Wokken

De een wil accountant worden, de ander officier op de koopvaardij, hij is nu tweedejaars.
Nummer drie deed de opleiding reizen en toerisme, maar droomt van een opleiding vrede en veiligheid bij defensie.
Hij werkt nu in de fastfood, omdat hij de verklaring van goed gedrag die defensie vereist, door dit niet meer krijgt.
De vierde verdachte is vanwege alles gestopt met zijn studie technische natuurkunde en probeert nu iets anders via de HBO, wat misschien net wel of net niet gaat lukken.
Vandaag had hij bijvoorbeeld een tentamen, maar ja, hij zit hier.
Alleen de vijfde verdachte, die moeite heeft met vroeg opstaan, ziet zijn toekomst somber in.  Drie, vier dagen houdt hij het bij een werkgever uit, langer lukt het gewoon niet.

Ze zijn 19 en 20 jaar.
Nooit eerder kwamen ze met politie en justitie in aanraking.
Ze zijn niet aan de drugs en ook niet ieder weekeinde als torren zo dronken.
Thuis was het altijd gewoon best okay.
Ze wonen ook nog thuis, op de vijfde na.
Ook geld was niet het probleem op de vijfde na.
Vier hadden bijbaantjes, bij de horecagroothandel.
Daar kenden ze elkaar ook van.

Kortom, geen jongemannen met een uitzondering die je in zittingszaal 14 zou verwachten.
Maar ze zaten er met z’n vijven, zes uren achtereen, wel.

Dat kwam omdat ze een geweldige methode hadden bedacht, zo geweldig dat ze dachten nooit gepakt te zullen worden.
Ja, best wel naïef ja.

De methode zat als volgt in elkaar.
De tweedejaars koopvaardijman werkte als die aardige jongen bij een wokrestaurant in Groningen.
Hij deed ook de reserveringen.
Dan noteerde hij de naam en het telefoonnummer en ook hoe laat de gasten wilden komen.
Naam en telefoonnummer gaf hij vervolgens door aan zijn vriend die nu in de fastfood zit.
Die ging op het internet aan de slag: hij zocht op naam en telefoonnummer naar het bijbehorende adres.
Zo gevonden, waarna de woning werd bekeken op Google Streetview.
Was ’t wat, bij voorkeur vrijstaand, dan gingen ze er heen, op de avond dat de bewoners zaten te wokken en zich lieten bedienen door die aardige jongen.
Tegen de tijd dat de toetjes op tafel kwamen, belde de zeeman in wording naar zijn inbrekersvriendjes met de mededeling dat ze moesten afronden, dat de toetjes al op tafel stonden.

Op deze wijze haalden ze woningen leeg.
Opgetelde schade: tienduizenden euro’s waarvan – ook opgeteld – zo’n 35.000 euro niet door verzekeraars is vergoed.
Denkt u uw inboedel goed te hebben verzekerd?
Inboedel-plus, Triple-superplus?
Ga eens praten met iemand die dat ook dacht tot er werd ingebroken.
Maar dit terzijde.

De vijf braken ook twee keer in bij het wokrestaurant zelf.
Best wel lullig, zei de aardige jongen, inbreken bij je eigen baas.

Eenmaal was de buit een kluis vol geld.
De kluis die op een plek stond die alleen medewerkers kenden.
Een tweede maal namen ze – op de fiets – zestig flessen sterke drank mee.

Er was een rolverdeling.
De man die accountant wil worden, was bijvoorbeeld de chauffeur.
Dan reed hij in de eerste versnelling met veel lawaai langs een woning, zodat niet te horen was dat anderen op dat moment een raam kapotsloegen met een steen.
Hij van de technische natuurkunde deed de uitkijk.
Voor de communicatie hadden ze portofoons aangeschaft.
We waren best goed georganiseerd, zegt de sombere toekomstman.

Een deel van de buit werd verkocht.
Met het geld gingen ze gokken, pokeren op het internet bijvoorbeeld.
De somberman had, zei hij, een manier bedacht, dat je wel kon winnen, maar nooit verliezen.
Het andere deel van de buit gooiden ze, in zakken met stenen verzwaard, in het water van het kanaal.

Waarom?
Omdat ze er bij wilden horen, daarom.
Groepsdruk, zeiden ze.
Ook wel voor de spanning, zegt de man die droomt van veiligheid en vrede, omdat het best wel spannend is iets te doen wat niet mag.
En ‘t geld natuurlijk, zo gemakkelijk veel geld.
In een woning vonden ze bijvoorbeeld zomaar duizenden euro’s aan contanten.

Bij de politie had de man die moeite heeft met vroeg opstaan gezegd dat hij spijt heeft omdat hij de slachtoffers veel leed heeft bezorgd.
Aan de andere kant, had hij gezegd, hebben we die slachtoffers ook een lesje geleerd.
In de rechtszaal: ‘Dat was een hele domme opmerking van mij. Ik bedoelde eigenlijk te zeggen, duidelijk te maken, hoe gemakkelijk het is om in te breken.’

De officier van justitie praat boos.
Zegt dat wat ze hebben gedaan misselijkmakend is.
Je zult maar lekker zitten te eten en dan thuiskomen met je woning overhoop.
Dat je zo niet met spullen van anderen omgaat.
De officier van justitie praat alsof ze stoute, kleine kinderen toespreekt.
Ze dreigt dat ze wel drie maanden gevangenisstraf per woninginbraak mag eisen.

Maar aan het einde van het requisitoir komt ze met een verrassing.
Ze zegt dat wanneer deze verdachten achter de tralies zitten, de slachtoffers hun geld niet krijgen.
Dat ze daarom en alleen daarom geen gevangenisstraffen zal eisen.
Ze krijgen, als het aan haar ligt, de maximale taakstraf van 240 uur.
De accountant de helft daarvan omdat hij bij minder zaken betrokken was dan de anderen.
Wel nog voorwaardelijke celstraffen van twee tot acht maanden als de stok achter de deur.

De officier van justitie zegt: ‘En dan komen jullie er wat mijn betreft goed van af. Maar zoek – naast de werkstraf – als de bliksem werk.’
De officier van justitie vertelde overigens niet waarom de verdachten, die in mei vorig jaar al werden aangehouden, nu pas voor de rechters moesten verschijnen.

Rob Zijlstra

UPDATE – 28 juni 2012 – uitspraken
Gedupeerden van de ‘wokbende’ verlieten vanmiddag na het aanhoren van de uitspraken zeer teleurgesteld het gerechtsgebouw. Hun vorderingen – opgeteld zo’n 35.000 euro – werden afgewezen omdat de beoordeling te ingewikkeld is en daarmee een onevenredige zware belasting is voor het strafproces. De slachtoffers kunnen, willen ze hun schade beperken, procedures beginnen bij de civiele rechter. Een slachtoffer zei: ‘Zo worden we dubbel gepakt. En door de daders en door het rechtssysteem.’

De vijf verdachten hebben minder reden tot klagen: zij werden conform de eisen veroordeeld tot werkstraffen tot 240 uur en voorwaardelijke celstraffen. Volgens de rechtbank zouden lange gevangenisstraffen ‘in beginsel’ passend zijn, maar moet ook rekening worden gehouden met de persoonlijke omstandigheden van de verdachten (inmiddels daders) en met het feit dat zij niet eerder met politie en justitie in aanraking zijn gekomen.

DE VONNISSEN – zodra beschikbaar