Klunzig & knullig

Gerard meent dat de
situatie absurde
vormen heeft aangenomen

De criminaliteit was afgelopen week weer eens in opspraak. De ontwikkeling van de misdaad is veel minder rooskleurig dan officiële cijfers willen doen geloven, luidde brekend het nieuws. Het is erger dan wij denken. Of mogen weten. De onthulling is gebaseerd op een vertrouwelijk rapport van de politie en het Openbaar Ministerie. Dat zijn twee instanties die – mag je hopen – weten waarover ze spreken.

De boodschap is dat de boeven aan de winnende hand zijn. Waarom politie en justitie deze informatie geheim wilden houden, is mij een raadsel. Moet niet iedereen zoiets zo snel als mogelijk weten? Opdat wij tijdig ramen en deuren kunnen sluiten?

Of past argwaan? Zolang het kabinet niet in spoedzitting bijeenkomt, er geen instantie is die code rood voor heel het land afkondigt, heb ik mijn bedenkingen. Het vertrouwelijke rapport is bestemd voor het kabinet dat na maart, na de verkiezingen, aantreedt. Opdat aanstaande kabinetsleden alvast weten waar meer geld naar toe moet. Zou het dat zijn?

Misdaadrapporten van instanties gaan meestal over de omvang van de criminaliteit. Het gaat over hoeveel van dit en hoeveel van dat en hoeveel dit en dat een jaar eerder meer of minder was. ‘Het laagste niveau van denken is tellen’, sprak eens een politiefunctionaris die het niet zo op cijfertjes heeft.

Mijn idee: het is de hoogste tijd voor een groots onderzoek naar de aard van de criminaliteit. Niet tellen hoe vaak, maar kijken naar wat. Ik voorspel een onthutsende uitkomst. Ik voorspel dat een flink deel van de criminaliteit in Nederland – meer dan de helft – valt in de categorie klunzig & knullig. Dat is misdaad die de politie met twee vingers in de neus kan bestrijden, ook gezien de vergaande opsporingsbevoegdheden en het materieel waarmee de politie is toegerust. Ze hebben zelfs helikopters.

Bezoek op een willekeurige dag een rechtszaal van het strafrecht (gewoon in de winkelgebieden van Assen, Leeuwarden en Groningen) en u begrijpt wat ik bedoel. U kunt dan getuige zijn van een strafzaak van Gerard, een 54-jarige man van goede huize die halverwege een afslag miste. Nu zuipt hij te veel (‘dat moet ik wel eerlijk toegeven’), schaakt hij eens wat en speelt hij graag gitaar. Een baan zit er niet meer in, vindt hij. Laat ‘m liever met rust.

Gerard is vanuit een gesloten kliniek (‘beter dan de gevangenis’) naar zittingszaal 14 gebracht omdat hij wordt verdacht van een poging tot moord. Dat is niet niks. Hij heeft een kennis met een koksmes in de linkerelleboog gestoken. Dat beweert de officier van justitie. Zelf zegt Gerard van niet. Gerard denkt dat zijn kennis – hij heet Henk – is gevallen want het was een rommeltje in dat huis. Gerard denkt dat Henk die graag blokfluit speelt in zijn val tegen de verwarming is gekukeld en toen zijn elleboog lelijk heeft opengehaald. Anders zou hij het niet weten.

Henk was ook verre van helder. Hij zat aan de paddenstoelen, zegt Gerard. Aan de paddo’s. En hij? ‘Mwah. Twee, drie, vier, vijf, zes, zeven halve liters misschien. Meer niet.’

Aan de vermeende steekpartij gaat een heel verhaal vooraf. Henk had de accuboormachine compleet met de juiste bitjes van Gerard geleend om een kastje in elkaar te schroeven. Na een paar weken kreeg Gerard zijn accuboor terug. En wat? Boorkop stuk. Henk ontkent alle schuld, Gerard beweert dat het niet anders kan dan dat Henk zijn eigendom (‘waar ik ook voor heb moeten sparen’) heeft vernield.

De officier van justitie denkt dat Gerard – ‘tikkeltje narcistisch met een zwakbegaafd werkgeheugen’ – gekrenkt was en verhaal is gaan halen en dat hij daarbij Henk in een plotselinge drift heeft gestoken met het mes. Het letsel aan de elleboog is typisch afweerletsel.

Halverwege het proces zwakt de officier van justitie de aanklacht ‘poging moord’ af naar een ‘het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel’. De eis: anderhalf jaar celstraf waarvan een jaar voorwaardelijk. Gerard moet dan de komende drie jaar wel uit de buurt van Henk blijven. Doet hij dat niet, dan moet hij een jaar extra zitten. Gerard meent dat de situatie absurde vormen heeft aangenomen. Met een vermoeide zucht zegt hij tegen de rechters: ‘Wie u ook gelooft, ’t is aan u.’

Een doordeweeks bezoek aan een rechtszaal leert dat de misdaad vaak niet is waar die op lijkt. In de binnenstad van Groningen is een jongeman beroofd, van zijn dure Gucci-tas met daarin niet alleen een telefoonoplader, maar ook 720 euro cash. De bezorgde moeder van het slachtoffer belde de politie. Er worden drie jongemannen uit Leeuwarden aangehouden. Zij zeggen dat het anders is gegaan.

De Guccitas-man had drugs verkocht die nep bleek. Het verruimde de geest helemaal niet en dus hadden de Leeuwarders hun dealer weer opgezocht. Een van de verdachten: ‘We wilden praten, maar we werden boos.’ Ze gaven hem een klap, een schop, rukten die dure tas uit zijn handen en graaiden het geld eruit.

Nu was het slachtoffer niet zomaar een doodgewone drugsdealer. Hij had lean drink verkocht. Huh? Rappers lusten daar pap van. Lean is een mixdrankje van sprite (cassis werkt ook) en hoestdrank. Als je zulks in de juiste hoeveelheden mengt en doorslikt is de werking als die van een joint.

Dealers in geestverruimende zaken zijn niet vogelvrij, die mag je niet zomaar slaan. En dus hoorden de mannen uit Leeuwarden gevangenisstraffen eisen voor de duur die ze al hadden vastgezeten. Voor de een, net vader, was dat ruim twee maanden, voor de ander die een eigen bedrijf wil beginnen zes.

Na Gerard en voorafgaand aan de Friese jongemannen had Krish (31) in de rechtszaal moeten komen opdraven. Hij was er niet. Krish vond ’s ochtends opdraven te vroeg en weigerde in de gevangenis in de boevenbus te stappen.

Zijn misdaad: hij had gedreigd een AK-47 te kopen om daarmee mensen in de Herestraat in Groningen dood te schieten. Na tien ongelukkigen zou hij zichzelf neerpaffen. Krish had nog geen AK aangeschaft, hij had slechts zijn plannen onthuld. Op een zolderkamertje ten overstaan van een IS-terreurcel? Nee. Hij zei het met bravoure tegen twee politiemannen. Die rapporteerden: een voorgenomen misdrijf van terroristische aard.

Niet superhandig Krish, om zoiets aan de politie te vertellen. Daarom zit ook jij in de categorie klunzig & knullig. Is beter ook. Voor ons allemaal.

Rob Zijlstra

uitspraken volgen

Nep-alert

Nepnieuws lijkt een plaag
te worden die bij deze
tijd schijnt te horen

Namen van verdachten zijn meestal (door mij) verzonnen. De rest is altijd waar. Dat beweer ik. Niet dat er nooit fouten in mijn verhalen staan. Ik heb een keer een zware crimineel, zo’n echte linkmiegel, in de rechtszaal laten huilen. Toen ik het verhaal na publicatie nog een keertje las, realiseerde ik mij dat ik twee strafzaken door elkaar had gehaald. Elke dag weer hoop ik die kerel nooit tegen te komen, want iets zegt me dat ik hem met dat tranendal diep heb beledigd. Ik vrees een criminele afrekening.

Een fout moet worden hersteld. Zodra dat is gebeurd, is een verhaal weer waar. Voor de krant zijn ware verhalen van het grootste belang. Ooit konden wij van de krant nieuws verkopen, maar nu iedereen zijn eigen nieuws is, werkt dat niet meer. Wat ons rest: betrouwbaarheid. Wat wij schrijven, moet kloppen. Altijd.

Tarek komt uit Tozeur, een stad vol dadelpalmen in Tunesië. Op een dag besloot hij te vluchten. Na een lange omzwerving door Europa belandde hij eerst in Bulgarije en later in Bellingwolde. Tarek is 34 jaar en verbleef tot 15 september 2016 in het plaatselijke asielzoekerscentrum. Daar – op die 15e september ’s avonds – stak hij een medebewoner neer. Die dingen gebeuren.

Deze krant berichtte: ‘Bewoner AZC in Bellingwolde steekt medebewoner met mes’. Elk woord waar. Getuigen wezen Tarek aan als dader. De politie hield hem aan en nam hem mee. Sindsdien verblijft Tarek als verdachte in de gevangenis aan de Huub van Doornestraat in Zwolle. Met de trein kom je daar langs.

De bron van het nieuwsbericht was de politie. Wanneer de politie iets meldt – ze hebben daar opgeleide mensen voor – gaan wij van de pers er traditiegetrouw vanuit dat het ook klopt. De politie geldt als een betrouwbare bron. Gezonde argwaan is daarbij overigens nodig. Geloven we de politie blindelings, dan zou er in iedere straat in Noord-Nederland een criminele motorbende ondermijnend actief zijn. Dat is natuurlijk onzin. In zittingszaal 14 heb ik in de voorbije tien jaar nooit één criminele Angel, Surrender of Bandito of hoe die gasten ook maar mogen heten, als verdachte gezien. Nou ja, eentje misschien.

Farhad is een 25-jarige man uit Iran. Hoe hij in het asielzoekerscentrum van Bellingwolde verzeild is geraakt, vertelt het verhaal niet. Maar hij was er wel. Op die 15e september vierde hij er zijn verjaardag met landgenoten. Er waren hapjes en drankjes en het werd een vrolijk feestje.

Tegen elf uur die avond, wordt in de rechtszaal gezegd, ging Farhad nog even naar de biljartruimte. Daar kwam hij Tarek tegen. Ze kennen elkaar een beetje. Tarek kent hem vooral als de man die drugs in het asielzoekerscentrum verkoopt. Ook die dingen gebeuren.

De rechters vragen: ‘Was u naar hem op zoek of kwam u hem toevallig tegen?’
Tarek zegt tegen de tolk: ‘We kwamen elkaar gewoon tegen.’

Ik heb niet geprobeerd
meneer te doden

Hij vertelt dat Farhad hem probeerde te slaan. Zegt: ‘Ik was bang omdat hij mij met de dood bedreigde. Hij gedroeg zich arrogant. Ik heb toen een mes gepakt, een fruitmesje. Ik wilde hem bang maken. Ik heb toen in een opwelling gestoken. Omdat hij me sloeg. Ik heb niet geprobeerd meneer te doden.’

Er is een aanleiding. Tarek zegt dat Farhed hem een joint had verkocht voor twee euro. Maar het was een nepjoint. Er zaten geen drugs in. Toen ze elkaar in de gang bij de biljartruimte tegenkwamen, sprak Tarek de huisdealer daar op aan. Tegen de rechters: ‘Ik wilde mijn geld terug.’

Farhed heeft een andere lezing. Hij deed niks. Hij werd zomaar ineens neergestoken. En nee. Hij verkoopt geen drugs in het asielzoekerscentrum. Over de gevolgen van het steken bestaat geen verschil van inzicht. Farhad werd in beide bovenbenen gestoken en verloor zo veel bloed dat er sprake was van een levensbedreigende situatie. Artsen wisten een moord dan wel doodslag te voorkomen.

Rechters: ‘Wat gebeurde er na het steken?’
Tarek: ‘Ik schrok van het bloed.’
Rechters: ‘Wat vindt u er nu van?’
Tarek: ‘Ik heb heel veel spijt.’

De politie zocht het uit, sprak met betrokkenen, noteerde de bevindingen van getuigen, maakte daar een dossier van en stuurde dat naar het Openbaar Ministerie dat op zijn beurt Tarek naar de rechtszaal sleepte waar hij de officier van justitie achttien maanden gevangenisstraf hoorde eisen wegens een drugsgerelateerde poging tot doodslag.

In december, een kleine drie maanden na het incident, belde een man met journalisten. Hij vertelde dat de steekpartij in het asielzoekerscentrum van Bellingwolde niets met drugs te maken heeft, maar alles met homohaat. De verdachte wilde Farhad doodsteken omdat hij homofiel is. En anders wel omdat hij een christen is. Het oude nieuws van de steekpartij werd ineens nieuw nieuws. Ook de landelijke media meldden zich, want de combinatie asielzoeker en homogeweld is hot. De bron van het nieuwe nieuws is een man die spreekt namens een hulporganisatie van homoseksuele asielzoekers. De Christenunie is bezorgd.

Dagblad van het Noorden bracht het nieuwe nieuws met een slagje om de arm, ook RTV Noord – de omroep nodigde de bron uit in de studio – doet voorzichtig. De Telegraaf meldde evenwel dat het slachtoffer zijn leven nergens meer zeker is, omdat de aanvaller overval vrienden met messen heeft. De hulporganisatie slaat alarm en wil een gesprek met staatssecretaris Klaas Dijkhoff (veiligheid en justitie). ThePostOnline (TPO) brengt de homohaat als feit en plaatst een uiterst bloedige foto van het slachtoffer met een balkje voor de ogen.

Een advocaat eist in de rechtszaal namens Farhad ruim 6.000 euro schadevergoeding. Het slachtoffer zelf is het daar niet mee eens. ‘Ik hoor dat bedrag nu voor het eerst.’ Hij zegt nauwelijks contact te hebben gehad met de advocaat die is ingeschakeld door de hulporganisatie. Dat is wel wat apart.
In de rechtszaal benadrukt de officier van justitie dat een en ander na aanleiding van de berichtgeving is onderzocht. Ze zegt: ‘Ik hecht eraan te zeggen dat uit niets is gebleken dat er sprake is van anti-homogeweld dan wel dat gesproken kan worden van een anti-christenmotief.’ De hulporganisatie meldt teleurgesteld te zijn in de rechtszaak.

schermafbeelding-2017-01-14-om-14-08-45Het was nepnieuws.
Wat waar moet zijn, zat er niet in.
Nepnieuws lijkt een plaag te worden die bij deze tijd schijnt te horen.
Voor ons van de verslaggeverij zit er maar één ding op: wij moeten nog alerter zijn.

Rob Zijlstra

Dag van de Advocatuur

Het is vandaag in Groningen een beetje de dag van de advocatuur. Waarom? Zie: een valse kraai?
Maar ook  los van deze tuchtzaak hebben advocaten het niet altijd even gemakkelijk. Het onderstaande bericht, de dagelijkse Rarekiek, staat vandaag in Dagblad van het Noorden.

schermafbeelding-2017-01-13-om-08-11-25

update – vrijdagochtend
De dag is inmiddels ten einde.
Twee leden van de raad van discipline zijn gewraakt.
meer hierover:

 een valse kraai?

Een valse kraai?

terzijde

De Haan Advocaten is het grootste advocatenkantoren van Noord-Nederland en staat landelijk gezien qua grootte in de top-20. Het kantoor begon in 1980 als een geëngageerd strafrechtkantoor in de binnenstad van Groningen. Oprichter is Winfryd de Haan, nog altijd eindbaas. Hij bouwde het strafrechtkantoor uit tot een kantoor met 160 medewerkers, actief op alle rechtsgebieden. Medeoprichter Asse Fokkema haakte halverwege af en is rechter geworden. De andere drie ‘hanen’ van het allereerste uur zijn Erik de Mare, Duco Keuning en Cees Eenhoorn. Zij  zijn nog altijd actief als bevlogen strafrechtadvocaten vanuit het binnenstadskantoortje waar het eens begon.

schermafbeelding-2017-01-11-om-14-24-29

De Haan Advocaten
in de beklaagdenbank
Waarom?

Handelt De Haan Advocaten uit Groningen in het belang van gedupeerde huizenbezitters in het aardbevingsgebied? Of is vooral de eigen portemonnee het belang dat het advocatenkantoor drijft? Het proces kan het kantoor miljoenen euro’s opleveren. De raad van discipline buigt zich vrijdag (al dan niet achter gesloten deuren) over deze kwestie. Zes vragen, vijf antwoorden.

 

1. Wat is er aan de hand?
De Haan Advocaten in Groningen heeft een stichting opgericht die via de rechter probeert materiële en immateriële schade die is ontstaan als gevolg van de aardbevingen in Noord-Groningen door de NAM vergoed te krijgen. Ruim 3.000 mensen hebben zich aangemeld bij deze stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG). De deelnemers moeten eenmalig honderd euro betalen. Komt het tot uitbetaling van de schade, dan moeten de deelnemers een succesfee van vijf tot tien procent afdragen aan De Haan Advocaten.

2. Wat is het probleem?
De beroepsregels van de advocatuur zelf. Advocaten hebben (net als medici) eigen gedragsregels die wettelijk zijn verankerd in de Advocatenwet. Een van de gedragsregels is dat de beloning van de advocaat niet afhankelijk mag zijn van het behaalde resultaat. Het idee achter deze regel is dat advocaten willen voorkomen dat geld de drijfveer wordt in plaats van het belang van de rechtzoekende.

3. Waar komt de klacht vandaan?
Bij de deken van de orde van advocaten Noord-Nederland. De deken is niet alleen zelf advocaat, maar ook toezichthouder, hij is een soort openbaar aanklager die ervoor moet zorgen dat misstanden binnen de advocatuur aan de kaak worden gesteld en worden vervolgd. De deken geeft leiding (als voorzitter) aan de orde van advocaten. Het bezwaar dat de deken heeft tegen de constructie die De Haan heeft opgetuigd, is met het kantoor besproken. Dit heeft niet geleid tot een aanpassing. Daarom wordt de zaak nu voorgelegd aan de raad van discipline, het tuchtcollege van de advocatuur. De voorzitter is een rechter, de overige leden zijn advocaten.

4. Wat kan de raad van discipline?
De raad moet beoordelen of de constructie die De Haan heeft opgetuigd door de beugel kan. Mocht die in strijd zijn met de gedragsregels, dan kan De Haan gevraagd worden de constructie aan te passen. De raad kan ook een streep door de constructie halen. Na de uitspraak (doorgaans binnen zes weken) is er de mogelijkheid tot hoger beroep bij het hof van discipline.

5. Wat zegt De Haan zelf?
Volgens het kantoor is een succesfee onder bepaalde omstandigheden (deze dus) geoorloofd. Ook stelt het kantoor dat er al is geprocedeerd bij de rechtbank en dat toen geen bezwaar is gemaakt. Een derde punt: mensen met een kleine portemonnee kunnen voor weinig (100 euro) meeliften in deze megaclaim.

6. Waarom pas nu?
Dat is een vraag die vooralsnog zonder antwoord is. De stichting WAG werd in april 2013 opgericht. Waarom dan nu pas een klacht van de deken? Boze tongen beweren dat dit te maken heeft met de vorige deken van de orde van advocaten: die was werkzaam bij De Haan Advocaten. Diens opvolger (en huidige deken) Rob Geene wil inhoudelijk niet op de zaak vooruitlopen. De vraag zal vrijdag ongetwijfeld aan de orde komen.

rob zijlstra

dvhn/vandaag

De Haan wil tuchtzaak achter gesloten deuren

Groningen / De Haan Advocaten heeft de voorzitter van de raad van discipline verzocht de tuchtzaak waarbij het kantoor betrokken is, achter gesloten deuren te behandelen.

De orde van advocaten heeft een klacht tegen het kantoor ingediend omdat het zou handelen in strijd met de beroepsregels van de advocatuur. Het kantoor procedeert namens ruim 3000 huizenbezitters tegen de NAM. Bij de gekozen constructie zou niet het belang van de gedupeerden op de eerste plaats staan, maar het financieel gewin. De tuchtzaak dient vrijdag. Tuchtzaken zijn normaal gesproken openbaar.

Winfryd de Haan van het gelijknamige kantoor zegt dat een openbare behandeling van het geschil de lopende civiele zaak kan schaden. ,,Daar komt bij dat wij een geheimhoudingsplicht hebben en ons in een openbare zitting niet goed kunnen verdedigen.’’

Over de omstreden financiële constructie zelf maakt hij zich geen zorgen. ,,Als het alleen daarover zou gaan, dan wil ik er zelfs wel mee op de televisie.’’

De voorzitter van de raad van discipline moet bij aanvang beslissen of de deuren gesloten worden of niet.

 

> website stichting WAG
>> website de haan advocaten

haan

Dagblad van het Noorden – vandaag (tekst is hetzelfde als wat hierboven staat)

 

UPDATE – 13 jan 2017 – leden raad van discipline gewraakt
De tuchtzaak tegen De Haan Advocaten kwam vrijdagochtend onverwacht tot een snel einde. Twee leden van de Raad van Discipline zijn volgens het advocatenkantoor mogelijk partijdig en zijn om die reden gewraakt.

Twee leden van de Raad van Discipline (die over de klacht moet oordelen) hebben zich in het verleden als advocaten beziggehouden met soortgelijke claimzaken. Hoewel die niet van de grond kwamen, maakt het dat ze niet onpartijdig kunnen oordelen, meent Hans Silvius van De Haan Advocaten.

Ook heeft een van de leden, advocaat Peter Yspeert, volgens Silvius zich op een nieuwjaarsreceptie uitgelaten over de tuchtzaak in een gesprek met de voorzitter van de betrokken stichting WAG.

Binnen een maand moet een een wrakingskamer bijeenkomen. Pas daarna kan de tuchtzaak worden voortgezet.

Lucia

even sta ik in de
rechtszaal oog in
oog met de moordenaar

Ik lees oude krantenartikelen uit Nieuwsblad van het Noorden, geschreven door collega’s die nu niet meer bij de krant werken. Ik lees uitvoerige berichten, qua tekst langer dan we vandaag de dag gewend zijn te schrijven en te lezen.

Het is 1988, de dagbladen hadden volop abonnees.

Ik lees in die oude kranten over een jonge vrouw die is vermoord, zij is gevonden in een weiland langs de Euvelgunnerweg in Groningen, nu een bedrijventerrein ten oosten van de stad. Voordat ze werd vermoord, is ze verkracht. Een vreselijker lot kan een mens nauwelijks overkomen, een ernstiger misdaad valt bijna niet te begaan.

Ik lees de oude krantenartikelen uit het archief van het Nieuwsblad van het Noorden omdat de moordenaar, bijna 29 jaar na dato, moet verschijnen in zittingszaal 14 van de rechtbank in Groningen.
Vanwege toen – om precies te zijn: 28 jaar, 9 maanden en 25 dagen geleden.

Hij heet Willem.
Hij is nu 57 jaar, is een grote man die van die stevige, zwarte werkschoenen draagt, een donkere spijkerbroek, grijze sweater, grijszwart haar, een dito baard.
Hij is moordenaar voor het leven.

Deze Willem zit gelaten in de verdachtenbank als of hij zonder recht van spreken is.
Zijn behandelaar in de tbs-kliniek waar hij nu verblijft zegt evenwel dat ik eens langs moet komen, om te horen over de goede resultaten die er worden geboekt, mooie resultaten waar zelfs niemand weet van heeft. Vierenveertig procent. Het zijn resultaten die bewijzen, anders dan overal wordt gedacht, dat geen mens onbehandelbaar is. Ik krijg een visitekaartje. Kom langs, zegt de behandelaar, dan krijg je een rondleiding. Van Willem.

Even sta ik in de rechtszaal oog in oog met de moordenaar.
We mogen elkaar geen hand geven, dat hoort niet in de rechtszaal.
We kijken elkaar kort aan, ik ontmoet een vriendelijke blik.
Geen blik om bang van te worden.
Hoe ik terugkeek, dat weet ik niet.
Ik bel wel, zeg ik tegen de behandelaar en stop het visitekaartje weg.

Daags na de moord had Willem van der S. zich op het politiebureau gemeld met de woorden: ‘Het is mis.’ Na zijn misdaad had hij nog verschillende kroegen bezocht in de binnenstad van Groningen. Het was zijn laatste avond in vrijheid.

Ik zet op grond van wat ik in de oude kranten lees wat jaartallen op een rijtje.
In 1981 is Willem vanwege verkrachtingen en pogingen tot doodslag in de regio Ridderkerk als patiënt in de Van Mesdagkliniek beland.
Hij was toen 22, dus nu 35 jaar geleden.
In 1986 wist hij te ontsnappen aan het toezicht van zijn Van Mesdag-begeleiders. Ik heb wel eens gehoord dat tbs’ers op begeleid proefverlof regelmatig wisten te ontkomen op de roltrappen van de V&D. De gevluchte Willem werd niet heel veel later getraceerd en aangehouden in zijn geboorteplaats, zoals de meeste tbs’er die er vandoor gingen: ze vluchtten rechtstreeks naar moeders.

Op 10 maart 1988 genoot Willem van der S. onbegeleid verlof, op donderdagavond, koopavond in de stad. Hij is dan 28 jaar. Dat verlof genoot hij al maanden. Willem bezocht dan in kleine zaaltjes bijeenkomsten van blije kerken. Nog altijd – hoor ik vertellen – is de koopavond een populaire avond voor hedendaagse tbs’ers om de binnenstad van Groningen te bezoeken. Alleen als je het weet, kun je dat zien.

vrouwen eisten
de nacht terug

Een paar dagen na de moord gingen in Groningen drieduizend (!) mensen de straat op om te protesteren tegen seksueel geweld. De mensen droegen fakkels en eisten veiligheid, om veilig naar huis te kunnen fietsen. Vrouwen eisten de nacht terug. Op de muren van de Van Mesdag werden boos witte woorden gekalkt: Stop seksueel geweld!

Ik lees dat de nabestaanden bezwaar maakten tegen het Nieuwsblad van het Noorden, het Algemeen Dagblad, de Volkskrant, tegen EO Tijdsein en Veronica’s Nieuwslijn omdat de naam van het slachtoffer in de berichtgeving voluit werd vermeld, terwijl de naam van Willem beperkt bleef tot Van der S. De nabestaanden hadden ook uit de krant moeten vernemen wat er was gebeurd.

Buro Slachtofferhulp zei tegen de krant: ‘Persvrijheid betekent niet dat je zomaar alles kunt publiceren.’ De verdrietige nabestaanden vingen bot. De pers had geen grenzen overschreden, maar voldoende zorgvuldig bericht, oordeelde de Raad voor de Journalistiek. De politie verklaarde later waarom ze de nabestaanden niet rechtstreeks hadden geïnformeerd: we wilden hen behoeden voor heftige emoties.

Er was een kort geding van vrouwen die vonden dat de Van Mesdag onrechtmatig had gehandeld door Willem van der S. met proefverlof te laten gaan. Het geding was ook gericht tegen de Staat der Nederlanden. De eis: stop met de tbs. Ook hier was bot de vangst. De Van Mesdag had niet onrechtmatig gehandeld, wel onzorgvuldig. Dat laatste was een schrale troost, stond in de oude kranten.

De directie van de Van Mesdagkliniek plaatste zeven dagen na de moord in de krant wanhopig een overlijdensadvertentie om medeleven te betuigen met de nabestaanden. De advertentie viel ik verkeerde aarde.

De rechters gingen woensdag mee met de eis van de officier van justitie: een verlenging van de tbs-maatregel met twee jaren. De rechters zeiden tegen Willem dat hij dat als iets positiefs moet opvatten. Daarna zeiden ze: ‘Wij wensen u sterkte bij wat u van plan bent. En dan zien we u hier over twee jaar weer.’’

De man die als 22-jarige, als crimineel patiënt, in Groningen terecht kwam omdat daar nu eenmaal de Van Mesdagkliniek bestond (bestaat), die op 28-jarige leeftijd met kwade lust een jonge vrouw van het leven beroofde omdat zij op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was, vertelde woensdagmiddag in zittingszaal 14 dat hij er nog wat van wil gaan maken.
Van zijn verloren leven.
Twee jaar geleden dacht hij nog, laat maar zitten.
Maar nu, nu wil hij kijken hoe ver hij kan komen, richting vrijheid.
Om alle risico’s uit de sluiten ziet hij vrijwillig af van verloven waar hij – net als toen – recht op heeft.

Ze heette Alok Lucie Burgdorffer.
Roepnaam Lucia.
Studente, 22 jaar.
Wat ze studeerde, staat nergens geschreven.
Ook is er geen foto van haar.
Alleen een vrolijke naam, verbonden aan een gruwelijk misdrijf dat werd gepleegd op 10 maart 1988 in Groningen.
Op een donderdagavond.

Lucia fietste op haar fiets, van of naar haar huis.
Toen opeens.

Rob Zijlstra

Zeven kwesties

Zeven kwesties van gewicht uit 2016 die gaan spelen in 2017

schermafbeelding-2016-12-31-om-11-32-521. meer en minder
Wel drie jaar lang heb ik op deze plek met regelmaat lopen donderen over de misdaad en dan vooral over het feit dat die de rechtszaal maar mondjesmaat bereikt. Strafrechters kregen steeds minder misdaad voor de kiezen, terwijl niemand daar een logische verklaring voor had. Met name dat laatste vond ik raar, want de misdaad in Noord-Nederland is zo overzichtelijk als een kist met aardappels.

Rechters wezen naar officieren van justitie en die wezen op hun beurt naar politieagenten en allemaal wezen ze naar ministers en staatssecretarissen die met hun drift tot bezuinigen fatsoenlijke misdaadbestrijding om zeep hielpen.

Maar wat blijkt aan het einde van 2016? De meervoudige strafkamer van de rechtbank in Groningen deed uitspraak in 335 strafzaken en zoveel uitspraken hebben we sinds 2011 niet gehad. En als de tekenen niet bedriegen, is er ook het komende jaar volop werk voor strafrechters.

Met dank ook aan het Openbaar Ministerie. Of ik al een bloemetje naar de hoofdofficier van justitie van het arrondissementsparket Noord-Nederland heb gestuurd? Nee, natuurlijk niet. Welke journalist stuurt nou een bloemetje naar een hoofdofficier?

Terzijde moet wel worden opgemerkt dat de stijging in Groningen mede is te danken aan het geboefte uit Drenthe en Friesland. Om de een of de andere reden zijn het afgelopen jaar 60 strafzaken uit beide buurprovincies in de rechtbank van Groningen afgehandeld. Dat is iets nieuws. Het zijn er ook fors meer dan de strafzaken uit heel Noord-Groningen en het Westerkwartier bij elkaar. Zouden ze in navolging van de bestuursrechtspraak ook de strafrechtspraak stiekempjes (beetje bij beetje) verplaatsen naar Groningen?

2. de rechtbank
Zou dat laatste heus? De rechtspraak is grotendeels openbaar, maar de rechtbank zelf is allesbehalve een glazen huis. Het is veel meer een bunker van plaatstaal en gewapend beton. Achter de schermen van de rechtspraak in Noord-Nederland staat sinds een tijdje een glanzende koffiemachine met echte bonen, maar ik heb geen benul wat zich daar verder allemaal afspeelt. In het voorbije jaar is de president opgestapt en al maanden wordt naarstig gezocht naar een nieuwe. ’t Schijnt dat niemand wil.

Eerder tekende ik op in de wandelgangen dat het zelfs moeilijk is om gewone rechters van elders te bewegen naar Noord-Nederland te komen. Dat kan in 2017 zomaar een probleem worden vanwege die toename van strafzaken.

3. de vonnissen
Derde kwestie. Ik voorspel een doorbraak in 2017 als het gaat om het publiceren van vonnissen op het internet. Ik denk dat dat gaat gebeuren omdat er uiteindelijk heus wel een nieuwe president wordt gevonden. En zij zal dan onmiddellijk een einde maken aan de voortdurende misstand in de strafrechtspraak in Groningen: het zeer matig publiceren van vonnissen op de daarvoor bedoelde website van de rechtspraak (punt nl).

Dus. Na maanden van politieonderzoek, wekenlange voorbereidingen door officieren van justitie en een uren durende rechtszaak komt er een uitspraak, verwoord in een vonnis dat vaak meer dan 8 A4’tjes beslaat. Het doen van uitspraak met daarin dan eindelijk de waarheid duurt gemiddeld 22 seconden en heeft plaats in een lege rechtszaal. Daarna verdwijnen de doorwrochte vonnissen waar door rechtbankmedewerkers dagen noest aan is gewerkt vrijwel ongelezen in het archief. Alsof de rechters zich schamen voor hun beslissingen.

4. de rechters
Ondertussen behoren diezelfde rechters tot de beste van heel de wereld, zo kan worden opgemaakt uit de deze week gepubliceerde Rule of Law Index. Niemand weet precies wat dat is, maar als zo’n club bekendmaakt aan de media dat de Nederlandse rechtspraak wereldwijd op plek 5 staat, maakt dat niet uit. Denemarken staat al eeuwen op de eerste plaats, gevolgd door Noorwegen, Finland en Zweden. En dan al komen wij.

Hoe de ranking voor het komende jaar zal uitpakken? Afwachten. De onderzoekers zullen vast het boek van wetenschapsfilosoof Ton Derksen lezen. Derksen – de man die aantoonde dat de tot levenslang veroordeelde Lucia de Berk (de B.) geen misdaden heeft begaan – beweert op grond van onderzoek dat er in Nederland schokkend veel mensen ten onrechte worden veroordeeld en onschuldig in gevangenissen zitten. Als dat waar is, zijn wij geen wereldtop.

5. de straffen
Hoeveel mannen en vrouwen het afgelopen jaar door de rechtbank in Groningen ten onrechte naar het gevang zijn gestuurd? Ik durf het niet te zeggen. Ik durf er niet eens aan te denken. Die zestig Drenten en Friezen misschien?

Feit is wel dat er in zittingszaal 14 voor bijna 200 jaar aan onvoorwaardelijke gevangenisstraf is opgelegd. Omdat wij ons graag voegen bij onze Scandinavische bovenburen, kan het maar zo zijn dat de manier van straffen in 2017 eindelijk eens ter discussie komt te staan. Driekwart van alle mensen die door het strafrechtsysteem wordt opgesloten, zit een straf uit van minder dan drie maanden. Vervelend voor betrokkene, maar zo heel lang is het ook weer niet. Daartegenover staat wel een ontzettend duur en complex gevangenissysteem met hoge recidive-cijfers.

Hoelang vinden we het nog normaal dat onze de rechters die dus tot de besten van de wereld behoren, maar boeven naar het gevang blijven sturen terwijl dat nauwelijks zin heeft? Kan dat niet slimmer?

6. de misdaden
Dan de misdaden zelf. Voor het idee: de misdaden die in het komende jaar worden berecht, zijn vrijwel allemaal al gepleegd. Het leed is al geleden. Tussen het plegen van een misdaad en het berechten ervan zit al gauw een jaar. Voor een handjevol misdaden geldt dat die nog moet worden gepleegd. Wat zou het in het kader van goede voornemens mooi wezen dat de aanstaande daders zich nu bedenken. Dat scheelt slachtoffers en een boel ellende.

7. de misdadiger
Tot slot de boef. Het verdienmodel van de aloude misdaad is zo goed als failliet. Wie mee wil tellen in de wereld van de misdaad gaat in cybercrime. Maar in Noord-Nederland blijven we elkaar met onze dronken koppen de hersenen inslaan, blijven we smachtend naar drugs spullen jatten die aan anderen toebehoren en blijven we maar hennepplanten poten om uit de schulden te geraken.

De rechtspraak gaat in 2017 op grote schaal over op digitaal. Het uur is daar dat niet alleen de politie, maar ook de boef in Noord-Nederland met de tijd meegaat.

Los van deze zeven kwesties hoop ik dat alle vaders en stiefvaders die hun kinderen misbruiken gepakt worden en in 2017 een beroerd jaar krijgen.

Rob Zijlstra

Escape to Alcatraz

schermafbeelding-2016-12-23-om-12-09-13

Even geen nieuw rechtbankverslag, simpelweg omdat de bron waaruit ik put om mijn verhalen te kunnen schrijven zo goed als leeg is. En dat komt weer omdat de  machine van de strafrechtspraak tijdelijk stilligt.

Morgen staat in de speciale zaterdagbijlage van Dagblad van het Noorden – dat is de krant waarvoor ik werk – wel een verhaal over ontsnappen.  Dat is een activiteit waarin het hedendaagse geboefte anders dan in vroegere jaren niet erg uitblinkt.

Zelf was ik dit jaar in San Francisco met uiteraard de bedoeling ook een bezoek te brengen aan Alcatraz.  Het liep uit op een grote teleuralcatrazstelling. Alcatraz bleek uitverkocht. Ik had  minimaal een maand vooraf een kaartje moeten reserveren. En dat wist ik niet.

Wat restte was om vanaf de wal naar het roemruchte eilandje te staren en de fantasie op de vrije loop te laten.

Escape to Alcatraz?

Nah ja, het gevangenismuseum in Veenhuizen is ook mooi.

Het ontsnappingsverhaal dat morgen in de krant staat, draag ik op aan Dikkie. Nadat u het gelezen heeft, weet u waarom.

rob zijlstra

 

 

Patjakkers

De officier van justitie wil
dat hij eerst tien maanden
in de gevangenis slaapt

Het zijn heus wel aardige jongens. Echt. Maar dan moeten ze wel alleen zijn. Dan kun je gewoon met ze praten en praten ze normaal terug. Maar stop je ze bij elkaar, dan transformeren ze, dan worden het andere mensen en verdwijnt het gezonde verstand. Eenmaal samen gaan ze speed gebruiken, slikken ze XTC als pepermuntjes en stoppen ze zich vol met GHB. En het allerergste, ze gaan niet alleen denken dat wat van u is van hen is, maar ze handelen daar
ook naar.

Afgelopen week zaten ze in zittingszaal 14 om zich te verantwoorden voor wat ze volgens de officier van justitie Terry Akkerman hebben geflikt: inbreken in vooral woningen.

Ik zag gedurende drie dagen een bont gezelschap aan mij voorbij trekken. De jongste is 23, de oudste 37 jaar. Geboren en getogen in Oost-Groningen waar ze ook wonen. Vrijwel iedereen heeft een strafblad met eerdere veroordelingen wegens diefstallen.

De een controleerde gasleidingen op lekkages. In Groningen is dat, mag je hopen, een beroep met grote verantwoordelijkheden, maar Herman uit Stadskanaal moest uit stelen om eten te kunnen kopen. Een ander was ooit elektromonteur (‘je mot toch wat’), maar repareert nu brommertjes. Als hij ging inbreken, trok hij een pyamabroek aan. Er was een verdachte die ooit – dat zei hij zelf – een leidinggevende figuur was in de bouw en daar goed geld mee verdiende. Nu is Kor uit Ter Apelkanaal volgens de officier van justitie een figuur die gestolen goederen opkoopt. Alle inbrekers uit Oost-Groningen wisten hem te vinden. Zijn woning puilde uit van het roofgoed.

Ze zijn met z’n tienen. De meesten van hen bekennen dat ze zich als patjakkers hebben gedragen. Ze geven toe dat ze hebben ingebroken, voor het geld, om met dat geld drugs te kunnen kopen. Ze leefden er voor en hadden schijt aan u en de rest van de wereld. Nadat ze werden opgepakt, kwam langzaam het verstand terug. Nu hebben ze spijt.

In de rechtszaal proberen ze hun hachje te redden. Een van de verdachten laat weten dat wat hem betreft een strafzaak helemaal niet nodig is. Hij is namelijk al tot inkeer gekomen. Het licht gezien? Nee. Hij heeft het perfecte meisje ontmoet. Als hij nog een keer drugs gebruikt, dan zal zijn perfecte meisje hem verlaten en dat is het laatste dat hij wil. Jan uit Nieuw-Buinen wil met haar gelukkig worden en heeft zich daarom aangemeld voor de opleiding zorg en welzijn. De officier van justitie wil dat hij eerst tien maanden in de gevangenis slaapt.

Het zou doodzonde zijn
om mij op te sluiten…

Een medeverdachte vertelt een soortgelijk verhaal. Hij heeft geen perfect meisje gevonden, maar heeft een vrouwtje – alsof ze een kabouter is – aan wie hij een leven zonder criminaliteit heeft beloofd. Rien uit Stadskanaal zei nadat hij de eis (20 maanden) had gehoord: ‘Het zou doodzonde zijn om mij op te sluiten. Beter geven jullie mij nog een laatste kans.’ Kor van de uitpuilende woning heeft nog wat moeite met toegeven. Met droge ogen zegt hij dat hij denkt dat anderen zijn woning hebben volgestouwd met gestolen goed zonder dat hij dat in de gaten had.

Er zijn twee hoofdverdachten die in de rechtszaal zo ver mogelijk van elkaar moesten zitten. Willem (28) is een van de twee. De ander is Klaas (27). Willem is de verdachte die de hele bliksemse boel opbiechtte en ook de namen noemde van de medeverdachten. Hij was er klaar mee en wil nu naar een kliniek om de slopende drugs uit zijn lijf te kicken. Klaas daarentegen ontkent vooral. Zijn grootste misdaad is, vindt hij, dat hij wel eens omgang had met inbrekers. En dat hij soms wat spullen kocht, maar dat was vooral om anderen te helpen.

Klaas wil nu de wereld verbeteren. Hij wil langs scholen om als ervaringsdeskundige aan kinderen te vertellen wat cocaïne met je doet.

Willem de opbiechter krijgt de zwaarste strafeis om de oren (36 maanden). Klaas de mooiprater mag wat justitie betreft wegkomen met 24 maanden. Het was ook Klaas – zeggen de medeverdachten – die de initiatiefnemer was. Klaas speurde de website Funda af, op zoek naar geschikte woningen om ‘leeg te trekken’. Funda biedt woninginbrekers een schat aan informatie.

Klaas, vertelt Willem, plakte plakkertjes op deuren en wel zo dat je kon zien aan dat plakkertje of de deur geopend was geweest. Zo niet, grote kans dat de bewoners voor langere tijd afwezig waren. Klaas: ‘Ze kunnen wel meer zeggen.’ In sommige woningen die zijn leeg getrokken, is DNA-materiaal van Klaas gevonden. Op sigarettenpeuken. Op een ijsstokje. Klaas: ‘Welke imbeciel eet nu een ijsje bij een inbraak?’ Klaas sluit niet uit dat anderen peuken met zijn DNA op die plekken hebben neergelegd om hem erbij te lappen.

Was eenmaal een geschikte woning gevonden, de bewoners bij voorkeur op vakantie, dan was het ook echt raak. Alles werd doorzocht en alles van waarde werd klaargezet om later afgevoerd te worden. Sommige woningen werden dagen achtereen bezocht. Complete buffetkasten werden meegenomen. Banken, stoelen, koelkasten. Postzegelverzamelingen. Duur gereedschap. Zelfs dingen die niet door een man te tillen waren, zei Jan die net als Kor ook roofgoed opkocht. Uit een woning verdween een verzameling modeltreinen waar de eigenaar, werd gezegd, 30 jaar aan had gewerkt. Waarde: 85.000 euro.

Nee, dan maar de fik erin

Een woonboerderij in Gasselternijveenschemond werd in brand gestoken omdat een van de inbrekers een handschoen tijdens het inbreken had verloren. De vrees was dat de politie die handschoen zou vinden en dan zijn DNA. Nee, dan maar de fik erin. Schade: 185.000 euro.

Een slachtoffer vertelt dat uit haar woning kleding is meegenomen van haar pas overleden man. Ook de trouwringen. En erfstukken van haar ouders. Computers van Apple. En wat al niet meer. De schade: 55.000 euro. Mevrouw vertelt ook over de strijd die ze nu voert. Ze probeert haar eigendommen die bij de helers zijn aangetroffen en door de politie in beslag zijn genomen, terug te krijgen. ‘Ik moet allerlei procedures beginnen. Het is verschrikkelijk.’

Een man vertelt dat zijn echtgenote was overleden en dat hij, toen een en ander was afgerond, even een paar dagen weg was gegaan om de zinnen te verzetten. Bij thuiskomst was het halve huis leeg. Verdrietige man: ‘Alsof er een mes in mijn rug werd gestoken.’

Ik lees dat Funda haar website gaat vernieuwen. Wij krijgen straks, staat er, nog meer huis in beeld.

Rob Zijlstra

update – 27 december 2016 – uitspraken 

R.D. (37)
opzetheling, vrijspraak voor diefstallen
eis: 12 maanden gevangenisstraf
vonnis: 6 maanden

L.R. (30)
brandstichting (medeplegen), diefstal
eis: 20 maanden gevangenisstraf waarvan 5 voorwaardelijk + 300 dagen tul
vonnis: 401 dagen waarvan 365 voorwaardelijk + werkstraf 240 uur
bijzonderheden: meldplicht bij reclassering, begeleid wonen, verbod op alcohol en drugs, meewerken aan dagbesteding. Eerder opgelegde voorwaardelijke straf van 4 maanden worden opgezet in extra werkstraf van nog eens 240 uur.

E.J. de V. (30)
brandstichting (medeplichtig), diefstal
eis: 15 maanden gevangenisstraf waarvan 5 voorwaardelijk
vonnis: 9 maand voorwaardelijk + werkstraf van 240 uur
bijzonderheden: meldplicht reclassering

X.H.J.W.S. (28)
diefstal 7 x, vernieling
eis: 36 maanden gevangenisstraf waarvan 12 voorwaardelijk
vonnis: 24 maanden waarvan 10 voorwaardelijk
betalen schade: 40 euro
bijzonderheden: meldplicht verslavingszorg, opname maximaal 2 jaar in kliniek. De in beslag genomen VW Golf krijgt hij terug.

J.B. (30)
brandstichting (medeplegen), diefstal 3 x
eis: 24 maanden gevangenisstraf
vonnis: 24 maanden + 50 uur (betreft eerder opgelegde voorwaardelijke straf)

R.K. (27)
diefstal 6 x, overtreding wegenverkeerswet
eis: 24 maanden gevangenisstraf
vonnis: 24 maanden
betalen schade: 750 euro

M.H. (23)
diefstal 3 x, overtreding wegenverkeerswet
eis: 10 maanden gevangenisstraf waarvan 5 voorwaardelijk
vonnis: 182 dagen gevangenisstraf waarvan 180 dagen voorwaardelijk + werkstraf 240 uur
bijzonderheden: meldplicht verslavingszorg
betalen schade: 40 euro en 39 euro

K.K.E. (30)
opzetheling 5x
eis: 8 maanden gevangenisstraf waarvan 4 voorwaardelijk
vonnis: 4 maanden voorwaardelijk + werkstraf van 200 uur

woninginbrekers – dag 2

schermafbeelding-2016-12-13-om-08-39-43

dvhn – vandaag

Tweede dag van het strafproces rond een serie woning- en bedrijfsinbraken in vooral Oost-Groningen. Gisteren stonden inbrekers terecht, vandaag moeten  mannen komen opdraven die zich onder meer schuldig zouden hebben gemaakt aan heling.

Het verslag van de eerste procesdag staat >> hier

.

Een verslag van moment tot moment.

 

schermafbeelding-2016-12-13-om-08-43-37

 

09.00 uur
Verdachte MH (23) is nog niet de aangekondigde grote heler. MH wordt verdacht van twee woninginbraken in Onstwedde en Musselkanaal, het rondrijden in een auto met valse kentekens en stelen van brandstof bij vakgarage Stadman in Annen.

Hij ontkent de woninginbraak in Onstwedde tussen 18 juni en 24 juni 2015. Verdachte XS (van 1e dag) heeft zijn naam genoemd. Uit de woning werd onder meer een modeltreinenverzameling (met een waarde van 10.000 euro) gestolen. Ook de diepvrieskist werd leeggehaald en werden de meubels meegenomen. De woning werd drie keer bezocht. Volgens XS was verdachte MH de eerste die er naar binnen ging. MH: ‘Ik wil er verder niets over zeggen.’

MH ontkent ook de diefstal van diesel op 1 januari 2015 in Annen en het rijden in een auto met valse kentekens op dezelfde dag. Zegt, die geen rijbewijs heeft: ‘De auto was van een vriendin. Ik maakte wel eens gebruik van die auto.’ De eigenaar van het tankstation plaatste foto’s van de bij de diefstal betrokken auto op internet. Met betrekking tot de valse kentekens (om diesel te kunnen stelen?): ‘Daar wist ik niks van. Ik dacht dat het wel goed was.’

kopertrekmomenten

09.30 uur
De woninginbraak in Musselkanaal op 6 juni 2015  – in sloopwoningen – ging gepaard met ‘kopertrekken’. Leidingen werden losgeknipt. De politie betrapt twee personen die de naam van MH noemen. Verdachte zegt: ‘Klopt wel.’ Waarom? ‘Geld nodig.’ Rechter: ‘De politie heeft u nog ondervraagd over andere kopertrekmomenten, maar daar heeft u niets over willen zeggen.’ MH: ‘ Klopt.’

MH staat op de veelpleger lijst en is (was?) verslaafd aan drugs en heeft verkeerde vrienden. Terug naar de gevangenis zou jammer wezen, zegt hij. ‘Ik ben goed bezig, met mijn taakstraf, met dagbesteding (boomstammen slepen) en in februari  begin ik met een opleiding. Stukadoor. ‘ Dat zegt ook de reclassering: ‘Terug naar de gevangenis zou het ingezette traject verstoren.’ Het reclasseringsadvies: een voorwaardelijke gevangenisstraf en een harddrugsverbod. Blowen mag wel van de reclassering.

Verdachte is bezig met taakstraf en met dagbesteding en is tevreden.
Rechter: Wat doet u?
Verdachte:Boomstammen slepen.
#z14

 

09.50 uur
Officier van justitie geeft zijn visie: MH is schuldig aan de vier beschuldigingen.  Zegt: ‘Van de brandstofdiefstal bestaan beelden en op die beelden is hij te zien. En hij reed ook in die auto met valse kentekenplaten. Heeft hij die niet zelf gestolen, dan ik hij de heler want hij had ze in zijn bezit. Dat gevangenisstraf zijn huidige leven zal verstoren, dat snap ik. Dat maakt het ook wat lastig.’

MH (Emmen, 23 jaar) liep nog in proeftijd. De strafeis: 10 maanden celstraf waarvan 5 maanden voorwaardelijk. De advocaat probeert twijfel te zaaien. De rechters moeten goed weten dat hoofdverdachte RK (dag 1) steeds probeert zijn eigen rol klein te maken door die van anderen groter te maken. Het overtuigende bewijs ontbreekt. Celstraf heeft een ontwrichtende werking. De advocaat: doe nog een taakstraf. De officier van justitie: ‘Nee.’

10.23 uur
Het wettelijk gegunde laatste woord van MH: ‘Nee.’

pauze tot 10.30 uur

10.35 uur
Verdachte RD (37) uit Ter Apelkanaal wordt verdacht van twee inbraken en van heling en wapenbezit. In zijn woning zijn veel goederen gevonden die bij inbraken buit zijn gemaakt.

RD ontkent betrokkenheid bij de woninginbraak tussen 13 en 21 augustus 2015 in Wedde. Daarbij zouden onder meer diverse grote beeldschermen van Apple zijn gestolen. Een klappertje, noemden medeverdachte deze inbraak. Hoofdverdachte RK noemt de naam van RD. ‘Ik heb die man wel eens voorbij zien komen, maar ik ken hem verder niet.’

Rechter tegen verdachte: ‘U wordt ook wel Tempo genoemd?’
Verdachte:’Dat is mijn hond.’
#z14

De gestolen spullen die bij RD zijn aangetroffen, zegt hij te hebben gekocht. Een Nespress0-machine, zoals gestolen uit de woning in Wedde? ‘Die heb ik gekocht bij de Blokker.’ Een DVD-serie van James Bond? ‘Heb ik twee jaar geleden een keer gekocht.’  Diverse medeverdachten zeggen dat RD een heler is.

Rechters: ‘Waarom zeggen die mensen dat?’
RD: ‘Ik vind het wel heel spannend allemaal.’
Rechters: ‘Zijn die spullen bij u in de woning gelegd, een groot complot?’
RD: ‘Die vraag heb ik ook.’
Rechter: ‘Soms halen mensen spullen uit iemands woning. Dat kennen we. Maar bij u leggen mensen spullen in uw woning. Dat is toch gek? Ik kan niet goed bedenken waarom mensen dat doen.’

11.00 uur
RD zou ook (duur) gereedschap en geluidsapparatuur hebben geheeld. RD: ‘Die spullen heb ik geruild met MH (eerste verdachte van vandaag) . Nee, er zaten geen boekjes bij, het was geen nieuw spul. Achteraf had ik wel kunnen weten dat het gestolen was.’ Rechters: ‘U moet rondkomen van 700 euro per maand. RD:  ‘Ik was vroeger bedrijfsleider, ik had toen een goed inkomen, die spullen heb ik toen allemaal gekocht.’

RD kreeg ook spullen – een fotocamera – van zijn zus en haar vriend. Rechters: ‘Uw verslaafde zus?’ Ja.

RD wordt beschuldigd van de inbraak in een schuur bij een woning in Nieuw-Weerdinge, op 13 augustus 2015. Een groot deel van de uit de schuur gestolen spullen zijn bij RD thuis aangetroffen. Het gaat om onder meer boormachines, slijpmachines, hogedrukspuit, compressor, mestmenger, zaagmachine, meetapparatuur, stroomstootprikkers en een acculader. RK heeft deze inbraak bekend en noemt RD als mededader. RD ontkent.

Ook met de inbraak in een woning in Ter Apelkanaal, tussen 14 en 24 augustus 2015, zegt RD niets te maken te hebben. De gestolen goederen zijn bij hem aangetroffen. RD: ‘Het stond buiten. Toen heb ik het binnen gezet. Het was helemaal nat. Ik denk, er komt wel iemand voor.’  Het betreft lasapparatuur met toebehoren. RD: ‘Ik loop niet in de wereld van de gestolen goederen.’

Verdachte: ‘Die jongens zijn GHB-gerelateerd.’
Rechter: ‘U zegt het netjes.’
#z14

11.30 uur
Dat RD een grote heler is, wordt  gezegd door XS die veel inbraken heeft opgebiecht. RD zegt XS nauwelijks te kennen. Heb hem ooit ontmoet in het cafe. Dacht toen, lekker fris ben jij. Daar wil ik niks mee te maken hebben. Die jongens zijn GHB-gerelateerd.’ Rechter: ‘U zegt het netjes.’

11.50 uur
De officier van justitie krijgt het woord. Zegt: ‘RD ging wel eens mee met inbraken, maar was vooral de heler. Hij probeert er voor weg te draaien. Als heler ben je ook verantwoordelijk voor de steler. Zijn woning leek uit te puilen van gestolen waar. Hij liegt tegen beter weten in. Dat anderen spullen in zijn woning leggen zonder dat hij dat weet, dat is niet geloofwaardig.’

RD (Ter Apelkanaal, 37 jaar) ontkent, maar hij heeft vieze handen gemaakt, zegt de aanklager. Een gedupeerde heeft een schadeclaim ingediend van 19.000 euro en 750 euro aan smartengeld. Dat zal RD moeten betalen. Gelet op zijn rol is een werkstraf niet op z’n plaats. De eis: 12 maanden gevangenisstraf. Advocaat Willem Schoo zegt dat de belastende verklaringen van medeverdachten, met name die van RK, ongeloofwaardig zijn.

Advocaten moeten ook wat. Bij verdachte is een Nespresso-apparaat aangetroffen en een DVD-serie van James Bond. Zo’n apparaat en diezelfde JB-serie zijn ook gestolen uit een woning in Wedde. De advocaat: ‘Ik heb ook een Nespresso-apparaat en een James Bond-serie. Zegt dus niks.’ Dat bij verdachte ook een servies  (Delftsblauw) is aangetroffen en een Ferrari-jasje, spullen die eveneens uit die woning zijn gestolen, nou dat zegt dus daarom ook helemaal niks. En die gestolen camera? Ik heb ook een zus.’

Volgens de advocaat wordt RD ook beschuldigd van heling van gestolen goederen waarvan de gedupeerden helemaal geen aangifte hebben gedaan. Zegt ook: ‘Komt nog bij, RD loopt na zijn aanhouding al weer een jaar vrij rond. Om hem dan nu nog op te sluiten, dat slaat nergens op. Ik bedoel, zijn we nou niet helemaal fout bezig?”

12.56 uur
Laatste woord RD: ‘Waar moet ik beginnen… Ik vind het ook erg.’

pauze tot 13.30 uur

13.35 uur
Verdachte KE (30) wordt verdacht van vijf feiten: heling en inbraken.

KE kocht voor 140 euro (‘in overleg met mijn vrouwtje’) een televisie van twee meter breed. ‘Ik dacht, die mensenkopen een nieuwe tv en dacht, ze hebben een oude over.’ KE kent de verkoper, een vrouw ‘bij ons uit het dorp’. De drugsverslaafde mevrouw? Ja. Het toestel lag onder een bed.

RK en XS noemden KE als een van de helers. KE: ‘RK heeft een paar spullen bij mij gebracht. Zoals een koffiemachine. Dat is zo.’ KE wilde volgens de rechters bij de politie niet praten. Zegt nu: ‘Ik vertel het liever hier bij jullie dan bij de politie.’ Verdachte is een verzamelaar, maar kocht ook spullen om weer te verkopen. KE: ‘Ik kocht op veilingen hele kaveltjes.

De buit die op de lijst van KE staat: gereedschap (met een waarde: 32.000 euro), schilderij, espresso-machine, modeltreinen (Marklin, Piko), muziekinstrumenten, kettingzaag, miniatuurauto’s, koffer met sierspullen, windbuksen, theedoos met sieraden, houtsnijwerk, aluminium koffers met inhoud, een postzegelverzameling, muntenverzameling, grammofoonplaten, 12 fietsendragers, flatscreen.

Bij een huiszoeking is 15.000 euro aan contanten in de woning van KE gevonden. Gepind bij de bank. Waarom? ‘Ik vertrouw misschien geen banken.’

Een groot deel van de  bovengenoemde spullen zijn gestolen bij een inbraak in een woning in Ter Apel . RK zegt dat de spullen naar KE zijn gegaan.

14.05 uur
KE zegt dat RK een mooiprater was, dan weer was zijn opa overledenen had hij spullen te koop. Dat soort verhalen. KE zegt dat hij ‘na die tijd pas’ besefte dat het om gestolen spul ging. Hij kwam soms met spullen die je niet eens kon tillen. Toen heb ik hem weggestuurd.’

KE zou ook betrokken zijn bij een inbraak in een schuur (opslag) in Stadskanaal, in oktober 2015.  Gestolen spullen zijn aangetroffen bij KE. Zegt (wederom): ‘RK bracht die spullen. Hij was altijd geld nodig voor brandstof.’

Rechters: ‘U dacht nooit, dat is gestolen spul?’
KE: ‘Ik weet niet wat die jongen in zijn vrije tijd doet.’

14.30 uur
Verdachte heeft lange celstraffen gehad in Duitsland, in verband met drugshandel. Speed. Zegt: ‘Ik was verslaafd, met de handel kon ik mijn gebruik financieren. Nu staat werk en gezin op de eerste plaats. Heb laatste  waarschuwing gehad van vriendin. Ik koop geen spullen meer op. Ga ik nog een keer in de fout, dan gaat ze weg met mijn zoontje.’ KE zegt een zwaar jaar te hebben gehad. ‘Ook de spannings naar de rechtszaak toe.’

Je kunt je handen
niet wassen in onschuld

De officier van justitie: ‘Meneer zweeg bij de politie. Waarom als je niets te verbergen hebt? Het gaat bij deze verdachte om veel goederen en dure goederen. Inbrekers konden allemaal bij KE terecht voor geld. Dat je het niet wist, dat hij niet wist dat het om gestolen spul ging, daar kom je niet mee weg. Je kunt je handen niet wassen in onschuld.’

KE (Ter Apel, 30 jaar) heeft niet voldoende verantwoordelijkheid genomen. Ook geldt: zonder heler geen steler. Eis: 8 maanden gevangenisstraf waarvan 4 maanden voorwaardelijk. De advocaat zegt tegen de rechters: ‘Maar waarom toch geloven we KE toch niet? En waarom RK wel als die met beschuldigingen komt? RK heeft alle redenen om anderen te belasten. Er is te veel onduidelijk. Doe een werkstraf. Bij celstraf verliest hij zijn baan. Niemand heeft er baat bij dat dit gezin naar de knoppen gaat.’

15.05 uur
Laatste loodjes. Woensdag staan nog twee mannen terecht bij de politierechter. De negen verdachten die vandaag en gisteren terechtstonden bij de meervoudige strafkamer horen op dinsdag 27 december (vanaf 13.00 uur) waar ze aan toe zijn.

15.15 uur
Laatste woord KE: ‘Tja. Ik vind het jammer dat RK hier niet is. Dan kan ik mij verdedigen. Ik heb al een laatste kans gekregen. Ik wil mijn woning ook wel graag houden, mijn vrouwtje, mijn kind natuurlijk… ‘

einde zitting

>> het verslag van dag 1

> > uitspraken

 

 

Woninginbrekers – dag 1

artikel 310 wetboek van strafrecht
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.

De meervoudige strafkamer van de rechtbank in Groningen behandelt maandag, dinsdag en woensdag elf strafzaken tegen evenzoveel mannen die worden verdacht van woning- en bedrijfsinbraken in Oost-Groningen en een paar – daar vlak over de grens – in Drenthe. Het was, beweert het Openbaar Ministerie, een groep mannen die veel overlast veroorzaakte.

Een verslag van ‘moment tot moment’.

 

inbrekers

 

maandag, dag 1

09.10 uur 
Aanvang van het proces met de eerste vier verdachten: RK, JB, LR en EV.  Van hen zijn er drie komen opdagen. De vierde verdachte (JB) is ‘spoorloos’. Hij wordt wel vertegenwoordigd door een advocaat. De officier van justitie draagt de feiten voor.

Inbraak en brandstichting woonboerderij in Gasselternijveenschemond op 20 mei 2015. Uit de woning werden zo veel spullen gehaald dat de inbrekers met auto’s op en neer moesten rijden. Een van de verdachten – onder invloed van GHB – verloor zijn handschoen. Uit vrees dat hij via DNA kon worden getraceerd, werd besloten om molotovcocktails te maken om de boerderij in brand te steken.

Drie verdachten bekennen de inbraak te hebben gepleegd, de vierde JB – de afwezige – ontkent. Twee geven toe betrokken te zijn geweest bij de brandstichting. Verdachte RK: ‘Met de brandstichting heb ik niks te maken. Het was al heel vroeg en de kinderen moesten ook weer naar school.’ Bij de politie verklaarde RK: ‘Ik ben tegen stelen en tegen brandstichten.’ Hij erkent mee te hebben geholpen bij de inbraak.

De buit (onder meer): een fiets, grasmaaier, zaagmachine, televisie, versterker. Verdachte EV was gespecialiseerd in koperen leidingen. Hij knipte per ongeluk ook een waterleiding stuk. Gevolg: een enorme chaos. De schade aan de boerderij bedraagt volgens het Openbaar Ministerie 185.000 euro.

Twee verdachten worden alleen verdacht van deze inbraak en de brandstichting. De officier van justitie eist tegen hen de eerste straffen.

LR (Groningen, 30 jaar), verslaafd aan drugs, strafblad maar gemotiveerd het leven te beteren, hoort een celstraf tegen zich eisen van 20 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk. Daarnaast moet hij (eis) nog eens 300 dagen extra zitten die hij bij een eerdere veroordeling voorwaardelijk kreeg opgelegd.
EV (Nieuw-Buinen, 30 jaar), klein strafblad,  strenge vriendin, speelde een minder prominente rol, maar was er wel bij. Dat hij een opleiding volgt (zorg en welzijn) is geen beletsel een gevangenisstraf te eisen, zegt de aanklager: 15 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk.

 

10.30 uur
De advocaten van LR en EV voeren het woord (een voor een). Hun cliënten bekennen de feiten. Dat betekent dat de advocaten pleiten voor een onsje minder omdat het aandeel van hun cliënten volgens de raadslieden iets minder groot is geweest dan de officier van justitie zegt. Het gaat dan om het verschil tussen medeplegen (net zo erg als de pleger) en medeplichtigheid (iets minder erg). Voor de straf moet dat ook verschil maken: het verschil tussen een vrijheidsstraf (cel) en een werkstraf.

10.55 uur
LR krijgt laatste woord: ‘Ik ben van heel ver gekomen en het zou doodzonde zijn mij op te sluiten. Ik heb er ook veel last van gehad, nachtmerries dat ik wakker werd in een brandende woning.’ EV zegt: ‘Ik ben op de goede weg, ik ga weer naar school en hoop dat jullie mij nog een kans geven.’

11.10 uur
Vervolg van de zitting. Verdachten van nu zijn  RK, JB (nog steeds niet aanwezig) en nieuwkomer XS. De verdachten RK en XS worden door het Openbaar Ministerie gezien als de hoofdverdachten. XS staat terecht wegens diefstal kentekenplaten, het vernielen van een cel op het politiebureau in Stadskanaal en 5 inbraken in Veendam, Gieterveen, Valthermond, Onstwedde en Musselkanaal. Daarnaast nog 7 diefstallen en bezit harddrugs, feiten die ad info ten laste zijn gelegd.

Inbraak in woning in Onstwedde, tussen 18 juni en 24 juni 2015. Bewoners waren op vakantie. RK ontkent betrokkenheid. XS bekent wel. De buit: kostbare modeltreinen (verzameling), meubels, schilderijen, bier en vlees, windbuksen, sieraden, kachelstookset, elektrisch gereedschap, kleding, buffetkast. RK geeft wel toe dat hij een deel van de gestolen goederen heeft overgenomen. Deels ook gekregen, als inlossing van een drugsschuld.

Op Funda kon je precies
zien wat er in een
woning te halen viel

XS geeft toe meerdere keren in de woning te zijn geweest. De hele zolder werd leeggehaald, heel de woning werd overhoop gehaald. Zegt: ‘We hebben behoorlijk huisgehouden. Achteraf: stom, spijtig.’ XS zegt ook dat op Funda werd gezocht naar woningen om in te breken. Op Funda kon je precies zien wat er in een woning te halen viel.’ Rechters: ‘Je zou je woning niet meer te koop zetten.’

Rechter vraagt aan RK: ‘U  heeft hersenen gekregen om mee te denken. Nooit gedacht, die spullen die ik overneem van XS, die zouden wel eens kunnen stinken? RK: ‘Nee nooit. Meer wil ik er niet over zeggen.’

11.35 uur
Inbraak woning Musselkanaal op 20 juni 2015. XS en JB zijn de verdachten. Bewoner hoort om 4 uur ’s nachts gefluister. Hoort dan personen wegrennen en auto wegrijden, Achterdeur stond open. XS neemt een Tibetaanse vlag mee. ‘Ik dacht dat het de vlag van Groningen was. Het was donker.’ Ook dit huis was via Funda gespot. RK zegt: ‘Ik heb er van gehoord, maar heb er niets mee te maken. Als ze mijn naam noemen, zijn ze knettergek.’

11.45 uur
XS en RK mogen naar de wachtruimte op de gang. Geen van de verdachten is gedetineerd. De rechtbank handelt nu eerst de zaak af van de afwezige JB. Hij wordt verdacht van 3 inbraken en de brandstichting. Drugsverslaving, relatieproblemen, geen werk, klein strafblad, vader. Is volgens de reclassering niet gemotiveerd iets aan zijn verslaving te doen. De officier van justitie rekwireert: ‘JB mag ontkennen, maar medeverdachten zeggen dat hij er ook bij was. Dat zijn belastende en betrouwbare verklaringen. De Tibetaanse vlag lag bij hem thuis. ‘

JB (geen vaste woonplaats, 30 jaar), verslaafd, niet gemotiveerd. De officier van justitie tilt zwaar aan de brandstichting. Heeft al eens een tweede kans gekregen, maar komt afspraken niet na. Is nu met de noorderzon vertrokken. Zal in de nabije toekomst in de kraag worden gevat. Kale celstraf: 24 maanden (eis). En 5 maanden die hij eerder voorwaardelijk opgelegd had gekregen, die moet hij nu – als het aan de officier van justitie ligt – alsnog uitzitten. Zijn advocaat: doe 6 maanden.

pauze tot 13.30 uur

13.35 uur
Inbraak voormalig restaurant Appelhof in Veelerveen op 9 juli 2015.  RK is nu de enige verdachte. Er wordt een peuk gevonden met daarop het DNA van RK. Hij ontkent te hebben ingebroken. Ik kwam daar wel eens met de kinderen. En ik heb daar gewerkt.’ Dat zal de verklaring van de aanwezigheid van de peuk moeten zijn, zegt hij. Er liggen belastende verklaringen van medeverdachten, bijvoorbeeld van XS. RK: ‘Hij kan wel meer zeggen.’

De buit: kassa’s, een espressomachine, een klok, een beamer en koffiebonen.

XS heeft bij de politie ook verklaard dat RK vaak het voorwerk deed van de inbraken. Zoals de zoektochten op Funda. RK: ‘Ik zocht een woning, dus ik zat wel eens op Funda.’ XS heeft ook verklaard dat RK plakkertjes op deuren plakte op zo’n manier dat als deur werd geopend, het plakkertje scheurde. Zo konden ze zien of een pand voor langere tijd niet werd bezocht.

13.50 uur
Inbraak in een woning in Wedde, van 13 tot 21 augustus 2015. Opengebroken met een koevoet, ruit ingeslagen. Er werd een stokje van een ijsje gevonden. Match met het DNA van RK. Hij ontkent. IJsje kwam uit koelkast in de keuken. RK: ‘Welke imbeciel eet nu een ijsje bij een inbraak?’ Buit: onder meer Apple-apperatuur, sieraden, erfstukken. De verdachte zouden hebben gezegd: ‘Deze inbraak is een klappertje.’

Duidelijk wordt dat RK en (veelpleger) XS – het Openbaar Ministerie ziet hen als hoofdverdachten – geen vrienden  zijn. RK zegt niet uit te sluiten dat XS sigarettenpeuken op plaatsen waar is ingebroken neerlegt om ‘mij’  te kunnen beschuldigen. Rechter: ‘Dat is wel raar.’ RK: ‘Sommige mensen doen er alles aan om er onderuit te komen.’ Hij noemt de naam van een medeverdachte die nog terecht moet staan: ‘Die is gespecialiseerd in het verplaatsen van DNA van anderen.’

Inbraak in een woning in Veelerveen, in september 2015. Veel spullen gestolen, onder meer Nikon-fotocamera’s, bosmaaier, elektrische fiets. De woning werd op verschillende dagen bezocht. De verdachten bij de politie zeiden: ‘Leeggetrokken.’ Er wordt een schoenspoor aangetroffen.  Het is zeer waarschijnlijk de rechterschoen van RK. Het was een maat 45. RK: ‘Ik heb 43.’ Bij de politie bekent RK de inbraak. Nu zegt hij: ‘Ik heb niet ingebroken, maar wel spullen overgenomen van XS toen hij autopech had.’

De verdachten hebben zo’n tien
adressen, ook in de stad Groningen,
waar ze hun gestolen spullen
konden verkopen

RK heeft nog zaakje lopen. Rijden in auto terwijl zijn rijbewijs ongeldig was verklaard. Het betreft een zaak die nog op de plank lag en nu wordt meegenomen in de ‘grote zaak’. RK: ‘Ik wist niet dat ik niet mocht rijden.’ Ook staan er nog 3 inbraken ad info op de tenlastelegging van RK. Die zaken ontkent hij niet.

Er is een slachtoffers van een van de woninginbraken in de rechtszaal verschenen om een schadeclaim in te dienen. De inboedelschade bedraagt 55.000 euro, de emotionele waarde veel hoger (trouwringen, erfstukken van ouders).  RK: ‘Ik ben niet verantwoordelijk, dus ik ga niks betalen.’ Volgens de aanklager is een deel door de verzekering betaald en kan niet alles worden verhaald. Resteert 19.147 euro. Plus 750 euro smartengeld. Dat zou RK moeten betalen, vindt de officier van justitie. Het slachtoffer is het hier mee eens.

14.30 uur
De ontkennende RK zegt dat de beschuldigingen  gebaseerd op belastende verklaringen van anderen een gevolg is van een complot tegen hem. Verdachte wil opleiding volgen om straks mensen met een cocaïne-verslaving te kunnen helpen. Als ervaringsdeskundige. Rechters zijn nog niet heel gecharmeerd. Ze vragen: ‘Was u nou bezig met misdaad? Of was u een normale burger?’ RK: ‘Ik heb hele stomme dingen gedaan.
Ik heb spullen gekocht en ik ging om met mannen die inbraken pleegden.’

De officier van justitie denkt dat alles wat RK ontkent, wel kan worden bewezen.

RK (Stadskanaal, 27 jaar), beschuldigd van in totaal 7 inbraken en een poging, wordt beschouwd als een van de hoofddaders. De brandstichting staat niet op zijn lijstje. De strafeis: 24 maanden. Hij heeft ruim 8 maanden in voorarrest gezeten, gevolgd door elektronisch toezicht. De uitspraak – ook in de andere zaken – is op dinsdag 27 december.

15.10 uur
korte pauze
Een van de gedupeerden vertelt bij de koffieautomaat over de verschrikkingen van een woninginbraak: ‘Ze hebben zelfs de kleding van mijn pas overleden man meegenomen. Er zijn ook gestolen spullen in beslag genomen door de politie. Ik moet nu zelf een procedure beginnen om mijn eigendommen terug te krijgen. Het is verschrikkelijk.’

15.25 uur
XS is weer aan de beurt. Gaat onder meer om een  bedrijfsinbraak in Veendam op 8 september 2015. Uit een loods aan de Zuidwending zijn brommer-onderdelen gestolen. XS vertelt dat hij op zoek was naar oud ijzer. Dacht dat de loodsen gekraakt waren. De deuren waren niet afgesloten.

Inbraak in woning in Gieterveen op 8 mei 2015.  XS heeft bekend. Gedaan samen met RK. Drie dozen met machines (gereedschap) gestolen. XS: ‘Het was een idee van RK. Hij zei dat daar gereedschap lag en toen zijn we naar binnen gegaan.’

Om weg te komen werd
ook de Mercedes van
de bewoner meegenomen

Inbraak in woning en schuur in Valthermond op 13, 14 juni 2015. XS zeg dat hij dat heeft gedaan. Met anderen. Om weg te komen werd ook de Mercedes van de bewoner meegenomen. De sleutels zaten in de auto. De overige buit: zadels en halsters. De auto is later achtergelaten bij het Pagecentrum in Stadskanaal.  De gedupeerde heeft 2830 euro gevraagd als schadevergoeding.

Er staan nog 8 andere feiten als ad info op de dagvaarding. Die feiten worden niet besproken. Verdachte mag zeggen of hij het gedaan heeft of niet. Punt. XS zegt dat hij schuldig is aan 7 van die 8 feiten. Ook hier gaat het om inbraken. Een van de gedupeerden was paar dagen weg in verband met het overlijden van zijn echtgenote. Bij terugkomst was de woning leeggehaald.

XS wordt verder verdacht van het vernielen van een slang bij een dieseltank. Betrof mogelijk een poging tot diefstal. En ook de diefstal van elektriciteitskabels. Toen XS vast zat op het politiebureau en agenten hem wilden ophalen uit de ‘ophoudkamer’ voor verhoor, leek hij verdwenen. Hij bleek onder een vastgeschroefde maar door XS losgeschroefde bank te liggen.  XS: ‘Beetje raar verhaal, maar die bank zat al los.’ De bank heet nu te zijn vernield. Dan is er nog – tot slot – de diefstal van kentekenplaten die XS monteerde op een andere auto, volgens de aanklager. XS: ‘Ik was er bij . Of ik nou wel of niet heb gedaan, maakt niet uit.’

Verdachte met strafblad en drugsprobleem wil wel naar een kliniek maar loopt tegen wachtlijsten aan. Doet nu niets. ‘Nou ja, ik help moeder een beetje. Maar ik wil wel dagbesteding, de kringloop of zo.’

16.20 uur
De officier van justitie zegt dat het een lange dag is geweest en dat hij niet heel lang aan het woord zal zijn. Zegt: ‘Ik zal niet te lang stilstaan bij de feiten, want verdachte heeft de meeste feiten die ten laste zijn gelegd  bekend.’

XS (geen vaste woonplaats, 28 jaar) wordt verdacht van een heel rits misdrijven. Hij heeft bijzonder dik strafblad. Heeft al een tijd vastgezeten. De officier van justitie: ‘We moeten nu afrekenen. De optelsom is een aanzienlijke gevangenisstraf.’ De eis: 36 maanden celstraf waarvan 12 maanden voorwaardelijk. Bijzondere voorwaarde, verbonden aan het voorwaardelijke deel: een klinische opname in een kliniek (doet hij dat niet, dan een jaar extra zitten). De advocaat probeert de scherpe kantjes eraf te halen. Maar dat doet de advocaat niet op het scherp van de snede.

Slachtoffer (paar dagen weg om te rouwen ivm overlijden echtgenote)  zegt dat hij de inbraak heeft ervaren als een mes in de rug. Kinderen waren op het moment van de inbraak thuis en voelen zich nu heel schuldig. ‘Zeer traumatisch.’

De schorsing van XS wordt opgegeven. Dat betekent dat hij per direct terugmoet naar de gevangenis omdat de voorwaarden die aan de schorsing van zin detentie waren verbonden zijn geschonden. Hij was vanochtend als vrij (want geschorst) man naar de rechtbank gekomen. XS had hier rekening mee gehouden.

17.32 uur
De rechtbank heeft de zitting gesloten. Morgen (dinsdag) wordt het proces voortgezet tegen 3 verdachten: MH, RD en KE. Deze mannen zouden zich volgens het Openbaar Ministerie vooral schuldig hebben gemaakt aan heling. Dag 2 van dit proces begint dinsdag om 09.00 uur.

het vervolg >> dag 2

> uitspraken

 

 

 

 

 

Vieze rotkat

Alleen de conflicten
tussen moeder en buurvrouw
verstoorden de sleur
van zijn droeve dagen

Een misdrijf in meerdere bedrijven, zo kun je dat best opschrijven. En ook dat de hoofdrolspeler zijn rol met grote passie speelde, met zo veel drift dat hij daar achteraf bezien spijt van heeft. Halverwege het strafproces zegt Geert (23 ) dat hij ‘het wel terug zou willen draaien als hij dat kon’.

Verdachten willen heel vaak de tijd terugdraaien, maar het is nog nooit iemand gelukt.

Het gebeurde op een zondag in september van het vorige jaar. Voor velen was dat een mooie dag. Zo won FC Groningen eindelijk weer eens en uitgerekend op die dag van Heerenveen (3-1). De winst werd grootst gevierd met uitzinnige fans, zo stond het de volgende dag in de krant met een grote foto erbij. Het spel van Geert haalde de krant niet.

Het begon met een eenvoudige mishandeling in combinatie met een vernieling waarbij niet alleen een tuinhek, maar ook een tuinkabouter sneuvelde.
Daarna was er een bedreiging met geweld en een bedreiging met een misdrijf tegen het leven gericht.
Vervolgens werd met een geschoeide voet zwaar lichamelijk letsel toegebracht, afgerond met een belediging van een ambtenaar in de rechtmatige uitoefening van haar bediening.
Als toegift werd een politieauto vernield.

Geert hoort het gelaten aan en zegt dan tegen de rechters: ‘Het was niet mijn meest trotse dag.’

Wat Geert deed kwam niet uit de lucht vallen. Het kwam door moeder. Moeder ligt al jaren overhoop met de buurvrouw die een poes heeft. Niet een gewone, leuke lieve poes om te aaien, maar zo’n vieze rotkat die in de tuin schijt. Ook Geert kwam niet vanzelf. Geert maakte een mooie carrière in het buitenland. Maar na een periode van geluk en vrolijkheid raakte hij zijn internationale baan kwijt. Zo belandde hij in een depressieve toestand weer bij moeders thuis in Oost-Groningen. Hij kwam de deur niet uit, zag geen vrienden meer, maar sleet de dag met doemdenken. Alleen de conflicten tussen moeder en buurvrouw verstoorden de sleur van zijn droeve dagen.

Op die 13e september zag Geert die kat in de tuin struinen. Hij opende de achterdeur en zag toen ook de buurvrouw. Paar dagen eerder had hij een emmer water over het beest gegooid. Tegen de rechters zegt hij: ’Dat helpt niets. Het is een dier en een dier heeft een eigen instinct.’ Vijandig en onvriendelijk had hij tegen de buurvrouw geroepen: ‘Hou die vlooienbaal binnen.’ Tegen de rechters: ‘Ik was boos en mijn gemoedstoestand was niet goed.’

De onvriendelijke opmerking over de rotkat gaat gepaard met een harde schop tegen het tuinhekje van hout. Een plank kan het geweld niet verdragen, schiet los en vliegt in een boog door de lucht en treft, jawel, het voorhoofd van buurvrouw. Zij komt ten val en daarbij sneuvelt de tuinkabouter. Iemand belt een ambulance.

De buurvrouw laat weten te bang te zijn om naar de rechtszaal te komen. Dat staat in een verklaring die de officier van justitie voordraagt. Vooral de mishandeling van de tuinkabouter (zo wordt het gezegd) heeft haar veel pijn gedaan. Het was een erfstuk. Geert krijgt te horen dat hij niet kan rekenen op vergiffenis. ‘Ik wil hem nooit meer zien. De haat die ik voel neem ik mee in mijn graf.’

Terwijl buurvrouw met een hoofdwond naar het ziekenhuis wordt gebracht, bellen twee agenten aan bij Geert. Hij laat hen binnen, de agenten melden dat hij is aangehouden en Geert vraagt of daar nog over valt te praten. Als dat niet het geval is, geeft hij een van de agenten een kopstoot, spuugt hij lelijke woorden in de rondte waarna er een robbertje wordt geknokt. Met peperspray delft Geert het onderspit.

Rechters: ‘Waarom verzette u zich?’
Geert zucht diep en vertelt dan: ‘Een half jaar eerder was er een bedrag van 2,5 miljoen euro op mijn rekening gestort. Een storing bij de bank, zo bleek. Ik heb een foto van het bedrag gemaakt en die heb ik naar een paar vrienden gestuurd. Die foto is onbedoeld ook bij anderen terechtgekomen. Dat maakte me angstig. Ik dacht, straks denken die anderen dat ik echt zo veel geld heb. Ik had allemaal scenario’s in mijn hoofd. Ik dacht, ik moet moeder niet alleen laten. Daarom wilde ik niet mee.’

Geert wordt meegenomen naar buiten.
Daar verzet hij zich opnieuw.
In de tuin komt een agente door getrek en geduw ten val waarbij ze gewond raakt.
Geert roept en doet, dreigt met narigheid, schopt de wijkagent tegen de voet (er scheurt een kuitspier), een derde agent spuugt hij in het gezicht en gilt dat hij aids heeft.
Eenmaal geboeid in de politieauto schopt hij een ruit stuk.

Geert zegt tegen de rechters: ‘Ik heb geen aids. Ik weet niet wat mij bezielde. Ik heb verschrikkelijke dingen geroepen. Ik heb oprechte spijt.’

De officier van justitie rept van disrespect voor het gezag, twee van de drie agenten hebben een tijdje niet kunnen werken. Zegt dat het Openbaar Ministerie bij geweld tegen politiemensen de strafeisen verdubbelt. ‘Tel ik alles bij elkaar op dan kom ik uit op vijftien maanden celstraf. Maar ik moet ook rekening houden met de verdachte en met het feit dat het alweer wat langer is geleden. Daarom eis ik, alles overwegende, een werkstraf van 200 uur. Maar wel met acht maanden voorwaardelijke celstraf erbij als waarschuwing.’

Geert heeft een paar dagen in een politiecel gezeten. Toen hij werd vrijgelaten vetrok hij onmiddellijk naar het buitenland. Daar vond bij een nieuwe werkgever een andere internationale baan. Nu heeft hij het weer reuze naar zijn zin. Goed salaris, met uitzicht op bonussen. ’Ik sta positief in het leven, ik heb leuke en creatieve mensen om mij heen en ik ben trots op wat ik heb bereikt. Ik realiseer mij ook dat ik nu veel te verliezen heb.’ Zijn advocaat vraagt de rechters: doe een beetje minder werkstraf in ruil voor een geldboete erbij.

De rechters denken al een week na over wat in dit verhaal rechtvaardig moet heten en komen de komende week met hun uitspraak.

Op de valreep zegt Geert nog: ‘Moeder en buurvrouw groeten elkaar weer.’

Rob Zijlstra

update – 15 december 2016 – uitspraak
De rechters hebben gesproken. Geert is veroordeeld tot 243 dagen gevangenisstraf waarvan 240 voorwaardelijk. Daarnaast: een werkstraf van 150 uur. Een van de gedupeerden raakte wel gewond, maar niet zwaar. Dat scheelt dus 50 uur werken. De aangerichte schade moet Geert vergoeden.

Beetje hennepmoe

De advocaat moppert dat
de politie op grond van
zo’n anonieme tip toch
niet zomaar een woning
kan binnenvallen?

In de schimmige wereld van de hennepteelt wemelt het van de verraders. Ze zijn het niet zelden zelf. Telers van en handelaren in hennep vrezen daarom ook meer elkaar dan de politie. Dit betekent niet dat de politie stilzit. Politiekorpsen kennen geheime eenheden. De bekendste is de afdeling stiekem. In Noord-Nederland krijgt deze afdeling voortdurend een andere naam, misschien wel uit tactische overwegingen. Afgelopen week heette de afdeling tci, team criminele inlichtingen.

Wat ze doen is ook geheim: ze verzamelen op basis van vertrouwelijke regels sneaky informatie op grond waarvan collega’s een onderzoek mogen beginnen.
Tips komen van loslippige burgers en van henneptelers die de concurrent willen uitschakelen.
Of van beroeps-informanten, premiejagers, mannen die in films gevaar lopen en in gevangenissen worden vermoord.

Waarom die informanten, die snitchers, zoiets doen? Geld. De politie betaalt een premie voor een goede tip. Ook dat is geheim, maar niet onwaar. Eerlijk gezegd denk ik dat er geen hennepkwekerij is waarvan de politie het bestaan niet weet. Ze weten alles, maar hebben domweg niet de tijd al die wiethokken te ontmantelen. Af en toe doen ze er eentje en wetende dat het toch niet helpt.

In maart 2015 kwam de tip dat er in de Naberpassage – hartje binnenstad Groningen, inmiddels gesloopt – een hennepkwekerij in werking was, verspreid over twee verdiepingen. Een paar agenten zeiden dat ze heel even wat tijd over hadden. Ze deden na de koffie een inval. Eenmaal binnen leek de tip waardeloos. Geen kwekerij met potten vol groene bloei, met lampen en filters noch verhitte stroomdraden. De agenten vonden wel iets wat ook goed was: bijna drie kilo hennep, kant en klaar voor de straatverkoop, goed voor meer dan 10.000 euro.

Pjotr woonde er.
Hij komt uit Oezbekistan en studeert in Groningen.
Hij wil makelaar worden.
Pjotr vertelt in de rechtszaal dat hij de hennep moest bewaren voor iemand.
Nee, geen namen.
Na een week zou het worden opgehaald.
Dan mocht hij 50 gram houden.
Hij dacht, een weekje, wat kan mij gebeuren?
Tegen de rechters: ‘Zo zie je maar weer. Een foute keus is zo gemaakt.’

In zijn jaszak wordt nog wat xtc en een beetje cocaïne gevonden. Dat past bij het verhaal dat Pjotr aan de rechter vertelt. Hij en zijn studentenvrienden leggen in het weekeinde geld bij elkaar, zo’n vijftig euro per persoon, om dan drugs te kopen, van alles wat en voor iedereen een beetje.

Wat de officier van justitie betreft hoeft Pjotr niet aan de hoogste boom. De aanklager ziet wel dat ‘de persoon van de verdachte en het feit waarover we het hier hebben’ niet helemaal bij elkaar passen. De advocaat moppert dat de politie op grond van zo’n anonieme tip toch niet zomaar een woning kan binnenvallen? ’t Is hier Oezbekistan niet, zou hij gezegd kunnen hebben.

De officier van justitie kijkt Pjotr nog eens diep in de ogen, doet het vaste riedeltje over het criminele milieu, ondermijning en brandgevaren en concludeert dat deze verdachte geen hardcore hennepcrimineel is. Met een boete van 1500 euro mag Pjotr zijn studie vervolgen. De politierechter vindt het een eis van niks. Tegen Pjotr: ‘Van boetes krijg je maar schulden. Ik veroordeel u tot een werkstraf van 90 uur, waarvan 50 uur voorwaardelijk.’

Pjotr, opgelucht, zegt dat hij het nooit weer zal doen, dat hij nog wel eens een blowtje rookt, maar dat hij is gestopt met de cocaïne. De politierechter: ‘Dat is goed, we houden hier niet van snuivende makelaars.’

Bij strafzaken rond hennep komt nooit het hele verhaal naar boven.
Ik denk dat de politie hennepmoe is, dat onderzoeken worden uitgevoerd op de automatische piloot en dat heel de strafrechtketen dat ook wel best vindt.
Tussen aanhouding en rechtszaak zit minimaal een jaar, vaak maanden langer.
Wat maakt het uit?
Niks.
Zelfs niet als het serieus misgaat, zoals op een zaterdag in mei van 2015, aan de rand van de binnenstad van Groningen.

Even voor een uur in de middag is er een enorme explosie. De voorgevel van een woning wordt weggeblazen, de achtergevel is ontzet. Na de knal is vanaf de straat te zien wat er achter de voorgevel schuilging: een bloeiende plantage. Om- en aanwonenden worden geëvacueerd. De bewoner is de 53-jarige Richard. Makelaar. Hij verkoopt dromerige optrekjes aan meren in Zwitserland, Italië en Spanje.

In de rechtszaal doet Richard onschuldig. Hij vertelt dat hij net een kopje Nespresso stond te consumeren in de living met een jongedame toen hij als gevolg van een enorme drukverplaatsing tegen de muur werd gekwakt. Dat er in zijn woning een hennepkwekerij met 548 planten was ondergebracht, nou nee dat wist hij niet. Hoe had hij dat moeten weten dan?

Omdat het zijn woning was?
Omdat er een stroomkabel uit de meterkast over de trap naar boven liep?
Omdat hij die 548 hennepplanten daar misschien zelf had neergezet?
Niks.
Richard legt het uit.
In een café was hij twee mannen tegengekomen, Jerry en Ben.
Ze waren naarstig op zoek naar kantoorruimte.
De mannen verkochten ijs, maar zochten een plek om de administratie te doen.
Richard vertelde dat hij een zolder had waar hij niks mee deed en de ijscomannen zeiden dat ze hem dan iedere maand 600 euro zouden geven.
Als makelaar vond Richard het beter dat er van de huurovereenkomst niets op papier kwam te staan.

De explosie maakte in een klap aan alles een einde. De officier van justitie zegt dat het een wonder moet heten dat er geen doden en gewonden zijn gevallen. Dat deze gebeurtenis aantoont hoe levensgevaarlijk hennepteelt is in huizen waar mensen wonen. Maar, vervolgt de officier van justitie, er zit een andere kant aan dit verhaal: ‘Het politieonderzoek is slordig en oppervlakkig geweest. Logische onderzoekshandelingen zijn niet uitgevoerd. Het wettige bewijs is er, maar de overtuiging dat Richard wist dat er hennep in zijn woning werd geteeld, ontbreekt. Ik verzoek u de verdachte vrij te spreken.’

De rechters – doorgaans geen fans van het hennepbeleid – vonden dit te gortig. Richard mag dan misschien niet zelf hebben geteeld, hij wist dondersgoed wat er bij hem op zolder gebeurde. Hij die ondertussen de wijk heeft genomen naar Duitsland, moet nu voor straf 80 uur werken en er hangt als waarschuwing een maand voorwaardelijke celstraf aan zijn kont.

De ijscomannen moeten terechtstaan zodra het begint te sneeuwen.
Of te dooien.
En anders maar ergens in het voorjaar als het weer lente is.

Rob Zijlstra

Vast schuldig

Tut, tut, tut, sprak de
officier van justitie
verontwaardigd

.

Ik las over het nieuwe boek van wetenschapsfilosoof Ton Derksen. Onschuldig vast, heet het. Volgens Derksen worden er in Nederland veel meer mensen onschuldig veroordeeld dan we willen weten. De expert denkt dat er op z’n minst duizend mensen per jaar worden veroordeeld voor iets wat ze niet hebben gedaan. Het kabinet is nog niet in spoedzitting bijeen geweest.

Duizenden mensen.

Justitie heeft in de voorbije jaren slechts vijf miskleunen erkend waarvan de kwestie rond Lucia de Berk een van de bekendste is. De verpleegster werd in 2003 tot levenslang veroordeeld wegens meerdere moorden, zeven jaar later werd duidelijk dat er sprake was van een rechterlijke dwaling. Aangetoond door, jawel, Ton Derksen.

En nu zegt uitgerekend die man dat er ontzettend veel meer Lucia’s (m/v) bestaan. Dat Derksen bij nader inzien vaak gelijk krijgt betekent allerminst dat dat ook nu weer het geval is. Dat is juist een van zijn punten: in rechtszalen worden statistische denkfouten gemaakt in combinatie met een natuurlijk wantrouwen ten aanzien van het toeval. Verder is de mens niet alleen slecht in waarnemen en in interpreteren, maar trappen wij ook net zo makkelijk in valse logica. En rechters denken ook nog eens, zegt de wetenschapper, dat uitsluitend verdachten kunnen liegen. Niet de politie, nooit een officier van justitie wat volgens de hoogleraar pertinent een verzinsel is.

Ik weet niet of de gezamenlijke strafrechters Derksen al hebben uitgenodigd om tekst en uitleg te komen geven. Toen ik erover las (het boek zelf moet nog) was ik onthutst. Mocht Derksen gekke Henkie niet zijn en weer gelijk krijgen, dan moet ik in zittingszaal 14 getuige zijn geweest van een paar honderd zaken waarin is gedwaald.

Met de wijsvinger ga ik langs de ruim vierduizend namen van de mannen en vrouwen die in de voorbije twaalf jaar in de Groninger rechtszaal zijn berecht.
De vinger stokt als vanzelf bij Ronald, een ander verhaal.

In oktober 2009 werd deze toen 34-jarige Groninger conform de eis en in volle overtuiging veroordeeld tot zes jaar celstraf. Niet heel veel later belde hij om mij deelgenoot te maken van de grootste naoorlogse justitiële dwaling. Graag zou hij dit prominent op de voorpagina van de krant willen zien staan. Hij stuurde ook alvast een foto toe, die mocht ook gepubliceerd en zonder balkje. Een week later kreeg ik een kopie van een kassabonnetje toegestuurd. Het bewijs, schreef hij als toelichting, dat de hippe bril die hij draagt zoals op de foto te zien, eerlijk is gekocht en dus niet gestolen.

De veroordeling had betrekking op acht gewapende overvallen op tankstations in Groningen, Ten Post, Putten, Barneveld, Grave, Hoevelaken en Maasdriel. Gepleegd in februari van dat jaar in nog geen twee weken tijd. Op camerabeelden is steeds een rode Suzuki Swift te zien waar steeds eenzelfde man uitstapt, met steeds hetzelfde loopje, de overval pleegt, weer in de auto stapt en dan wegrijdt. De rode auto staat op naam van Ronald. Terwijl hij in de rechtszaal zwijgt, rept zijn gedreven advocaat van tunnelvisie en vooringenomenheid bij de politie.

Tut, tut, tut, sprak de officier van justitie verontwaardigd: ‘Dat zijn grote woorden voor wat klinkklare onzin is.

De dwaling zal nog groter worden.
Ronald gaat – uiteraard – in hoger beroep opdat de raadsheren van het gerechtshof in Leeuwarden de zeperd van Groningen ongedaan kunnen maken.
Hij moet er twee volle jaren op wachten.
In oktober 2011 – hij zit dan al twee jaar en zes maanden vast – komt het hof met het oordeel: niks vrijspraak, maar vijf jaar celstraf.
En als donderslag bij heldere hemel met een bonus erbij: tbs met dwangverpleging.

Die tbs kwam uit de lucht vallen. Er was – zoals wel gebruikelijk is – geen advies de maatregel op te leggen. Er was ook geen tbs geëist. Maar de raadsheren hadden ergens in de krochten van het strafdossier gelezen over sociaal onvermogen, externe stressoren, rigide denkpatronen, structurele kwetsbaarheid, cocaïne en een hoge kans op recidive. De raadsheren zeiden: de maatschappij moet worden beveiligd tegen dit gestoorde heerschap.

Ronald bleef de krant bellen, ook op zaterdagmiddagen tijdens de voetbalwedstrijd of op zondagochtenden bij het ontbijt. Lang heb ik gedacht dat zijn veroordeling niet correct was. Niet dat ik daar zeker van was, maar het knaagde, er was twijfel.

Alleen omdat die rode auto op zijn naam stond?
Die had toch iemand anders kunnen gebruiken?
Aan de andere kant: waarom zweeg hij dan in de rechtszaal?

Op een goede dag belde hij voor de duizendste keer en zei hij: ‘Rob, het is geen dwaling. Ja. Ik heb het gedaan, ik heb die acht tankstations overvallen, ik heb vooraf staan posten, ik heb vluchtroutes uitgedacht. Ik wil publiekelijk mijn excuses aanbieden aan de slachtoffers die ik veel te lang in onzekerheid heb gelaten.’

Eén aspect wilde hij benadrukken en dat mocht groots in de krant: ‘Ik heb het gedaan met volle verstand, ik ben volledig toerekeningsvatbaar. Ik ben niet gek of gestoord.’
Hij legt uit dat hij zich steeds dommer heeft voorgedaan dan hij is.
Zegt: ‘Het was een verdedigingsstrategie die helemaal verkeerd is uitgepakt. En nu zit ik met de gebakken peren.’

Ronald heeft het zichzelf ook niet gemakkelijk gemaakt.
Tussen de bedrijven door – en nog voor de uitspraak in hoger beroep – wist hij te ontsnappen. Hij zag kans zich te verstoppen en terwijl ze hem zochten, belde hij een taxi die hem naar Amsterdam bracht waar hij op de trein naar Polen stapte.
Ook daarover belde hij.
‘Ik heb iets doms gedaan Rob’, sprak hij vanuit Polen.
‘Ik ben nu een kat in het nauw, wat moet ik doen?’

Er kwam een internationaal arrestatiebevel.
Hij beloofde vrijwillig terug te keren. Drie weken nadat hij de benen had genomen, meldde hij zich op het politiebureau in Amsterdam. Hij had nog gevraagd: ‘Wat denk je, zullen de rechters begrip voor me hebben?’

Twee weken geleden zat Ronald weer in zittingszaal 14 waar hij de officier van justitie hoorde zeggen dat hij goed bezig is, maar dat het einde nog niet in zicht is. Afgelopen woensdag besloot de rechtbank dat de maatregel tbs met twee jaren moet worden verlengd. Eind 2018 zullen ze dan wel weer zien. Was Ronald in 2009 niet in hoger beroep gegaan, dan was hij ergens in 2012 op vrije voeten gekomen.

Met recht kan hier worden gesproken van een verdachtelijke dwaling.
En nu Derksen lezen.

Rob Zijlstra

Is dit wel waar?

Hij beschouwde haar
als zijn seksslavin
die moest doen
wat hij wilde
schermafbeelding-2016-11-23-om-14-37-36

tweet

De zaak was al bijzonder omdat het over buitenissig veel geld gaat. En omdat het verhaal achter dat geld, welgeteld 1.581.868 euro, nog veel gekker moet zijn, is dit een bizar verhaal.

Het gaat over Ivan en over Darina, vijftien jaar geleden een jonge vrouw uit het Bulgaarse Sliven. Ivan – inmiddels 44 jaar oud – was daar ooit varkensboer. Hij werd in oktober 2009 door de rechtbank in Groningen veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf omdat hij Darina jarenlang zou hebben uitgebuit. Hij beschouwde haar als zijn seksslavin die moest doen wat hij wilde: zo veel mogelijk geld verdienen.

Het Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie (BOOM, misdaad mag niet lonen) deed uitvoerig onderzoek naar de verdiensten van de vrouw. De uitkomst is akelig: zij zou ruim 1,5 miljoen euro hebben verdiend met het hebben van seks met mannen in de rosse buurt van Groningen.

Mocht dit kloppen, dan even voor het idee: een intiem samenzijn met Darina kostte mischien wel 50 euro per keer.
Als dat zo is, dan had deze jonge vrouw in acht jaar tijd dagelijks, zeven dagen per week, seks met tien mannen.
Als andere cijfers ook kloppen, dan moet half mannelijk Groningen haar kennen.

Groninger agenten die belast zijn met het tegengaan van mensenhandel kenden haar in ieder geval. Op hun rondgangen door de buurt was het hen wel opgevallen dat Darina vaak en lang werkte. Ze maakten wel eens een praatje met haar en uit niets wat ze dan zei kon worden opgemaakt dat ze een slachtoffer was. Maar eind 2008 meldde ze zich op het politiebureau. Ze vertelde dat ze werd uitgebuit.

De politie, aanvankelijk verbaasd want nooit iets gemerkt, begon een onderzoek (onderzoek Kolibrie) en schreef 200 pagina’s vol leed. Dat er dagen waren dat ze twintig uur werkte, dat ze wachtend op klanten altijd moest staan. Dat ze ook moest werken wanneer ze ongesteld was. Pistool op haar hoofd. Een paar keer kreeg ze een cadeautje van haar varkensboer: een keer grotere borsten, een keertje volle lippen.

Ivan streek al het geld op dat zij kreeg en hield er in Bulgarije in een grote villa een luxe leven op na met protserige auto’s en horloges. Op een deel van Ivan’s bezittingen is beslag gelegd.

In oktober 2009 werd Ivan niet alleen tot vier jaar cel veroordeeld, maar ook tot het betalen van 20.000 euro smartengeld aan Darina.
Daarnaast was gevraagd de verdiensten (1.581.868 euro) af te pakken: na aftrek van wat kosten zou Ivan – aldus BOOM – 1.441.370 euro moeten inleveren.
De rechtbank wees dit af: te ingewikkeld voor een strafzaak.
Het Openbaar Ministerie was het daar niet mee eens en begon in juni 2011 een procedure bij het gerechtshof.

En kijk, ruim vijf jaar later, donderdagmiddag om drie uur – zeven jaar na de aanhouding van Ivan en vijftien jaar nadat de jonge vrouw voor het eerst als seksslavin achter te ramen in Groningen werd gezet – is er een nieuwe rechtszaak waarin het Openbaar Minsterie die 1.441.370 euro opeist.

Misdaad kan heel lang lonen.

Rob Zijlstra

update 22december 2016 – beslissing
Ivan moet betalen. Hij krijgt 10 procent korting omdat de redelijke termijnen om zoiets af te handelen volgens de rechtbank met 15 maanden zijn overschreden. Resteert: 1.148.595 euro en 19 eurocent.

Forse signalen

schermafbeelding-2016-11-18-om-23-58-18

Abraham is een gedreven jongeman die vastberaden is grootse dingen in het leven te gaan verrichten. Hij is nog maar 20 jaar, dus hij heeft nog heel wat bladzijden te gaan. Tegen de rechters zegt Abraham: ‘Ik ben nogal commercieel aangelegd.’ Goed, dat hij geen schoolopleiding heeft afgemaakt en leeft op het geld van zijn vriendin (die hij steevast ‘vrouwtje’ noemt) is zo. Niet fijn, maar dat zal snel veranderen. Heel de dag is hij al aan het solliciteren.

Abraham is een man van de praktijk.
Zo was het ook begonnen, in de praktijk van alledag.

Hij kocht zo nu en dan een zakje wiet en dan was er altijd wel zo’n gastje in de buurt die vroeg of hij ook wat mocht. Na een tijdje ontdekte Abraham dat als hij de helft van de wiet uit zo’n zakje verkocht, hij uit de kosten was en de andere helft dan voor zichzelf voor noppes had. Abraham – hij was toen een jaar 15, 16, realiseerde zich dat hij een verdienmodel had bedacht. De wereld lag aan zijn voeten.

De handel liep zo goed dat hij niet meer bij de koffieshop inkocht, maar rechtstreeks bij de groothandel. Waar en bij wie? Hij kijkt de rechters aan met een blik van: jongens, even goede vrienden, maar jullie moeten het mij niet euvel duiden als ik daar geen antwoord op geef. Hij zegt: ‘Vertel ik niet.’

In oktober 2015 kwam er een einde aan de onderneming. Een vader had zijn zoon betrapt toen die aan het blowen was. Zoonlief biechtte alles op. Hij vertelde dat hij wiet verkocht op school en dat hij dat deed voor ene Abraham. Daar kreeg hij 75 euro per week voor.

Vader belde de politie. Agenten gingen Abraham observeren en tapten zijn telefoon. Toen hij werd opgepakt ontdekte de politie in die telefoon het bestaan van een WhatsApp-groep met 138 leden. Allemaal klanten. Van hen waren er 90 minderjarig. Abraham maakte, zodra hij weer verse handel had, via de WhatsApp-groep reclame waarna het geld van alle kanten aan kwam fietsen.

Het werkterrein waar Abraham zijn verdienmodel op had losgelaten bestond vooral uit de omgeving van het Maartenscollege en de twee vestigingen van het Zernike in Haren.
Hij was de wandelende koffieshop.
Van de 90 minderjarige blowscholieren zijn er 86 voor straf naar het bureau Halt gezonden waar ze leerden dat blowen niet goed is voor de hersentjes.
Voor geschrokken ouders was er een informatiebijeenkomst.

De officier van justitie vindt een stevige straf op z’n plaats. De rechtbank moet een fors signaal laten klinken opdat iedereen straks weet dat dit niet kan, zegt de aanklager. Daarom eist hij een taakstraf van 200 uur en drie maanden voorwaardelijke celstraf. De advocaat oppert dat een iets lagere straf misschien ook fors mag heten: Abraham moet naast een werkstraf nog wel tijd overhouden om te solliciteren.

Aan het slot van de strafzaak zegt Abraham dat hij zal laten zien wat hij kan. Alsof het zijn beste vrienden zijn, zegt hij tegen de rechters: ‘We spreken elkaar een andere keer weer, maar dat zal niet hier zijn.’

Toen ze de ronkende
bestuurder uit de
droom hielpen,
roken ze de drugs

Derk (33) is ook een dealer in middelen, de forse signalen die hij al jaren ontvangt ten spijt.
Derk werd eens betrapt toen hij wachtende voor het rode verkeerslicht in slaap was gevallen (zo druk, zo moe).
Agenten kregen een melding dat daar en daar een auto stond, lichten aan, draaiende motor.
Toen ze de ronkende bestuurder uit de droom hielpen, roken ze de drugs.

De auto werd doorzocht en dat leverde 11 gram cocaïne, 181 gram amfetamine (speed), 900 XTC-pillen en 207 gram hennep op. Verder: messen, peperspray, een weegschaaltje, gripzakjes en 700 euro aan contanten. Derk had gezegd dat het voor eigen gebruik was en had om een werkstraf gevraagd. Want hij is gek op werken. Dat was in 2011.

In april vorig jaar was Derk op bezoek geweest bij een vriend. En wat? Hij was in slaap gevallen (nog altijd druk), werd wakker in de nacht, bedacht dat hij vroeg moest werken, sprong in de auto om ietwat gehaast, met hoge snelheid dus, richting huis te Hoogezand te rijden. Halverwege was er politie die een stopteken gaf. Keurig liet Derk zijn rijbewijs zien. Terwijl agenten het roze bewijs controleerden, bedacht Derk dat het toch beter zou zijn dat hij snel in bed zou liggen en gaf plankgas.

Met zwaaiende toeters en bellen zette de politie de achtervolging in. Veel kans had Derk niet. In een woonwijk hadden ze hem te pakken en met getrokken pistolen moest Derk uitstappen. In de auto 0,8 gram speed, 1 gram cocaïne en 12 xtc-pillen, een gestolen invalidenparkeerkaart.

Hoezo nu weer Derk?
Eigen gebruik, rechters.

Hij had ook 900 euro in contanten op zak.
De rechters zeggen, u bent steigerbouwer, uw salaris is geen vetpot, zo’n 1400 euro per maand. Dan is 900 euro zo in de broekzak best veel geld.

De reclassering had geschreven dat Derk een beetje antisociaal is en dat bij hem alles draait om geld verdienen.
Een van de rechters merkt op: ‘Dat is ook helemaal niet erg. Je kunt er president van Amerika mee worden.’

Maar Derk snapt het niet.
Zegt: ‘Ik heb altijd contant geld bij me.’
Hij gaat iets verzitten, grijpt in de rechterbroekzak, haalt een stapel biljetten tevoorschijn en begint te tellen.
Het is bijna 1000 euro.
Verklaart: ’Ik ben nogal ouderwets, betaal alles contant.’

Hij had ook drie mobiele telefoontoestellen. Agenten leren dat dat een dealer-indicatie is. Maar het zit zo, anders. Eentje is van een Surinamer bij wie hij soms drugs voor eigen gebruik koopt, kennelijk heeft de dealer de telefoon verloren. De tweede telefoon is zijn steigerbouwtelefoon. Een goedkope omdat er op steigers altijd valgevaar bestaat. De derde is de reguliere telefoon.

Niks geks aan.

De deskundigen: ‘Van alles is geprobeerd, niets heeft hem geholpen. Het enige positieve is dat hij zijn werk weet te behouden. Maar hij wil niks. Er is geen intrinsieke behandelbehoefte.’
Derk flappert even met de oren.

Hij zegt dat het sowieso de laatste keer is dat hij in de rechtszaal zit.
Een gevangenisstraf ziet hij niet zitten, want ‘daar zal de baas niet blij mee zijn’.
Hij heeft een beter idee: ‘Doe maar een dubbele werkstraf.’

De officier van justitie: ‘Doe maar tien maanden cel.’

Rob Zijlstra

 

update – 28 november 2016 – uitspraken
Abraham is veroordeeld tot 180 uur werkstraf en een voorwaardelijke celstraf van 6 maanden. Een iets lagere werkstraf dus, maar een dubbel zo hoge voorwaardelijke straf. Idee daarachter: een extra waarschuwing. Wordt deze jongeman wederom te commercieel in de verkeerde branche, dan heeft hij iets te verliezen.

Derk heeft 3 maanden gekregen. Plus 4 maanden die hij bij een eerdere straf voorwaardelijk opgelegd had gekregen. Die maanden worden nu ten uitvoer gelegd (getuld, zeggen ze in rechtbanken). Betekent dat Derk die zo graag wil werken 7 maanden moet zitten niks doen.