Een groot konijn

Er zijn wel mensen, ook collega’s op de krant, die vragen of ik een advocaat ken. Een goeie bedoelen ze dan. Ze vragen het voor een vriend. Vaak weet ik wel eentje. Er zijn er ook – geen collega’s – die vragen of ik weet hoe je de perfecte moord kunt plegen. Wie een deel van zijn leven slijt in de rechtszaal, weet zoiets vast. Op zo’n vraag heb ik nooit een antwoord, wel een advies: niet doen.

In 1997 werd op een boerderij in Oost-Groningen een Limburgse drugshandelaar doodgeschoten. Het lichaam werd op het erf verbrand in een oven en er was bijna niemand die ervan wist. In Limburg werd de handelaar door zijn verdrietige moeder als vermist opgegeven en daarna bleef het stil.

Het had de perfecte moord kunnen worden, ware het niet dat de moordenaar vele jaren later een brief schreef aan een vertrouweling. Het werd de blunder van zijn leven: de vertrouweling gaf de brief aan een rechercheur die het epistel met rode oortjes las. Niks vermist, maar een moord in koelen bloede, de moordenaar onmiskenbaar de briefschrijver. De moord die hard op weg was perfect te worden eindigde in een tot op de dag van vandaag voortdurende gevangenisstraf: levenslang.

Er was eens een man die zich op het hoofdbureau van de politie in Groningen meldde met de mededeling dat hij een moord had gepleegd, een moord die dan al negen jaar te boek stond als onopgelost. Een half jaar lang probeerde de recherche te bewijzen dat hij het niet gedaan kon hebben. Toen dat niet lukte, werd hij voor de rechters gebracht en werd hij veroordeeld. Ook deze bijna perfecte moord kwam dus uit.

Van Ilham Benchelh, een Marokkaanse vrouw die in Siddeburen woonde, is al negen jaar niets vernomen. Als ze nog leeft, is ze nu 45 jaar. Het openbaar ministerie denkt dat haar partner Kasem (nu 71) haar heeft gedood. Deze week presenteerde de officier van justitie de bewijzen die de rechters moeten overtuigen van dit misdrijf. Ze leverde er ook een eis bij: twaalf jaar gevangenisstraf.

Uit de bewijzen moet klip en klaar blijken dat het niet anders kan dan dat Kasem op zondagavond 10 januari 2010 zijn vrouw met wie hij in scheiding lag om het leven heeft gebracht en vervolgens dat hij haar lichaam heeft weggewerkt.

Een kleine bloemlezing. Een dag na die zondag kocht Kasem bij de C1000 in Appingedam – getuige een gevonden kassabonnetje – twee rollen vuilniszakken, in totaal dertig stuks à zestig liter. Twee weken na de aankoop zijn er in de woning nog maar twintig zakken over. Wat heeft hij met die tien gedaan?

Een dag voor die zondag downloadde Kasem delen van de tv-serie Dexter op zijn computer. Frappant, zegt de officier van justitie. Immers Dexter is behalve bloedspatpatroononderzoeker ook seriemoordenaar die niet alleen weet hoe je moet moorden, maar ook hoe je bijbehorende sporen moet wissen.

Op de dag van de verdwijning, zocht Kasem op zijn computer, om 16.20 uur, naar ‘Elisabeth Bathory’, een helsgemene vrouw uit de zeventiende eeuw die te boek staat als de grootste seriemoordenaar ooit. En twee dagen voor de verdwijning tikte Kasem op Google, om 22.20 uur, de zoekterm ‘lintzaag’ in.

Er is een buurvrouw die achteraf verklaarde verdachte geluiden te hebben waargenomen. Op die zondagavond hoorde zij, om 21.45 uur, door het openstaande slaapkamerraam geschuif met tussenpozen. Alsof, zei buuf, er iets zwaars werd versleept. Toen Kasem hier later mee werd geconfronteerd, opperde hij dat buurvrouw waarschijnlijk de konijnen had gehoord.

De officier van justitie zegt tegen de rechters dat konijnen geen slepende schuifgeluiden maken, laat staan dat konijnen zware dingen verslepen.

Dan het matras. Op de dag na die zondag, om 12.25 uur, zocht Kasem op Marktplaats naar een matras voor op het logeerbed, het bed waarop Ilham de laatste weken van hun aflopende huwelijk sliep. Het bed ook waaraan bloed (niet veel) is aangetroffen, waaraan veegsporen waren te zien, alsof er was schoongemaakt. Hij kocht die dag ook een matras. Met haast, zei later de opgespoorde verkoopster. En het oude matras? Dat had hij in stukken gesneden en ergens weggegooid in een berm, ergens bij Hoogezand, niet meer wetende waar.

De officier van justitie: ‘Heel raar.’

Stuk voor stuk zijn het geen bewijzen die aantonen dat de 71-jarige in Amsterdam geboren en getogen Kasem zijn vrouw om het leven heeft gebracht. Maar, zegt de officier van justitie, je moet het in de context van de verdwijning van Ilham plaatsen. En in onderlinge samenhang bezien. Dan kan het niet anders.

Of dat laatste zo is, moet blijken. De rechters zeiden aan het einde van het twee dagen durende proces: ‘Dit gaat om een complexe zaak met veel juridische vragen die moeten worden beantwoord. Daarvoor hebben wij meer dan de gebruikelijke twee weken nodig.’

Getuige het begin van dit verhaal kan een ‘moord zonder lijk’ zelfs met levenslang worden bestraft. Maar een ‘moord zonder misdrijf?’ Kan dat ook? Het is ook de vraag die advocaat Fred Kappelhof opwerpt. Ilham Benchelh is spoorloos verdwenen. Maar waaruit blijkt dat aan die verdwijning een misdrijf vastzit?

De advocaat: vuilniszakken, Dexter, Bathory, een lintzaag, het matras, een beetje bloed, het zijn allemaal zaken waar je niets achter hoeft te zoeken. ‘Tenzij je er iets achter wilt zoeken.’

De raadsman stelt dat in Nederland ieder jaar twintig mensen op raadselachtige wijze voorgoed verdwijnen. Waarom zou Ilham Benchelh niet een van hen zijn? De raadsman merkt ook op dat er zeer intensief naar het lichaam van Ilham is gezocht: in de tuin, in meren, kanalen en sloten, op kerkhoven, in mestkelders en silo’s, in riool- en zuiveringsinstallaties, op stortplaatsen en dat met honden en helikopters. Als er dan niets wordt gevonden, zegt de raadsman, dan kan dat ook een aanwijzing zijn dat Ilham leeft.

Haar beste vriendinnen geloven niet dat Ilham vrijwillig is vertrokken, zij vinden het onbestaanbaar dat ze haar kind van een jaar vrijwillig heeft achtergelaten. Zo’n moeder was Ilham niet.

Stel dat Kasem onschuldig is, hoe dan heeft Ilham op die ijskoude zondagavond zonder auto en met bussen die vanwege de gladheid niet reden, Siddeburen zonder sporen kunnen verlaten? Stel dat Kasem het wel heeft gedaan. Kan hij dan zijn straf ontlopen als er geen overtuigende bewijzen zijn? Is dat dan de perfecte moord?

Het knaagt aan alle kanten.

Rob Zijlstra

uitspraak 26 maart

→ meer: het raadsel van siddeburen (inclusief het uitgesproken requisitoir]

Raadsel van Siddeburen

Het requisitoir van officier van justitie Corien Fahner uitgesproken in zittingszaal 14, op dinsdag 12 februari – betreft een ingekorte versie (van 60  naar 17 minuten)

Verdachte Kasem M. toch niet aanwezig

Kasem M. is tegen alle verwachtingen in niet in Nederland om zijn strafzaak die vandaag en morgen zou worden behandeld, bij te wonen. Volgens de laatste berichten is M. op het vliegveld in Marokko vastgehouden tegengehouden.  Hij zou niet over de juiste papieren beschikken om Marokko te mogen verlaten. Het ziet ernaar uit de Marokkaanse bureaucratie opnieuw roet in het eten gooit.

De rechtbank is zondag – zo ook het Openbaar Ministerie – op de hoogte gebracht van deze ontwikkeling. Of de strafzaak vandaag doorgaat is onduidelijk. De rechtbank moet daar maandagochtend een besluit over nemen.

Het strafproces liep jarenlang vertraging op. In 2012 vestigde Kasem M.  zich als Nederlander (Amsterdammer)  in Marokko.  De autoriteiten namen zijn paspoort in beslag (onduidelijk waarom) waardoor hij het land niet kon verlaten. Pogingen, ook via de ambassade en diplomatie,  om hem naar Nederland te krijgen mislukten → lees: marokko frustreert rechtsgang

Halverwege december 2018 kwam vanuit het niets het bericht dat Kasem M. zijn paspoort had teruggekregen en dat hij naar Nederland  kon en – niet onbelangrijk – ook wilde komen. Dit gebeurde kort nadat zijn strafrechtadvocaat Fred Kappelhof hem had bezocht in Marokko. → Kasem m. krijgt paspoort

Na bijna negen jaar zou vandaag – 11 februari 2019 – dan eindelijk de strafzaak die in mei 2010 was onderbroken worden voortgezet. Al eerder was aangekondigd dat de zaak vandaag – hoe dan ook – zou worden behandeld. Met of zonder Kasem M.  Of de rechtbank dat met deze nieuwe ontwikkeling nog steeds wil, zal in de loop van maandagochtend blijken.

Een verdachte heeft het recht aanwezig te zijn bij de behandeling van zijn strafzaak. Dit belang botst in deze zaak met het belang dat er ook een keertje duidelijkheid moet komen. Op dat laatste hebben bijvoorbeeld de nabestaanden recht, zij zijn naar ik begreep wel vanuit Marokko naar Groningen gekomen.

Hoe ook – het proces met de laatste ontwikkelingen is  straks vanaf een uur of negen te volgen via een liveblog op dvhn.nl.

update

De rechtbank heeft maandagochtend besloten de zaak door te laten gaan. De belangen van de verdachte wegen minder zwaar dan het belang van de afhandeling van deze strafzaak, zo vindt de rechtbank. Bij de beoordeling speelde mee dat er familieleden van Ilham Benchelh (moeder en broer) vanuit Marokko naarNederland zijn gekomen om het proces bij te wonen.

verslag van dag 1

Openbaar Ministerie eist 12 jaar celstraf

ACHTERGROND

Moord zonder misdrijf ?

De rechtbank buigt zich maandag en dinsdag over een niet alledaagse strafzaak: een zaak waarin wordt aangenomen dat er een moord is gepleegd.

In januari 2010 verdween de toen 36-jarige Ilham Benchelh uit Siddeburen. Sindsdien is van de vrouw geen teken van leven meer vernomen. De mogelijkheden dat zij een ongeluk heeft gehad (ergens) of dat zij vrijwillig spoorloos is (en dus nog leeft) worden door het Openbaar Ministerie (OM) uitgesloten. Resteert: een misdrijf.

Volgens het OM is Ilham Benchelh niet meer in leven en heeft haar toenmalige partner Kasem M. (71) daar de hand in gehad. M. staat vandaag en morgen terecht voor moord dan wel doodslag.

Kasem M. wordt dus verdacht van een moord waarvan wordt aangenomen dat die is gepleegd. Dat maakt dat deze zaak bijzonder is

Er zijn wel aanwijzingen die M. verdacht maken. Overweldigend zijn die niet. In mei 2010 stond Kasem M. ook voor de rechter. Hij zei toen te kunnen begrijpen dat hij als verdachte werd aangemerkt, maar dat hij het niet heeft gedaan. Het OM wilde de behandeling van de zaak toen aanhouden voor nader onderzoek. M. werd later dat jaar in vrijheid gesteld, maar bleef verdachte. Het nadere onderzoek – waarbij werd gehoopt dat Ilham Benchelh werd gevonden – leverde niets op.

Moordzaken waarbij er geen slachtoffer is, zijn niet uniek, maar wel zeldzaam. In Groningen was er tweemaal eerder sprake van een ‘moord zonder lijk’. De eerste zaak leidde tot een veroordeling tot levenslang, de tweede eindigde in een vrijspraak. In deze laatste zaak (Michael de Vrieze) werd de verdachte door de rechtbank veroordeeld tot 12 jaar celstraf. Het gerechtshof gelastte (in hoger beroep) nader onderzoek. De uitkomst was verrassend: er kon niet worden vastgesteld dat er sprake is geweest van een misdrijf.

Je kunt worden veroordeeld voor een ‘moord zonder lijk’, maar een veroordeling zonder misdrijf behoort niet tot de mogelijkheden.

Twee jaar na de verdwijning van Ilham Benchelh vestigde Kasem M. zich in Marokko, het geboorteland van Ilham. De zaak komt nu pas (opnieuw) voor de rechter omdat de Marokkaanse autoriteiten het paspoort van M. hadden ingenomen, waardoor hij het land niet kon verlaten. Eind vorig jaar kreeg hij zijn paspoort terug. Kasem M. heeft aangekondigd aanwezig te zijn.

#einde bericht

→ lees ook: op sokken

EXTRA
Het Openbaar Ministerie is – net als wij van de krant – op zoek naar eigentijdse manieren om de (hun) boodschap te verkondigen. Dit laatste – het verkondingen van de boodschap – is in handen gegeven van officier van justitie Pieter van Rest.

Een zeker twijfelgeval

De kans dat ik deze week urenlang achter een gemene, wrede, nietsontziende, koelbloedige misdadiger zat, iemand ook die angsten noch emoties kent, laat staan berouw, acht ik groot. Helemaal zeker weten doe ik het niet en dat is niet omdat het maar een heel klein mannetje was.

De vermeende psychopaat is Maikel. Ik schreef, ook op deze plek, eerder over deze man met aalgladde praatjes. Zes jaar geleden bracht hij in Groningen op één dag twee mensen op gruwelijke wijze om het leven. Eerst doodde hij de 66-jarige Gudrun Küster en later op de dag de 71-jarige Trevor Griffiths. Mevrouw Gudrun kende meneer Trevor niet. Maikel kende beide.

Achter deze korte schets schuilt een akelig verhaal. Wie dat weten wil moet straks maar even op Lijst der Liegbeesten kijken. Het gaat nu om iets anders.

De rechtbank veroordeelde de nu 43-jarige Maikel ondanks zijn ontkenningen tot 20 jaar gevangenisstraf (eis was 30) wegens tweemaal doodslag. Dan is 20 jaar de max. In hoger beroep kwam het Openbaar Ministerie opnieuw met de strafeis van 30 jaar (eenmaal doodslag, eenmaal moord), maar voegde daar een bonus aan toe: de tbs met dwangverpleging.

En daar ging het deze week over. Is Maikel een psychopaat, zo levensgevaarlijk dat hij zonder behandeling nooit meer buiten door straten mag fietsen? Is hij behalve bloedlink ook ernstig gestoord waardoor de gepleegde misdaden niet aan hem kunnen worden toegerekend? Of is Maikel op de eerste plaats een slecht en verachtelijk mens die gewoon langdurig moet worden opgesloten?

Allemaal vragen.

In de imposante rechtszaal van het gerechtshof in Leeuwarden zitten de drie rechters (raadsheren) niet alleen tegenover Maikel en zijn advocaat, maar ook tegenover drie getuige-deskundigen. Zij hebben Maikel onderzocht, dat wil zeggen ze hebben uren met hem gepraat. En vervolgens hebben ze de bevindingen los van elkaar op papier gezet.

De deskundigen zaten in de rechtszaal voor de antwoorden.

In de auto op de A7 richting het gerechtshof luisterde ik naar een podcast waarin twee mannen hardop met elkaar van gedachten wisselden over het begrip twijfel. De werkelijkheid bestaat uit onzekerheid en als dat waar is, want je weet het niet, dan zouden we met z’n allen best wat meer mogen twijfelen, zeiden ze tegen elkaar. En wat vaker vragen met ‘Ik weet het niet’ beantwoorden. Dat zou – misschien ook wel niet – beter zijn voor de economie.

De mannen citeerden filosoof Bertrand Russell die eens zei: ‘Geloof nooit iets wat je wilt geloven. Hou je bij de feiten.’ De twee podcastmannen vonden dat zinrijker dan waar de Amerikaanse psycholoog William James voor stond: ‘Soms moet je in iets geloven, dan kan het waar worden.’

Terug naar de rechtszaal, naar de drie gedragswetenschappers: twee psychologen en een psychiater. Hun ervaring in de forensische sector varieert van 16 tot 30 jaar. Zij moeten licht in de duisternis brengen. Is Maikel gestoord dan wel was hij dat in januari 2013, en als dat toen zo was, is die stoornis van invloed geweest op zijn gedrag van toen en zo ja, kan hem dat worden toegerekend? Tbs of geen tbs, dat is de vraag.

De drie deskundigen wekken niet de indruk gebukt te gaan onder twijfel. Dat kan ook niet; zij die geacht worden het te weten kennen geen onzekerheid. Zij geloven rotsvast in wat ze denken.
Ik ga mij nu niet eraan wagen om in detail te verhalen wat de een zei, daarna de ander, iets wat door de derde stellig werd tegengesproken en andersom. De een zei dat er geen stoornis is, maar wel een gebrekkige ontwikkeling, dat er een verband bestaat tussen stoornis en delict, nee, dat dat causaal verband niet is aan te tonen, dat Maikel eigenlijk een doodnormale man is die waarschijnlijk nooit meer kwaad zal doen.

Zet drie deskundige wetenschappers op een rijtje die met zekerheid, met kennis en met kunde vertellen hoe het zit en de twijfel slaat ongenadig toe.

Arme juristen.

Zij wilden van de deskundigen weten of het kan, of psychopathie door een drugsvrij en gestructureerd leven in de gevangenis kan verbleken? Een deskundige antwoordt dat dat dus de vraag niet is. Immers: ‘Een schizofreen die een fiets steelt doet dat niet per definitie omdat hij schizofreen is, Misschien doet hij het omdat hij honger heeft en geen geld.’

Ja ja , zeiden de rechters.

Dan de vraag of agressie uit het verleden een indicator kan zijn voor recidive in de toekomst. Maikel vocht namelijk veel op de lagere school. Maar weer een foute vraag. Deskundige: ‘Want de voorspellende waarde is in deze niet relevant.’

In de pauzes negeerden de deskundigen elkaar. Twee van hen vinden dat de derde onvoldoende kennis heeft genomen van het dossier. De derde vindt dat de twee zich te veel hebben laten leiden door de gruwelijkheden. Een van de twee: ‘Het brengt mij niet tot de gedachte dat ik mijn rapport moet herzien.’ Wat vindt de derde? ‘Dat het lijkt alsof zij een heel ander persoon hebben onderzocht.’

De aardse rechters: ‘Hoe groot is de kans dat Maikel, stel hij komt eens weer vrij, nieuwe misdaden gaat plegen? De rechters willen een blik in de toekomst.

‘Die kans is er.’
‘Groot. Honderd procent.’
‘Ik acht de kans groter dat hij dat niet doet dan dat hij dat wel doet.’

Over een ding zijn de drie deskundigen het wel eens. Maikel mag dan hier en daar steken los hebben, volledig toerekeningsvatbaar is hij wel. En dat betekent dat er geen tbs-advies op tafel komt.

De officier van justitie (advocaat-generaal) smijt na drie uren deskundig gepingpong niet huilend van wanhoop de toga de rechtszaal in. Hij zegt in alle rust: ‘Hoe ook, verdachte heeft zonder opgaaf van reden op één dag twee mensen van het leven beroofd. Voor mij staat vast dat hij een gevaar is voor de samenleving en dat die samenleving tegen hem moet worden beveiligd.’

Dan maar geen tbs-advies. De officier van justitie eist het wel. En dan mogen de 30 jaren gevangenisstraf die hij eerder als eis op tafel legde wat hem betreft worden bijgesteld naar 24 jaar.

Ik lees al het voorgaande nog eens door en stel dan de vraag: is dit nu het beste verslag van deze rechtszaak? Mijn antwoord is zonder twijfel. Ik weet het niet.

Rob Zijlstra

uitspraak in maart

→ lijst der liegbeesten

→ zeg eens wat vaker ‘ik weet het niet’  [de correspondent]

 

In de bubbel

In de toekomst is alles beter. Lees maar. De Rijksuniversiteit Groningen krijgt een nieuwe leerstoel waarop een hoogleraar gaat zitten die zich gaat bezighouden met cybersecurity. Er is 6 miljoen euro beschikbaar. Daarmee wordt niet alleen de leerstoel gefinancierd, maar gaat er ook geld naar een zoveelste steunpunt om bedrijven in Noord-Nederland cyberproof te maken. Ook het onderwijs moet er weer aan geloven en er komen, ronkte het persbericht van de provincie Groningen, vijfhonderd banen bij. Het wordt ontzettend veilig in de toekomst.

Vooralsnog, nu de toekomst nog in het verschiet ligt, is cybercrime overal. En Bennie (26) zou zich er schuldig aan hebben gemaakt: oplichting via Marktplaats.nl. Mensen bestellen, betalen, worden verwachtingsvol aan een lijntje gehouden om tot slot niets geleverd te krijgen.

Er zijn in de zaak van Bennie 37 slachtoffers die samen duizenden euro’s op drie bankrekeningen stortten. Zij hadden met spanning uitgekeken naar de nieuwste airfryer, maar kwamen bedrogen uit. Geen patat, maar gebakken lucht.

Bennie ontkent cybercrimineel te zijn en raakt geïrriteerd als de rechters hem niet direct geloven. Ze blijven maar vragen stellen. Bennie, met stemverheffing: ‘Als ik dit had geweten was ik niet gekomen. Ik loop hier toch geen onzin te verkondigen? Ik ben toch geen fucking leugenaar?’

Na twee uur gepraat verrast de officier van justitie met de mededeling dat hij het eigenlijk ook niet weet. En hoe frustrerend dat is. Er zijn immers wel opgelichte slachtoffers en als crimefighter heb je daar graag een verdachte dader bij.

Maar… het geld van de gedupeerden stond wel op bankrekeningnummers die op naam staan van Bennie. Hoe kan dat dan? Bennie heeft een verklaring. Hij had jaren in de gevangenis gezeten en toen hij eindelijk vrijkwam was er niemand en ook geen plek om naar toe te gaan. Hij belandde in het circuit van B. uit Hoogezand. In ruil voor onderdak had hij B. de beschikking gegeven over zijn rekeningnummers met alle gegevens, inclusief die van internetbankieren en ook nog zijn id-kaart. Wat B. daarmee zou kunnen, was niet zijn ding, ’t ging hem om onderdak.

Bennie zegt dat hij zo lang heeft vastgezeten dat hij niet eens kan weten wat internetoplichting is. Hij is meer van de klassieke afpersingen en overvallen.

De officier van justitie vindt uiteindelijk dat Bennie moet worden vrijgesproken van de oplichtingspraktijken, maar dat witwassen bewezen kan worden. Er stond immers misdaadgeld op zijn bankrekeningen.

De officier van justitie: ‘Maar als de raadsman van de verdachte het daar niet mee eens is, snap ik dat.’ De strafeis is drie weken voorwaardelijke celstraf. Wordt de eis de straf, dan merkt Bennie daar niks van.

Zou het een goed idee zijn om met dat subsidiegeld behalve leerstoel en steunpunt ook twee of drie rechters aan te kopen? Is het opsporen van cybercriminelen al niet eenvoudig, het is zo mogelijk nog moeilijker om dit geboefte voor de rechter te brengen, voor rechters die naar eigen zeggen verzuipen in het papierwerk. De kwestie van Bennie dateert van 2015. Voor het idee: het is nu 2019.

Dan Anne. In december 2017 was zijn strafdossier klaar om aan rechters te worden voorgelegd. Het duurt dan nog dertien maanden voordat dat ook echt gebeurt. Als de rechters aan Anne (33) vragen of het klopt, of het klopt dat hij het heeft gedaan, moet hij een beetje huilen.

Hij zegt: ‘Ik zat financieel aan de grond, ik zat helemaal in mijn bubbel en zag geen uitweg.’ Na tien jaar studie stopte acuut de studiefinanciering en daar had hij geen rekening mee gehouden.

Rechters: ‘Uw slachtoffers waren uw medestudenten. Die hebben ook moeite om het einde van de maand te halen.’
Anne: ‘Ik was egoïstisch. Maar ik wist dat ze schadeloos gesteld zouden worden door Bol .com.’

Als een gewiekst cybercrimineel fietste Anne door de stad, met aan het stuur een plastic tas vol papier en karton. Hij fietste langs adressen die hij vooraf had geselecteerd. Het papier en karton propte hij zorgvuldig in brievenbussen. En wel zo dat de pakketjes die er later zouden worden bezorgd, niet diep konden wegzakken. Waren de pakketjes eenmaal bezorgd dan kwam hij zo snel als mogelijk terug om de buit met een haakje van de barbecueset uit de brievenbus te hengelen.

De buit bestond uit dure spullen. Printerinkt, harde schijven, studieboeken, soms een cd, een dvd, een keer een setje onderbroeken. Hij bestelde vooral bij Bol .com, maar ook bij Coolblue en bij Otto

De cybercrime zelf speelde zich af in de computerruimtes van de Hanzehogeschool. Op de achterkant van computers plugde hij keyloggers in. Dat zijn op usb-sticks lijkende cyberdingetjes die toetsaanslagen registreren en opslaan. Met de ontfutselde gegevens kon Anne inloggen op e-mailaccounts en webshopaccounts van zijn medestudenten. Zo kon hij uit hun naam spullen bestellen, af te leveren op de door hem geselecteerde adressen met de geprepareerde brievenbussen.

De studenten kregen ondertussen de rekeningen van goederen die ze niet hadden besteld. Een vader van een gedupeerde student, vader is advocaat, vertelt aan de rechters hoe groot de paniek is wanneer je ontdekt dat iemand uit jouw naam spullen koopt. ‘Dan moet je van alles doen en je weet niet waar het lek zit. Je moet al je wachtwoorden op al je apparaten veranderen, je moet naar het politiebureau om aangifte te doen. Dat brengt paniek, angst en slapeloze nachten.’

De officier van justitie denkt dat Anne de boel voor zo’n 10.000 euro listig heeft geflest. De spullen die hij buitmaakte, verkocht hij op Marktplaats. Er komt een dag dat hij de opbrengst moet inleveren. Met de hiervoor benodigde procedure wordt zodra ergens capaciteit is, in de toekomst een begin gemaakt.

Voor nu: een jaar celstraf, de helft mag voorwaardelijk. Dat past hem slecht. Hij heeft inmiddels een baan in de energiesector en met de Hanzehogeschool heeft hij – na een jaar schorsing – afgesproken dat hij zijn studie mag afmaken.

Anne vreest terugkeer naar de vreselijke gevangenis die voor cybercriminelen niet anders is dan voor het klassieke geboefte. Zijn werkgever weet nog van niks. Anne eindigt de zitting met hoe hij begon: met een beetje huilen.

Snift: ‘Als ik mijn baan kwijtraak, raak ik weer uit balans.’ De allerlaatste woorden heeft hij ingestudeerd, het zijn woorden die over zijn toekomst gaan. Hij zegt tegen de rechters: ‘Ik wil niet in de bak, maar aan de bak.’

Rob Zijlstra

het ronkende persbericht

update – 11 februari 2019 – uitspraak 

Bennie is vrijgesproken van oplichting, maar schuldig bevonden aan witwassen. Hij krijgt geen straf. Waarom niet? Dat is te lezen in het vonnis [klik op afbeelding]

 

Surrealistische mannen

De rechters willen weten wat Adrie uit Winschoten nou voor een man is. Rolf moet dat weten want hij was met hem bevriend. Rolf, een van de verdachten, zegt: ‘Adrie was een drukke man met humor, een man die op het juiste moment de juiste dingen kon zeggen. Lachen. Behulpzaam ook. Aangenaam gezelschap.’

Met deze omschrijving komt Adrie bijzonder goed weg. Een half jaar geleden werd hij op deze plek nog neergezet als een verschrikkelijkste man met bloeddoorlopen ogen en een staart. Hij werd veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging vanwege een zieke misdaad: het seksueel uitbuiten van zijn nichtje. Toen het begon was zij 13 jaar en haar hel zou twee jaar duren.

Adrie verkrachtte het kind niet alleen zelf (wel honderd keer), maar bood het meisje ook aan aan andere mannen. Die mochten met haar doen wat ze wilden. Als het maar wreed was en als ze het maar filmden. Dat was zijn kick.

De zitting van nu gaat over de mannen die het nichtje deden.

Rolf – een 40-jarige Drentse ondernemer die van alle markten thuis is – was een van die mannen. Hij was niet alleen bevriend met Adrie, maar hij kende ook het nichtje. Hij wist dat het een meisje was met een immens trieste geschiedenis, kwetsbaar als een dwarrelende vlinder in de schemer van een avond. Wat voor een man is hij dan, hij die wist wie en wat zij was en zich desondanks liet verleiden, zoals hij het noemt. ‘Omdat ze maar bleef aandringen.’ Via de chat had hij haar laten weten dat het super was geweest.

Rolf zegt: ‘Ik heb het toegelaten dat zij een stap te ver ging.’

Het is hem dus overkomen. Rolf voelt zich slachtoffer. Hij vertelt dat hij zich geen raad wist. Hij zat in een complexe situatie, zowel privé als financieel. Dus: ‘Dan is het lastig om je loyaliteit bij je gezin te houden.’ Ten einde raad liet hij zich door het kind oraal bevredigen. Een andere keus had hij niet gehad. Tegen de rechters: ‘Het was een heel surrealistische situatie.’

De eis: tien maanden. Krijgt hij die, dan gaan – heel realistisch – zijn bedrijven failliet.

Surrealistisch zou je ook het beeld kunnen noemen van een boom in het Beersterbos waaraan het meisje is vastgebonden terwijl zij wordt misbruikt door een man (28) uit Irak die zich had aangeboden op de website ‘hot or not’. In de telefoon van het meisje staat hij opgeslagen als de ‘brute asielzoeker’. Hij filmde de vernedering met een telefoon op een bij de Action gekocht statief.

De bruut ontkent, maar volgens de officier van justitie is het een ontkenning met de moed der wanhoop. En hij komt er niet mee weg: 30 maanden (eis).

Voor hem dreigt hetzelfde als wat Hamdin (29) uit Soedan boven het hoofd hangt: het moeten verlaten van Nederland. Een veroordeling zal leiden tot een drastische wending van de asielprocedure. Hamdin wilde gaan studeren. Hij had zich tien keer in beide armen geknepen toen hij hoorde dat het meisje geen 19 was zoals ze had verteld.

Eenmaal lust, heel de toekomst verprutst.

Dan is er Joan uit Winschoten. Hij is zo’n man die wel raad weet met iemand die aan zijn stiefdochters zou zitten. ‘Dan gaat-ie eraan’, had hij bij de politie gezegd. Dood. Zo’n man is Joan.

Maar in de rechtszaal zegt hij niet zo veel. Wat moet hij ook? Zeggen dat hij spijt heeft, zoals alle mannen als het te laat is? Zachtjes: ‘Ik vind het verschrikkelijk.’

Klopt het wat de officier van justitie beweert? Dat het meisje gedurende een jaar iedere week, soms twee keer, op haar fiets bij hem kwam? En dat ze dan ruwe seks hadden?
Joan: ‘Ja.’
Rechters: ‘Sloeg u haar?’
Joan: ‘Alleen soms. Als ze er om vroeg.’
Rechters: ‘Dan sloeg u. Hard?’
Joan: ‘Ja.’

De politie onderschepte chatgesprekken over brute en wrede seksuele handelingen die het meisje met hem wilde verrichten. In werkelijkheid werden die vernederende teksten geschreven door oom Adrie. Het nichtje moest het doen.

De rechters vragen: ‘Had u nou nooit het vermoeden dat er iets niet in de haak was?’
Joan: ‘Ik dacht dat ze 19 was.’
De rechters: ‘We hebben filmbeelden gezien, van haar gezicht, we zien dat ze pijn heeft, dat ze het naar vindt.’
Joan: ‘Ze zei, het is voor mijn eigen genot.’
De rechters laten een stilte vallen.
Joan: ‘Toen heb ik niks meer gevraagd.’

En verder is Joan een man die het allemaal niet meer zo goed weet. Er was een tijd dat hij seksuele contacten onderhield met wel dertig, veertig vrouwen. Dat wil hij nu niet meer. Hij, 25 jaar alweer, wordt ook ouder en hij wil het rustiger aan gaan doen. De eis van de officier van justitie sluit op dat laatste aan: 42 maanden gevangenisstraf.

Pablo (38) is helemaal vanuit Almere zonder advocaat naar de rechtbank in Groningen gekomen. Zoals hij destijds ook per trein vanuit Almere naar Winschoten reisde. Zij had hem zoals afgesproken opgehaald van het station. Ook Pablo zegt: ‘Ze leek niet jonger.’

Pablo is een man die gelukkig is getrouwd, een eigen woning heeft en een baan. De procedure om een kind te kunnen adopteren is in een eindstadium. Toen hij het meisje op drie verschillende manieren seksueel binnendrong – zo heet een verkrachting in de rechtszaal – had hij wel een vaag vermoeden dat er iets niet klopte. Rechters: ‘Maar uw eigen lust was belangrijker op dat moment.’ Pablo knikt, beschaamd.

Rechters: ‘Voelt u zich schuldig?’
Pablo: ‘Ik ben overstuur.’
De officier van justitie: tien maanden cel.

Pablo denkt met gebogen hoofd aan zijn huwelijk, de koopwoning, zijn vaste baan, aan de lange adoptieprocedure die bijna is volbracht. Misschien heeft hij buikpijn. Bang voor een hoge prijs, de vrees alles kwijt te raken. Zijn vrouw weet iets, zijn werkgever niets.

Het slot van dit weerzinwekkende verhaal.

Iedereen weet dat je niet mag stelen, ook de rotzakken die dat desondanks toch doen weten dat. Nog nooit was er een dief in een rechtszaal die zich verontschuldigde door te zeggen dat hij niet wist dat stelen verboden was.

Maar…

Hoe kan het toch dat er nog mannen rondlopen die menen dat je bruut seks kunt hebben met kinderen zolang je maar denkt dat ze meerderjarig zijn?

Rob Zijlstra

de uitspraken zijn op 1 maart

update – 28 januari 2019
Een van de verdachten heeft  twee dagen na de zitting van vrijdag zelfmoord gepleegd. Dit heeft de rechtbank maandagochtend bevestigd. De man die zelfmoord pleegde was een vage kennis van de hoofdverdachte in deze zaak, Michel M. Tegen de man was achttien maanden celstraf geëist. Hij ontkende tijdens de zitting dat hij zich schuldig had gemaakt aan het misbruik. Hij zou, door M. valselijk zijn beschuldigd. Nu de verdachte is overleden, is de strafvervolging per direct stilgelegd. De rechtbank zal in zijn strafzaak ook geen uitspraak doen.

→ Het rechtbankverslag van de strafzaak van Adrie: De verschrikkelijke multitasker

mededeling – dit is geen advertentie, maar een betrouwbare link naar slachtofferhulp die ik hier heb geplaatst – er zijn nogal wat meldpunten op dit gebied die dubieus zijn – rob zijlstra

Red de Rechtstaat!

Advocaten staken. Weliswaar deden ze het maar een half uurtje, maar toch. Advocaten – de sociale advocatuur – maken zich grote zorgen over de plannen die minister Sander Dekker (VVD,Rechtsbescherming) heeft met de rechtsbijstand.

De minister: het systeem moet anders.
De advocaten: het systeem wordt afgebroken.

In Groningen kwamen woensdagochtend advocaten uit Noord-Nederland bijeen om te protesteren. Zij deden dat voor het gerechtsgebouw in Groningen. Eerder waren een acties in andere steden. De plannen worden vandaag besproken de Tweede Kamer.

tekst gaat onder de foto’s verder 

deken rob geene sprak luid en  bezigde harde taal

advocaten staken, de stratenmaker werkt door

de actie duurt een half uur

De plannen van Sander Dekker.

 

Deken Rob Geene van de Orde van Advocaten (Noord-Nederland) sprak voor het gerechtsgebouw. Hij sprak met luide stem (megafoon) en bezigde harde woorden.

We zijn hier, zei hij, omdat ‘onze regering al tien jaar lang bezig is om onze rechtstaat om zeep te helpen;
omdat de drie kabinetten Rutte vinden dat de overheid geen last moet hebben van mondige burgers;
omdat de overheid probeert burgers rechteloos en dus weerloos te maken;
omdat de overheid de grondwettelijke rechten van burgers systematisch schendt;
omdat de plannen van Dekker aantoonbaar slecht zijn, te duur, te ingewikkeld en leiden tot nog meer bureaucratie.

Door de megafoon: ‘We zijn inmiddels aan het afglijden naar het niveau van landen als Polen, Hongarije en Turkije. Daar is de democratie vervangen door dictatoriaal bestuur, met corrupte rechters en advocaten in de bajes. Daar worden advocaten vervolgd omdat zij sociaal zwakkeren
willen bijstaan. Wij zijn er heel dicht bij. Nederland verwordt tot een apenland. En de Tweede Kamer slaapt.’

Er klonk applaus.

‘Wij advocaten hebben een eed afgelegd om de grondwet te dienen en zo de rechten van u alen te beschermen. Dat doen we met hart en ziel. Maar we accepteren niet dat de overheid de burger zijn rechten ontneemt en ons het werken onmogelijk maakt. Red de rechtstaat.’

r.z.

→  Advocaat Judith Kwakman uit Assen legt uit:  waarom advocaten staken [dvhn]

→  Beelden van de actie met commentaar van Hans Anker [dvhn]

→ meer foto’s van de actie

 

De verschrikkelijke media

Een Bekende Groninger, bekend tot voorbij Drenthe, belt met de redactie van de krant. Dat is niet zo, maar stel nou eens dat dat gebeurt. De Bekende Groninger vertelt dat hij in een vlaag van stommiteit iets verschrikkelijks heeft gedaan en dat hij nu voor de rechter moet verschijnen. Kan de krant daar ook aandacht aan besteden? Hij heeft namelijk gehoord dat aandacht in de media leidt tot een lagere straf.

Nogmaals, de Bekende Groninger van zojuist is door mij bedacht, maar het had zomaar gekund. In de echte wereld gebeuren gekkere dingen dan je kunt verzinnen. Daarom toch nog maar even de zaak van Sergio Padt, keeper van FC Groningen. Over hem is al veel naars geschreven, dus dit stukje kan er vast nog wel bij.

De betaalde voetballer moest komen opdraven in de rechtbank van Groningen omdat hij iets verschrikkelijk stoms had gedaan.

Sergio Padt had na weer een verloren wedstrijd vier, zes of twaalf mixdrankjes weggetikt en de alcohol uit de mix was toen naar zijn hoofd gestegen. Dat kwam vooral vanwege de lege maag. Dat laatste verklaarde hij zelf. Ook het aantal drankjes is opgetekend uit de mond van Padt. Bij de politie zei hij dat het er tien waren, in de rechtszaal bracht hij het aantal glazen terug naar vier tot zes. Rechters weten dan – net als vaders en moeders van pubers – dat je dat aantal moet verdubbelen.

Na de drankjes ging Padt op huis aan. Hij woont in Kropswolde, met de trein van station Europapark – naast het stadion – is dat zeven minuten. Een enkeltje kost nog geen drie euro.

Hij beschikt over een ov-kaart met voldoende saldo, maar het zit hem die zondag ook na de wedstrijd niet mee: incheckpaal stuk. En zo kan het gebeuren dat Padt zonder geldig vervoersbewijs richting Kropswolde treint. Met – tot overmaat van ramp – kaartjescontrole.

Tegen de rechter zegt hij: ‘Eerst was ik wat onbeleefd en in een later stadium heb ik wat dingen geroepen. Toen is het uit de hand gelopen.’

En hoe. Padt haalt uit en geeft de conducteur met de vlakke hand een klets op de wang, zegt ‘ik maak je kapot’ (en misschien ook wel ‘ik maak je dood’) en om het af te maken rochelt hij een dikke fluim bijeen en braakt de groen-wit gekleurde smurrie richting het gezicht van de spoorwegmedewerker. De kwalster belandt op het uniform.

Padt mag van geluk spreken dat Mark Rutte met zijn jeukende spierballen op zondagavond nooit in de trein naar Kropswolde zit. Wel zat er een stagiaire van de krant. Zodoende wist heel snel gans het land het, een dag later stond het in alle kranten. In de voetbalpraatprogramma’s op de televisie viel hoon en spot hem ten deel. Er werden zelfs grappen gemaakt, voetbalhumor om te lachen. Op sociale media ging de goegemeente los.

Kortom, Sergio Padt was even aan de beurt. De jongens van de sportredactie van Dagblad van het Noorden riepen de doelman uit tot de tobber van het jaar. Dan kan het altijd beter.

Een officier van justitie moet verwerpelijk gedrag vertalen in juridische verhandelingen, in delicten. De klets tegen de wang is een eenvoudige mishandeling, de ‘ik maak je kapot’ (of dood) is het dreigen met een misdrijf tegen het leven gericht en de fluim mag doorgaan voor een belediging.

Opgeteld en alles afgewogen zijn deze drie misdrijven, noem het een hattrick, goed voor een werkstraf van 70 uren, te verrichten op doordeweekse dagen. Doet hij het niet of niet naar behoren, dan staan daar 35 dagen in de gevangenis tegenover. Dat was de eis.

De politierechter vroeg: ‘Stel dat u gevangenisstraf krijgt. Raakt u dan uw baan kwijt?’
Padt, met flinke schrik: ‘Daar is niet over gesproken.’

De raadsvrouw van de doelman ziet het recht anders. Zij zei tegen de rechter: ‘Sergio Padt is al veroordeeld. Door het publiek. Door de media. Hij is neergezet als een misdadiger. Zelfs Wikipedia maakt melding van het incident. De ongenuanceerde berichtgeving zal hem de rest van zijn leven achtervolgen. Hij is genoeg gestraft, een straf van de rechter voegt niets toe. Haar voorstel: verklaar hem schuldig, klaar.

Mocht de rechter er toch anders over denken, zei de raadsvrouw nog, dan kan Padt worden ontslagen van alle rechtsvervolging omdat er sprake was van noodweer, van zelfverdediging. De advocaat zei dit omdat ze geen echte strafrechtadvocaat is. Was ze dat wel, dan had ze dit verweer niet gevoerd.

De officier van justitie wilde van strafkorting vanwege publiciteit niets weten. ‘Meneer is profvoetballer, hij weet dat er jongetjes zijn die hem zien als een idool. Hij was intimiderend en heeft het over zichzelf afgeroepen. Dan moet je achteraf niet gaan zeuren.’

De politierechter zag een middenweg. Schuldig, alles bewezen. Maar de werkstraf mag vanwege de publiciteit, vanwege alle media-aandacht, wat minder. Geen zeventig uur, maar eentje van vijftig. De rechter zei tegen Padt: ’Ik merk en zie aan u dat al die aandacht van invloed is op uw persoonlijk functioneren.’

Ik dacht: dat kun je ook uitleggen als een tweede klets in het gezicht van de kaartjescontroleur die ook maar zijn werk deed.

Ik dacht ook: er staan met regelmaat mensen in de rechtszaal terecht die lijden onder de aandacht van de media. Door stukjes in de krant, op websites, door itempjes op radio en tv. Waardoor plots heel het dorp kennis krijgt van de ontuchtige escapades met kleine kinderen, van de diefstallen, de verduisteringen. En ook heel de kerk weet het dan, en iedereen op de tennisclub, alle collega’s op het werk. Je ex.

Ik zag gebogen hoofden van gemeenteraadsleden, wethouders, Statenleden, directeuren van bedrijven en instellingen, van leraren van grote gemeenschappen, ik zag bekende jeugdtrainers, ex-topsporters, ik zag een keer een Europees kampioen in de verdachtenbank.

Ik zag er ook advocaten en politiemannen en -vrouwen, er was eens een meppende rechter, een chirurg, houders van gerenommeerde restaurants. Ik zag journalisten, muzikanten, voorzitters en secretarissen, ondernemers van het jaar die zich allen met de kop vol schaamte voor de rechter moesten verantwoorden.

Zij stonden er gekleurd op en kregen de volle mep. Niks korting op de straf. Alleen als je op keep staat mag het kennelijk anders.

Ik dacht tot slot, stel dat de rechters van Willem Holleeder straks de redenering van de politierechter te Groningen volgen, dan krijgt De Neus in plaats van levenslang extra jaren om te leven.

Rob Zijlstra