Internetpionier (2)


Het verhaal dat ik wil vertellen is eigenlijk te mooi om waar te zijn.
Het is dan verleidelijk om het ook zo op te schrijven.
Dat je na het lezen denkt, goh ’t is net een film.

Maar zo mooi is het allemaal niet.
Eigenlijk moet het een lelijk verhaal zijn.
Omdat lelijk dichter bij de waarheid ligt.

Het verhaal gaat over een man met een briljante geest, over een man met lef, die inspireerde en toen het goed ging, werd uitgeroepen tot het paradepaardje van ondernemend Groningen.
Feestjes voor zijn personeel, zijn brains, en relaties hadden niet plaats in een duffe zaaltje, maar in Der Aa-Kerk in Groningen of het Kurhaus in Scheveningen.
Met Herman Brood en zijn Big Band erbij.
Niks te dol.
De curator zou later zeggen dat de jongste bediende er meer verdiende dan hij de advocaat.

De man had zoveel lef dat hij er miljonair van werd.
En uitgerekend die man zat vrijdagmiddag in de verdachtenbank van zittingszaal 14.
Hij praatte moe.
Moegestreden misschien.

Hij zegt als de rechters hem daar naar vragen dat hij geen vaste woon- en verblijfplaats meer heeft.
Dat hij niet als ingezetene is ingeschreven in een basisadministratie.
Dat hij dan weer daar slaapt, dan weer hier.
Dat hij nergens meer normaal aan de bak komt, want zodra hij zegt wie hij is, wordt hij gegoogled.
En dan weten we het wel.
Hij zegt dat hij al zijn geld, zijn miljoenen, is kwijtgeraakt.

Koos was 43 jaar toen hij in 1994 een bedrijf oprichtte dat we vandaag de dag niets bijzonders zouden vinden.
Een internetprovider.

Bart.
bART
Bie-art.
Maakt niet uit hoe je het uitspreekt.

Maar Koos was een van de aller eersten en BART werd een succes.
Koos tegen de rechters: ‘Eén abonnee was in die tijd 1500 gulden waard. Had je 10.000 abonnees, dan was je bedrijf 15 miljoen gulden waard. Opgeklopt, maar in die tijd was dat zo.’
Bart groeide en groeide en werd verkocht.

Voor miljoenen: veertien, vijftien, twintig of nog veel meer.
Ik weet het niet.
Koos, niet meer de enige aandeelhouder, hield er vier miljoen gulden aan over.
Dat laatste is wel zo, want zijn advocaat zei het tegen de rechters.

Koos ging met al dat geld niet definitief naar het strand, maar hij richtte Independent Brains op, een internet-bemiddelingsbureau dat vraag een aanbod bijeen moest brengen, maar dan net iets anders.

Iedereen geloofde er in en iedereen geloofde dat ‘onze’ Koos het nog een keertje zou flikken.
Koos werd met Fred Heineken hoofdsponsor van Swingin’Groningen waardoor bijvoorbeeld Joshua Redman ergens achteraf in Groningen buiten in de regen kon optreden.
Door Amsterdam knarste wekenlang een tram met zijn reclame.

Maar het paradepaardje liep niet.

In augustus 2000 bedacht Koos dat het beter zou zijn de stekker uit zijn nieuwe kunstje te trekken.
Het was op het moment dat steeds duidelijker werd dat veel internetbedrijven zeepbellen bleken. En dat hij onvoldoende kapitaal zou kunnen verwerven voor een gezonde voortzetting van Independent Brains.
Maar toen kwam de gemeente Groningen die zich destijds nadrukkelijk profileerde als ’s lands enige echte it-stad.
En ook die kwam en die ook en allemaal wezen ze Koos op ongekende subsidiemogelijkheden.
Koos kon zo een investeringspremie krijgen als hij die zou aanvragen.

En daar is iets fout gegaan.

Koos zegt: ‘Ik ben verantwoordelijk.’
Rechters: ‘Dat is mooi, maar heeft u het ook gedaan?’
Koos: ‘Ik ben verantwoordelijk, maar ik was niet alwetend.’
De rechters zeggen dat er een verschil is tussen morele verantwoordelijkheid en strafrechtelijke verantwoordelijkheid.
Koos: ‘Ik ben verantwoordelijk dus heb ik het gedaan.’

De investeringspremie van het Samenwerkingsverband Noord Nederland (SNN), omgerekend 500.000 euro, zou vals zijn aangevraagd.
Koos zou op schrift een valse voorstelling van zaken hebben gegeven waardoor hij ten onrechte een voorschot op het toegezegde subsidiegeld incasseerde.
Valselijk, gewoon met typex.

Koos zelf ziet het allemaal net iets anders, maar erkent wel dat het niet is gegaan zoals het had gemoeten.
Vooraf of achteraf, de kern van de kwestie laat hij in het midden.

Er was ook gedoe met de fiscus.
Koos zou de omzetbelasting van een van zijn bv ’s niet goed hebben doorgegeven.
Dat wil zeggen de registeraccountant niet.
Er zou wel een correctieaangifte zijn dan wel zoek, dan wel spoorloos na de inval van de FIOD.

Er was ook nog iets met een uitkering die hij ten onrechte zou hebben ontvangen.

In totaal had Koos, zo rekende de fraudeofficier van justitie uit – de kluit voor 1,1 miljoen euro besodemieterd.
Heel erg ernstig.

Veel van dit alles speelde zich af in 2000 en 2001.
Independent Brains ging snoeihard failliet met dikke schulden..
De eens zo gevierde pionier Koos crashte en verdween.
Wij schreven spoorloos.

In de rechtszaal bestrijdt hij dat laatste.
Zegt: ‘Ik ben nooit spoorloos geweest. Dat hebben anderen gesuggereerd, Zijlstra met zijn stukjes in de krant en de curator.’
Koos zegt dat hij vlakbij het kantoor van de FIOD woonde, op nog geen honderd meter en dat die ook het adres had waar hij verbleef. ‘Het was alsof de FIOD mij niet wilde vinden. Maar ik ben altijd zichtbaar gebleven.’

Hoe het ook moge zijn, feit is dat op 13 oktober 2003 justitie met een onderzoek begint naar Koos’ vermeende malversaties.
Op 3 september 2004 wordt dat onderzoek afgerond.
Op 3 november 2004 is er een eerste zitting bij de rechtbank in Groningen.
Op 7 september 2005 wordt de zaak door de rechtbank inhoudelijk behandeld. Het openbaar ministerie eist op die dag 36 maanden gevangenisstraf waarvan 12 voorwaardelijk.
Op 21 september 2005 vonnist de rechtbank 24 maanden cel.

Op 6 oktober 2005 tekent Koos hoger beroep aan.
Dan blijft het heel lang stil.

Op 20 oktober 2008 doet het gerechtshof in Leeuwarden uitspraak.
Het hof zegt dat er in Groningen een fout is gemaakt (betekening onjuist) en dat de zaak daarom en daar moet worden overgedaan.
Het vonnis van de rechtbank Groningen wordt vernietigd.

Dan blijft het weer heel lange tijd stil.
Op 30 oktober 2009 is er in zaal 14 een regiezitting.
Op 15 januari 2010, vrijdagmiddag half drie, staat Koos er opnieuw terecht.

Het openbaar ministerie erkent dat het allemaal wel een klein beetje lang heeft geduurd.
Ja, ook langer dan redelijk.
En dat dat ook gecompenseerd moet worden, vaste jurisprudentie.
Twintig procent strafkorting vindt de officier van justitie hartstikke billijk.

Hij eist 19 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf, min de vijf dagen die Koos acht jaar geleden in voorarrest heeft gezeten.

Op 29 januari doet de rechtbank van Groningen uitspraak.
Koos heeft dan veertien dagen de tijd om in hoger beroep te gaan.
En dan kan het weer heel lang stil worden.

Het is daarom dat ik schreef dat dit een lelijk verhaal moet zijn.
En niet een vermakelijke schets over een gevierde miljonair die eens alles kwijtraakte.

Rob Zijlstra

>> zie ook internetpionier 1

UPDATE – 29 januari 2010 – uitspraak
Een opmerkelijke uitspraak die heel mooi is voor Koos B.: geen 19 maanden celstraf, maar een werkstraf van 240 uur en 12 maanden voorwaardelijke celstraf. De rechtbank acht B. wel schuldig aan subsidiefraude, maar meent dat de redelijke termijnen zijn overschreden, reden voor een aanzienlijk milder vonnis.

2 comments

  1. Hoeft hij die 5 ton danwel 1,1 mln euro niet terug te betalen al dan niet via Pluk Ze-wetgeving?

    En is die 4 mln die hij heeft gecasht allemaal opgegaan aan de nieuwe avonturen?

    En wat vond je zelf van de aantijging “Zijlstra met zijn stukjes”?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s