Verboden te roken

foto: kees van de veen / dvhn

Een mooi kort geding gaat zo:

Eerst mag de eisende partij aan de president van de rechtbank vertellen waarom ze vindt dat er met spoed iets moet gebeuren of iets moet worden nagelaten.
Aan het einde van het betoog is de toehoorder, de buitenstaander, overtuigd van de redelijkheid van de eis.
Ze hebben helemaal gelijk.
Vervolgens komt de gedaagde partij – wat denkt die wel niet – aan het woord.

Maar dan sluipt de twijfel binnen: de gedaagden hebben eigenlijk ook wel een beetje gelijk.
De twijfel groeit en aan het slot weet je het niet meer.
Aan het einde van een mooi kort geding heeft iedereen gelijk.

En zo mooi ging het vrijdagochtend in zittingszaal 14 waar vier werknemers van het aardappelzetmeelconcern Avebe naast elkaar zaten.
Ze zijn op staande voet ontslagen door hun werkgever en daar zijn ze het niet mee eens.
Ze willen weer aan het werk, het liefst maandagochtend al, als het kan morgenvroeg.

Avebe piekert daar niet over.
Het concern wil de mannen, die er vele jaren zonder problemen werkten, niet meer terug.
En dat dat zo is, is hun eigen dikke schuld.

De mannen werkten in een vijfploegendienst in de Dextak-fabriek van Avebe.
Daar wordt dextrine geproduceerd.
Dextrine is een explosief goedje.

De mannen rookten in de Dextak-fabriek, ondanks het verbod.
Het rookverbod is ingesteld – anders dan in de horeca –uit overwegingen van veiligheid.

De mannen rookten in de controlekamer.
Nooit in de productieruimtes, want dat is veel te gevaarlijk.
De controlekamer valt echter buiten de explosieve zones.
Roken in de controlekamer is volstrekt veilig.
Dat zeggen ze.

Het roken gebeurde wel stiekem, maar de leidinggevende hadden dat natuurlijk wel in de gaten.
Ze roken het, er werden wel eens peuken gevonden in koffiebekertjes, of as.
Avebe schakelde bedrijfsrechercheurs in.
Hoffmann (‘vertrouwen is goed, Hoffmann is beter’) plaatste verborgen cameraatjes in de controlekamer.
De ondernemingsraad werd ingelicht, de mannen van de controlekamer uiteraard niet.
En zo kwamen er beelden van rokende mannen.
En volgde ontslag op staande voet.

En dat laatste is een paar bruggen te ver, zegt de advocaat namens de vier ex-werknemers.
Een waarschuwing had kunnen volstaan.
Zonder waarschuwing iemand die altijd een goed werknemer is geweest, per direct ontslaan vanwege een rokertje kan niet.

De werknemers zeggen tegen de rechtbankpresident dat het een beetje de cultuur was, dat roken, dat het er was ingeslopen.
Dat iedereen het deed, heus niet zij vieren alleen.
Dat het werd gedoogd.
Dat ze wel eens werden herinnerd aan het rookverbod, maar dat ze nimmer zijn gewaarschuwd.
Roken in de controlekamer, zeggen ze, was gemeengoed.

De advocaat: er is geen dringende reden die een ontslag op staande voet rechtvaardigt. En voor een ontbinding is geen grond.
De volle rechtszaal knikt instemmend.
Zo is het maar net.

Dan is Avebe aan de beurt.
De advocaat zegt: ’17 Januari 1947, kruitfabriek Muiden, 17 doden; 13 Mei 2000, vuurwerkramp Enschede, 23 doden; 14 juli 2011, rokende mannen in de dextrinefabriek.’

Dextrine, vervolgt de advocaat, is in poedervorm net zo explosief als buskruit.
Zegt: ‘Als het misgaat, kan Avebe aan het rijtje rampen worden toegevoegd.’

De advocaat: ‘Het bedrijf investeert miljoenen in het vonkvrij maken van de fabriek. Dan kan het niet zo wezen dat in datzelfde bedrijf rokende mannen rondlopen.’

De advocaat: ‘Het veiligheidsbeleid is beschreven in vergunningen. Zou de provincie Groningen als vergunningverlener peuken vinden, dan kunnen ze het bedrijf stilleggen. En ook de verzekering had, toen de ontslagkwestie in de publiciteit kwam, gebeld. De verzekering had gezegd, als de boel de lucht in vliegt omdat de veiligheidvoorschriften niet worden nageleefd, dan zijn wij even niet thuis.’

De advocaat: ‘Er staat kortom heel veel op het spel.’

Het publiek – collega’s van de vier – begint te grommen wanneer de advocaat zegt dat er ook rechtszaken zullen komen als het misgaat.
Dan zullen de nabestaanden claims indienden omdat het bedrijf nalatig is geweest en dus aansprakelijk is voor al het leed.

Kortom, zegt Avebe, de rookmannen wisten dat er niet gerookt mocht worden, ze wisten ook waarom dat niet mocht en toch deden ze het, ze lapten de veiligheid willens en wetens aan de laars.
En dan rest maar één ding: ophoepelen en wel onmiddellijk.
De managing-director: ‘De consequenties van een explosie zijn zo groot, dat we dit hebben moeten besluiten.’

En zo hebben aan het einde van de zitting beide partijen gelijk.
De rechter in dit kort geding bepaalt binnen twee weken wie er meer gelijk heeft dan de ander.

Rob Zijlstra

• Avebe
• dextrine

.

UPDATE – 15 september 2011 – uitspraak
De werknemers zijn door de rechtbank in het gelijk gesteld en moeten weer in dienst worden genomen.
Meer info over de uitspraak volgt.

 zie   DvhN 

en ook hier  HET VONNIS met de motivatie van de rechtbank

.