Sietse

Afscheid van het verpleeghuis van mijn vader

In september vorig jaar schreef ik een artikel in Dagblad van het Noorden over het verpleeghuis van mijn vader, over Vliethoven in Delfzijl. Ik schreef dit verhaal omdat het er niet klopte, ik liet mijn vader daar niet met een gerust hart achter.

De ziekte van Parkinson had het sterke lichaam van mijn vader, eens een zeeman, later een werknemer van Akzo in Delfzijl, gesloopt. En alsof dat nog niet voldoende was, meldde zich onaangekondigd de dementie om ongenadig een einde te maken aan wat nog restte. Na een jarenlange verzorging thuis – we moeten vanwege geld zo lang mogelijk thuis – ging het niet meer. In maart 2016 klopten wij moegestreden ten einde raad aan bij Vliethoven.

Het was daar vies, het stonk er, het interieur bestond uit bijeengeraapte oude meuk. De 24 dementerende vaste bewoners kregen geen dag fatsoenlijk te eten, de maaltijden kwamen uit de diepvries, het te weinige verzorgende personeel was belast met het ontdooien en vervolgens met het opwarmen van dagelijkse prut, wie vegetarisch was, was overbodige luxe.
Met de bewoners werd nauwelijks iets gedaan. Kennis over de ziekte Parkinson ontbrak, medicijnen werden bewaard in een rommelhok waar ook de schoonmaakmiddelen stonden. Het meerendeel van het verzorgende personeel werkte zich voor het geregistreerde aantal onderbetaalde uren uit de naad, maar kon nooit op tien plekken tegelijk zijn ook al was dat steeds nodig. Er waren nare geweldsincidenten – bijvoorbeeld – als gevolg van een gebrek aan toezicht.

Ik zocht contact met de raad van toezicht (‘ha ha, u moet niet bij ons zijn’), ik sprak met de directie van De Hoven, de stichting waar Vliethoven deel van uitmaakt. De directie was blij met mijn kritische opmerkingen (‘want uw kritiek, uw kritiek is onze uitdaging’). Vervolgens snurkte de praatjesdirectie rustig verder want er was toch geen geld vanwege Den Haag.
Goed gesprek, nooit meer iets van vernomen, nooit meer een reactie.

Uiteindelijk schreef ik, gefrustreerd, wanhopig, mijn verhaal in de krant, niet lang nadat Hugo Borst zijn geweldige actie was begonnen. Er waren mensen in Vliethoven, mantelzorgers, een betrokken man als Bronger, de vriend van een vriend die zomaar ineens patiënt was geworden, familieleden, allemaal begane echte mensen die hard aan de bel trokken, maar ondanks hun lawaai niet werden gehoord. Het verhaal in de krant hielp (mooi hoor, maar het geeft ook erg te denken).

Want jawel. Er werd beterschap beloofd. De locatiedirecteur werd na het verhaal in de krant aan de kant gezet, er kwam een krachtige interim om orde op zaken te stellen. De interim stelde een onderzoek in naar de omstandigheden op Vliethoven. Niet naar de oorzaken.
Op een bijeenkomst met familie van bewoners presenteerde de interim de uitkomsten van zijn onderzoek: het was nog erger dan erg. Hij zei in de volle zaal: ’’Vliethoven was zo diep gezakt, dat dieper niet kon. We hebben op het punt gestaan Vliethoven te sluiten.’’ Mijn verhaal in de krant bleek een milde versie van de werkelijkheid.

De locatiedirecteur was het ‘dieper dan diep’ kennelijk ontgaan. De interim verviel gelukkig niet in rare praatjes, maar stak zijn nek uit en beloofde beterschap. Ineens bleek van alles mogelijk ondanks dat er eerder geen geld heette te zijn. Er werd een grondige renovatie toegezegd.
Los van het krantenverhaal was er Akke Zijlstra. De echtgenote van mijn vader Sietse. Mijn lieve moeder dus. Ze was er dagelijks. Als een luis in de pels. Als een horzel. Zij klaagde niet alleen aan, maar ze deed ook zelf iets. Ze organiseerde doe-avonden voor de bewoners, zodat er eens wat vrolijks gebeurde, ze bouwde een band op met bewoners die nooit bezoek kregen (en krijgen).

We zijn inmiddels een paar maanden verder. De vloeren zijn vervangen, de plafonds hersteld. De muren zijn leeggehaald en fris geschilderd in aangename kleuren. De oude meuk is de container ingegaan, er is een nieuw interieur gekomen waar over is nagedacht.
Nieuwe gordijnen hebben de lappen die er voor de ramen hingen vervangen. Er is iets, ietsje, meer personeel, niet wat met droge ogen is beloofd, niet wat is toegezegd (‘u mag mij erop afrekenen’). En het eten is nu fatsoenlijk, mits er voldoende vrijwiligers zijn. Echte koks, mensen die verstand hebben van voeding voor zieke mensen, is nog steeds een stap te ver.
Een week geleden, op dinsdag, deed mijn vader nog een rondje Vliethoven, samen met Akke, hun dagelijkse wandeling. Mijn moeder had – want ze zijn al bijna 54 jaar samen verliefd – verkering – mijn moeder had een mooiste rode roos meegebracht, het was Valentijn.

Woensdag werden de laatste nieuwe spullen bij Vliethoven afgeleverd ter afronding van de renovatie. Terwijl de lampen naar binnen werden gesjouwd, werd mijn vader afgevoerd, per ambulance naar het UMCG in Groningen.
Daar is hij ’s nachts overleden aan de gevolgen van zomaar ineens een hersenbloeding. We weten nog niet precies waarom zo ineens. Gisteren (dinsdag) hebben we afscheid van Sietse genomen, moeten nemen. Dat deden we met veel verdriet, maar ook in het besef dat de weg die hij nog moest lopen, een lijdensweg zou zijn geweest die ook steeds onaangenamer zou worden. Zelf was hij in Vliethoven al over de grens heen, over wat hij niet meer wilde als het zover zou komen.

Nu mijn vader zomaar ineens dood is, neem ik ook afscheid van het verpleeghuis van mijn vader
Ik hoop van harte dat de raad van toezicht erop toeziet dat de bonte avonden op vrijdag, die mijn moeder vrijwillig organiseerde, met een borreltje erbij, met avonden die de bewoners plezier brachten, met veel vrolijkheid worden voortgezet.
Ik hoop dat ze dat interesseert.

Ik hoop ook heel erg dat de interim ook zonder stukjes in de krant gaat doen wat hij heeft beloofd en waar we hem op mochten afrekenen: dat het beter zal worden.
Ik maak ondertussen een diepe buiging voor het personeel op de werkvloer. Voor de lieve mensen die mijn vader zo goed als ze konden hebben bijgestaan. Won ik maar de hoofdprijs in de loterij, dan kocht ik een groot huis voor iedereen en dan kwam alles met iedereen goed.
Dat zei bijvoorbeeld Edith en ze meende het.
Zet’m op Edith.
Zet’m op Herma.
Zet’m op Kenneth.

Wees niet bang, lief personeel van de werkvloer, wees niet bang voor die doorgeschoten bobo’s, die waardeloze toezichthouders op papier, de managers, de directeuren, maar help hen.
Leg aan ze uit dat stank stinkt.

Dag verpleeghuis van mijn vader.
In september 2016 schreef ik er een verhaal over in de krant
In september 2017 loop ik er nog een keer naar binnen.
En als het nog steeds moet, als het er nog steeds stinkt, dan schrijf ik weer een stukje in de krant.
Maar dan met naam en toenaam.

Rob Zijlstra

Oude mannen

In de afgelopen tien jaar
heeft de rechtbank in Groningen
zeventig 65-plussers veroordeeld

Afgelopen week veroordeelde de rechtbank een 70-jarige man uit Marum wegens ontucht met zijn kleinkind. De respectabele leeftijd vormde voor de rechters geen beletsel om van een vrijheidsstraf af te zien. Man moet nu twee jaar naar de gevangenis.

Op de vraag waarom hij zijn kleinkind had misbruikt, antwoordde de opa in de rechtszaal, achteloos zoals een puber een blikje Red Bull op straat kan gooien: ‘Ik dacht er niet bij na.’ Acht jaar lang je kleinkind misbruiken en daar dan niet bij nadenken. Bij de politie had hij gezegd: ‘Ik dacht dat ze het wel prettig vond.’

Kun je lelijker dan lelijk zijn? Valser dan vals? Groter dan de allergrootste hork? Hoe diep kun je zakken? Komende week staat in Groningen een in 1932 geboren man uit Assen terecht omdat ook hij zijn kleindochter seksueel zou hebben misbruikt.

En deze mannen zijn niet met z’n tweetjes alleen. In de afgelopen tien jaar heeft de rechtbank in Groningen zeventig 65-plussers veroordeeld. Zij kregen vooral voorwaardelijke gevangenisstraffen in combinatie met een werkstraf. Veertig van die zeventig mannen hebben zich schuldig gemaakt aan een zedenmisdrijf. De tien oudste verdachten ooit in zittingszaal 14 – van 76 tot 85 jaar – werden allemaal op eentje na veroordeeld wegens ontucht met kinderen. Die ene andere, een 77-jarige man uit Blijham, had een leeftijdgenoot verkracht en kreeg vier jaar celstraf opgelegd.

Jawel. Het is waar dat de meeste veroordeelden behoren tot de groep twintigers, gevolgd door de dertigers, de veertigers en zo in afnemende mate voort. In het algemeen klopt het dus dat de wijsheid met de jaren komt, ervan uitgaande dat misdaad niet wijs is. Die zeventig veroordeelden vormen de uitzonderingen. Maar ze zijn er wel.

Een misdrijf dat het na zeden ook goed doet onder deze uitzonderlijke groep ouderen is fraude dan wel oplichterij. De 68-jarige Hendrik uit Ulrum is daar een schoolvoorbeeld van. Hem hangt een gevangenisstraf boven het hoofd van acht maanden, de helft mag wat de officier van justitie betreft voorwaardelijk. De rechters moeten nog uitspraak doen.

In de rechtszaal wekt Hendrik de indruk dat het hele proces hem aan de kont kan roesten. Tegen de rechters, zonder emotie: ’’Ik heb het gedaan. Het had natuurlijk niet mogen gebeuren. Ja hoor, spijt van. De gevolgen accepteer ik ook gewoon.’’

Een paar jaar geleden verscheen Hendrik op de regionale televisie. Hij had van oplichters spookfacturen ontvangen, maar daar trapte hij als voormalig belastingambtenaar mooi niet in. Hij wilde de mensen waarschuwen. In de camera zei hij: ‘Mensen die dit doen, die moet je aanpakken.’

Wat het tv-kijkende publiek niet wist, niet kon bevroeden, was dat Hendrik de boel toen al flink aan het besodemieteren was. Als penningmeester van de plaatselijke begrafenisvereniging boekte hij geld van de vereniging over naar zijn eigen rekening. Eerst een beetje, daarna een paar keer op een dag een beetje en gaandeweg steeds meer en vaker: opgeteld verduisterde Hendrik 95.453,50 euro.

De 540 contributie betalende leden van de begrafenisvereniging zijn de gedupeerden. Het is cru, maar wie nu of binnenkort doodgaat, moet bijlappen.

Hendrik nam in 2010 afscheid van de fiscus en ging met pensioen. De begrafenisvereniging dacht met een oud-belastingambtenaar niet alleen een betrouwbaar, maar ook een kundig iemand in huis te hebben.

  Scheringa

De rechters willen weten: ‘Hoe kon het nou gebeuren?’ Nou gewoon, zegt hij. Er waren thuis wat financiële problemen, mede dankzij fratsen van bankier Dirk Scheringa en zijn DSB-bank, er was een erfenis die niet kwam, reparaties aan het huis, kapotte koelkast, andere dingen. En zo.

Waarom steeds van die kleine bedragen? Hendrik: ‘Kleine bedragen zijn goed weg te zetten in de boekhouding.’ De ene keer betrof het een voorschot, dan een vergoeding, daarna weer waren het onkosten. Hendrik: ‘Je kunt niet alles onder een post wegschrijven.’

In oktober 2015 ontdekte het bestuur dat er iets niet klopte. Bij de voorzitter kwamen berichten binnen dat rekeningen niet werden betaald. Hendrik werd gevraagd om opheldering. Hij slaagde erin de goegemeente nog een tijdje om de tuin te leiden, maar in maart vorig jaar kwam de dag waarvan hij wist dat die zou komen en viel het doek.

Waren er dan geen kascontroles, geen ledenvergaderingen of momenten van bezinning? Nee. Er waren bestuursvergaderingen, maar niet frequent. Hendrik zegt dat hij altijd weer blij was als de vergadering was afgelopen. ‘Dat ze er niet over waren begonnen.’ In de verhoorkamers van de politie had Hendrik nog gemeend dat het bestuur ook blaam trof. Dat had toch moeten controleren? Kritiek had hij ook op het politieonderzoek. Dat was, vond hij als financieel specialist, nogal amateuristisch. Ook berichtgeving over de kwestie in de pers hekelde hij. Waar in godsnaam bemoeit die rotpers zich mee?

positief

De rechters willen van Hendrik weten hoe het nu met hem gaat. Hij zegt: ‘Oh, wel goed hoor. De meeste mensen in het dorp groeten mij niet meer, maar een paar wel, die zijn positief. Die zeggen, wij kennen je ook anders.’ Hij vertelt dat hij zo veel als mogelijk binnenblijft, niet de straat opgaat. Maar soms gaat hij fietsen op zijn racefiets. Zegt: ‘Want een mens moet wel in beweging blijven.’

De officier van justitie oppert dat Hendrik die racefiets ook kan verkopen en de opbrengst aan de vereniging kan geven. Of: ‘Verkoop je huis.’ Hendrik doet dat niet. De officier van justitie: ‘Nee, want hij laat het op z’n beloop.’ Wat raar mag heten, vindt de aanklager, is dat de bankschulden die er waren er nog steeds zijn. Er staat ook geen Ferrari voor zijn deur. Waar is dat geld allemaal gebleven? Hendrik haalt de schouders op: ‘Verdwenen in de lopende uitgaven.’
.
Advocaat Ubo van Ophoven probeert de zaak te ontdoen van de rafelranden. Hij brengt in: ‘Hendrik is een kleine man van weinig woorden die zich schaamt en gebukt gaat onder de gebeurtenissen. Het zal zijn leven blijvend bepalen. Hij heeft er niet luxueus van geleefd. En wat dan voegt een gevangenisstraf toe? De begrafenisvereniging is daar niet mee geholpen en de samenleving ook niet. Celstraf betekent dat Hendrik nog verder in de modder wordt geduwd dan waar hij al zo diep inzit.’

Ik dacht, bij nader inzien, zo had ik dit verhaal ook kunnen noemen: moddermannen.

Rob Zijlstra

De krochten

Binnen tien seconden hebben
wij (anoniem) een site te pakken
waar wapens te koop zijn

Eerst was er niks, toen kwamen de boeken en nu is er het internet. Toen het grote publiek het internet ontdekte, midden jaren negentig, leefden er nog weldenkende mensen die dachten dat die gekkigheid wel zou overwaaien. Hoezo, alle computers van heel de wereld aan elkaar vast? Inmiddels groeit het wereldwijde web per seconde, slechts uit te drukken in duizelingwekkende cijfers. Het is daarom helemaal niet raar dat het internet inmiddels een duistere zijde kent, een onderwereld waar zaken gebeuren die het daglicht niet verdragen.

Een korte rondgang op de redactie van de krant, op klaarlichte dag, leert dat journalisten geen bezoekers zijn van de krochten van de digitale wereld, van het dark web. Eentje is het al een tijdje van plan, maar weet nog niet zo goed hoe, een paar hebben er van gehoord, één collega denkt dat ik een oneerbaar voorstel ga doen.

De jongste collega van de digitale redactie slaat wel aan, we lopen gelukkig niet helemaal achter de feiten aan. Binnen tien seconden hebben wij (anoniem) een site te pakken waar wapens te koop zijn; een Glock 19 (new en unused) of een Walther P99, 9mm voor respectievelijk 500 en 650 Britse ponden dan wel 1.028 of 1.337 bitcoins.

In dit verhaal is Willy (37) de verdachte. Willy verkocht, zegt de officier van justitie, harddrugs in die duistere, moeilijk toegankelijke steegjes van het internet. Dat deed hij gewoon vanuit zijn kamer boven een goedlopend restaurant aan het Gedempte Zuiderdiep in Groningen. Willy ziet het anders. Hij zegt: ‘Ik ben timmerman en ben goed in klussen.’

De officier van justitie meldt dat hij recent een verdiepingscursus heeft gevolgd en dus weet wat hij zegt. Hij zegt: ‘Elf procent van de drugs die wereldwijd wordt aangeboden op het dark web komt uit Nederland.’ Kijkend naar Willy: ‘En deze verdachte is een voorbeeld van een handelaar die er actief is.’ Het is de allereerste strafzaak in Groningen in deze digitale groeibranche.

onderwereldmens

De aanklager ziet één voordeel: er is geen overlast van haastige junkies die deuren van drugspanden platlopen. De drugs worden keurig per post verstuurd. Daar begint ook de ondermijning, het modewoord in de wereld van de hedendaagse criminaliteitsbestrijding. De immer vriendelijk fluitende postbode uit de bovenwereld wordt gebruikt om de handel van de nietsontziende rauwe onderwereld op z’n plek te krijgen. En daar zijn postbodes niet voor.

Willy oogt niet als een onderwereldmens. Hij is een Duitser die op zijn 14e naar Nederland kwam omdat zijn ouders het hier prettiger vonden. Toleranter (toen). Werken doet hij niet. Hij woont en klust, ook als vrijwilliger. Hij kan goed zwart timmeren of auto’s repareren.

Op een dag doet de politie een inval. Er waren, heel klassiek, via de nationale kliklijn Meld Misdaad Anoniem tips binnengekomen. Willy van boven het restaurant verkoopt drugs op Silk Road, de marktplaats voor drugshandel op het dark web.

En inderdaad. De invalpolitie vond in de bovenwoning flink wat harddrugs. Ze vonden niet hier en daar een pilletje voor aan het einde van een drukke timmerdag, maar een heleboel. Meer dan genoeg om er een handeltje van te kunnen hebben.

In de verhoorkamer van de politie hield Willy de kaken op elkaar. Waarom? Hij haalt de schouders op. ’t Leek hem verstandiger, zegt hij tegen de rechters. Nu, nu hij in de rechtszaal zit, wil hij wel praten. De aangetroffen drugs waren voor eigen gebruik. Veel verschillende soorten drugs? Willy zegt dat hij aan het experimenteren was. Rechters merken op dat hij gezien de hoeveelheid, jaren vooruit kon. Ze zeggen: ‘De hoeveelheid staat ook haaks op uw inkomen.’ Willy: ‘Koop je groot in, dan betaal je minder.’

De officier van justitie zegt dat hij niet gek is, terwijl de advocaat later zal zeggen dat het niet gekker moet worden.

Kanaaleilanden

Volgens de officier van justitie druipen de indicaties dat Willy een drugsdealer is van het dossier af. Er zijn lijsten aangetroffen met daarop namen van drugs met achter die namen bedragen, forse geldbedragen. Het lijkt wel een administratie. Ook is informatie gevonden die vertellen hoe je op de Kanaaleilanden anoniem een foundation kunt opzetten. Om heimelijk geld onder te brengen? Er lag in zijn kamer een vals id-bewijs met daarop de foto van Willy die dan Hugo heet. Er was een ministudio om foto’s te maken. Van pillen en poeder? Er lag ook een logo bij: Amsterdope. In de broekzak van Willy zaten codes. Geen Duitse lotto-getallen, maar volgens de officier van justitie waren het bitcoin-codes. Er lag ook 3500 euro in de woning. Kortom.

Rechters: ‘U bent betrapt bij een winkeldiefstal in de Hornbach. U had een zaagblad gestolen.’ Willy antwoordt dat hij een zaagblad nodig had, maar dat hij geen geld had. De rechters weten kennelijk meer want ze zeggen: ‘Maar u ging naar de Hornbach om gootsteenontstopper te kopen.’ Willy spreekt het niet tegen. ‘Het water stroomde niet door.’ De rechters: ‘Gootsteenontstopper wordt ook gebruikt als ingrediënt voor GHB, ook een drug die bij u is aangetroffen.’ Willy: ‘Naah, dat is erg ver gezocht.’

Hij zegt dat hij het dark web bezocht omdat het hem fascineerde. Hij wilde weten wat daar gebeurde. ‘Ik ben daar een beetje in doorgeslagen.’ Hier zegt de advocaat dat het dus niet veel gekker moet worden. Er is drugs gevonden, ja, maar nou ook weer niet schokkend veel. En er is niets dat duidt op handel. Er zijn slechts suggesties en aannames, concreet druipt er helemaal niks uit het dossier. Tegen de rechters: ‘U moet hier korte metten mee maken.’

Amsterdope bestaat (bestond). In de kelders van het internet valt te lezen dat de Amsterdope-verkoper al en jaar actief is, dat 97,8 procent van zijn klanten tevreden is (op basis van meer dan 300 transacties) en dat Amsterdope 758 fans heeft (had). De aangeboden cocaïne behoort tot de allerbeste van Silk Road. Bezorgtijd twee tot vier dagen, over de grenzen 3 tot 8 week, discreet verpakt.

Is Willy Amsterdope? Of andersom? De officier van justitie: honderd procent. De strafeis: vijftien maanden waarvan vijf voorwaardelijk. De rechters vertellen maandag wat in dit verhaal de waarheid moet zijn. Nemen zij de eis over, dan verdwijnt Willy voor een paar maanden in de krochten van de echte wereld.

Rob Zijlstra

update – 6 februari 2017
Willy is misschien wel niet Amsterdope of anderom. De rechtbank heeft hem ondanks dealerindicaties vrijgesproken van drugshandel. Wel is hi veroordeeld omdat hij drugs in het bezit had. Gedeeltelijke korte metten dus. De straf die is opgelegd voor het aanwezig hebben van harddrugs: 8 maanden celstraf waarvan 3 maanden voorwaardelijk.

schermafbeelding-2017-02-06-om-15-02-25

klik voor volledig vonnis

Officiële speeltijd

De rechtbank uit,
altijd lastig

Marco (21) houdt van voetbal en niet zo’n beetje ook. Dus van Ronaldo, van de mooiste goals, van jolige voetbalpraat en vrolijke gekkigheid. Ook vindt hij darten mooi en hippe kleren en bier. Dat staat op de tijdlijn van zijn Facebook-pagina.

Ruud (27) is zo mogelijk een nog grotere voetbalgek. Het is zijn lust en zijn leven. Een topscoorder bovendien. Feyenoord, de beste. Maar ook is hij vader, in verwachting over een paar maanden voor de tweede keer en hij is directeur van zijn eigen bedrijf.

Eens waren Marco en Ruud, gezonde jongens uit Groningen, goede vrienden. Op hun pagina’s pronken foto’s waar ze samen sportief zijn. In de rechtszaal zitten ze naast elkaar, maar de vriendschap is bekoeld. Op Facebook hebben ze elkaar ontvriend. De blikken die ze elkaar toewerpen, doen vermoeden dat een hernieuwde kameraadschap ver weg is.

Zou een rechtszaak een wedstrijd wezen – wat het niet is – dan is de stand dat Marco en Ruud tegen een dikke achterstand aankijken. De kans dat ze die achterstand inlopen, is nihil. De rechtbank uit, altijd lastig, om het in voetbaltermen uit te drukken.

Na anderhalf uur komt de officier van justitie met de strafeisen. Wat hem betreft gaan Marco en Ruud naar de gevangenis, want wat ze hebben geflikt is te ernstig voor een werkstraf. ’t Is twee keer rood. De eis voor beide: twaalf maanden gevangenisstraf, de helft voorwaardelijk. Dat is netto zes maanden zitten met de deur op slot. Of ze daarna ooit weer een basisplaats weten af te dwingen, is zeer de vraag. De samenleving zit, werkgevers voorop, niet op bajesklanten te wachten.

Goed, het is een eis. De rechters kunnen straks anders beslissen. Vaker leggen rechters een lagere straf op dan de officier van justitie eist. Punt is dat Marco en Ruud hebben bekend. Moeizaam weliswaar, maar toch. Ze weten ook dat wat ze hebben gedaan zo strafbaar is als de bal rond.

Wat ze hebben gedaan? Ze hebben de penningmeester van de voetbalclub ontvoerd, ze hebben hem een kopstoot gegeven (‘dat is niet waar’) en toen hebben ze hem gedwongen geld te pinnen. De volgende dag, samen duizend euro rijker, lachten ze zich een hoedje en stuurden ze elkaar triomfantelijke berichtjes via WhatsApp. Ze appten dat als de politie bij hen zou komen, ze dan gewoon alles zouden ontkennen. Hoppa.

Marco en Ruud: ‘We naaiden elkaar op.’
Ruud: ‘Ja. Dat valt natuurlijk niet goed te praten.’
Marco: ‘Ik wil mijn welgemeende excuses aanbieden.’

Waarom beroven twee gedreven voetballers, jongens met een blauw-wit hart voor hun club de penningmeester? Ruud speelde nota bene in het eerste elftal. Was de aanvoerder. Hoe dachten ze met deze misdaad weg te komen? Het enige dat in hun voordeel is, is dat ze nooit eerder gekkigheid met politie en justitie hebben gehad. De rest is nadeel.

Om de seizoenstart te vieren – het is augustus 2015 – is er op de club een barbecue. De penningmeester doet de bar (het bier) en Ruud is als veel andere leden dorstig en vrolijk. De avond komt ook weer tot een einde en ieder gaat dan zijns weegs. De penningmeester sluit de kantine af en loopt richting de parkeerplaats.

Daar staan Marco en Ruud en wel zo dat het de penningmeester een beetje bang maakt. Wat heet? Hij krijgt een kopstoot (‘dat is niet waar’), een duw en valt op de grond. Daarna moet hij achterin zijn eigen auto plaatsnemen. Marco gaat naast hem zitten, Ruud kruipt achter het stuur.

Tegen de rechters zegt Ruud: ‘Nee, ik was niet heel dronken. Anders had ik toch niet kunnen rijden? Ik wist heel goed wat ik deed.’ Dat laatste had hij misschien beter niet kunnen zeggen.

Met de bange penningmeester reden ze door Groningen langs vijf pinautomaten. Wanneer bij automaat drie het saldo niet toereikend meer is om nog geld op te nemen, moet de penningmeester op zijn mobiele telefoon het opnamelimiet verhogen. Hij kan dat. Ook wordt 350 euro gepind met de bankpas van de voetbalclub waar de penningmeester de beschikking over heeft. Marco neemt 400 euro, Ruud 600.

Marco: ‘Ik heb hem niet echt bedreigd, dat deed Ruud. Het was ook zijn idee’
Ruud: ‘We hadden niet een vooropgezet plan of zoiets. Marco deed vooral het woord. Niet ik.’

Na gedane zaken keilt Marco de telefoon van het slachtoffer in het water. Om duidelijk te maken hoe menens het is, maakt hij met een sleutel diepe krassen in het lak van de auto. De penningmeester krijgt te horen: als je naar de politie gaat, dan slopen we je. Ook wordt hem toegebeten: op de club doe je normaal tegen ons.

Rechters zeggen tegen Ruud: ‘U wist dus precies wat u deed.’

Nog maar een keer de vraag: waarom dan? Er blijkt een voorgeschiedenis. In 2013 had Ruud zich misdragen en de club nam maatregelen: een paar wedstrijden geschorst en – het ergste – hij mocht niet mee naar het trainingskamp in Portugal. En daar had Ruud heel het jaar naar uitgekeken.

De 250 euro die hij had betaald voor deelname, had hij teruggekregen. Dat was het dus niet. Het was wraak. De frustratie van niet mee naar Portugal was nog steeds niet verdwenen en toen was daar, twee jaar later, die barbecue. Met de penningmeester achter de bar. Ruud belde Marco die eerder weg was gegaan en vroeg of hij mee wilde doen. Wilde Marco wel, met het oog op zijn gokschulden kon hij wel wat gebruiken.

Zo ontzettend dom kunnen goede voetballers dus zijn. De advocaat van Ruud vindt de strafeis van twaalf maanden, helft voorwaardelijk, veel te veel. De bak in betekent dat het bedrijf van haar client, straks ook weer vader, naar de filistijnen gaat. Dat zou hem kapot maken. De advocaat van Marco vindt dat zijn client een lagere straf moet krijgen dan Ruud, omdat Ruud de grootste slechterik in dit verhaal moet zijn. Komt bij, zegt de advocaat, dat Marco nog een heel jonge jongen is.

Statistieken willen dat het vooral de jonge jongens zijn, de jongemannen, de twintigers, die de verleiding van de misdaad niet kunnen weerstaan. Zij weten precies wat ze doen, maar denken niet na over de consequenties die groot kunnen zijn. Zij realiseren zich als jong volwassene onvoldoende dat aan de officiële speeltijd een einde komt.

rob Zijlstra

uitspraken volgen

38-leeftijd

de leeftijden van de verdachten die in 2016 in zittingszaal 14 terechtstonden (bron: eigen nieuwsgaring)

Klunzig & knullig

Gerard meent dat de
situatie absurde
vormen heeft aangenomen

De criminaliteit was afgelopen week weer eens in opspraak. De ontwikkeling van de misdaad is veel minder rooskleurig dan officiële cijfers willen doen geloven, luidde brekend het nieuws. Het is erger dan wij denken. Of mogen weten. De onthulling is gebaseerd op een vertrouwelijk rapport van de politie en het Openbaar Ministerie. Dat zijn twee instanties die – mag je hopen – weten waarover ze spreken.

De boodschap is dat de boeven aan de winnende hand zijn. Waarom politie en justitie deze informatie geheim wilden houden, is mij een raadsel. Moet niet iedereen zoiets zo snel als mogelijk weten? Opdat wij tijdig ramen en deuren kunnen sluiten?

Of past argwaan? Zolang het kabinet niet in spoedzitting bijeenkomt, er geen instantie is die code rood voor heel het land afkondigt, heb ik mijn bedenkingen. Het vertrouwelijke rapport is bestemd voor het kabinet dat na maart, na de verkiezingen, aantreedt. Opdat aanstaande kabinetsleden alvast weten waar meer geld naar toe moet. Zou het dat zijn?

Misdaadrapporten van instanties gaan meestal over de omvang van de criminaliteit. Het gaat over hoeveel van dit en hoeveel van dat en hoeveel dit en dat een jaar eerder meer of minder was. ‘Het laagste niveau van denken is tellen’, sprak eens een politiefunctionaris die het niet zo op cijfertjes heeft.

Mijn idee: het is de hoogste tijd voor een groots onderzoek naar de aard van de criminaliteit. Niet tellen hoe vaak, maar kijken naar wat. Ik voorspel een onthutsende uitkomst. Ik voorspel dat een flink deel van de criminaliteit in Nederland – meer dan de helft – valt in de categorie klunzig & knullig. Dat is misdaad die de politie met twee vingers in de neus kan bestrijden, ook gezien de vergaande opsporingsbevoegdheden en het materieel waarmee de politie is toegerust. Ze hebben zelfs helikopters.

Bezoek op een willekeurige dag een rechtszaal van het strafrecht (gewoon in de winkelgebieden van Assen, Leeuwarden en Groningen) en u begrijpt wat ik bedoel. U kunt dan getuige zijn van een strafzaak van Gerard, een 54-jarige man van goede huize die halverwege een afslag miste. Nu zuipt hij te veel (‘dat moet ik wel eerlijk toegeven’), schaakt hij eens wat en speelt hij graag gitaar. Een baan zit er niet meer in, vindt hij. Laat ‘m liever met rust.

Gerard is vanuit een gesloten kliniek (‘beter dan de gevangenis’) naar zittingszaal 14 gebracht omdat hij wordt verdacht van een poging tot moord. Dat is niet niks. Hij heeft een kennis met een koksmes in de linkerelleboog gestoken. Dat beweert de officier van justitie. Zelf zegt Gerard van niet. Gerard denkt dat zijn kennis – hij heet Henk – is gevallen want het was een rommeltje in dat huis. Gerard denkt dat Henk die graag blokfluit speelt in zijn val tegen de verwarming is gekukeld en toen zijn elleboog lelijk heeft opengehaald. Anders zou hij het niet weten.

Henk was ook verre van helder. Hij zat aan de paddenstoelen, zegt Gerard. Aan de paddo’s. En hij? ‘Mwah. Twee, drie, vier, vijf, zes, zeven halve liters misschien. Meer niet.’

Aan de vermeende steekpartij gaat een heel verhaal vooraf. Henk had de accuboormachine compleet met de juiste bitjes van Gerard geleend om een kastje in elkaar te schroeven. Na een paar weken kreeg Gerard zijn accuboor terug. En wat? Boorkop stuk. Henk ontkent alle schuld, Gerard beweert dat het niet anders kan dan dat Henk zijn eigendom (‘waar ik ook voor heb moeten sparen’) heeft vernield.

De officier van justitie denkt dat Gerard – ‘tikkeltje narcistisch met een zwakbegaafd werkgeheugen’ – gekrenkt was en verhaal is gaan halen en dat hij daarbij Henk in een plotselinge drift heeft gestoken met het mes. Het letsel aan de elleboog is typisch afweerletsel.

Halverwege het proces zwakt de officier van justitie de aanklacht ‘poging moord’ af naar een ‘het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel’. De eis: anderhalf jaar celstraf waarvan een jaar voorwaardelijk. Gerard moet dan de komende drie jaar wel uit de buurt van Henk blijven. Doet hij dat niet, dan moet hij een jaar extra zitten. Gerard meent dat de situatie absurde vormen heeft aangenomen. Met een vermoeide zucht zegt hij tegen de rechters: ‘Wie u ook gelooft, ’t is aan u.’

Een doordeweeks bezoek aan een rechtszaal leert dat de misdaad vaak niet is waar die op lijkt. In de binnenstad van Groningen is een jongeman beroofd, van zijn dure Gucci-tas met daarin niet alleen een telefoonoplader, maar ook 720 euro cash. De bezorgde moeder van het slachtoffer belde de politie. Er worden drie jongemannen uit Leeuwarden aangehouden. Zij zeggen dat het anders is gegaan.

De Guccitas-man had drugs verkocht die nep bleek. Het verruimde de geest helemaal niet en dus hadden de Leeuwarders hun dealer weer opgezocht. Een van de verdachten: ‘We wilden praten, maar we werden boos.’ Ze gaven hem een klap, een schop, rukten die dure tas uit zijn handen en graaiden het geld eruit.

Nu was het slachtoffer niet zomaar een doodgewone drugsdealer. Hij had lean drink verkocht. Huh? Rappers lusten daar pap van. Lean is een mixdrankje van sprite (cassis werkt ook) en hoestdrank. Als je zulks in de juiste hoeveelheden mengt en doorslikt is de werking als die van een joint.

Dealers in geestverruimende zaken zijn niet vogelvrij, die mag je niet zomaar slaan. En dus hoorden de mannen uit Leeuwarden gevangenisstraffen eisen voor de duur die ze al hadden vastgezeten. Voor de een, net vader, was dat ruim twee maanden, voor de ander die een eigen bedrijf wil beginnen zes.

Na Gerard en voorafgaand aan de Friese jongemannen had Krish (31) in de rechtszaal moeten komen opdraven. Hij was er niet. Krish vond ’s ochtends opdraven te vroeg en weigerde in de gevangenis in de boevenbus te stappen.

Zijn misdaad: hij had gedreigd een AK-47 te kopen om daarmee mensen in de Herestraat in Groningen dood te schieten. Na tien ongelukkigen zou hij zichzelf neerpaffen. Krish had nog geen AK aangeschaft, hij had slechts zijn plannen onthuld. Op een zolderkamertje ten overstaan van een IS-terreurcel? Nee. Hij zei het met bravoure tegen twee politiemannen. Die rapporteerden: een voorgenomen misdrijf van terroristische aard.

Niet superhandig Krish, om zoiets aan de politie te vertellen. Daarom zit ook jij in de categorie klunzig & knullig. Is beter ook. Voor ons allemaal.

Rob Zijlstra

uitspraken volgen

Nep-alert

Nepnieuws lijkt een plaag
te worden die bij deze
tijd schijnt te horen

Namen van verdachten zijn meestal (door mij) verzonnen. De rest is altijd waar. Dat beweer ik. Niet dat er nooit fouten in mijn verhalen staan. Ik heb een keer een zware crimineel, zo’n echte linkmiegel, in de rechtszaal laten huilen. Toen ik het verhaal na publicatie nog een keertje las, realiseerde ik mij dat ik twee strafzaken door elkaar had gehaald. Elke dag weer hoop ik die kerel nooit tegen te komen, want iets zegt me dat ik hem met dat tranendal diep heb beledigd. Ik vrees een criminele afrekening.

Een fout moet worden hersteld. Zodra dat is gebeurd, is een verhaal weer waar. Voor de krant zijn ware verhalen van het grootste belang. Ooit konden wij van de krant nieuws verkopen, maar nu iedereen zijn eigen nieuws is, werkt dat niet meer. Wat ons rest: betrouwbaarheid. Wat wij schrijven, moet kloppen. Altijd.

Tarek komt uit Tozeur, een stad vol dadelpalmen in Tunesië. Op een dag besloot hij te vluchten. Na een lange omzwerving door Europa belandde hij eerst in Bulgarije en later in Bellingwolde. Tarek is 34 jaar en verbleef tot 15 september 2016 in het plaatselijke asielzoekerscentrum. Daar – op die 15e september ’s avonds – stak hij een medebewoner neer. Die dingen gebeuren.

Deze krant berichtte: ‘Bewoner AZC in Bellingwolde steekt medebewoner met mes’. Elk woord waar. Getuigen wezen Tarek aan als dader. De politie hield hem aan en nam hem mee. Sindsdien verblijft Tarek als verdachte in de gevangenis aan de Huub van Doornestraat in Zwolle. Met de trein kom je daar langs.

De bron van het nieuwsbericht was de politie. Wanneer de politie iets meldt – ze hebben daar opgeleide mensen voor – gaan wij van de pers er traditiegetrouw vanuit dat het ook klopt. De politie geldt als een betrouwbare bron. Gezonde argwaan is daarbij overigens nodig. Geloven we de politie blindelings, dan zou er in iedere straat in Noord-Nederland een criminele motorbende ondermijnend actief zijn. Dat is natuurlijk onzin. In zittingszaal 14 heb ik in de voorbije tien jaar nooit één criminele Angel, Surrender of Bandito of hoe die gasten ook maar mogen heten, als verdachte gezien. Nou ja, eentje misschien.

Farhad is een 25-jarige man uit Iran. Hoe hij in het asielzoekerscentrum van Bellingwolde verzeild is geraakt, vertelt het verhaal niet. Maar hij was er wel. Op die 15e september vierde hij er zijn verjaardag met landgenoten. Er waren hapjes en drankjes en het werd een vrolijk feestje.

Tegen elf uur die avond, wordt in de rechtszaal gezegd, ging Farhad nog even naar de biljartruimte. Daar kwam hij Tarek tegen. Ze kennen elkaar een beetje. Tarek kent hem vooral als de man die drugs in het asielzoekerscentrum verkoopt. Ook die dingen gebeuren.

De rechters vragen: ‘Was u naar hem op zoek of kwam u hem toevallig tegen?’
Tarek zegt tegen de tolk: ‘We kwamen elkaar gewoon tegen.’

Ik heb niet geprobeerd
meneer te doden

Hij vertelt dat Farhad hem probeerde te slaan. Zegt: ‘Ik was bang omdat hij mij met de dood bedreigde. Hij gedroeg zich arrogant. Ik heb toen een mes gepakt, een fruitmesje. Ik wilde hem bang maken. Ik heb toen in een opwelling gestoken. Omdat hij me sloeg. Ik heb niet geprobeerd meneer te doden.’

Er is een aanleiding. Tarek zegt dat Farhed hem een joint had verkocht voor twee euro. Maar het was een nepjoint. Er zaten geen drugs in. Toen ze elkaar in de gang bij de biljartruimte tegenkwamen, sprak Tarek de huisdealer daar op aan. Tegen de rechters: ‘Ik wilde mijn geld terug.’

Farhed heeft een andere lezing. Hij deed niks. Hij werd zomaar ineens neergestoken. En nee. Hij verkoopt geen drugs in het asielzoekerscentrum. Over de gevolgen van het steken bestaat geen verschil van inzicht. Farhad werd in beide bovenbenen gestoken en verloor zo veel bloed dat er sprake was van een levensbedreigende situatie. Artsen wisten een moord dan wel doodslag te voorkomen.

Rechters: ‘Wat gebeurde er na het steken?’
Tarek: ‘Ik schrok van het bloed.’
Rechters: ‘Wat vindt u er nu van?’
Tarek: ‘Ik heb heel veel spijt.’

De politie zocht het uit, sprak met betrokkenen, noteerde de bevindingen van getuigen, maakte daar een dossier van en stuurde dat naar het Openbaar Ministerie dat op zijn beurt Tarek naar de rechtszaal sleepte waar hij de officier van justitie achttien maanden gevangenisstraf hoorde eisen wegens een drugsgerelateerde poging tot doodslag.

In december, een kleine drie maanden na het incident, belde een man met journalisten. Hij vertelde dat de steekpartij in het asielzoekerscentrum van Bellingwolde niets met drugs te maken heeft, maar alles met homohaat. De verdachte wilde Farhad doodsteken omdat hij homofiel is. En anders wel omdat hij een christen is. Het oude nieuws van de steekpartij werd ineens nieuw nieuws. Ook de landelijke media meldden zich, want de combinatie asielzoeker en homogeweld is hot. De bron van het nieuwe nieuws is een man die spreekt namens een hulporganisatie van homoseksuele asielzoekers. De Christenunie is bezorgd.

Dagblad van het Noorden bracht het nieuwe nieuws met een slagje om de arm, ook RTV Noord – de omroep nodigde de bron uit in de studio – doet voorzichtig. De Telegraaf meldde evenwel dat het slachtoffer zijn leven nergens meer zeker is, omdat de aanvaller overval vrienden met messen heeft. De hulporganisatie slaat alarm en wil een gesprek met staatssecretaris Klaas Dijkhoff (veiligheid en justitie). ThePostOnline (TPO) brengt de homohaat als feit en plaatst een uiterst bloedige foto van het slachtoffer met een balkje voor de ogen.

Een advocaat eist in de rechtszaal namens Farhad ruim 6.000 euro schadevergoeding. Het slachtoffer zelf is het daar niet mee eens. ‘Ik hoor dat bedrag nu voor het eerst.’ Hij zegt nauwelijks contact te hebben gehad met de advocaat die is ingeschakeld door de hulporganisatie. Dat is wel wat apart.
In de rechtszaal benadrukt de officier van justitie dat een en ander na aanleiding van de berichtgeving is onderzocht. Ze zegt: ‘Ik hecht eraan te zeggen dat uit niets is gebleken dat er sprake is van anti-homogeweld dan wel dat gesproken kan worden van een anti-christenmotief.’ De hulporganisatie meldt teleurgesteld te zijn in de rechtszaak.

schermafbeelding-2017-01-14-om-14-08-45Het was nepnieuws.
Wat waar moet zijn, zat er niet in.
Nepnieuws lijkt een plaag te worden die bij deze tijd schijnt te horen.
Voor ons van de verslaggeverij zit er maar één ding op: wij moeten nog alerter zijn.

Rob Zijlstra

Dag van de Advocatuur

Het is vandaag in Groningen een beetje de dag van de advocatuur. Waarom? Zie: een valse kraai?
Maar ook  los van deze tuchtzaak hebben advocaten het niet altijd even gemakkelijk. Het onderstaande bericht, de dagelijkse Rarekiek, staat vandaag in Dagblad van het Noorden.

schermafbeelding-2017-01-13-om-08-11-25

update – vrijdagochtend
De dag is inmiddels ten einde.
Twee leden van de raad van discipline zijn gewraakt.
meer hierover:

 een valse kraai?

Een valse kraai?

terzijde

De Haan Advocaten is het grootste advocatenkantoren van Noord-Nederland en staat landelijk gezien qua grootte in de top-20. Het kantoor begon in 1980 als een geëngageerd strafrechtkantoor in de binnenstad van Groningen. Oprichter is Winfryd de Haan, nog altijd eindbaas. Hij bouwde het strafrechtkantoor uit tot een kantoor met 160 medewerkers, actief op alle rechtsgebieden. Medeoprichter Asse Fokkema haakte halverwege af en is rechter geworden. De andere drie ‘hanen’ van het allereerste uur zijn Erik de Mare, Duco Keuning en Cees Eenhoorn. Zij  zijn nog altijd actief als bevlogen strafrechtadvocaten vanuit het binnenstadskantoortje waar het eens begon.

schermafbeelding-2017-01-11-om-14-24-29

De Haan Advocaten
in de beklaagdenbank
Waarom?

Handelt De Haan Advocaten uit Groningen in het belang van gedupeerde huizenbezitters in het aardbevingsgebied? Of is vooral de eigen portemonnee het belang dat het advocatenkantoor drijft? Het proces kan het kantoor miljoenen euro’s opleveren. De raad van discipline buigt zich vrijdag (al dan niet achter gesloten deuren) over deze kwestie. Zes vragen, vijf antwoorden.

 

1. Wat is er aan de hand?
De Haan Advocaten in Groningen heeft een stichting opgericht die via de rechter probeert materiële en immateriële schade die is ontstaan als gevolg van de aardbevingen in Noord-Groningen door de NAM vergoed te krijgen. Ruim 3.000 mensen hebben zich aangemeld bij deze stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG). De deelnemers moeten eenmalig honderd euro betalen. Komt het tot uitbetaling van de schade, dan moeten de deelnemers een succesfee van vijf tot tien procent afdragen aan De Haan Advocaten.

2. Wat is het probleem?
De beroepsregels van de advocatuur zelf. Advocaten hebben (net als medici) eigen gedragsregels die wettelijk zijn verankerd in de Advocatenwet. Een van de gedragsregels is dat de beloning van de advocaat niet afhankelijk mag zijn van het behaalde resultaat. Het idee achter deze regel is dat advocaten willen voorkomen dat geld de drijfveer wordt in plaats van het belang van de rechtzoekende.

3. Waar komt de klacht vandaan?
Bij de deken van de orde van advocaten Noord-Nederland. De deken is niet alleen zelf advocaat, maar ook toezichthouder, hij is een soort openbaar aanklager die ervoor moet zorgen dat misstanden binnen de advocatuur aan de kaak worden gesteld en worden vervolgd. De deken geeft leiding (als voorzitter) aan de orde van advocaten. Het bezwaar dat de deken heeft tegen de constructie die De Haan heeft opgetuigd, is met het kantoor besproken. Dit heeft niet geleid tot een aanpassing. Daarom wordt de zaak nu voorgelegd aan de raad van discipline, het tuchtcollege van de advocatuur. De voorzitter is een rechter, de overige leden zijn advocaten.

4. Wat kan de raad van discipline?
De raad moet beoordelen of de constructie die De Haan heeft opgetuigd door de beugel kan. Mocht die in strijd zijn met de gedragsregels, dan kan De Haan gevraagd worden de constructie aan te passen. De raad kan ook een streep door de constructie halen. Na de uitspraak (doorgaans binnen zes weken) is er de mogelijkheid tot hoger beroep bij het hof van discipline.

5. Wat zegt De Haan zelf?
Volgens het kantoor is een succesfee onder bepaalde omstandigheden (deze dus) geoorloofd. Ook stelt het kantoor dat er al is geprocedeerd bij de rechtbank en dat toen geen bezwaar is gemaakt. Een derde punt: mensen met een kleine portemonnee kunnen voor weinig (100 euro) meeliften in deze megaclaim.

6. Waarom pas nu?
Dat is een vraag die vooralsnog zonder antwoord is. De stichting WAG werd in april 2013 opgericht. Waarom dan nu pas een klacht van de deken? Boze tongen beweren dat dit te maken heeft met de vorige deken van de orde van advocaten: die was werkzaam bij De Haan Advocaten. Diens opvolger (en huidige deken) Rob Geene wil inhoudelijk niet op de zaak vooruitlopen. De vraag zal vrijdag ongetwijfeld aan de orde komen.

rob zijlstra

dvhn/vandaag

De Haan wil tuchtzaak achter gesloten deuren

Groningen / De Haan Advocaten heeft de voorzitter van de raad van discipline verzocht de tuchtzaak waarbij het kantoor betrokken is, achter gesloten deuren te behandelen.

De orde van advocaten heeft een klacht tegen het kantoor ingediend omdat het zou handelen in strijd met de beroepsregels van de advocatuur. Het kantoor procedeert namens ruim 3000 huizenbezitters tegen de NAM. Bij de gekozen constructie zou niet het belang van de gedupeerden op de eerste plaats staan, maar het financieel gewin. De tuchtzaak dient vrijdag. Tuchtzaken zijn normaal gesproken openbaar.

Winfryd de Haan van het gelijknamige kantoor zegt dat een openbare behandeling van het geschil de lopende civiele zaak kan schaden. ,,Daar komt bij dat wij een geheimhoudingsplicht hebben en ons in een openbare zitting niet goed kunnen verdedigen.’’

Over de omstreden financiële constructie zelf maakt hij zich geen zorgen. ,,Als het alleen daarover zou gaan, dan wil ik er zelfs wel mee op de televisie.’’

De voorzitter van de raad van discipline moet bij aanvang beslissen of de deuren gesloten worden of niet.

 

> website stichting WAG
>> website de haan advocaten

haan

Dagblad van het Noorden – vandaag (tekst is hetzelfde als wat hierboven staat)

 

UPDATE – 13 jan 2017 – leden raad van discipline gewraakt
De tuchtzaak tegen De Haan Advocaten kwam vrijdagochtend onverwacht tot een snel einde. Twee leden van de Raad van Discipline zijn volgens het advocatenkantoor mogelijk partijdig en zijn om die reden gewraakt.

Twee leden van de Raad van Discipline (die over de klacht moet oordelen) hebben zich in het verleden als advocaten beziggehouden met soortgelijke claimzaken. Hoewel die niet van de grond kwamen, maakt het dat ze niet onpartijdig kunnen oordelen, meent Hans Silvius van De Haan Advocaten.

Ook heeft een van de leden, advocaat Peter Yspeert, volgens Silvius zich op een nieuwjaarsreceptie uitgelaten over de tuchtzaak in een gesprek met de voorzitter van de betrokken stichting WAG.

Binnen een maand moet een een wrakingskamer bijeenkomen. Pas daarna kan de tuchtzaak worden voortgezet.

Lucia

even sta ik in de
rechtszaal oog in
oog met de moordenaar

Ik lees oude krantenartikelen uit Nieuwsblad van het Noorden, geschreven door collega’s die nu niet meer bij de krant werken. Ik lees uitvoerige berichten, qua tekst langer dan we vandaag de dag gewend zijn te schrijven en te lezen.

Het is 1988, de dagbladen hadden volop abonnees.

Ik lees in die oude kranten over een jonge vrouw die is vermoord, zij is gevonden in een weiland langs de Euvelgunnerweg in Groningen, nu een bedrijventerrein ten oosten van de stad. Voordat ze werd vermoord, is ze verkracht. Een vreselijker lot kan een mens nauwelijks overkomen, een ernstiger misdaad valt bijna niet te begaan.

Ik lees de oude krantenartikelen uit het archief van het Nieuwsblad van het Noorden omdat de moordenaar, bijna 29 jaar na dato, moet verschijnen in zittingszaal 14 van de rechtbank in Groningen.
Vanwege toen – om precies te zijn: 28 jaar, 9 maanden en 25 dagen geleden.

Hij heet Willem.
Hij is nu 57 jaar, is een grote man die van die stevige, zwarte werkschoenen draagt, een donkere spijkerbroek, grijze sweater, grijszwart haar, een dito baard.
Hij is moordenaar voor het leven.

Deze Willem zit gelaten in de verdachtenbank als of hij zonder recht van spreken is.
Zijn behandelaar in de tbs-kliniek waar hij nu verblijft zegt evenwel dat ik eens langs moet komen, om te horen over de goede resultaten die er worden geboekt, mooie resultaten waar zelfs niemand weet van heeft. Vierenveertig procent. Het zijn resultaten die bewijzen, anders dan overal wordt gedacht, dat geen mens onbehandelbaar is. Ik krijg een visitekaartje. Kom langs, zegt de behandelaar, dan krijg je een rondleiding. Van Willem.

Even sta ik in de rechtszaal oog in oog met de moordenaar.
We mogen elkaar geen hand geven, dat hoort niet in de rechtszaal.
We kijken elkaar kort aan, ik ontmoet een vriendelijke blik.
Geen blik om bang van te worden.
Hoe ik terugkeek, dat weet ik niet.
Ik bel wel, zeg ik tegen de behandelaar en stop het visitekaartje weg.

Daags na de moord had Willem van der S. zich op het politiebureau gemeld met de woorden: ‘Het is mis.’ Na zijn misdaad had hij nog verschillende kroegen bezocht in de binnenstad van Groningen. Het was zijn laatste avond in vrijheid.

Ik zet op grond van wat ik in de oude kranten lees wat jaartallen op een rijtje.
In 1981 is Willem vanwege verkrachtingen en pogingen tot doodslag in de regio Ridderkerk als patiënt in de Van Mesdagkliniek beland.
Hij was toen 22, dus nu 35 jaar geleden.
In 1986 wist hij te ontsnappen aan het toezicht van zijn Van Mesdag-begeleiders. Ik heb wel eens gehoord dat tbs’ers op begeleid proefverlof regelmatig wisten te ontkomen op de roltrappen van de V&D. De gevluchte Willem werd niet heel veel later getraceerd en aangehouden in zijn geboorteplaats, zoals de meeste tbs’er die er vandoor gingen: ze vluchtten rechtstreeks naar moeders.

Op 10 maart 1988 genoot Willem van der S. onbegeleid verlof, op donderdagavond, koopavond in de stad. Hij is dan 28 jaar. Dat verlof genoot hij al maanden. Willem bezocht dan in kleine zaaltjes bijeenkomsten van blije kerken. Nog altijd – hoor ik vertellen – is de koopavond een populaire avond voor hedendaagse tbs’ers om de binnenstad van Groningen te bezoeken. Alleen als je het weet, kun je dat zien.

vrouwen eisten
de nacht terug

Een paar dagen na de moord gingen in Groningen drieduizend (!) mensen de straat op om te protesteren tegen seksueel geweld. De mensen droegen fakkels en eisten veiligheid, om veilig naar huis te kunnen fietsen. Vrouwen eisten de nacht terug. Op de muren van de Van Mesdag werden boos witte woorden gekalkt: Stop seksueel geweld!

Ik lees dat de nabestaanden bezwaar maakten tegen het Nieuwsblad van het Noorden, het Algemeen Dagblad, de Volkskrant, tegen EO Tijdsein en Veronica’s Nieuwslijn omdat de naam van het slachtoffer in de berichtgeving voluit werd vermeld, terwijl de naam van Willem beperkt bleef tot Van der S. De nabestaanden hadden ook uit de krant moeten vernemen wat er was gebeurd.

Buro Slachtofferhulp zei tegen de krant: ‘Persvrijheid betekent niet dat je zomaar alles kunt publiceren.’ De verdrietige nabestaanden vingen bot. De pers had geen grenzen overschreden, maar voldoende zorgvuldig bericht, oordeelde de Raad voor de Journalistiek. De politie verklaarde later waarom ze de nabestaanden niet rechtstreeks hadden geïnformeerd: we wilden hen behoeden voor heftige emoties.

Er was een kort geding van vrouwen die vonden dat de Van Mesdag onrechtmatig had gehandeld door Willem van der S. met proefverlof te laten gaan. Het geding was ook gericht tegen de Staat der Nederlanden. De eis: stop met de tbs. Ook hier was bot de vangst. De Van Mesdag had niet onrechtmatig gehandeld, wel onzorgvuldig. Dat laatste was een schrale troost, stond in de oude kranten.

De directie van de Van Mesdagkliniek plaatste zeven dagen na de moord in de krant wanhopig een overlijdensadvertentie om medeleven te betuigen met de nabestaanden. De advertentie viel ik verkeerde aarde.

De rechters gingen woensdag mee met de eis van de officier van justitie: een verlenging van de tbs-maatregel met twee jaren. De rechters zeiden tegen Willem dat hij dat als iets positiefs moet opvatten. Daarna zeiden ze: ‘Wij wensen u sterkte bij wat u van plan bent. En dan zien we u hier over twee jaar weer.’’

De man die als 22-jarige, als crimineel patiënt, in Groningen terecht kwam omdat daar nu eenmaal de Van Mesdagkliniek bestond (bestaat), die op 28-jarige leeftijd met kwade lust een jonge vrouw van het leven beroofde omdat zij op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was, vertelde woensdagmiddag in zittingszaal 14 dat hij er nog wat van wil gaan maken.
Van zijn verloren leven.
Twee jaar geleden dacht hij nog, laat maar zitten.
Maar nu, nu wil hij kijken hoe ver hij kan komen, richting vrijheid.
Om alle risico’s uit de sluiten ziet hij vrijwillig af van verloven waar hij – net als toen – recht op heeft.

Ze heette Alok Lucie Burgdorffer.
Roepnaam Lucia.
Studente, 22 jaar.
Wat ze studeerde, staat nergens geschreven.
Ook is er geen foto van haar.
Alleen een vrolijke naam, verbonden aan een gruwelijk misdrijf dat werd gepleegd op 10 maart 1988 in Groningen.
Op een donderdagavond.

Lucia fietste op haar fiets, van of naar haar huis.
Toen opeens.

Rob Zijlstra

Zeven kwesties

Zeven kwesties van gewicht uit 2016 die gaan spelen in 2017

schermafbeelding-2016-12-31-om-11-32-521. meer en minder
Wel drie jaar lang heb ik op deze plek met regelmaat lopen donderen over de misdaad en dan vooral over het feit dat die de rechtszaal maar mondjesmaat bereikt. Strafrechters kregen steeds minder misdaad voor de kiezen, terwijl niemand daar een logische verklaring voor had. Met name dat laatste vond ik raar, want de misdaad in Noord-Nederland is zo overzichtelijk als een kist met aardappels.

Rechters wezen naar officieren van justitie en die wezen op hun beurt naar politieagenten en allemaal wezen ze naar ministers en staatssecretarissen die met hun drift tot bezuinigen fatsoenlijke misdaadbestrijding om zeep hielpen.

Maar wat blijkt aan het einde van 2016? De meervoudige strafkamer van de rechtbank in Groningen deed uitspraak in 335 strafzaken en zoveel uitspraken hebben we sinds 2011 niet gehad. En als de tekenen niet bedriegen, is er ook het komende jaar volop werk voor strafrechters.

Met dank ook aan het Openbaar Ministerie. Of ik al een bloemetje naar de hoofdofficier van justitie van het arrondissementsparket Noord-Nederland heb gestuurd? Nee, natuurlijk niet. Welke journalist stuurt nou een bloemetje naar een hoofdofficier?

Terzijde moet wel worden opgemerkt dat de stijging in Groningen mede is te danken aan het geboefte uit Drenthe en Friesland. Om de een of de andere reden zijn het afgelopen jaar 60 strafzaken uit beide buurprovincies in de rechtbank van Groningen afgehandeld. Dat is iets nieuws. Het zijn er ook fors meer dan de strafzaken uit heel Noord-Groningen en het Westerkwartier bij elkaar. Zouden ze in navolging van de bestuursrechtspraak ook de strafrechtspraak stiekempjes (beetje bij beetje) verplaatsen naar Groningen?

2. de rechtbank
Zou dat laatste heus? De rechtspraak is grotendeels openbaar, maar de rechtbank zelf is allesbehalve een glazen huis. Het is veel meer een bunker van plaatstaal en gewapend beton. Achter de schermen van de rechtspraak in Noord-Nederland staat sinds een tijdje een glanzende koffiemachine met echte bonen, maar ik heb geen benul wat zich daar verder allemaal afspeelt. In het voorbije jaar is de president opgestapt en al maanden wordt naarstig gezocht naar een nieuwe. ’t Schijnt dat niemand wil.

Eerder tekende ik op in de wandelgangen dat het zelfs moeilijk is om gewone rechters van elders te bewegen naar Noord-Nederland te komen. Dat kan in 2017 zomaar een probleem worden vanwege die toename van strafzaken.

3. de vonnissen
Derde kwestie. Ik voorspel een doorbraak in 2017 als het gaat om het publiceren van vonnissen op het internet. Ik denk dat dat gaat gebeuren omdat er uiteindelijk heus wel een nieuwe president wordt gevonden. En zij zal dan onmiddellijk een einde maken aan de voortdurende misstand in de strafrechtspraak in Groningen: het zeer matig publiceren van vonnissen op de daarvoor bedoelde website van de rechtspraak (punt nl).

Dus. Na maanden van politieonderzoek, wekenlange voorbereidingen door officieren van justitie en een uren durende rechtszaak komt er een uitspraak, verwoord in een vonnis dat vaak meer dan 8 A4’tjes beslaat. Het doen van uitspraak met daarin dan eindelijk de waarheid duurt gemiddeld 22 seconden en heeft plaats in een lege rechtszaal. Daarna verdwijnen de doorwrochte vonnissen waar door rechtbankmedewerkers dagen noest aan is gewerkt vrijwel ongelezen in het archief. Alsof de rechters zich schamen voor hun beslissingen.

4. de rechters
Ondertussen behoren diezelfde rechters tot de beste van heel de wereld, zo kan worden opgemaakt uit de deze week gepubliceerde Rule of Law Index. Niemand weet precies wat dat is, maar als zo’n club bekendmaakt aan de media dat de Nederlandse rechtspraak wereldwijd op plek 5 staat, maakt dat niet uit. Denemarken staat al eeuwen op de eerste plaats, gevolgd door Noorwegen, Finland en Zweden. En dan al komen wij.

Hoe de ranking voor het komende jaar zal uitpakken? Afwachten. De onderzoekers zullen vast het boek van wetenschapsfilosoof Ton Derksen lezen. Derksen – de man die aantoonde dat de tot levenslang veroordeelde Lucia de Berk (de B.) geen misdaden heeft begaan – beweert op grond van onderzoek dat er in Nederland schokkend veel mensen ten onrechte worden veroordeeld en onschuldig in gevangenissen zitten. Als dat waar is, zijn wij geen wereldtop.

5. de straffen
Hoeveel mannen en vrouwen het afgelopen jaar door de rechtbank in Groningen ten onrechte naar het gevang zijn gestuurd? Ik durf het niet te zeggen. Ik durf er niet eens aan te denken. Die zestig Drenten en Friezen misschien?

Feit is wel dat er in zittingszaal 14 voor bijna 200 jaar aan onvoorwaardelijke gevangenisstraf is opgelegd. Omdat wij ons graag voegen bij onze Scandinavische bovenburen, kan het maar zo zijn dat de manier van straffen in 2017 eindelijk eens ter discussie komt te staan. Driekwart van alle mensen die door het strafrechtsysteem wordt opgesloten, zit een straf uit van minder dan drie maanden. Vervelend voor betrokkene, maar zo heel lang is het ook weer niet. Daartegenover staat wel een ontzettend duur en complex gevangenissysteem met hoge recidive-cijfers.

Hoelang vinden we het nog normaal dat onze de rechters die dus tot de besten van de wereld behoren, maar boeven naar het gevang blijven sturen terwijl dat nauwelijks zin heeft? Kan dat niet slimmer?

6. de misdaden
Dan de misdaden zelf. Voor het idee: de misdaden die in het komende jaar worden berecht, zijn vrijwel allemaal al gepleegd. Het leed is al geleden. Tussen het plegen van een misdaad en het berechten ervan zit al gauw een jaar. Voor een handjevol misdaden geldt dat die nog moet worden gepleegd. Wat zou het in het kader van goede voornemens mooi wezen dat de aanstaande daders zich nu bedenken. Dat scheelt slachtoffers en een boel ellende.

7. de misdadiger
Tot slot de boef. Het verdienmodel van de aloude misdaad is zo goed als failliet. Wie mee wil tellen in de wereld van de misdaad gaat in cybercrime. Maar in Noord-Nederland blijven we elkaar met onze dronken koppen de hersenen inslaan, blijven we smachtend naar drugs spullen jatten die aan anderen toebehoren en blijven we maar hennepplanten poten om uit de schulden te geraken.

De rechtspraak gaat in 2017 op grote schaal over op digitaal. Het uur is daar dat niet alleen de politie, maar ook de boef in Noord-Nederland met de tijd meegaat.

Los van deze zeven kwesties hoop ik dat alle vaders en stiefvaders die hun kinderen misbruiken gepakt worden en in 2017 een beroerd jaar krijgen.

Rob Zijlstra

Escape to Alcatraz

schermafbeelding-2016-12-23-om-12-09-13

Even geen nieuw rechtbankverslag, simpelweg omdat de bron waaruit ik put om mijn verhalen te kunnen schrijven zo goed als leeg is. En dat komt weer omdat de  machine van de strafrechtspraak tijdelijk stilligt.

Morgen staat in de speciale zaterdagbijlage van Dagblad van het Noorden – dat is de krant waarvoor ik werk – wel een verhaal over ontsnappen.  Dat is een activiteit waarin het hedendaagse geboefte anders dan in vroegere jaren niet erg uitblinkt.

Zelf was ik dit jaar in San Francisco met uiteraard de bedoeling ook een bezoek te brengen aan Alcatraz.  Het liep uit op een grote teleuralcatrazstelling. Alcatraz bleek uitverkocht. Ik had  minimaal een maand vooraf een kaartje moeten reserveren. En dat wist ik niet.

Wat restte was om vanaf de wal naar het roemruchte eilandje te staren en de fantasie op de vrije loop te laten.

Escape to Alcatraz?

Nah ja, het gevangenismuseum in Veenhuizen is ook mooi.

Het ontsnappingsverhaal dat morgen in de krant staat, draag ik op aan Dikkie. Nadat u het gelezen heeft, weet u waarom.

rob zijlstra

 

 

Patjakkers

De officier van justitie wil
dat hij eerst tien maanden
in de gevangenis slaapt

Het zijn heus wel aardige jongens. Echt. Maar dan moeten ze wel alleen zijn. Dan kun je gewoon met ze praten en praten ze normaal terug. Maar stop je ze bij elkaar, dan transformeren ze, dan worden het andere mensen en verdwijnt het gezonde verstand. Eenmaal samen gaan ze speed gebruiken, slikken ze XTC als pepermuntjes en stoppen ze zich vol met GHB. En het allerergste, ze gaan niet alleen denken dat wat van u is van hen is, maar ze handelen daar
ook naar.

Afgelopen week zaten ze in zittingszaal 14 om zich te verantwoorden voor wat ze volgens de officier van justitie Terry Akkerman hebben geflikt: inbreken in vooral woningen.

Ik zag gedurende drie dagen een bont gezelschap aan mij voorbij trekken. De jongste is 23, de oudste 37 jaar. Geboren en getogen in Oost-Groningen waar ze ook wonen. Vrijwel iedereen heeft een strafblad met eerdere veroordelingen wegens diefstallen.

De een controleerde gasleidingen op lekkages. In Groningen is dat, mag je hopen, een beroep met grote verantwoordelijkheden, maar Herman uit Stadskanaal moest uit stelen om eten te kunnen kopen. Een ander was ooit elektromonteur (‘je mot toch wat’), maar repareert nu brommertjes. Als hij ging inbreken, trok hij een pyamabroek aan. Er was een verdachte die ooit – dat zei hij zelf – een leidinggevende figuur was in de bouw en daar goed geld mee verdiende. Nu is Kor uit Ter Apelkanaal volgens de officier van justitie een figuur die gestolen goederen opkoopt. Alle inbrekers uit Oost-Groningen wisten hem te vinden. Zijn woning puilde uit van het roofgoed.

Ze zijn met z’n tienen. De meesten van hen bekennen dat ze zich als patjakkers hebben gedragen. Ze geven toe dat ze hebben ingebroken, voor het geld, om met dat geld drugs te kunnen kopen. Ze leefden er voor en hadden schijt aan u en de rest van de wereld. Nadat ze werden opgepakt, kwam langzaam het verstand terug. Nu hebben ze spijt.

In de rechtszaal proberen ze hun hachje te redden. Een van de verdachten laat weten dat wat hem betreft een strafzaak helemaal niet nodig is. Hij is namelijk al tot inkeer gekomen. Het licht gezien? Nee. Hij heeft het perfecte meisje ontmoet. Als hij nog een keer drugs gebruikt, dan zal zijn perfecte meisje hem verlaten en dat is het laatste dat hij wil. Jan uit Nieuw-Buinen wil met haar gelukkig worden en heeft zich daarom aangemeld voor de opleiding zorg en welzijn. De officier van justitie wil dat hij eerst tien maanden in de gevangenis slaapt.

Het zou doodzonde zijn
om mij op te sluiten…

Een medeverdachte vertelt een soortgelijk verhaal. Hij heeft geen perfect meisje gevonden, maar heeft een vrouwtje – alsof ze een kabouter is – aan wie hij een leven zonder criminaliteit heeft beloofd. Rien uit Stadskanaal zei nadat hij de eis (20 maanden) had gehoord: ‘Het zou doodzonde zijn om mij op te sluiten. Beter geven jullie mij nog een laatste kans.’ Kor van de uitpuilende woning heeft nog wat moeite met toegeven. Met droge ogen zegt hij dat hij denkt dat anderen zijn woning hebben volgestouwd met gestolen goed zonder dat hij dat in de gaten had.

Er zijn twee hoofdverdachten die in de rechtszaal zo ver mogelijk van elkaar moesten zitten. Willem (28) is een van de twee. De ander is Klaas (27). Willem is de verdachte die de hele bliksemse boel opbiechtte en ook de namen noemde van de medeverdachten. Hij was er klaar mee en wil nu naar een kliniek om de slopende drugs uit zijn lijf te kicken. Klaas daarentegen ontkent vooral. Zijn grootste misdaad is, vindt hij, dat hij wel eens omgang had met inbrekers. En dat hij soms wat spullen kocht, maar dat was vooral om anderen te helpen.

Klaas wil nu de wereld verbeteren. Hij wil langs scholen om als ervaringsdeskundige aan kinderen te vertellen wat cocaïne met je doet.

Willem de opbiechter krijgt de zwaarste strafeis om de oren (36 maanden). Klaas de mooiprater mag wat justitie betreft wegkomen met 24 maanden. Het was ook Klaas – zeggen de medeverdachten – die de initiatiefnemer was. Klaas speurde de website Funda af, op zoek naar geschikte woningen om ‘leeg te trekken’. Funda biedt woninginbrekers een schat aan informatie.

Klaas, vertelt Willem, plakte plakkertjes op deuren en wel zo dat je kon zien aan dat plakkertje of de deur geopend was geweest. Zo niet, grote kans dat de bewoners voor langere tijd afwezig waren. Klaas: ‘Ze kunnen wel meer zeggen.’ In sommige woningen die zijn leeg getrokken, is DNA-materiaal van Klaas gevonden. Op sigarettenpeuken. Op een ijsstokje. Klaas: ‘Welke imbeciel eet nu een ijsje bij een inbraak?’ Klaas sluit niet uit dat anderen peuken met zijn DNA op die plekken hebben neergelegd om hem erbij te lappen.

Was eenmaal een geschikte woning gevonden, de bewoners bij voorkeur op vakantie, dan was het ook echt raak. Alles werd doorzocht en alles van waarde werd klaargezet om later afgevoerd te worden. Sommige woningen werden dagen achtereen bezocht. Complete buffetkasten werden meegenomen. Banken, stoelen, koelkasten. Postzegelverzamelingen. Duur gereedschap. Zelfs dingen die niet door een man te tillen waren, zei Jan die net als Kor ook roofgoed opkocht. Uit een woning verdween een verzameling modeltreinen waar de eigenaar, werd gezegd, 30 jaar aan had gewerkt. Waarde: 85.000 euro.

Nee, dan maar de fik erin

Een woonboerderij in Gasselternijveenschemond werd in brand gestoken omdat een van de inbrekers een handschoen tijdens het inbreken had verloren. De vrees was dat de politie die handschoen zou vinden en dan zijn DNA. Nee, dan maar de fik erin. Schade: 185.000 euro.

Een slachtoffer vertelt dat uit haar woning kleding is meegenomen van haar pas overleden man. Ook de trouwringen. En erfstukken van haar ouders. Computers van Apple. En wat al niet meer. De schade: 55.000 euro. Mevrouw vertelt ook over de strijd die ze nu voert. Ze probeert haar eigendommen die bij de helers zijn aangetroffen en door de politie in beslag zijn genomen, terug te krijgen. ‘Ik moet allerlei procedures beginnen. Het is verschrikkelijk.’

Een man vertelt dat zijn echtgenote was overleden en dat hij, toen een en ander was afgerond, even een paar dagen weg was gegaan om de zinnen te verzetten. Bij thuiskomst was het halve huis leeg. Verdrietige man: ‘Alsof er een mes in mijn rug werd gestoken.’

Ik lees dat Funda haar website gaat vernieuwen. Wij krijgen straks, staat er, nog meer huis in beeld.

Rob Zijlstra

update – 27 december 2016 – uitspraken 

R.D. (37)
opzetheling, vrijspraak voor diefstallen
eis: 12 maanden gevangenisstraf
vonnis: 6 maanden

L.R. (30)
brandstichting (medeplegen), diefstal
eis: 20 maanden gevangenisstraf waarvan 5 voorwaardelijk + 300 dagen tul
vonnis: 401 dagen waarvan 365 voorwaardelijk + werkstraf 240 uur
bijzonderheden: meldplicht bij reclassering, begeleid wonen, verbod op alcohol en drugs, meewerken aan dagbesteding. Eerder opgelegde voorwaardelijke straf van 4 maanden worden opgezet in extra werkstraf van nog eens 240 uur.

E.J. de V. (30)
brandstichting (medeplichtig), diefstal
eis: 15 maanden gevangenisstraf waarvan 5 voorwaardelijk
vonnis: 9 maand voorwaardelijk + werkstraf van 240 uur
bijzonderheden: meldplicht reclassering

X.H.J.W.S. (28)
diefstal 7 x, vernieling
eis: 36 maanden gevangenisstraf waarvan 12 voorwaardelijk
vonnis: 24 maanden waarvan 10 voorwaardelijk
betalen schade: 40 euro
bijzonderheden: meldplicht verslavingszorg, opname maximaal 2 jaar in kliniek. De in beslag genomen VW Golf krijgt hij terug.

J.B. (30)
brandstichting (medeplegen), diefstal 3 x
eis: 24 maanden gevangenisstraf
vonnis: 24 maanden + 50 uur (betreft eerder opgelegde voorwaardelijke straf)

R.K. (27)
diefstal 6 x, overtreding wegenverkeerswet
eis: 24 maanden gevangenisstraf
vonnis: 24 maanden
betalen schade: 750 euro

M.H. (23)
diefstal 3 x, overtreding wegenverkeerswet
eis: 10 maanden gevangenisstraf waarvan 5 voorwaardelijk
vonnis: 182 dagen gevangenisstraf waarvan 180 dagen voorwaardelijk + werkstraf 240 uur
bijzonderheden: meldplicht verslavingszorg
betalen schade: 40 euro en 39 euro

K.K.E. (30)
opzetheling 5x
eis: 8 maanden gevangenisstraf waarvan 4 voorwaardelijk
vonnis: 4 maanden voorwaardelijk + werkstraf van 200 uur

woninginbrekers – dag 2

schermafbeelding-2016-12-13-om-08-39-43

dvhn – vandaag

Tweede dag van het strafproces rond een serie woning- en bedrijfsinbraken in vooral Oost-Groningen. Gisteren stonden inbrekers terecht, vandaag moeten  mannen komen opdraven die zich onder meer schuldig zouden hebben gemaakt aan heling.

Het verslag van de eerste procesdag staat >> hier

.

Een verslag van moment tot moment.

 

schermafbeelding-2016-12-13-om-08-43-37

 

09.00 uur
Verdachte MH (23) is nog niet de aangekondigde grote heler. MH wordt verdacht van twee woninginbraken in Onstwedde en Musselkanaal, het rondrijden in een auto met valse kentekens en stelen van brandstof bij vakgarage Stadman in Annen.

Hij ontkent de woninginbraak in Onstwedde tussen 18 juni en 24 juni 2015. Verdachte XS (van 1e dag) heeft zijn naam genoemd. Uit de woning werd onder meer een modeltreinenverzameling (met een waarde van 10.000 euro) gestolen. Ook de diepvrieskist werd leeggehaald en werden de meubels meegenomen. De woning werd drie keer bezocht. Volgens XS was verdachte MH de eerste die er naar binnen ging. MH: ‘Ik wil er verder niets over zeggen.’

MH ontkent ook de diefstal van diesel op 1 januari 2015 in Annen en het rijden in een auto met valse kentekens op dezelfde dag. Zegt, die geen rijbewijs heeft: ‘De auto was van een vriendin. Ik maakte wel eens gebruik van die auto.’ De eigenaar van het tankstation plaatste foto’s van de bij de diefstal betrokken auto op internet. Met betrekking tot de valse kentekens (om diesel te kunnen stelen?): ‘Daar wist ik niks van. Ik dacht dat het wel goed was.’

kopertrekmomenten

09.30 uur
De woninginbraak in Musselkanaal op 6 juni 2015  – in sloopwoningen – ging gepaard met ‘kopertrekken’. Leidingen werden losgeknipt. De politie betrapt twee personen die de naam van MH noemen. Verdachte zegt: ‘Klopt wel.’ Waarom? ‘Geld nodig.’ Rechter: ‘De politie heeft u nog ondervraagd over andere kopertrekmomenten, maar daar heeft u niets over willen zeggen.’ MH: ‘ Klopt.’

MH staat op de veelpleger lijst en is (was?) verslaafd aan drugs en heeft verkeerde vrienden. Terug naar de gevangenis zou jammer wezen, zegt hij. ‘Ik ben goed bezig, met mijn taakstraf, met dagbesteding (boomstammen slepen) en in februari  begin ik met een opleiding. Stukadoor. ‘ Dat zegt ook de reclassering: ‘Terug naar de gevangenis zou het ingezette traject verstoren.’ Het reclasseringsadvies: een voorwaardelijke gevangenisstraf en een harddrugsverbod. Blowen mag wel van de reclassering.

Verdachte is bezig met taakstraf en met dagbesteding en is tevreden.
Rechter: Wat doet u?
Verdachte:Boomstammen slepen.
#z14

 

09.50 uur
Officier van justitie geeft zijn visie: MH is schuldig aan de vier beschuldigingen.  Zegt: ‘Van de brandstofdiefstal bestaan beelden en op die beelden is hij te zien. En hij reed ook in die auto met valse kentekenplaten. Heeft hij die niet zelf gestolen, dan ik hij de heler want hij had ze in zijn bezit. Dat gevangenisstraf zijn huidige leven zal verstoren, dat snap ik. Dat maakt het ook wat lastig.’

MH (Emmen, 23 jaar) liep nog in proeftijd. De strafeis: 10 maanden celstraf waarvan 5 maanden voorwaardelijk. De advocaat probeert twijfel te zaaien. De rechters moeten goed weten dat hoofdverdachte RK (dag 1) steeds probeert zijn eigen rol klein te maken door die van anderen groter te maken. Het overtuigende bewijs ontbreekt. Celstraf heeft een ontwrichtende werking. De advocaat: doe nog een taakstraf. De officier van justitie: ‘Nee.’

10.23 uur
Het wettelijk gegunde laatste woord van MH: ‘Nee.’

pauze tot 10.30 uur

10.35 uur
Verdachte RD (37) uit Ter Apelkanaal wordt verdacht van twee inbraken en van heling en wapenbezit. In zijn woning zijn veel goederen gevonden die bij inbraken buit zijn gemaakt.

RD ontkent betrokkenheid bij de woninginbraak tussen 13 en 21 augustus 2015 in Wedde. Daarbij zouden onder meer diverse grote beeldschermen van Apple zijn gestolen. Een klappertje, noemden medeverdachte deze inbraak. Hoofdverdachte RK noemt de naam van RD. ‘Ik heb die man wel eens voorbij zien komen, maar ik ken hem verder niet.’

Rechter tegen verdachte: ‘U wordt ook wel Tempo genoemd?’
Verdachte:’Dat is mijn hond.’
#z14

De gestolen spullen die bij RD zijn aangetroffen, zegt hij te hebben gekocht. Een Nespress0-machine, zoals gestolen uit de woning in Wedde? ‘Die heb ik gekocht bij de Blokker.’ Een DVD-serie van James Bond? ‘Heb ik twee jaar geleden een keer gekocht.’  Diverse medeverdachten zeggen dat RD een heler is.

Rechters: ‘Waarom zeggen die mensen dat?’
RD: ‘Ik vind het wel heel spannend allemaal.’
Rechters: ‘Zijn die spullen bij u in de woning gelegd, een groot complot?’
RD: ‘Die vraag heb ik ook.’
Rechter: ‘Soms halen mensen spullen uit iemands woning. Dat kennen we. Maar bij u leggen mensen spullen in uw woning. Dat is toch gek? Ik kan niet goed bedenken waarom mensen dat doen.’

11.00 uur
RD zou ook (duur) gereedschap en geluidsapparatuur hebben geheeld. RD: ‘Die spullen heb ik geruild met MH (eerste verdachte van vandaag) . Nee, er zaten geen boekjes bij, het was geen nieuw spul. Achteraf had ik wel kunnen weten dat het gestolen was.’ Rechters: ‘U moet rondkomen van 700 euro per maand. RD:  ‘Ik was vroeger bedrijfsleider, ik had toen een goed inkomen, die spullen heb ik toen allemaal gekocht.’

RD kreeg ook spullen – een fotocamera – van zijn zus en haar vriend. Rechters: ‘Uw verslaafde zus?’ Ja.

RD wordt beschuldigd van de inbraak in een schuur bij een woning in Nieuw-Weerdinge, op 13 augustus 2015. Een groot deel van de uit de schuur gestolen spullen zijn bij RD thuis aangetroffen. Het gaat om onder meer boormachines, slijpmachines, hogedrukspuit, compressor, mestmenger, zaagmachine, meetapparatuur, stroomstootprikkers en een acculader. RK heeft deze inbraak bekend en noemt RD als mededader. RD ontkent.

Ook met de inbraak in een woning in Ter Apelkanaal, tussen 14 en 24 augustus 2015, zegt RD niets te maken te hebben. De gestolen goederen zijn bij hem aangetroffen. RD: ‘Het stond buiten. Toen heb ik het binnen gezet. Het was helemaal nat. Ik denk, er komt wel iemand voor.’  Het betreft lasapparatuur met toebehoren. RD: ‘Ik loop niet in de wereld van de gestolen goederen.’

Verdachte: ‘Die jongens zijn GHB-gerelateerd.’
Rechter: ‘U zegt het netjes.’
#z14

11.30 uur
Dat RD een grote heler is, wordt  gezegd door XS die veel inbraken heeft opgebiecht. RD zegt XS nauwelijks te kennen. Heb hem ooit ontmoet in het cafe. Dacht toen, lekker fris ben jij. Daar wil ik niks mee te maken hebben. Die jongens zijn GHB-gerelateerd.’ Rechter: ‘U zegt het netjes.’

11.50 uur
De officier van justitie krijgt het woord. Zegt: ‘RD ging wel eens mee met inbraken, maar was vooral de heler. Hij probeert er voor weg te draaien. Als heler ben je ook verantwoordelijk voor de steler. Zijn woning leek uit te puilen van gestolen waar. Hij liegt tegen beter weten in. Dat anderen spullen in zijn woning leggen zonder dat hij dat weet, dat is niet geloofwaardig.’

RD (Ter Apelkanaal, 37 jaar) ontkent, maar hij heeft vieze handen gemaakt, zegt de aanklager. Een gedupeerde heeft een schadeclaim ingediend van 19.000 euro en 750 euro aan smartengeld. Dat zal RD moeten betalen. Gelet op zijn rol is een werkstraf niet op z’n plaats. De eis: 12 maanden gevangenisstraf. Advocaat Willem Schoo zegt dat de belastende verklaringen van medeverdachten, met name die van RK, ongeloofwaardig zijn.

Advocaten moeten ook wat. Bij verdachte is een Nespresso-apparaat aangetroffen en een DVD-serie van James Bond. Zo’n apparaat en diezelfde JB-serie zijn ook gestolen uit een woning in Wedde. De advocaat: ‘Ik heb ook een Nespresso-apparaat en een James Bond-serie. Zegt dus niks.’ Dat bij verdachte ook een servies  (Delftsblauw) is aangetroffen en een Ferrari-jasje, spullen die eveneens uit die woning zijn gestolen, nou dat zegt dus daarom ook helemaal niks. En die gestolen camera? Ik heb ook een zus.’

Volgens de advocaat wordt RD ook beschuldigd van heling van gestolen goederen waarvan de gedupeerden helemaal geen aangifte hebben gedaan. Zegt ook: ‘Komt nog bij, RD loopt na zijn aanhouding al weer een jaar vrij rond. Om hem dan nu nog op te sluiten, dat slaat nergens op. Ik bedoel, zijn we nou niet helemaal fout bezig?”

12.56 uur
Laatste woord RD: ‘Waar moet ik beginnen… Ik vind het ook erg.’

pauze tot 13.30 uur

13.35 uur
Verdachte KE (30) wordt verdacht van vijf feiten: heling en inbraken.

KE kocht voor 140 euro (‘in overleg met mijn vrouwtje’) een televisie van twee meter breed. ‘Ik dacht, die mensenkopen een nieuwe tv en dacht, ze hebben een oude over.’ KE kent de verkoper, een vrouw ‘bij ons uit het dorp’. De drugsverslaafde mevrouw? Ja. Het toestel lag onder een bed.

RK en XS noemden KE als een van de helers. KE: ‘RK heeft een paar spullen bij mij gebracht. Zoals een koffiemachine. Dat is zo.’ KE wilde volgens de rechters bij de politie niet praten. Zegt nu: ‘Ik vertel het liever hier bij jullie dan bij de politie.’ Verdachte is een verzamelaar, maar kocht ook spullen om weer te verkopen. KE: ‘Ik kocht op veilingen hele kaveltjes.

De buit die op de lijst van KE staat: gereedschap (met een waarde: 32.000 euro), schilderij, espresso-machine, modeltreinen (Marklin, Piko), muziekinstrumenten, kettingzaag, miniatuurauto’s, koffer met sierspullen, windbuksen, theedoos met sieraden, houtsnijwerk, aluminium koffers met inhoud, een postzegelverzameling, muntenverzameling, grammofoonplaten, 12 fietsendragers, flatscreen.

Bij een huiszoeking is 15.000 euro aan contanten in de woning van KE gevonden. Gepind bij de bank. Waarom? ‘Ik vertrouw misschien geen banken.’

Een groot deel van de  bovengenoemde spullen zijn gestolen bij een inbraak in een woning in Ter Apel . RK zegt dat de spullen naar KE zijn gegaan.

14.05 uur
KE zegt dat RK een mooiprater was, dan weer was zijn opa overledenen had hij spullen te koop. Dat soort verhalen. KE zegt dat hij ‘na die tijd pas’ besefte dat het om gestolen spul ging. Hij kwam soms met spullen die je niet eens kon tillen. Toen heb ik hem weggestuurd.’

KE zou ook betrokken zijn bij een inbraak in een schuur (opslag) in Stadskanaal, in oktober 2015.  Gestolen spullen zijn aangetroffen bij KE. Zegt (wederom): ‘RK bracht die spullen. Hij was altijd geld nodig voor brandstof.’

Rechters: ‘U dacht nooit, dat is gestolen spul?’
KE: ‘Ik weet niet wat die jongen in zijn vrije tijd doet.’

14.30 uur
Verdachte heeft lange celstraffen gehad in Duitsland, in verband met drugshandel. Speed. Zegt: ‘Ik was verslaafd, met de handel kon ik mijn gebruik financieren. Nu staat werk en gezin op de eerste plaats. Heb laatste  waarschuwing gehad van vriendin. Ik koop geen spullen meer op. Ga ik nog een keer in de fout, dan gaat ze weg met mijn zoontje.’ KE zegt een zwaar jaar te hebben gehad. ‘Ook de spannings naar de rechtszaak toe.’

Je kunt je handen
niet wassen in onschuld

De officier van justitie: ‘Meneer zweeg bij de politie. Waarom als je niets te verbergen hebt? Het gaat bij deze verdachte om veel goederen en dure goederen. Inbrekers konden allemaal bij KE terecht voor geld. Dat je het niet wist, dat hij niet wist dat het om gestolen spul ging, daar kom je niet mee weg. Je kunt je handen niet wassen in onschuld.’

KE (Ter Apel, 30 jaar) heeft niet voldoende verantwoordelijkheid genomen. Ook geldt: zonder heler geen steler. Eis: 8 maanden gevangenisstraf waarvan 4 maanden voorwaardelijk. De advocaat zegt tegen de rechters: ‘Maar waarom toch geloven we KE toch niet? En waarom RK wel als die met beschuldigingen komt? RK heeft alle redenen om anderen te belasten. Er is te veel onduidelijk. Doe een werkstraf. Bij celstraf verliest hij zijn baan. Niemand heeft er baat bij dat dit gezin naar de knoppen gaat.’

15.05 uur
Laatste loodjes. Woensdag staan nog twee mannen terecht bij de politierechter. De negen verdachten die vandaag en gisteren terechtstonden bij de meervoudige strafkamer horen op dinsdag 27 december (vanaf 13.00 uur) waar ze aan toe zijn.

15.15 uur
Laatste woord KE: ‘Tja. Ik vind het jammer dat RK hier niet is. Dan kan ik mij verdedigen. Ik heb al een laatste kans gekregen. Ik wil mijn woning ook wel graag houden, mijn vrouwtje, mijn kind natuurlijk… ‘

einde zitting

>> het verslag van dag 1

> > uitspraken

 

 

Woninginbrekers – dag 1

artikel 310 wetboek van strafrecht
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.

De meervoudige strafkamer van de rechtbank in Groningen behandelt maandag, dinsdag en woensdag elf strafzaken tegen evenzoveel mannen die worden verdacht van woning- en bedrijfsinbraken in Oost-Groningen en een paar – daar vlak over de grens – in Drenthe. Het was, beweert het Openbaar Ministerie, een groep mannen die veel overlast veroorzaakte.

Een verslag van ‘moment tot moment’.

 

inbrekers

 

maandag, dag 1

09.10 uur 
Aanvang van het proces met de eerste vier verdachten: RK, JB, LR en EV.  Van hen zijn er drie komen opdagen. De vierde verdachte (JB) is ‘spoorloos’. Hij wordt wel vertegenwoordigd door een advocaat. De officier van justitie draagt de feiten voor.

Inbraak en brandstichting woonboerderij in Gasselternijveenschemond op 20 mei 2015. Uit de woning werden zo veel spullen gehaald dat de inbrekers met auto’s op en neer moesten rijden. Een van de verdachten – onder invloed van GHB – verloor zijn handschoen. Uit vrees dat hij via DNA kon worden getraceerd, werd besloten om molotovcocktails te maken om de boerderij in brand te steken.

Drie verdachten bekennen de inbraak te hebben gepleegd, de vierde JB – de afwezige – ontkent. Twee geven toe betrokken te zijn geweest bij de brandstichting. Verdachte RK: ‘Met de brandstichting heb ik niks te maken. Het was al heel vroeg en de kinderen moesten ook weer naar school.’ Bij de politie verklaarde RK: ‘Ik ben tegen stelen en tegen brandstichten.’ Hij erkent mee te hebben geholpen bij de inbraak.

De buit (onder meer): een fiets, grasmaaier, zaagmachine, televisie, versterker. Verdachte EV was gespecialiseerd in koperen leidingen. Hij knipte per ongeluk ook een waterleiding stuk. Gevolg: een enorme chaos. De schade aan de boerderij bedraagt volgens het Openbaar Ministerie 185.000 euro.

Twee verdachten worden alleen verdacht van deze inbraak en de brandstichting. De officier van justitie eist tegen hen de eerste straffen.

LR (Groningen, 30 jaar), verslaafd aan drugs, strafblad maar gemotiveerd het leven te beteren, hoort een celstraf tegen zich eisen van 20 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk. Daarnaast moet hij (eis) nog eens 300 dagen extra zitten die hij bij een eerdere veroordeling voorwaardelijk kreeg opgelegd.
EV (Nieuw-Buinen, 30 jaar), klein strafblad,  strenge vriendin, speelde een minder prominente rol, maar was er wel bij. Dat hij een opleiding volgt (zorg en welzijn) is geen beletsel een gevangenisstraf te eisen, zegt de aanklager: 15 maanden waarvan 5 maanden voorwaardelijk.

 

10.30 uur
De advocaten van LR en EV voeren het woord (een voor een). Hun cliënten bekennen de feiten. Dat betekent dat de advocaten pleiten voor een onsje minder omdat het aandeel van hun cliënten volgens de raadslieden iets minder groot is geweest dan de officier van justitie zegt. Het gaat dan om het verschil tussen medeplegen (net zo erg als de pleger) en medeplichtigheid (iets minder erg). Voor de straf moet dat ook verschil maken: het verschil tussen een vrijheidsstraf (cel) en een werkstraf.

10.55 uur
LR krijgt laatste woord: ‘Ik ben van heel ver gekomen en het zou doodzonde zijn mij op te sluiten. Ik heb er ook veel last van gehad, nachtmerries dat ik wakker werd in een brandende woning.’ EV zegt: ‘Ik ben op de goede weg, ik ga weer naar school en hoop dat jullie mij nog een kans geven.’

11.10 uur
Vervolg van de zitting. Verdachten van nu zijn  RK, JB (nog steeds niet aanwezig) en nieuwkomer XS. De verdachten RK en XS worden door het Openbaar Ministerie gezien als de hoofdverdachten. XS staat terecht wegens diefstal kentekenplaten, het vernielen van een cel op het politiebureau in Stadskanaal en 5 inbraken in Veendam, Gieterveen, Valthermond, Onstwedde en Musselkanaal. Daarnaast nog 7 diefstallen en bezit harddrugs, feiten die ad info ten laste zijn gelegd.

Inbraak in woning in Onstwedde, tussen 18 juni en 24 juni 2015. Bewoners waren op vakantie. RK ontkent betrokkenheid. XS bekent wel. De buit: kostbare modeltreinen (verzameling), meubels, schilderijen, bier en vlees, windbuksen, sieraden, kachelstookset, elektrisch gereedschap, kleding, buffetkast. RK geeft wel toe dat hij een deel van de gestolen goederen heeft overgenomen. Deels ook gekregen, als inlossing van een drugsschuld.

Op Funda kon je precies
zien wat er in een
woning te halen viel

XS geeft toe meerdere keren in de woning te zijn geweest. De hele zolder werd leeggehaald, heel de woning werd overhoop gehaald. Zegt: ‘We hebben behoorlijk huisgehouden. Achteraf: stom, spijtig.’ XS zegt ook dat op Funda werd gezocht naar woningen om in te breken. Op Funda kon je precies zien wat er in een woning te halen viel.’ Rechters: ‘Je zou je woning niet meer te koop zetten.’

Rechter vraagt aan RK: ‘U  heeft hersenen gekregen om mee te denken. Nooit gedacht, die spullen die ik overneem van XS, die zouden wel eens kunnen stinken? RK: ‘Nee nooit. Meer wil ik er niet over zeggen.’

11.35 uur
Inbraak woning Musselkanaal op 20 juni 2015. XS en JB zijn de verdachten. Bewoner hoort om 4 uur ’s nachts gefluister. Hoort dan personen wegrennen en auto wegrijden, Achterdeur stond open. XS neemt een Tibetaanse vlag mee. ‘Ik dacht dat het de vlag van Groningen was. Het was donker.’ Ook dit huis was via Funda gespot. RK zegt: ‘Ik heb er van gehoord, maar heb er niets mee te maken. Als ze mijn naam noemen, zijn ze knettergek.’

11.45 uur
XS en RK mogen naar de wachtruimte op de gang. Geen van de verdachten is gedetineerd. De rechtbank handelt nu eerst de zaak af van de afwezige JB. Hij wordt verdacht van 3 inbraken en de brandstichting. Drugsverslaving, relatieproblemen, geen werk, klein strafblad, vader. Is volgens de reclassering niet gemotiveerd iets aan zijn verslaving te doen. De officier van justitie rekwireert: ‘JB mag ontkennen, maar medeverdachten zeggen dat hij er ook bij was. Dat zijn belastende en betrouwbare verklaringen. De Tibetaanse vlag lag bij hem thuis. ‘

JB (geen vaste woonplaats, 30 jaar), verslaafd, niet gemotiveerd. De officier van justitie tilt zwaar aan de brandstichting. Heeft al eens een tweede kans gekregen, maar komt afspraken niet na. Is nu met de noorderzon vertrokken. Zal in de nabije toekomst in de kraag worden gevat. Kale celstraf: 24 maanden (eis). En 5 maanden die hij eerder voorwaardelijk opgelegd had gekregen, die moet hij nu – als het aan de officier van justitie ligt – alsnog uitzitten. Zijn advocaat: doe 6 maanden.

pauze tot 13.30 uur

13.35 uur
Inbraak voormalig restaurant Appelhof in Veelerveen op 9 juli 2015.  RK is nu de enige verdachte. Er wordt een peuk gevonden met daarop het DNA van RK. Hij ontkent te hebben ingebroken. Ik kwam daar wel eens met de kinderen. En ik heb daar gewerkt.’ Dat zal de verklaring van de aanwezigheid van de peuk moeten zijn, zegt hij. Er liggen belastende verklaringen van medeverdachten, bijvoorbeeld van XS. RK: ‘Hij kan wel meer zeggen.’

De buit: kassa’s, een espressomachine, een klok, een beamer en koffiebonen.

XS heeft bij de politie ook verklaard dat RK vaak het voorwerk deed van de inbraken. Zoals de zoektochten op Funda. RK: ‘Ik zocht een woning, dus ik zat wel eens op Funda.’ XS heeft ook verklaard dat RK plakkertjes op deuren plakte op zo’n manier dat als deur werd geopend, het plakkertje scheurde. Zo konden ze zien of een pand voor langere tijd niet werd bezocht.

13.50 uur
Inbraak in een woning in Wedde, van 13 tot 21 augustus 2015. Opengebroken met een koevoet, ruit ingeslagen. Er werd een stokje van een ijsje gevonden. Match met het DNA van RK. Hij ontkent. IJsje kwam uit koelkast in de keuken. RK: ‘Welke imbeciel eet nu een ijsje bij een inbraak?’ Buit: onder meer Apple-apperatuur, sieraden, erfstukken. De verdachte zouden hebben gezegd: ‘Deze inbraak is een klappertje.’

Duidelijk wordt dat RK en (veelpleger) XS – het Openbaar Ministerie ziet hen als hoofdverdachten – geen vrienden  zijn. RK zegt niet uit te sluiten dat XS sigarettenpeuken op plaatsen waar is ingebroken neerlegt om ‘mij’  te kunnen beschuldigen. Rechter: ‘Dat is wel raar.’ RK: ‘Sommige mensen doen er alles aan om er onderuit te komen.’ Hij noemt de naam van een medeverdachte die nog terecht moet staan: ‘Die is gespecialiseerd in het verplaatsen van DNA van anderen.’

Inbraak in een woning in Veelerveen, in september 2015. Veel spullen gestolen, onder meer Nikon-fotocamera’s, bosmaaier, elektrische fiets. De woning werd op verschillende dagen bezocht. De verdachten bij de politie zeiden: ‘Leeggetrokken.’ Er wordt een schoenspoor aangetroffen.  Het is zeer waarschijnlijk de rechterschoen van RK. Het was een maat 45. RK: ‘Ik heb 43.’ Bij de politie bekent RK de inbraak. Nu zegt hij: ‘Ik heb niet ingebroken, maar wel spullen overgenomen van XS toen hij autopech had.’

De verdachten hebben zo’n tien
adressen, ook in de stad Groningen,
waar ze hun gestolen spullen
konden verkopen

RK heeft nog zaakje lopen. Rijden in auto terwijl zijn rijbewijs ongeldig was verklaard. Het betreft een zaak die nog op de plank lag en nu wordt meegenomen in de ‘grote zaak’. RK: ‘Ik wist niet dat ik niet mocht rijden.’ Ook staan er nog 3 inbraken ad info op de tenlastelegging van RK. Die zaken ontkent hij niet.

Er is een slachtoffers van een van de woninginbraken in de rechtszaal verschenen om een schadeclaim in te dienen. De inboedelschade bedraagt 55.000 euro, de emotionele waarde veel hoger (trouwringen, erfstukken van ouders).  RK: ‘Ik ben niet verantwoordelijk, dus ik ga niks betalen.’ Volgens de aanklager is een deel door de verzekering betaald en kan niet alles worden verhaald. Resteert 19.147 euro. Plus 750 euro smartengeld. Dat zou RK moeten betalen, vindt de officier van justitie. Het slachtoffer is het hier mee eens.

14.30 uur
De ontkennende RK zegt dat de beschuldigingen  gebaseerd op belastende verklaringen van anderen een gevolg is van een complot tegen hem. Verdachte wil opleiding volgen om straks mensen met een cocaïne-verslaving te kunnen helpen. Als ervaringsdeskundige. Rechters zijn nog niet heel gecharmeerd. Ze vragen: ‘Was u nou bezig met misdaad? Of was u een normale burger?’ RK: ‘Ik heb hele stomme dingen gedaan.
Ik heb spullen gekocht en ik ging om met mannen die inbraken pleegden.’

De officier van justitie denkt dat alles wat RK ontkent, wel kan worden bewezen.

RK (Stadskanaal, 27 jaar), beschuldigd van in totaal 7 inbraken en een poging, wordt beschouwd als een van de hoofddaders. De brandstichting staat niet op zijn lijstje. De strafeis: 24 maanden. Hij heeft ruim 8 maanden in voorarrest gezeten, gevolgd door elektronisch toezicht. De uitspraak – ook in de andere zaken – is op dinsdag 27 december.

15.10 uur
korte pauze
Een van de gedupeerden vertelt bij de koffieautomaat over de verschrikkingen van een woninginbraak: ‘Ze hebben zelfs de kleding van mijn pas overleden man meegenomen. Er zijn ook gestolen spullen in beslag genomen door de politie. Ik moet nu zelf een procedure beginnen om mijn eigendommen terug te krijgen. Het is verschrikkelijk.’

15.25 uur
XS is weer aan de beurt. Gaat onder meer om een  bedrijfsinbraak in Veendam op 8 september 2015. Uit een loods aan de Zuidwending zijn brommer-onderdelen gestolen. XS vertelt dat hij op zoek was naar oud ijzer. Dacht dat de loodsen gekraakt waren. De deuren waren niet afgesloten.

Inbraak in woning in Gieterveen op 8 mei 2015.  XS heeft bekend. Gedaan samen met RK. Drie dozen met machines (gereedschap) gestolen. XS: ‘Het was een idee van RK. Hij zei dat daar gereedschap lag en toen zijn we naar binnen gegaan.’

Om weg te komen werd
ook de Mercedes van
de bewoner meegenomen

Inbraak in woning en schuur in Valthermond op 13, 14 juni 2015. XS zeg dat hij dat heeft gedaan. Met anderen. Om weg te komen werd ook de Mercedes van de bewoner meegenomen. De sleutels zaten in de auto. De overige buit: zadels en halsters. De auto is later achtergelaten bij het Pagecentrum in Stadskanaal.  De gedupeerde heeft 2830 euro gevraagd als schadevergoeding.

Er staan nog 8 andere feiten als ad info op de dagvaarding. Die feiten worden niet besproken. Verdachte mag zeggen of hij het gedaan heeft of niet. Punt. XS zegt dat hij schuldig is aan 7 van die 8 feiten. Ook hier gaat het om inbraken. Een van de gedupeerden was paar dagen weg in verband met het overlijden van zijn echtgenote. Bij terugkomst was de woning leeggehaald.

XS wordt verder verdacht van het vernielen van een slang bij een dieseltank. Betrof mogelijk een poging tot diefstal. En ook de diefstal van elektriciteitskabels. Toen XS vast zat op het politiebureau en agenten hem wilden ophalen uit de ‘ophoudkamer’ voor verhoor, leek hij verdwenen. Hij bleek onder een vastgeschroefde maar door XS losgeschroefde bank te liggen.  XS: ‘Beetje raar verhaal, maar die bank zat al los.’ De bank heet nu te zijn vernield. Dan is er nog – tot slot – de diefstal van kentekenplaten die XS monteerde op een andere auto, volgens de aanklager. XS: ‘Ik was er bij . Of ik nou wel of niet heb gedaan, maakt niet uit.’

Verdachte met strafblad en drugsprobleem wil wel naar een kliniek maar loopt tegen wachtlijsten aan. Doet nu niets. ‘Nou ja, ik help moeder een beetje. Maar ik wil wel dagbesteding, de kringloop of zo.’

16.20 uur
De officier van justitie zegt dat het een lange dag is geweest en dat hij niet heel lang aan het woord zal zijn. Zegt: ‘Ik zal niet te lang stilstaan bij de feiten, want verdachte heeft de meeste feiten die ten laste zijn gelegd  bekend.’

XS (geen vaste woonplaats, 28 jaar) wordt verdacht van een heel rits misdrijven. Hij heeft bijzonder dik strafblad. Heeft al een tijd vastgezeten. De officier van justitie: ‘We moeten nu afrekenen. De optelsom is een aanzienlijke gevangenisstraf.’ De eis: 36 maanden celstraf waarvan 12 maanden voorwaardelijk. Bijzondere voorwaarde, verbonden aan het voorwaardelijke deel: een klinische opname in een kliniek (doet hij dat niet, dan een jaar extra zitten). De advocaat probeert de scherpe kantjes eraf te halen. Maar dat doet de advocaat niet op het scherp van de snede.

Slachtoffer (paar dagen weg om te rouwen ivm overlijden echtgenote)  zegt dat hij de inbraak heeft ervaren als een mes in de rug. Kinderen waren op het moment van de inbraak thuis en voelen zich nu heel schuldig. ‘Zeer traumatisch.’

De schorsing van XS wordt opgegeven. Dat betekent dat hij per direct terugmoet naar de gevangenis omdat de voorwaarden die aan de schorsing van zin detentie waren verbonden zijn geschonden. Hij was vanochtend als vrij (want geschorst) man naar de rechtbank gekomen. XS had hier rekening mee gehouden.

17.32 uur
De rechtbank heeft de zitting gesloten. Morgen (dinsdag) wordt het proces voortgezet tegen 3 verdachten: MH, RD en KE. Deze mannen zouden zich volgens het Openbaar Ministerie vooral schuldig hebben gemaakt aan heling. Dag 2 van dit proces begint dinsdag om 09.00 uur.

het vervolg >> dag 2

> uitspraken

 

 

 

 

 

Vieze rotkat

Alleen de conflicten
tussen moeder en buurvrouw
verstoorden de sleur
van zijn droeve dagen

Een misdrijf in meerdere bedrijven, zo kun je dat best opschrijven. En ook dat de hoofdrolspeler zijn rol met grote passie speelde, met zo veel drift dat hij daar achteraf bezien spijt van heeft. Halverwege het strafproces zegt Geert (23 ) dat hij ‘het wel terug zou willen draaien als hij dat kon’.

Verdachten willen heel vaak de tijd terugdraaien, maar het is nog nooit iemand gelukt.

Het gebeurde op een zondag in september van het vorige jaar. Voor velen was dat een mooie dag. Zo won FC Groningen eindelijk weer eens en uitgerekend op die dag van Heerenveen (3-1). De winst werd grootst gevierd met uitzinnige fans, zo stond het de volgende dag in de krant met een grote foto erbij. Het spel van Geert haalde de krant niet.

Het begon met een eenvoudige mishandeling in combinatie met een vernieling waarbij niet alleen een tuinhek, maar ook een tuinkabouter sneuvelde.
Daarna was er een bedreiging met geweld en een bedreiging met een misdrijf tegen het leven gericht.
Vervolgens werd met een geschoeide voet zwaar lichamelijk letsel toegebracht, afgerond met een belediging van een ambtenaar in de rechtmatige uitoefening van haar bediening.
Als toegift werd een politieauto vernield.

Geert hoort het gelaten aan en zegt dan tegen de rechters: ‘Het was niet mijn meest trotse dag.’

Wat Geert deed kwam niet uit de lucht vallen. Het kwam door moeder. Moeder ligt al jaren overhoop met de buurvrouw die een poes heeft. Niet een gewone, leuke lieve poes om te aaien, maar zo’n vieze rotkat die in de tuin schijt. Ook Geert kwam niet vanzelf. Geert maakte een mooie carrière in het buitenland. Maar na een periode van geluk en vrolijkheid raakte hij zijn internationale baan kwijt. Zo belandde hij in een depressieve toestand weer bij moeders thuis in Oost-Groningen. Hij kwam de deur niet uit, zag geen vrienden meer, maar sleet de dag met doemdenken. Alleen de conflicten tussen moeder en buurvrouw verstoorden de sleur van zijn droeve dagen.

Op die 13e september zag Geert die kat in de tuin struinen. Hij opende de achterdeur en zag toen ook de buurvrouw. Paar dagen eerder had hij een emmer water over het beest gegooid. Tegen de rechters zegt hij: ’Dat helpt niets. Het is een dier en een dier heeft een eigen instinct.’ Vijandig en onvriendelijk had hij tegen de buurvrouw geroepen: ‘Hou die vlooienbaal binnen.’ Tegen de rechters: ‘Ik was boos en mijn gemoedstoestand was niet goed.’

De onvriendelijke opmerking over de rotkat gaat gepaard met een harde schop tegen het tuinhekje van hout. Een plank kan het geweld niet verdragen, schiet los en vliegt in een boog door de lucht en treft, jawel, het voorhoofd van buurvrouw. Zij komt ten val en daarbij sneuvelt de tuinkabouter. Iemand belt een ambulance.

De buurvrouw laat weten te bang te zijn om naar de rechtszaal te komen. Dat staat in een verklaring die de officier van justitie voordraagt. Vooral de mishandeling van de tuinkabouter (zo wordt het gezegd) heeft haar veel pijn gedaan. Het was een erfstuk. Geert krijgt te horen dat hij niet kan rekenen op vergiffenis. ‘Ik wil hem nooit meer zien. De haat die ik voel neem ik mee in mijn graf.’

Terwijl buurvrouw met een hoofdwond naar het ziekenhuis wordt gebracht, bellen twee agenten aan bij Geert. Hij laat hen binnen, de agenten melden dat hij is aangehouden en Geert vraagt of daar nog over valt te praten. Als dat niet het geval is, geeft hij een van de agenten een kopstoot, spuugt hij lelijke woorden in de rondte waarna er een robbertje wordt geknokt. Met peperspray delft Geert het onderspit.

Rechters: ‘Waarom verzette u zich?’
Geert zucht diep en vertelt dan: ‘Een half jaar eerder was er een bedrag van 2,5 miljoen euro op mijn rekening gestort. Een storing bij de bank, zo bleek. Ik heb een foto van het bedrag gemaakt en die heb ik naar een paar vrienden gestuurd. Die foto is onbedoeld ook bij anderen terechtgekomen. Dat maakte me angstig. Ik dacht, straks denken die anderen dat ik echt zo veel geld heb. Ik had allemaal scenario’s in mijn hoofd. Ik dacht, ik moet moeder niet alleen laten. Daarom wilde ik niet mee.’

Geert wordt meegenomen naar buiten.
Daar verzet hij zich opnieuw.
In de tuin komt een agente door getrek en geduw ten val waarbij ze gewond raakt.
Geert roept en doet, dreigt met narigheid, schopt de wijkagent tegen de voet (er scheurt een kuitspier), een derde agent spuugt hij in het gezicht en gilt dat hij aids heeft.
Eenmaal geboeid in de politieauto schopt hij een ruit stuk.

Geert zegt tegen de rechters: ‘Ik heb geen aids. Ik weet niet wat mij bezielde. Ik heb verschrikkelijke dingen geroepen. Ik heb oprechte spijt.’

De officier van justitie rept van disrespect voor het gezag, twee van de drie agenten hebben een tijdje niet kunnen werken. Zegt dat het Openbaar Ministerie bij geweld tegen politiemensen de strafeisen verdubbelt. ‘Tel ik alles bij elkaar op dan kom ik uit op vijftien maanden celstraf. Maar ik moet ook rekening houden met de verdachte en met het feit dat het alweer wat langer is geleden. Daarom eis ik, alles overwegende, een werkstraf van 200 uur. Maar wel met acht maanden voorwaardelijke celstraf erbij als waarschuwing.’

Geert heeft een paar dagen in een politiecel gezeten. Toen hij werd vrijgelaten vetrok hij onmiddellijk naar het buitenland. Daar vond bij een nieuwe werkgever een andere internationale baan. Nu heeft hij het weer reuze naar zijn zin. Goed salaris, met uitzicht op bonussen. ’Ik sta positief in het leven, ik heb leuke en creatieve mensen om mij heen en ik ben trots op wat ik heb bereikt. Ik realiseer mij ook dat ik nu veel te verliezen heb.’ Zijn advocaat vraagt de rechters: doe een beetje minder werkstraf in ruil voor een geldboete erbij.

De rechters denken al een week na over wat in dit verhaal rechtvaardig moet heten en komen de komende week met hun uitspraak.

Op de valreep zegt Geert nog: ‘Moeder en buurvrouw groeten elkaar weer.’

Rob Zijlstra

update – 15 december 2016 – uitspraak
De rechters hebben gesproken. Geert is veroordeeld tot 243 dagen gevangenisstraf waarvan 240 voorwaardelijk. Daarnaast: een werkstraf van 150 uur. Een van de gedupeerden raakte wel gewond, maar niet zwaar. Dat scheelt dus 50 uur werken. De aangerichte schade moet Geert vergoeden.