Seks in de rechtszaal

Met enige regelmaat duiken malle onderzoeken op die vertellen hoe vaak wij aan seks denken.
Kranten maken daar ter verstrooiing steevast kleine nieuwsberichtjes van, omdat er al genoeg ellende valt te melden.

Dus dan willen wij u doen geloven dat u, man, 13 keer per dag aan seks denkt en u, vrouw, 5 keer.
Of 34 keer.
Volgens recent Brits onderzoek is dat omgerekend een uur per vrouw per dag.
Het zal zo wezen.

In de zalen van het strafrecht speelt seks een grote rol.
In zittingszaal 14 gaat het vaker over seks dan over drugs, woninginbraak of gewapende overvallen.
Seks kent misschien ook wel meer variaties dan de misdaad.

Bloednerveus stapt Leo (20) donderdag zittingszaal 14 binnen.
Hij zegt dat hij altijd van het ergste uitgaat.
In dit geval van tbs.
De rechters proberen hem een beetje gerust te stellen.
Ze zeggen dat als je een ontwikkelingsstoornis hebt, dan heb je die.
‘Daar kun jij niks aan doen.’

Leo knikt.
Er hadden vorig jaar verhalen over hem in de krant gestaan, over de aanrander van het Noorderplantsoen in Groningen.
Want die is hij.
In september en oktober werden in het plantsoen joggende vrouwen, steeds op vrijdagochtend, lastiggevallen.
Ze werden plotseling vastgegrepen en dan betast en beknepen.
Daar bleef het bij, maar de impact was er niet minder om.

Leo had tegen de politie gezegd dat hij het een keer of vijf had gedaan.
Justitie houdt het op drie keer, gelijk het aantal aangiftes.
Leo vertelt dat nadat het was gebeurd, hij kwaad was op zichzelf.
En dat hij op het moment zelf net zo bang was als misschien wel die vrouwen.
Dan vroeg hij zich af: waar ben ik nou mee bezig?

Gedragsdeskundigen hadden hem bestudeerd en concludeerden dat bij Leo sprake is van frotteurisme.
Daar hadden de rechters ook nog nooit van gehoord, maar Wikipedia had hen iets wijzer gemaakt.
Een frotteurist raakt seksueel opgewonden door lichamelijk contact met onbekenden.
Even aanraken is al voldoende.
’t Schijnt op popfestivals veel voor te komen, aldus Wikipedia.

De rechters: ‘Als je die neiging niet kunt onderdrukken, dan is er dus iets aan de hand. Want het is niet normaal.’
De officier van justitie: ‘Dit moet in de toekomst worden voorkomen.’

Dat wil Leo ook.
Hij ervaart, zegt zijn advocaat, een zware lijdensdruk.
De advocaat zegt dat Leo nu 89 dagen vastzit en dat hij eind januari terecht kan voor een intakegesprek voor behandeling.
Dat het nu dus qua straf mooi genoeg is geweest.
De officier van justitie wil hem nog een maand vasthouden en eist daarom tien maanden celstraf waarvan zes voorwaardelijk.

De rechters zeggen dat ze er over zullen nadenken.

Zo zenuwachtig Leo de rechtszaal was binnengekomen, zo rustig is Kees (21).
Kees wordt verdacht van het in bezit hebben van kinderporno en dat is ook zo, zegt hij.
Hij was gaan zoeken en verzamelen.
Niet goed, daar niet van, maar hij had er toen hij begon niet bij stilgestaan.

Hij maakte op zijn laptop filmpjes voor de zangclub en toen deed de laptop het niet meer.
Hij bracht het apparaat naar de winkel en daar ontdekte de reparateur tussen 19.000 bestanden op de harde schijf de ranzigheid (213 foto’s en 88 films).
De reparateur belde de politie, want dat zijn afspraken, en de politie nam de laptop in beslag.
Negen maanden later werd Kees gearresteerd.

Alsof het een sollicitatiegesprek betreft, vertelt Kees de rechters dat hij op een moment wel besefte dat wat hij deed niet goed was.
Dat die kinderen, in zijn geval jongens van een jaar of tien, twaalf, op ernstige wijze zijn misbruikt om die trieste foto’s en films te kunnen maken.

Rechters: ‘Maar u ging er ondanks dat besef wel gewoon mee door.’
Kees: ‘Het besef ebde ook wel weer eens weg.’

De rechters hadden in het strafdossier gelezen dat Kees, die rechten studeert, een stoornis heeft op het autistische spectrum en een intelligente jongeman is met ambitieuze dromen voor de toekomst.
Rechters: ‘Maar waarom speelt u dan zo met uw toekomst? U kunt diploma’s halen bij de vleet, maar met een aantekening op uw strafblad is het voorbij.’

Kees begrijpt dat.
Hij is in behandeling.

De officier van justitie zegt dat ze bij wijze van uitzondering geen gevangenisstraf zal eisen, maar een taakstraf van 200 uur met vier voorwaardelijke maanden cel als stok achter de deur.
Ook dat begrijpt Kees: ‘Want ik heb gedaan, kan natuurlijk niet.’

De advocaat van Kees: ‘Gelukkig kennen we geen minimumstraffen. Nog niet tenminste.’

Voor Kees stond Herman terecht.
Herman (40) had, eerst in het park en later thuis, een keer of tien orale seks gehad met een 12-jarige plaatsgenoot.
De eerste keer had hij het initiatief genomen, maar daarna was de jongen voor een tientje per keer blijven komen.
Herman: ‘En ik zei geen nee.’
Zijn verhaal stond de afgelopen week in alle kranten en op alle nieuwssites.

Herman is onderzocht in het Pieter Baancentrum en daar zijn geen stoornissen vastgesteld.
Ook geen pedofilie.
Er was wel een alcoholverslaving, in combinatie met een leeg bestaan.
Wat er is gebeurd, hebben de gedragswetenschappers van het PBC niet kunnen verklaren.
Hij heeft altijd vriendinnen gehad van zijn eigen leeftijd.

De officier van justitie vindt een gevangenisstraf van een jaar netto gepast.
De rechtbank veroordeelde hem drie dagen later al tot tien maanden wat betekende dat hij donderdag naar (een) huis mocht.
Herman heeft bijna twaalf maanden in voorarrest gezeten.

Tussen alle bedrijven door zei de officier van justitie dat het aanbod aan zedenzaken momenteel zo groot is dat de zedenpolitie het werk (opnieuw) nauwelijks tot niet aankan.

Soms wil je er niet aan denken.

Rob Zijlstra

.

strafbare feiten:  artikel 246 (Leo) – artikel 240b/1 (Herman) – artikel 245 (Kees)

extra: parafilie (frotteurisme) – Brits onderzoek

.

UPDATE – 28 januari 2011 – vervroegde uitspraak
Inzake Herman
HET VONNIS

 

UPDATE – 31 januari 2011 – uitspraak
Kees krijgt een lagere straf: een taakstraf van 240 uur waarvan de helft voorwaardelijk.

UPDATE – 3 februari 2011 – uitspraak
Leo is conform de eis veroordeeld tot 10 maanden celstraf waarvan 6 voorwaardelijk.
HET VONNIS

.

.

TBS-Liefde (2)

Florence zit in haar uppie op de harde, houten stoel voor het ijzeren hek. Ze is omringd door zes mannen en een vrouw in toga. Drie raadsheren, een griffier (de vrouw), de advocaat-generaal en twee advocaten van wie er een voor haar is, de ander tegen.
Vanaf een grote foto kijkt een nog jonge koning Beatrix toe.

Als je daar zo zit, in die hoge, statige zittingszaal in het Paleis van Justitie in Leeuwarden, dan voel je je vast heel alleen. Het galmt er ook een beetje.

Zij zit daar omdat ze zeggen dat zij zich schuldig heeft gemaakt aan een ernstig feit.
Florence heeft zich schuldig gemaakt aan de liefde.

Begin dit jaar zat zij al eens schuldig te zijn in zittingszaal 14 van de rechtbank in Groningen.
De officier van justitie eiste toen een werkstraf van 150 uur, maar die geheel voorwaardelijk.
Het moest niet te gek worden.
Het slachtoffer had toen ook een schadevergoeding ingediend van 3.500 euro.
Maar dat vond de officier van justitie wat al te dol.
Hij verzocht de rechtbank daarom die claim af te wijzen.

De rechtbank oordeelde anders.
Die dolle schadeclaim werd wel conform afgewezen, Florence zelf werd vrijgesproken van het ernstige verwijt.
Het openbaar ministerie riep wel potverdorie en ging in hoger beroep.

Zo kwam het dat Florence deze week in haar uppie met al die rechtenmannen om haar heen opnieuw terechtstond.
En kennelijk is er sinds de zitting in Groningen iets gebeurd dat het openbaar ministerie op andere gedachten heeft gebracht.
De eis in hoger beroep luidt ineens 150 uur werkstraf.
Onvoorwaardelijk.
Dat is 150 uur meer.
En het betalen van die schadevergoeding, 3.500 euro, als voorschot op meer, is ineens niet meer te dol, maar heel billijk.

Of zij hem had gepijpt en hij haar, willen de raadsheren in die statige zaal weten.
Florence knikt.
Dat ene wel, dat andere niet.
Eh juist ja, zeggen de mannen.

Het verhaal is wel zo’n beetje bekend.
Zij werkte als socio-therapeute in de Van Mesdagkliniek, als enige vrouw op de afdeling zeden.
Zwaar werk.
Hij zat daar als patiënt.
Zij had drie jaar ervaring, hij had al eens eerder een tbs gehad.
De tweede tbs kreeg hij toen hij in de fout ging tijdens de eerste.

Hij vond haar leuk en zij hem.
Eindelijk eens een normaal iemand, dacht zij.
Wederzijds en oprecht verliefd.
Het duurde, in 2006, drie maanden en in die maanden overschreed Florence grenzen.
Als professioneel hulpverleenster had ze weerstand moeten bieden.
Of ze had het, misschien nog beter, vroegtijdig moeten melden, dan had ze overgeplaatst kunnen worden.
Of hij.

Waarom heeft u dat niet gedaan, aan de bel getrokken, willen de raadsheren weten.
Florence: ‘Ik denk uit eigen belang. Ik zou daarmee aangeven dat ik een grens was overgegaan en dat wilde ik niet. En ik wilde mijn baan niet kwijt.’

Ze zegt: ‘Er was ook weinig ruimte binnen de kliniek om te praten over dit soort zaken. Als er over seksuele relaties werd gesproken tussen medewerksters en tbs-patiënten, dan was het vaak wat op een sensationele manier. Dan werden er foto’s bij gezocht. En dan was het van, tjeetje, die met die… Op die manier.’
Zegt: ‘Ik vond dat wel moeilijk. Ik had soms meer last van collega’s dan van tbs-patiënten.’

Advocaat Tjalling van der Goot zal even later inbrengen dat de Van Mesdag ook geen deugdelijk protocol heeft over hoe met elkaar om te gaan. De inspectie voor de gezondheidszorg heeft de kliniek daar recent nog over op de vingers getikt. Er was wel een huisregeltje, een A-viertje. Daar stond op dat intieme relaties met tbs’ers ‘sterk worden ontraden’.
Van der Goot: ‘Zie daar, het was er dus niet verboden, er was enige ruimte.’

Een deel van de behandeling van de strafzaak bestaat uit het herhalen van argumenten die in Groningen zijn uitgewisseld.

Wat opviel was dat het openbaar ministerie nu nauwelijks repte over wat de officier van justitie in Groningen nog als bijzonder ernstig had gekwalificeerd. Door haar gedrag, zei de officier in maart, had zij ook de veiligheid, ook die van haar collega’s, ernstig in gevaar gebracht. Zo had ze hem niet alleen een cd, maar ook een telefoon gegeven. Hij had de kliniek wel kunnen gijzelen.

In Leeuwarden wordt hier nauwelijks een woord aan vuilgemaakt.
Duidelijk wordt ook dat toen de tbs-man die mobiele telefoon kreeg, hij er al eentje had. Via de normale ondergrondse handelsroutes in de Van Mesdagkliniek.
Die tweede voegde qua onveiligheid dus niks toe.

De raadsheren vragen aan Florence: ‘U was zeker wel blij toen u werd vrijgesproken?’
Florence: ‘Ja, eerste instantie wel, maar later niet meer. Ik had toen liever straf gehad, dan had ik er een punt achter kunnen zetten. Nu zit ik hier weer.’
De raadsheren knikken.
Misschien snappen ze dat wel.

De aanklager zegt dat de rechtbank Groningen met die malle vrijspraak een verkeerde toets heeft gebruikt.
Volgens de rechtbank was er geen sprake van druk of dwang, dus niet van ontucht, dus niet strafbaar, dus vrijspraak.
Maar, zegt de aanklager, druk of dwang is helemaal niet nodig voor strafbaarheid.
Punt is dat hij, de tbs’er, als patiënt afhankelijk is van zijn behandelaars van wie Florence er een was. Zij had bovendien de mogelijkheid de mogelijkheid – een kamertje – te creëren.
Hij niet.

De seksuele relatie bestond dus mede bij de gratie van afhankelijkheid.
En de wet zegt dan kwetsbare personen in een afhankelijke positie beschermd moeten worden.
Aanklager tegen aangeklaagde: ‘Dus ontucht.’

De aanklager vervolgt – vrij vertaald – dat het vrij onzinnig is een voorwaardelijke straf te eisen tegen iemand die het zo goed als zeker – Florence werd ontslagen – nooit weer zal doen. En dat in een voorwaardelijke straf het element vergelding ontbreekt.
Dus daarom nu 150 uur onvoorwaardelijk.

De aanklager motiveert niet waarom hij, anders dan de aanklager in Groningen, vindt dat de tbs-minnaar recht heeft op schadevergoeding.
Zegt: ‘Of hij schade heeft geleden, is natuurlijk erg moeilijk te bepalen. Daarom acht ik 3.500 euro als voorschot reëel.

Advocaat Niek Heidanus van de verliefde tbs’er zegt dat het eigenlijk te bizar voor woorden is dat hij moet aantonen dat zijn cliënt schade heeft geleden. Mijn cliënt is een ernstig, getraumatiseerde man, angstig en kwetsbaar.
Hij is overgeplaatst, zijn behandeling heeft achttien maanden vertraging opgelopen.
Hij is geen zeurpiet die hier een slaatje uit wil slaan, hij is geen gewone burger, hij is een zieke patiënt. Seksueel misbruik heeft een grote impact, ook op de langere duur. Of geldt dat weer niet voor een man of een tbs’er?
Advocaat Heidanus dacht van wel.

Advocaat Van der Goot dacht van niet.
Hij zegt dat de vervolging van Florence willekeur is, eenzijdig en gericht. Van haar is een kop van jut gemaakt. Het is bij justitie bekend, de officier van justitie in Groningen heeft het zelf gezegd, dat seksuele relaties tussen medewerksters en tbs ‘ers in de Van Mesdag vaker voorkomen. Maar alleen mijn cliënt wordt vervolgd. Het gelijkheidsbeginsel is hier in het geding.
Van der Goot vindt dat justitie daarom niet gerechtigd is Florence te vervolgen.
En als het hof daar anders over denkt, dan moet Florence worden vrijgesproken omdat er geen sprake is van ontucht.
Er was sprake van wederzijdse gevoelens van verliefdheid.
Hij vond het fijn en ontspannend.

De mannen van het hof moeten het nu zeggen.

Rob Zijlstra

uitspraak op 6 oktober

zitting in Groningen (maart 2009)

HERSTEL
Het recente onderzoek naar de Van Mesdagkliniek is niet zoals ik in mijn verhaal schrijf  gedaan door de Inspectie voor de Gezondheidszorg, maar door de Inspectie voor de Sanctietoepassing. [r.z]