De lastige dame

Over uitgaansgeweld wordt wel gezegd dat de partij die als eerste het politiebureau weet te bereiken om aangifte te doen, het slachtoffer is.
De andere partij is dan automatisch de verdachte partij die moet boeten.
In de praktijk, zeggen onderzoekers van onderzoeken, is het ook vaak zo dat een slachtoffer van uitgaansgeweld, niet zelden de agressor is.
Het slachtoffer begon.

Bij huiselijk geweld liggen de zaken nog complexer.
Het zijn vaak vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld achter de voordeur.
Maar er zijn ook mannen die door hun vrouwen worden mishandeld.
In de statistieken zijn mannen als slachtoffer van huiselijk geweld in de minderheid.
Vanwege de schaamte.

Eduard (38) is een man die zich slachtoffer voelt.
Hij zit echter als verdachte in de rechtszaal.
Hij heeft zijn vriendin Rianne (35) met een mes in de buik gestoken.
Dankzij haar zoontje (11) dat 112 belde en medisch ingrijpen, leeft zij nog.

Tijdens de zitting kunnen de rechters niet worden betrapt op enige sympathie voor de verdachte.
Wanneer Eduard zegt dat hij het zich niet kan herinneren (wat hij bij herhaling zegt), zeggen de rechters ‘kom op, u bent een intelligente man. Het lijkt erop alsof u de dingen niet wilt herinneren’.

Het verhaal zoals zich dat tijdens het onderzoek ter terechtzitting ontvouwt, is geen fraai verhaal.

Op 1 april doet Eduard een poging zichzelf van het leven te beroven door veel te veel medicijnen te slikken.
Hij wordt met spoed opgenomen in het ziekenhuis.
Op 2 april is hij weer thuis en gooit een fruitschaal naar zijn partner.
Op 3 april gaan ze samen naar het ziekenhuis voor een gesprek dat niet leidt tot een opname.
Op 4 april wordt hij wel opgenomen, maar ’s avonds vertrekt hij, dan wel wordt hij weggestuurd omdat hij een brandmelder zou hebben vernield.
Dat is tegen de ziekenhuisregels.

Op 5 april, om 01.48 uur komt er bij de politie een 112-melding binnen.
Vijf minuten later zijn twee agenten ter plaatste.
Ze bellen aan.
Eduard doet de deur open.
Zegt: ‘Kom binnen. Ik heb haar neergestoken.’
In de hand heeft hij nog het mes.

In de kamer ligt Rianne.
Ze wordt met spoed naar het ziekenhuis gebracht met twee steekwonden en moet met nog meer spoed worden geopereerd.
De steekwond in de buik is levensbedreigend.

Eduard komt die avond – vanuit het ziekenhuis – thuis en krijgt te horen dat hij een loser is, een sukkel.
Zegt: ‘Zij begon te schelden.’
Hij belt zijn moeder en gaat op de bank liggen.
Zegt: ‘Daarna is er een zwarte plek.’

Het zoontje van Rianne ligt in bed, maar slaapt niet.
Hij hoort zijn stiefvader en zijn moeder weer eens bekvechten.
Hij hoort zijn moeder roepen.
Hij gaat kijken en ziet hoe zijn moeder, onder aan de trap, wordt geschopt en geslagen.
Ze komen zijn slaapkamer binnen.
Zoontje probeert 112 te bellen, maar hij pakt de telefoon uit zijn hand.
Het schoppen en slaan gaat door.

Ze gaan naar beneden.
Zoontje weet nog een telefoon te liggen en belt opnieuw 112.
Het is dan 1.48 uur.
Dan gaat ook hij naar beneden en ziet zijn moeder op de grond tegen de muur liggen.
Ze is gestoken in haar zij.
Hij gaat voor haar zitten, om haar te beschermen.

Eduard roept dat hij op de bank moet gaan zitten.
Zoontje doet dat, waarna Eduard op Rianne afloopt en haar met het mes in de buik steekt.
Zoontje tegen de politie: ‘En toen moest ik nog harder huilen.’

Om 01.53 uur bellen de agenten aan en doet Eduard de deur open.
‘Kom binnen.’

Rechters: ‘Is het zo gegaan?
Eduard: ‘Ik kan het mij niet herinneren. Ik was in een verwarde toestand.’
Rechters: ‘Bij de politie heeft u gezegd dat u klaar met haar was, dat u flauw van haar was, flauw van haar geouwehoer.’
Eduard: ‘Ik weet het niet.’
Rechters: ‘Tegen de politie zei u, ik weet gewoon nog alles, ik heb er nachtmerries van, ik zie steeds weer die beelden.’
Eduard: ‘Die woorden zijn mij in de mond gelegd.’
Rechters: ‘Is dit uw houding?’
Eduard: ‘Het is algemeen bekend dat ik heel vergeetachtig ben.’
Rechters: ‘Vergeten. Verward. Dat zijn gemakkelijke woorden in de rechtszaal. Doet u wel uw best om het te herinneren?
Eduard: ‘Geprobeerd, maar ik kom er niet achter.’

Een paar maanden eerder zou hij Rianne hebben mishandeld.
Zij wilde naar zijn kinderen en hij wilde haar tegenhouden.
Trok haar van de trap.
Zij viel.
Eduard: ‘Dat was niet opzettelijk. En ze was dronken.’

Gedragsdeskundigen hebben zich in Eduard verdiept en kwamen tot weinig vrolijk stemmende conclusies: aanpassingsstoornis, een zwakke innerlijke structuur, rigide, dominant, narcistisch, zelfingenomen, onvoldoende empathie en snel gekrenkt.
Kans op herhaling: erg groot.

Eduard is het er niet mee eens: ‘Het is hun conclusie. Ik weet van mezelf wat voor een persoon ik ben. Dat weet ik beter dan hen.’
Geeft toe: ‘Ik ben gevoelig voor overspannenheid, ik heb wel hulp nodig.’
Zijn conclusie: ‘Zij heeft mij gemaakt zoals ik nu ben.’

Zijn ex met wie hij 17 jaar een relatie had, schreef in een brief aan de rechtbank dat Eduard in al die jaren met haar samen nooit gewelddadig is geweest.’
En ook de ex van Rianne schreef een brief.
Hij schreef dat hij zich kan voorstellen hoe Eduard zich moet hebben gevoeld.
Dat zij (Rianne) ook hem kapot heeft gemaakt.
Dat zij tot het uiterste gaat.

De advocaat van Eduard zegt dat Rianne bekendstaat als een lastige en onvoorspelbare dame met een drankprobleem.
Dat zij met haar denigrerende gedrag bij hem het bloed onder de nagels vandaan haalde.

Rianne zit aan de tafel naast die van Eduard, voor in de rechtszaal.
Ze trilt, huilt en eist 8.000 euro schadevergoeding.

De officier van justitie kiest partij voor haar.
Er is, zegt ze, sprake van twee pogingen tot moord en een mishandeling.
Dat het leven een van de belangrijkste rechtsgoederen is dat de mens heeft.
Dat Eduard momenten heeft gehad van bezinning.
Dat de houding van Eduard in de rechtszaal in negatieve zin doorwerkt.
En dat het feit dat hij moeder Rianne met een mes in de buik stak, terwijl het zoontje er bij was, strafverzwarend moet werken.

Opgeteld: 6 jaar gevangenisstraf.

Rob Zijlstra

UPDATE – 4 augustus 2011 – uitspraak
Rechters komen tot een ander oordeel wat de strafmaat betreft: 48 maanden  waarvan 6 maand voorwaardelijk. Netto betekent dit dat de straf voor Eduard een half jaar korter is dan de eis. Dat hij de moeder neerstak in het bijzijn van het zoontje, wordt hem zwaar aangerekend.