen in de lucht hebben gegooid en luidkeels hebben geroepen dat hij het met alle kennis en kunde ook niet meer weet. Tranen van machteloosheid zouden er over zijn wangen biggelen.

Daarna zou hij zich woest hebben ontdaan van de toga en zou hij zichzelf ter aarde storten. Tegen de geschrokken rechters – ook steeds weer anderen – zou hij dan radeloos hebben geroepen dat het rechtssysteem – het systeem dat de democratie draaiende houdt – geen vat krijgt op Cheb. Dat deze verdachte sterker is dan het zo weldoordachte rechtssysteem. Cheb is sterker dan jullie rechters en wij officieren van justitie, sterker dan alle edelachtbaren bij elkaar.

Zittingszaal 14 zou zich daarna vullen met woorden en wanhoop: ‘Het’ ‘Heeft’ ‘Geen’ ‘Zin’.

Maar zo ging het niet.

Ik schreef eerder dat Cheb – toen 31 – al vijftien jaar actief het slechte pad bewandelt en dat medewerkers van de reclassering ten einde raad zijn. Alles wat is geprobeerd om Cheb vooruit te branden is mislukt. Dat was tien jaar geleden. Je kunt dus zeggen dat Cheb, nu 41, een 25-jarig jubileum heeft, maar te vieren valt er niks.

Van de tien jaren die zijn verstreken zat hij een jaar of zes, zeven in hulpverleningstrajecten en achter tralies. Beter is hij er niet van geworden. Hij steelt nog steeds en de verslaving is gebleven. Cheb mag dan sterker lijken dan het rechtssysteem, tegen de drugs is hij niet opgewassen.

Al tientallen jaren woedt er een war on drugs, maar ondertussen is de cocaïneproductie in Zuid-Amerika nog nooit zo hoog is geweest. Dit laatste signaleerden rapporteurs van de Verenigde Naties afgelopen week. Oorlog heeft dus ook al geen zin.

Cheb uit Groningen staat helemaal aan het einde van de keten van deze miljardenbusiness en daar betaalt hij een hoge prijs voor: met een jammerlijk en miserabel leven, niet af en toe, maar 24/7. En al 25 jaar.

In 2008 werd hij veroordeeld tot de veelplegersmaatregel isd (twee jaar) wegens een serie insluipingen in studentenpanden en kantoren in Groningen. Dat is zijn specialiteit. Met een stukje plastic flipperde hij zich overal naar binnen. Een minuut, meer heeft hij niet nodig om zijn slag te slaan. Na de isd-maatregel volgden gevangenisstraffen van opgeteld bijna zeven jaar.

Cheb is een bijzondere man. Hij oogt in niks op de junk die hij is. Hij is (in de rechtszaal) akelig beleefd om niet te zeggen ontzettend aardig. Klopt het, vragen de rechters, dat hij zich in mei 2018 schuldig heeft gemaakt aan negen insluipingen in studentenpanden en kantoren en daarbij laptops, mobiele telefoons en geld uit portemonnees heeft gestolen? Cheb praat een beetje in slowmotion: ‘Dat klopt wel ja’.

Om daar aandoenlijk aan toe te voegen dat hij veel spijt heeft, hoe vreselijk ook voor de slachtoffers, dat hij alle verantwoordelijkheid op zich neemt, dat hij steelt met pijn in het hart, dat hij er niet trots op is, dat hij sowieso zijn verontschuldigingen aanbiedt, dat als hij nuchter is, deze dingen nooit zou doen, en dat…

De officier van justitie zegt dat het hem hoopvol stemt nu Cheb inziet dat hij fout bezig is en dat hij gemotiveerd lijkt om zijn leven over een andere boeg te gooien. De officier van justitie weet niet dat Cheb al jaren hetzelfde zegt – dat hij al jaren verantwoordelijkheid neemt, steelt met pijn in het hart, dat hij zich al 25 jaar verontschuldigt voor het feit dat hij bestaat.

In mei van dit jaar pikte hij portemonnees uit de recepties van hotels als er even geen personeel achter de balie stond, gapte hij bankpasjes uit tassen en tasjes die rondslingerden in kantoren van de universiteit (om er in supermarkten contactloos mee te betalen), nam hij mee wat los zat uit het ziekenhuis, hij stal laptops uit studentenpanden waar deuren stelselmatig slordig op slot zijn.

Een gedupeerde studente eist in de rechtszaal een schadevergoeding. Heel haar studie stond op die laptop, ze zou cum laude afstuderen, maar door de diefstal is er nu studievertraging.
Rechters, nieuwsgierig: ‘Wat levert dat nou op, zo’n laptop in het criminele circuit?’
Cheb: ‘Slechts vijftig euro edelachtbare. Weet u, dealers weten hoe behoeftig ik ben. En ik kan geen nee zeggen. Dat weten ze ook, dus schepen ze me af met vijftig euro.’

Op een vorige zitting zei Cheb dat hij niet een Marokkaanse tweederangsburger wil zijn. En dat hij goed had geluisterd naar de kersttoespraak van koning Willem-Alexander. Cheb tegen de rechters: ‘De koning zei, iedereen heeft talenten, maar niet iedereen kan een Epke Zonderland zijn.’ Hij bedoelde maar.

Deze week zei hij tegen de rechters: ‘Door mijn tekortkomingen moet ik dingen doen waardoor ik mensen pijn en ongemak bezorg. En dat komt allemaal door de vicieuze cirkel. Zit ik eenmaal in die cirkel dan ben ik niet te stoppen.’ Precies zo zei hij het ook in 2008.

Ik bedacht, wij van de media zijn gewoon om bij partijen onderschepte drugs de straatwaarde te vermelden. Dan zeggen en schrijven wij van de pers dat de onderschepte partij cocaïne volgens de politie een straatwaarde heeft van tien miljoen euro. Misschien is het zuiverder, ook als signaal, voortaan te vermelden dat de onderschepte partij cocaïne zeker aan vijftig mensen het leven heeft gekost en het leven van nog eens vijfhonderd (of duizend) mensen heeft verwoest.

Waaronder dat van Cheb.

rob zijlstra

uitspraak volgt

Ik schreef eerder over Cheb

de stille en de hoop

Cheb de flipper

Cheb wordt vervolgd

Cheb. Wordt vervolgd

 

De Korrewegschutter

UPDATE

Een bijzondere strafzaak over een bizarre zaak: de schietpartij op de Korreweg, op 15 oktober 2017. Tegen de 21-jarige Azim A. is een gevangenisstraf geëist van 12 jaar. Daarnaast is de rechtbank gevraagd hem te veroordelen tot de maatregel tbs. Ook is er een schadeclaim bij A. neergelegd van bijna 900.000 euro. Billijk vindt het OM.

Ook tegen vier medeverdachten zijn celstraffen geëist.

Het verslag van het proces tegen Azim A. is terug te lezen in een liveblog dat ik samen maakte met DvhN-verslaggever Roelof van Dalen / @roelofvdalen

De rechtbank doet in alle zaken op 19 oktober uitspraak.

dagblad van het noorden – donderdag 20 september 2018

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dagblad van het noorden – vrijdag 21 september 2018

 

tekening: annet zuurveen / dvhn

 

uit de slachtofferverklaring

 

dagblad van het noorden – zaterdag 22 september 2018

 

Vissen uit de zee

De verdachte is een 29-jarige mevrouw. Met een zacht doekje dept ze doorlopend tranen uit haar ogen. Ze snift dat het niet waar is. Uiteindelijk heeft hij haar alleen maar ellende gebracht. Het geld, 10.000 euro, en de auto had ze van haar moeder gekregen, na het overlijden van oma. Dus niet van hem. Niet van haar ex. Niet van Mustafa.

De tweede verdachte is ook een mevrouw, maar dan van 33 jaar. Ook zij zegt dat het niet waar is, dat ze geen geld, geen 27.000 euro, heeft witgewassen. Maar dat ze nu wel met gebakken peren zit. Mustafa? Die kent ze niet.

De rechters luisteren.

De tweede verdachte deed in nepnagels en hairextensions. Ze had een buurman, een ontzettend aardige man, echt. Die zei, joh, waarom begin je geen administratiekantoor met incasso en zo? Ze had toen gezegd dat haar dat best leuk leek. Keer wat anders. Buurman zou haar helpen, met klanten, de inrichting van het kantoor en dat soort dingen. Dat ze op zijn verzoek een zakelijke rekening opende en dat de ontzettend aardige buurman de bijbehorende bankpas wilde hebben, vond ze dus niet gek.

De rechters fronsen de wenkbrauwen.

Het duurde niet lang of er werd op die rekening 27.000 euro gestort. Dat buurman het hele bedrag van de rekening haalde vond ze nog steeds niet raar. Hij zou immers voor alles zorgen. Nee. Daarna had ze hem nooit weer gezien. Ja toen wel, toen vond ze het wel raar.

De rechters zeggen tegen de tweede verdachte dat ze een onnozel verhaal vertelt. ,,Punt is”, zeggen de rechters, ,,dat we niet de indruk hebben dat u een onnozele vrouw bent. Dus is onze vraag: is het wel waar wat u wilt doen geloven?’’

De officier van justitie zegt van niet, dat het niet waar is. De twee vrouwen zijn volgens hem katvangers. Katvangers zijn light-criminelen die tegen een meestal karige vergoeding vuil en risicovol werk opknappen en daarmee XL-criminelen uit de wind houden. De ontzettend aardige buurman zou ronselaar zijn van katvangers. En dat allemaal ten behoeve van de Grote Boef.

De ex.
Mustafa.
32 jaar.

We hebben samen ook een heel goede en leuke tijd gehad, snottert de 29-jarige mevrouw uit de eerste zin van dit verhaal. De rechters vragen of ze het niet een klein beetje merkwaardig vond dat haar partner geen inkomsten genoot, geen legale inkomsten, maar wel altijd over geld en auto’s beschikte. En vaak in hotels overnachtte. Dat Mustafa vrijwel iedere avond in casino’s verbleef, vinden de rechters geen goede verklaring. In casino’s verliezen mensen hun geld.

Ze zucht. Wat een stress. Zegt dat ze het ook allemaal niet meer weet. Dat ze geen contact met hem heeft. Wat ze wel weet is dat Mustafa vissen uit de zee kan praten. Echt waar.

Deze week had ook deze Mustafa in de rechtszaal moeten zitten. In mei 2016 verscheen hij wel in zittingszaal 14, toen zat hij in voorlopige hechtenis. De verdenking luidde dat hij zich schuldig had gemaakt aan oplichting en aan witwassen. Een jaar later zat hij er weer, voor hetzelfde, maar nog altijd was het politieonderzoek naar duistere praktijken niet afgerond. De rechters vonden het toen welletjes en besloten dat hij zijn proces in vrijheid mocht afwachten.

Voorwaarde voor de schorsing van de hechtenis was dat hij contact bleef onderhouden met de reclassering. Mustafa glunderde en vertelde aan de rechters dat hij of voor het beursgenoteerde Alibaba ging werken of dat hij zijn studie rechten weer zou oppakken. Dat laatste, goed idee, zeiden de rechters.

Mustafa verliet nog diezelfde dag fluitend de gevangenis en vroeg aan de reclassering of hij wel even naar Turkije mocht. Mocht. Na een tijdje was er geen contact meer. Nu heet het dat de in Winschoten geboren Mustafa spoorloos is. Turkije levert geen in Winschoten geboren Mustafas uit.

En zo kon het dat de stoel waarop de vermeende Grote Boef deze week had moeten zitten, leeg bleef. De verdenking is dat hij met hulp van zijn katvangers en ronselaars tientallen bedrijven en organisaties heeft opgelicht. Naast de verdenking is er een vermoeden: dat nog eens tientallen bedrijven wel door hem zijn opgelicht, maar dat deze slachtoffers geen aangifte hebben gedaan. Uit angst voor reputatieschade, bang om voor onnozel te worden versleten.

De bedrijven en instellingen die nat gingen, zouden Mustafa een criminele winst hebben bezorgd van 640.000 euro. De kosten voor katvangers en ronselaars, zo’n 20 procent, zijn daar dan al van afgetrokken. Wie het talent bezit om vissen uit de zee te praten, neemt met minder vast ook geen genoegen. Dat zou pas onnozel zijn.

Hoe Mustafa het flikte?

Hij zocht op het internet naar vooral kleine bedrijven en instellingen. Een bakker vlak voor kerst in Terneuzen, een kerk in Arnhem, een logeerhuis in Heerenveen, een thuiszorgorganisatie in Beetsterzwaag, een slager, een winkel in Alkmaar, een kampeerbedrijf in Renkum, een draaiorgelexploitant in Amersfoort. Enzovoort.

Mustafa belde en zei dat hij Jeroen Veldhuis was, Veldhuis van de rechtbank Amsterdam, afdeling beslagleggingen. Keurig, correct, welbespraakt, maar ook dwingend. Dat er een openstaande rekening was en dat er nu beslag zou worden gelegd op de bankrekeningen met gedoe, kredietregistraties, procedures en nog meer ellende en kosten als consequentie. Dit onheil kon worden voorkomen door met spoed geld over te maken, dus per direct, inclusief een borgstelling.

De drukke bakker zo vlak voor kerst ging er aan voor 27.000 euro (het geld belandde op de zakenrekening van de tweede verdachte).
De draaiorgelexploitant stortte met spoed 18.600 euro.
De directeur van een basisschool uit Deventer maakte per direct 7.500 euro over. Dat deed ze nog een keer nadat ‘Veldhuis’ belde met de mededeling dat er iets mis was gegaan met de eerste overboeking.

In heel Nederland sprongen vissen uit het water.

Maar hier trap je toch niet in?
Ik voelde me achteraf zo ontzettend dom, sprak een gedupeerde beschaamd.
De officier van justitie: ,,Het is niet dom.’’
Het ging volgens hem zo geraffineerd, zo doortrapt dat zelfs wie alert was, argwaan had, het niet vertrouwde, voor de bijl ging en geld overmaakte.

Mustafa is een man met bijzondere talenten. De officier van justitie vindt dat hij 42 maanden moet worden opgesloten. Dat zal hem leren.

De vraag is wel: wat?

Rob Zijlstra

 

 

Fair Maiden

Fier staat ze aan de Paterswoldseweg in Groningen. Met priemende ogen kijkt ze de wereld in. Ze is boven alles verheven, maar er is wel iets aan de hand.

Ze staat er sinds april 2011 voor het gebouw van het Openbaar Ministerie Noord-Nederland, op een 2 meter hoge sokkel van kleurrijk beton . Zij is geen vrouw waar je op een feestje naast gaat staan voor een praatje, ’s nachts wil je haar niet tegenkomen. Ze is doodeng.

Met haar gelaarsde linkervoet op een stapel wetboeken zou ze voor het justitiegebouw kunnen doorgaan voor een Vrouwe Justitia. Maar dat is ze niet. Deze vrouw is in staat met dat grote zwaard hoofden van onschuldige burgers af te hakken. Ze heet Fair Maiden en dat is andere koek dan Vrouwe Justitia die recht en rechtvaardigheid symboliseert.

Fair Maiden dreigt thuisloos te worden. Dat zit zo. Voormalig hoofdofficier van justitie van Noord-Nederland Jan Eland was niet gelukkig met de uitstraling van het justitiegebouw aan de Paterswoldseweg. Het gebouw had meer weg van een verzekeringskantoor dan van een onderkomen van crimefighters. Eland wilde een markant beeld voor de deur dat recht deed aan de werkzaamheden binnen.

De opdracht ging naar de Rotterdamse kunstenaar Alex Jacobs. In april 2011 werd zijn kunstwerk geplaatst. Dat gebeurde in stilte, want ze waren toch wel een beetje geschrokken van haar uitstraling. Desondanks maakt ze nu al ruim zeven jaar lang duidelijk dat met het Openbaar Ministerie aan de Paterswoldseweg niet valt te spotten.

Vorig jaar verkaste Jan Eland naar Limburg om daar hoofdofficier van justitie te zijn. Op zijn afscheidsreceptie kreeg hij namens het arrondissementsparket Noord-Nederland een welgemeend cadeau: hij mocht haar meenemen naar het Zuiden.

Formeel heette het dat het Openbaar Ministerie zou gaan verhuizen naar het Casacade-complex, naast het hoofdstation. En daar staat al een vrouw, minder eng, maar ook veel groter. Voor de Fair Maiden is daar geen plek.

Jan Eland aanvaardde het cadeau met mooie woorden en vertrok. Recent kwam vanuit zijn nieuwe werkgebied het bericht dat het Openbaar Ministerie in Maastricht onderzoek heeft gedaan naar de beoogde nieuwe plek. Conclusie: plek ongeschikt, want de vloer zal haar niet kunnen dragen. Ze is niet alleen doodeng, maar ook te zwaar.

Gelukkig is er geen probleem, laat de Limburgse woordvoerster van Jan Eland weten. Immers, de verhuizing van het Openbaar Ministerie in Groningen is van de baan. Ze kan blijven staan waar ze staat. Reactie van het Openbaar Ministerie in Groningen: er is niks van de baan, de verhuizing is uitgesteld, maar gaat wel door. Ze moet naar Limburg.

Kunstenaar Alex Jacobs is op de hoogte van de perikelen. ,,Het maakt mij niet zo heel veel uit waar ze staat. Als ze nergens welkom is, heb ik wel een probleem. Dan krijg ik haar terug. Aan de andere kant, ik zou het wel mooi vinden als ze ergens een plek krijgt in mijn woonplaats Rotterdam. Ze hebben beloofd mij op de hoogte te houden.’’

Rob Zijlstra

alex jacobs

 

Herengevecht 2

Braver dan braaf

Zaterdag publiceerde ik op deze plek – en in de krant  – een artikel over rechter Joep de Locht uit Haren die zich in een privéconflict op de tennisbaan schuldig heeft gemaakt aan wangedrag. En nu?

De vraag is: rechter zijn en wangedrag vertonen, gaat dat samen?

‘Rechters dienen zich te realiseren dat privégedrag en het publiekelijk uiten van privémeningen het vertrouwen in de rechtspraak kunnen schaden.’ Zo staat het in de Gedragscode Rechterlijke Macht.

In een andere code, in die van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak – zeg maar de belangenclub voor rechters – staat dat de rechter er zorg voor draagt dat zijn gedrag binnen en buiten de rechtszaal het publieke beeld van onpartijdigheid niet in gevaar brengt.’

De rechter moet braver zijn dan braaf.

Door rood fietsen als er geen andere verkeersdeelnemers in de buurt zijn, een middelvinger richting een hufterige automobilist, een vergeetachtigheidje tijdens het invullen van het belastingformulier, één glaasje te veel tijdens de buurtbarbecue, het is een rechter niet gegeven.

Een rechter is geen werknemer in overheidsdienst. Rechters vormen tezamen – er zijn er zo’n 2400 – de derde staatsmacht. Ze zijn onafhankelijk, onpartijdig, moedig want bereid tegen de stroom in te beslissen, ze zijn ontzettend integer, professioneel en kundig.

Dat rechters onafhankelijk zijn, zo staat het fraai geschreven, is geen privilege van de rechter, maar het is iets waar de samenleving recht op heeft. En op moet kunnen vertrouwen.

Om volstrekt onafhankelijk te kunnen zijn, worden rechters voor het leven en bij koninklijk besluit (door de regering dus) benoemd. Ze kunnen alleen door de Hoge Raad worden ontslagen en dan moeten ze het heel bont maken. De praktijk is dat er zelden rechters de laan worden uitgestuurd.

Bij conflicten die een voortzetting van het ambt onmogelijk maken, zitten rechters eerst een tijdje ziek thuis om vervolgens in overleg zelf ontslag te nemen.

Hoe nu verder met rechter Joep?

Rechter Joep de Locht heeft in strijd gehandeld met de gedragscodes. In een aanvankelijk onbeduidend conflict met een medelid van de tennisvereniging heeft hij zich schuldig gemaakt aan wangedrag in de vorm van bedreiging en met discriminerende, kleinerende en intimiderende opmerkingen en gedragingen. Volgens de rechtbank Overijssel heeft De Locht de grenzen van het toelaatbare overschreden.

Wat ook niet bijdraagt aan de gewenste integriteit: de rechter tenniste regelmatig met zijn vriend Richard W., toen hoofdverdachte in een omvangrijke fraudezaak (Rendo). W. moest zich verantwoorden voor de rechtbank waar De Locht werkt. W. is begin dit jaar veroordeeld tot vier jaar celstraf.

De rechtbank Noord-Nederland vindt dat De Locht afbreuk heeft gedaan aan het aanzien van zijn ambt. De Locht zelf liet via de afdeling communicatie van de rechtbank weten de gang van zaken te betreuren.

En nu?

De Raad voor de Rechtspraak laat weten: ‘Als een rechter ongeoorloofd gedrag vertoont, is het in alle gevallen aan het bestuur van de rechtbank om daar iets van te vinden. De Raad voor de Rechtspraak gaat hier niet over.’

Vooralsnog ligt het lot van rechter De Locht in handen van Joep de Locht.

Als onafhankelijk rechter kan hij zelf bepalen of hij zijn werk met al die gewichtige waarden kan voortzetten, zonder nog een keer afbreuk te doen aan het vertrouwen dat de samenleving in de rechtspraak mag hebben.

De rechter moet een wijs besluit nemen.

Rob Zijlstra

 

bron: raad voor de rechtspraak

 

→ Een rechter op de tennisbaan
→→ Gedragscode Rechterlijke Macht
→→→ Rechterscode NVvR
→→→→ Dossier Rendo

 

Herengevecht

Een op de grond gevallen colaflesje, gevolgd door een onvriendelijke woordenwisseling heeft geleid tot een slepend conflict met tuchtzaken en een echte rechtszaak tussen twee leden van de Groninger Lawn Tennis Bond (GLTB). Het ene lid is ondernemer, de ander is rechter.

Wat is er gebeurd op het lommerrijke tennispark Vorenkamp in Groningen-zuid, de thuisbasis van de oudste tennisclub van Groningen – sinds 1913 – waar meer dan duizend mensen lid van zijn?

Op een zonnige lentedag, op 8 mei 2016, laat Nico Salas op het terras een flesje Pepsi-cola op de grond vallen. Hij ruimt het glaswerk op, maar in de ogen van clubgenoot Joep de Locht – hij zit ook op het terras – doet hij dat niet naar behoren. Tussen beide heren ontstaat een woordenwisseling, die allesbehalve vriendelijk is.

Op het volle terras krijgt Nico Salas te horen dat hij een ’asociale buitenlander’ is die ‘niet eens fatsoenlijk Nederlands kan praten’ en bovendien ‘een hufter is die vrouwen lastigvalt’. De Locht bijt zijn clubgenoot toe: ‘Jij hoort hier niet thuis.’

Nico Salas (63) komt uit Groningen en is ondernemer. Hij heeft een Chileense achtergrond. In 1972 ontvluchtte hij zijn geboorteland en streek neer in Groningen. In 1982 werd hij lid van de tennisclub. Hij spreekt vloeiend Nederlands, met een accent.

Joep de Locht (53) woont in Haren en is behalve een fervent tennisser sinds 2002 als rechter werkzaam bij de rechtbank Noord-Nederland, locatie Assen. Daarnaast is hij voorzitter van de geschillencommissie consumenten en zorg, een landelijke club, in het leven geroepen om conflicten te beslechten.

Nico Salas voelt zich gekwetst door de woorden van De Locht, een clubgenoot die hij tot dat moment niet anders kent dan van gezicht.

Het onbeduidende incident met het flesje krijgt drie weken later een vervolg. Beide heren treffen elkaar opnieuw op het terras van hun tennisclub. De Locht gaat naast Salas zitten en vertelt wat hij van plan is te gaan doen: hij zal een juridische procedure beginnen met als doel Salas financieel kaal te plukken. De rechter is boos omdat Salas na het flesjesincident een brief heeft geschreven aan de rechtbankpresident. In die brief beklaagt Salas zich over het gedrag van De Locht.

De Locht vindt dat Salas met die brief ‘ruchtbaarheid heeft gegeven aan valse aantijgingen’. Er is volgens De Locht sprake van ‘onrechtmatig handelen’ waardoor hij als rechter ‘reputatieschade’ lijdt. De Locht wil geld zien.

Nico Salas was al gekwetst en voelt zich nu ook bedreigd. Hij dient een klacht in bij het bestuur van de tennisclub. Het bestuur legt de klacht voor aan de tuchtcommissie. En die oordeelt dat De Locht zich schuldig heeft gemaakt aan wangedrag en daarmee de regels van Fair Play heeft overtreden. De tuchtcommissie schrijft: ’Mede gezien zijn professionele achtergrond had hij zich niet moeten laten meezuigen in een conflict waar hij zelf een grote bijdrage aan heeft geleverd.’

De tuchtcommissie legt ook een straf op. De Locht krijgt een voorwaardelijk verbod om gedurende vier maanden wedstrijden te spelen.

Een rechter is ook maar een mens. Vanwege de bijzondere positie van rechters is er een gedragscode. Daarin staat: ‘Medewerkers van de Rechtspraak realiseren zich dat privégedrag en het publiekelijk uiten van privé-meningen het vertrouwen in de Rechtspraak kunnen schaden.’

Marcel Becker is als universitair docent ethiek verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Mag een rechter zich schuldig maken aan wangedrag? Becker zegt alleen iets in algemene zin te kunnen zeggen: ,,Wij stellen hoge eisen aan rechters en dat is ook algemeen aanvaard, niet in de laatste plaats door rechters zelf. Rechters vinden dat ze onberispelijk en integer moeten zijn. Daar staat tegenover dat een rechter die tijdens een voetbalwedstrijd een rode kaart krijgt, niet een slechte rechter is. Maar in z’n algemeenheid geldt dat rechters terughoudend dienen te zijn, ook buiten de rechtszaal.’’

Joep de Locht is het niet eens met de voorwaardelijke veroordeling door de tuchtcommissie. Hij noemt de uitspraak ‘juridisch lachwekkend’. Hij gaat in hoger beroep bij de Commissie van Beroep. Tijdens die zitting – in Amersfoort – noemt hij Salas een ‘notoire querulant’ die ‘tijdens zijn meer dan dertig jaar verblijf in Nederland een lange staat van afkeurenswaardig en zeer verwerpelijk gedrag heeft opgebouwd’.

Hij krijgt geen gelijk. De beroepscommissie oordeelt: De Locht heeft zich schuldig gemaakt aan wangedrag. Hij krijgt een tuchtrechtelijk berisping. Salas zelf krijgt ook een tik op de vingers in de vorm van een waarschuwing. Hij heeft een van de gesprekken met De Locht heimelijk opgenomen met zijn telefoon. Ook dat valt niet te rijmen met Fair Play.

Het zal daarna niet meer goed komen. In de zomer van 2017 zijn er nieuwe incidenten tussen de twee heren. Opnieuw moet de tuchtcommissie een oordeel vellen. Ditmaal wordt het gedrag van De Locht beoordeeld als ‘discriminerend’, ‘kleinerend’ en intimiderend’. Het lidmaatschap van De Locht wordt voorwaardelijk geschorst (voor een jaar) en ook krijgt hij een voorwaardelijk toegangsverbod, ook voor een jaar.

Nico Salas vindt dat Joep de Locht zijn excuses moet aanbieden middels een rectificatie op de website van de tennisclub. Als De Locht dat weigert, stapt Salas naar de rechter om via die weg een rectificatie af te dwingen. Omdat De Locht voor de rechtbank Noord-Nederland werkt dient de zaak bij de rechtbank Overijssel, in Almelo.

Het verzoek tot een rectificatie wordt afgewezen. Ook Salas is niet brandschoon. De rechtbank in Almelo schrijft wel in het vonnis dat De Locht ‘de grenzen van het toelaatbare heeft overschreden’. Door Salas te dreigen met de ‘financieel-economische ondergang door het leggen van beslag op bezittingen en inkomsten’ handelt De Locht onrechtmatig en is hij te ver gegaan.

Omdat Nico Salas als eiser de verliezende partij is draait hij op voor de kosten van de procedure: 1.747 euro. Om het geld te innen stuurt De Locht deurwaarder Flanderijn naar de woning van Salas.

Tussen de tuchtrechtelijke zaken en de civiele zaak in Almelo door spelen nog twee opmerkelijke kwesties. Tijdens de eerste procedure bij de tuchtcommissie – in 2016 – voert De Locht een getuige op, iemand die hem vrij zou kunnen pleiten van wangedrag. Het is een tennismaat met wie De Locht regelmatig op de tennisbaan is te zien.

Het gaat om Richard W., de man die toen als directeur werd verdacht van miljoenenfraude bij het bedrijf Rendo. Begin dit jaar is W. wegens fraude veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf.

In de periode dat Richard W. als verdachte in de publiciteit komt, ontvangt deze krant anonieme melding. De boodschapper uit zijn ‘stomme verbazing’ dat een rechter van de rechtbank in Assen en een verdachte in een strafzaak, die wordt behandeld door de Assense rechtbank, samen op de tennisbaan verschijnen en dat W. als getuige optreedt in een conflict. De boodschapper vindt dat ‘kwalijke structuren in de maatschappij’ moeten worden blootgelegd.

Ook tijdens de procedure in hoger beroep is er iets opmerkelijks. De Locht laat zich bijstaan door een raadsman en niet de eerste de beste: hoogleraar algemene rechtswetenschap Jan Brouwer, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Een zwaargewicht.

Jan Brouwer noemt Salas een ‘arme drommel’ om vervolgens fel uit te halen naar het bestuur van de tennisclub, de club waar hij zelf ook lid van is. Brouwer beticht het bestuur van STASI-praktijken. Het bestuur zou een conflict hebben met een medewerker (‘niet toevallig het belangrijkste tennismaatje van De Locht’, aldus Brouwer) en wil nu op ‘intimiderende wijze’ haar gelijk halen.

In de procedure in hoger beroep is de toenmalige voorzitter van de GLTB, Jelco Caro, gehoord. Hij laat aan de commissie weten dat Nico Salas niet bekendstaat als leugenaar en ook nooit voor problemen heeft gezorgd. Letterlijk: ‘Salas is, wellicht ook door zijn voor onze club ongebruikelijke achtergrond, een kleurrijk en temperamentvol lid dat op vele manieren zijn steentje heeft bijgedragen aan het bestaan van de club en haar talloze activiteiten’.

Binnen de Groninger Lawn Tennis Bond ligt het conflict tot op de dag van vandaag zeer gevoelig. Rechter De Locht vindt dat hij door de tuchtzaken reputatieschade heeft geleden. Hij heeft leden schriftelijk aansprakelijk gesteld voor deze schade en dreigde met beslagleggingen op hun woningen tot 20.000 euro.

Het huidige bestuur laat in een reactie weten ,,niet inhoudelijk op kwesties van individuele leden’’ te willen reageren. Over de uitlatingen van Jan Brouwer: ‘Wij betreuren de onjuiste beschuldigingen en insinuaties aan het adres van het toenmalig bestuur van de GLTB. Deze schaden het belang van de vereniging, haar leden en vrijwilligers.’

De Locht is gevraagd te reageren. Een gesprek wil hij niet. Voor vragen verwijst hij naar de afdeling communicatie van de rechtbank Noord-Nederland. Een voorlichter laat vervolgens weten dat De Locht de gang van zaken betreurt en dat hij er beter aan had gedaan zich aan de situatie te onttrekken.

Er wordt verwezen naar het vonnis van de rechtbank in Almelo waarin Nico Salas volgens De Locht op alle punten in het ongelijk is gesteld. Voor hem is daarmee de zaak afgedaan. Op het feit dat de rechtbank Almelo hem beticht van wangedrag en onrechtmatig handelen waarmee hij ‘de grenzen van het toelaatbare’ heeft overschreden, komt geen reactie.

Ook het gerechtsbestuur van de rechtbank Noord-Nederland is om een reactie gevraagd. Rechtbank-president Maria van de Schepop laat weten: ‘Het kan gebeuren dat een rechter in zijn privésituatie, zoals het ieder mens kan overkomen, een geschil kan krijgen. Een geschil waar op enig moment zelfs een rechter aan te pas moet komen.’ Volgens Van de Schepop realiseert De Locht ‘zich terdege dat hetgeen destijds is voorgevallen afbreuk doet aan het aanzien van zijn ambt’.

Het gerechtsbestuur laat verder weten dat De Locht zijn contacten met Richard W. na diens veroordeling heeft verbroken.

Joep de Locht heeft het lidmaatschap van de GLTB opgezegd en is lid geworden van tennisvereniging Cream Crackers. Deze vereniging is gehuisvest op hetzelfde park Vorenkamp.
Ze delen ook het terras.

Rob Zijlstra

dit artikel is ook gepubliceerd in Dagblad van het Noorden

Telefoon

Terwijl de rechters de verdachte ondervragen, gaat de telefoon in zittingszaal 14.
Niet een telefoon.
Telefoons moeten uit.
Nee, het is de telefoon.
De vaste, met kruldraad.
Griffier: ‘Met zittingszaal 14.’

Verkeerd verbonden.